Làm lãnh đạo ngân hàng liên doanh với 2 lần đối tác ngoại phá sản, lập nhà băng cổ phần đầu tiên theo quy chế mới bất thành vì chính sách thay đổi… số phận không dành sự dễ dàng cho CEO của Ngân hàng Bảo Việt.
> Chủ tịch VNDIRECT từng ước bán công ty giá 1 đôla

Tốt nghiệp Đại học Tài chính, chàng trai Phan Đào Vũ được phân vào làm việc tại Vụ Tín dụng Thương nghiệp (khi đó gọi là Ngân hàng Thương nghiệp) – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại TP HCM. Chỉ trong vài tháng đầu tiên, Vũ đã gây được ấn tượng mạnh với cấp trên sau buổi đảm nhận công việc thư ký cho một cuộc họp lớn của toàn miền Nam được tổ chức tại TP HCM.

Biên bản viết tay với đầy đủ các ý kiến, đề xuất, kết luận… của các thành viên tham dự được cậu sinh viên mới ra trường thực hiện một cách xuất sắc khiến cả những vị lãnh đạo có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành cũng ngạc nhiên. Sau sự kiện này, Vũ được đặc cách phân công vào bộ phận tổng hợp, chuyên viết chế độ chính sách cho hoạt động tín dụng. Đây là nơi vốn dành cho những cán bộ có kinh nghiệm trong ngành ngân hàng, chứ chưa từng xuất hiện sinh viên mới ra trường.

Say mê nghiên cứu và rất xông xáo trong việc tìm hiểu thực tế cho vay thu mua lương thực ở Đồng bằng Sông Cửu Long vốn là mảng dụng nóng bỏng nhất thời kỳ đó, Vũ được đánh giá rất cao về nghiệp vụ. Một cán bộ trẻ 22 tuổi, mới vào nghề nhưng thường xuyên được cử đi hỗ trợ các đoàn nghiên cứu, thanh kiểm tra về khảo sát tình hình cho vay thương nghiệp ở khu vực phía Nam.

Ông Phan Đào Vũ – CEO của BAOVIET Bank. Ảnh: Lê Thanh

Có lần, một đoàn công tác cấp cao của Ngân hàng Trung ương về kiểm tra tại An Giang, và Vũ cũng được cử đến hỗ trợ nghiệp vụ. Hôm đó, Vũ ăn mặc kiểu thanh niên trông hơi hippie khiến vị trưởng đoàn cứ trố mắt nhìn. Ông này không thể tin nổi là một cậu trai trẻ măng như vậy lại được chỉ định để giúp đỡ đoàn thanh tra toàn thành viên cấp cao, làm những điều tra quan trọng…

Tuy nhiên, vị trưởng đoàn cũng nhã nhặn nói với Vũ: “Chắc có sự nhầm lẫn. Đoàn thanh tra đã đủ người rồi, cháu ạ!”. Lúc đó, tài năng trẻ của Văn phòng Ngân hàng Nhà nước phía Nam chợt hiểu…

Năm 1984, Vũ ra Hà Nội và vẫn làm việc tại Vụ Tín dụng Thương nghiệp của Ngân hàng Trung ương. Tương tự như ở phía Nam, anh là cán bộ trẻ nhất của vụ. Chỉ một thời gian ngắn, Vũ giành được sự tin cậy cao của các lãnh đạo, những chuyên viên có bề dày kinh nghiệp tại vụ.

Anh là cán bộ trẻ hiếm hoi của Ngân hàng Trung ương lúc đó được tham gia các buổi họp góp ý quan trọng về chế độ chính sách với thống đốc, phó thống đốc và các vụ trưởng… Vũ cũng là thành viên trẻ tuổi nhất của Vụ Tín dụng Thương nghiệp từ khi gia nhập vụ năm 1980, cho đến lúc chuyển đổi mô hình tổ chức, cơ cấu lại thành Vụ Tín dụng vào năm 1988.

Trong quá trình soạn thảo các văn bản chế độ, anh trở thành người đầu tiên đưa ra và chứng minh được công thức tính nợ quá hạn trong cho vay luân chuyển. Trước đó, ngân hàng chỉ xác định được nợ quá hạn đối với cho vay từng lần. Với vay luân chuyển cho các đơn vị kinh doanh thương nghiệp thời kế hoạch hóa tập trung, do không thấy rõ thời hạn từng khoản vay nên cũng không tính được nợ quá hạn. Điều này đã tồn tại từ hàng chục năm trước đó với sự trăn trở của nhiều chuyên gia kỳ cựu ngành ngân hàng.

Một bước ngoặt lớn xảy ra năm 1990 khi Vũ vào lại TP HCM để gia nhập một công ty liên doanh lần đầu tiên tổ chức thanh toán thẻ tín dụng VISA tại Việt nam. Vũ cùng các đồng nghiệp triển khai thành công việc giới thiệu, phát triển mạng lưới chấp nhận thẻ (merchants) và tổ chức thanh toán thẻ tín dụng tại thị trường TP Hồ Chí Minh.

Năm 1991, khi Indovina Bank – ngân hàng liên doanh đầu tiên tại Việt Nam được thành lập, Vũ được tuyển chọn làm Trưởng phòng Hành chính – Nhân sự, mà tiếng Anh chưa tốt. Ở vị trí phải liên tục giao tiếp với các đồng nghiệp nước ngoài, viết memo bằng tiếng Anh, Vũ rất vất vả trong những ngày đầu vì hạn chế về tiếng Anh của mình. Từ vị trí “ngôi sao đang lên”, anh giống như một “người rừng” ở môi trường mới.

Điều này cộng với nhân tố là dân “Bắc Kỳ”, Phan Đào Vũ không nhận được mối thiện cảm từ các đồng nghiệp khác tại ngân hàng lúc đầu. Cũng vì thế, anh phải thực hiện những nỗ lực vượt bậc để khẳng định mình và chiến thắng sự tự ti về khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh.

Số phận không dành sự dễ dàng cho ông Vũ. Ảnh: Lê Thanh

Trong vài tháng đầu, dù nói tiếng Anh còn kém nhưng các memo của Vũ gần như hoàn hảo. Ít người biết rằng, để có được những bản memo đó, anh phải viết đi viết lại và hỏi thêm ý kiến của thầy giáo tiếng Anh. Với năng khiếu ngoại ngữ đặc biệt, tiếng Anh của Vũ đã tiến bộ nhanh chóng. Chỉ sau một năm làm việc tại Indovina Bank, anh đã có thể làm điều phối viên các hội nghị, hội thảo bằng tiếng Anh, phiên dịch cho các phiên họp Hội đồng quản trị cũng như đoàn công tác cấp cao của ngân hàng nước ngoài làm việc với các cơ quan Chính phủ.

Sự khẳng định của Vũ về khả năng làm việc đã thực sự chinh phục được các đồng nghiệp cả trong và ngoài nước tại đây. Năm 1992, anh được cử ra Hà Nội làm phó giám đốc và sau đó trở thành giám đốc chi nhánh… Năm 1997, Phan Đào Vũ trở thành ủy viên hội đồng quản trị, rồi phó tổng giám đốc thứ nhất – người đại diện vốn của phía Việt nam trong ngân hàng liên doanh từ đầu năm 1998.

Thế nhưng, vào đúng năm ông Vũ trở thành người điều hành chính tại ngân hàng này thì đối tác nước ngoài trong liên doanh gặp khó khăn nghiêm trọng trong cơn khủng hoảng tài chính Đông Á (1998-1999). Năm đó, lên máy bay sang Indonesia để họp hội đồng quản trị, tân Phó tổng giám đốc thứ nhất giật mình khi đọc báo thấy tin đối tác nước ngoài của Indovina Bank là Bank Dagang National Indonesia đã tuyên bố phá sản. Tới ngân hàng đối tác, ông Vũ thấy người dân đến xếp hàng dài trước cửa chờ rút tiền… Trước đó, Indovina Bank đã từng một lần thay đối tác cũng bởi phía nước ngoài phá sản.

Trong nước, các đối tác và khách hàng biết tin cũng ào ào rút tiền. Lúc đó, nhà băng này đã có tổng tài sản lên tới 100 triệu USD và dư nợ khoảng 90 triệu USD. Đây là cuộc thử lửa lớn đầu tiên của ông Vũ trên cương vị người điều hành chính của ngân hàng.

Indovina trải qua thời kỳ hết sức khó khăn về thanh khoản. Ông Vũ và đồng nghiệp phải vật lộn đối phó trước sự rút tiền của hàng loạt khách hàng. Chỉ có ông và một số ít đồng sự nắm được khó khăn thực sự khi tiền trên các tài khoản nostro ở nước ngoài có những khi không đủ để đáp ứng một khoản rút tiền nhỏ. Lúc đó, ông Vũ và vài đồng nghiệp không thể chia sẻ hay tiết lộ cùng ai bởi sự hỗ trợ từ các ngân hàng đại lý cả trong và ngoài nước đã khép lại.

Trong 3 tháng, với nỗ lực thu hồi nợ trước hạn để giữ vững thanh khoản, ngân hàng đã kéo được dư nợ tín dụng giảm 80% và duy trì sự ổn định tới đầu năm 2000 khi có đối tác nước ngoài mới. Trong hai năm 1998 – 1999, bất chấp sự đổ vỡ của đối tác, cộng với sụt giảm qui mô do phải giảm quá nhanh dư nợ, Indovina Bank vẫn có lãi dù không nhiều. Đây được coi là điều rất khó tin đối với những người quan tâm đến Indovina Bank lúc đó.

Trước khủng hoảng tài chính 1998-1999, Indovina Bank luôn nằm trong danh sách những ngân hàng có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động hiệu quả nhất Việt Nam. Sau khi có đối tác mới, Indovina nhanh chóng phục hồi và trở lại vị trí ngân hàng hàng đầu những năm sau đó. Tuy nhiên, sau 16 năm gắn bó với Indovina Bank, ông Vũ quyết định đi tìm thách thức lớn hơn – thành lập một ngân hàng cổ phần mới theo lời mời của những nhà sáng lập.

Sau 7 tháng chuẩn bị (kể từ tháng 3/ 2007), ông đã tuyển được đội ngũ nhân sự hơn 80 người cho Ngân hàng thương mại cổ phần Công nghiệp Việt Nam gọi tắt là INBank. Bên cạnh đó, ông Vũ cũng hoàn thành việc xây dựng cơ sở vật chất cho hội sở chính, dự án ngân hàng lõi Core Banking, dự án thẻ ATM, hệ thống nhận diện thương hiệu.

Đặc biệt, vị CEO này đã hoàn thiện cơ cấu tổ chức theo mô hình hiện đại, vận hành theo nguyên tắc quản lý tập trung. Tuy nhiên, INBank đã không được cấp phép vì chủ trương của Chính phủ không cho phép một số tập đoàn nhà nước đầu tư góp vốn thành lập ngân hàng.

Tháng 10 năm 2008, sau khi kết thúc công việc với ban trù bị thành lập INBank, ông Vũ trở thành Tổng giám đốc của Ngân hàng cổ phần Bảo Việt ngay khi ngân hàng này được cấp phép. Thế nhưng, số phận dường như lại muốn thử thách ông Vũ. BAOVIET Bank ra đời và đi vào hoạt động đúng vào lúc khó khăn nhất của nền kinh tế trong cơn khủng hoảng tài chính toàn cầu khiến sứ mệnh mới của ông Vũ vô cùng thách thức.

Dù khởi đầu trong thời buổi khó khăn, nhưng ngay trong năm đầu hoạt động 2009, ngân hàng đã kinh doanh có lãi, với tổng tài sản đạt 7.300 tỷ đồng trên vốn điều lệ 1.500 tỷ đồng, mức mà hầu hết các nhà băng cổ phần trước đó phải mất mười năm hoặc hơn mới có thể đạt được. Năm 2010, BAOVIET Bank lại nhân gần gấp đôi tổng tài sản, lợi nhuận so với 2009 trong điều kiện phải đầu tư lớn về cơ sở vật chất để phát triển mạng lưới (tăng lên 26 chi nhánh) và dầu tư nhiều vào công nghệ.

Đặc biệt, hoạt động trong giai đoạn khủng hoảng nhưng nhà băng này giữ được chất lượng tin dụng ở mức tốt với việc không phát sinh nợ xấu. Năm 2011, ông Vũ và hội đồng quản trị tiếp tục đặt mục tiêu thách thức hơn cho BAOVIET Bank với việc tăng gấp đôi tất cả các chi tiêu đã thực hiện được trong năm trước để đạt được qui mô tổng tài sản 25.000 tỷ đồng sau ba năm hoạt động..

Vào lúc rảnh rỗi, CEO của BAOVIET Bank thường dành thời gian cho môn golf. Ông thích golf bởi nó giúp rèn luyện thể lực và khả cân bằng trong mọi trường hợp, sự chính xác, tính trung thực và nuôi dưỡng niềm hy vọng.

“Nếu bạn nổi cáu khi gặp chuyện không vừa ý, thì ngay sau đó bạn sẽ không thể đánh tốt, golf buộc người chơi phải rèn luyện sự cân bằng trong mọi tình huống . Thêm vào đó, golf luôn gieo vào lòng người chơi hy vọng ngày hôm sau sẽ đánh tốt hơn cho dù hôm nay đã đánh rất tốt hay rất tệ, điều này tạo ra đức tính luôn mong muốn hoàn thiện của mỗi người”, ông Vũ tâm sự.

Bên cạnh công việc, ông Vũ có một niềm tự hào lớn về gia đình với vợ là một người bạn đồng môn và đồng nghiệp ngân hàng, cùng hai cậu con trai học giỏi và thành đạt. Con trai lớn của ông đã từng đoạt giải học sinh giỏi toán-văn toàn quốc, sau đó theo học và tốt nghiệp chuyên nghành tài chính của Đai học Kinh tế London (LSE), một trong những trường về kinh tế-tài chính hàng đầu thế giới.

Với kết quả học tập xuất sắc và khả năng làm việc tốt trong thời gian thực tập, chàng trai này đã được nhận vào làm việc (đến nay đã được hai năm) ở bộ phận Investment Banking tại sở chính của HSBC tại London. Con trai thứ hai của ông Vũ đang theo học chuyên nghành kinh tế của Trường Đại học Warrick – cũng là một trong những trường danh tiếng hàng đầu tại nước Anh. “Đó là những tài sản và niềm tự hào lớn nhất của tôi”, CEO của BAOVIET Bank tâm sự.

Từng làm việc tại ngân hàng Standard Chartered, Công ty Chứng Khoán Vndirect và hiện nay là Công ty Ernst&Young, Thanh Thủy tự tin từ nay sẽ khó gặp thất bại trước các nhà tuyển dụng cao cấp.

>> Cô gái Việt ẵm chuỗi ‘chiến tích’ xuyên quốc tế

Sinh năm 1988, hiện học năm cuối ngành Tài chính Ngân hàng, trường ĐH Ngoại thương Hà Nội, Thanh Thủy khiến bất kỳ một nhà tuyển dụng nào cũng phải ngỡ ngàng trước CV với rất nhiều giải thưởng. Trong đợt tuyển dụng cuối năm 2010, cô nhận được 6 lời đề nghị nhận làm việc từ các công ty lớn trong và ngoài nước.

Ngay từ những năm đầu đại học, Thủy đã khởi nghiệp bằng hai ý tưởng kinh doanh sản phẩm thân thiện với môi trường. Đến nay, Thủy có trong tay hai dự án khởi nghiệp, được vinh dự là nhóm trẻ nhất trong vòng chung kết cuộc thi Global Social Ventures Competition (tháng 3/2010, Đại học Hass, UC Berkerley Mỹ) và McKinsey Mekong Business Challenge – khu vực Đông Nam Á tháng 2/2011.

Cũng trong năm 2010, cô ghi tên mình trong một số giải thưởng khác như ASEANpreuners Ideas Canvas (của Đại học Quốc gia Singapore), Shanghai Business Award Đại học Kinh Doanh Tsinghua, Thượng Hải và Đại học EC Paris).

Trong “đấu trường” Việt Nam, Thanh Thủy đã giành giải nhất cuộc thi Ý tưởng xanh – I am Green của Hội Đồng Anh tháng 11/2010, giải ba cuộc thi Doanh nhân Xã hội của Trung Tâm phát triển Ý tưởng Xã hội tháng 3/2010.

Thanh Thủy tại Diễn đàn sinh viên ASEAN diễn ra ở Malaysia năm 2010.

Năm 2010, Thủy được chọn là 1 trong 3 đại biểu sinh viên Việt Nam tham gia diễn đàn thanh niên ASEAN trong 2 tuần tại thủ đô của Malaysia.

Thủy đã giành được những cơ hội thực tập quý giá tại Phòng Thông tin Văn hóa Đại sứ Quán Mỹ và Phòng Thương mại Mỹ Amcham. Từ năm thứ 3, thông qua tổ chức SEO IIV, Thủy đã thực tập ở Quỹ Đầu tư IDG ventures.

Dưới đây là những chia sẻ của cô gái tài năng này

- Qua “bảng thành tích” của Thủy, thấy rằng em rất tâm huyết với những dự án bảo vệ môi trường xanh?

- Tất cả chúng ta đều đang sống chung trong một ngôi nhà lớn, đó là Trái Đất, và bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta. Nhiều người nghĩ rằng các vấn đề môi trường là những chuyện xa xôi ở đâu đó, nhưng thực tế nó rất gần. Ngay ở Hà Nội, sự gia tăng chóng mặt về dân số, hoạt động sản xuất, xây dựng và xe cộ đã kéo theo gia tăng về khí thải, rác thải cũng như nạn ô nhiễm ngày càng trầm trọng không chỉ về nguồn nước, không khí mà cả âm thanh nữa. Với các ý tưởng và dự án của em, em mong muốn mọi người thay đổi dần các hành vi tiêu dùng và sinh hoạt theo hướng tiết giảm, tái sử dụng và tái tuần hoàn để bảo vệ tài nguyên quý giá.

- Trong số các ý tưởng và dự án trên, em đã triển khai được vào cuộc sống?

- Dự án sản xuất túi sinh thái của em đang được xúc tiến để giữa năm nay đưa sản phẩm rộng rãi ra thị trường. Dự án EcoCarbon đang trong giai đoạn quảng bá, kêu gọi giúp đỡ về tài chính và tư vấn, em hi vọng Ecocarbon sẽ cho ra đời sản phẩm đầu tiên ngay khi tác giả tốt nghiệp ĐH.

- Có điều gì khiến em trăn trở với những dự án này?

- Những dự án này còn phải được cụ thể hoá hơn nữa để có thể đi từ giai đoạn “ý tưởng” sang giai đoạn “khả thi”. Vốn để thực hiện dự án cũng là một vấn đề. Ngoài ra, em thấy cũng cần có sự giúp đỡ của các phương tiện truyền thông, báo chí để nhiều người biết đến, hiểu và ủng hộ các dự án này.

Ngoài ra, việc sử dụng các sản phẩm than thiện với môi trường chưa trở thành một thói quen với người tiêu dùng Việt Nam. Những sản phẩm này thường gặp phải khó khăn trong giai đoạn khởi nghiệp vì giá thành sản xuất thường cao hơn một chút và gặp khó khăn trong việc tiếp cận với thị trường

- Mục tiêu lâu dài của Thanh Thủy là xây dựng thành công mô hình Social Venture (kinh doanh xã hội), em có thể nói rõ hơn về dự định này?

- Với 2 dự án Khởi nghiệp theo mô hình Kinh doanh xã hội được ấp ủ từ những năm đại học, em hi vọng sẽ tích lũy dủ kinh nghiệm, vốn, sự giúp đỡ để phát triển dự án. Khái niệm Kinh doanh xã hội (Social Venture) còn khá mới ở Việt nam, đặc biệt với các bạn trẻ. Tháng 7/2010, em đã được mời làm speaker tại chương trình Doanh nhân trẻ và phát triển bền vững (YESE), tháng 3 là hội thảo Social Venture Symposium ở Bangkok Thailand, qua đó học hỏi những thành công của mô hình độc đáo này, em đang xây dựng mạng lưới để chuẩn bị cho dự án của mình.

Thanh Thủy trong trang phục áo dài ở trường ĐH Ngoại thương (trái) và trang phục truyền thống của Malaysia ở tuần lễ giao lưu văn hóa ASEAN (phải).

- Ngoài ra, em có một mong muốn trở thành chủ một doanh nghiệp lớn tại Việt Nam?

- Những câu chuyện thành công của một số doanh nghiệp như Mobile World, VinaGame, Phở 24, Highland Coffee, v.v… hay ở cấp độ thấp hơn là thành công của các anh chị, bàn bè là nguồn cảm hứng cho em mong muốn trở thành chủ một doanh nghiệp lớn tại Việt Nam. Song em cũng biết rằng, em còn một chặng đường dài với nhiều thách thức, và nó đòi hỏi em phải rất nỗ lực với quyết tâm cao để đạt được mục tiêu. Trước mắt, em cần làm tốt công việc hiện tại để áp dụng các kiến thức đã được học trong trường vào môi trường thực. Công việc cũng sẽ giúp rèn dũa các kỹ năng làm việc cần thiết, xây dựng các mối quan hệ, định hình kế hoạch tương lai. Em thấy hầu như doanh nhân thành đạt nào cũng trải qua giai đoạn làm việc như một nhân viên bình thường cho đến khi có điều kiện chín muồi để họ cất cánh. Vì vậy, em luôn tự nhủ mình cần phải kiên nhẫn.

- Một sinh viên đang theo ĐH ở trong nước, lại đi làm việc ở nơi “hoành tráng” với môi trường hiện đại, quản lý ở mức đa quốc gia như Quỹ Đầu tư IDG ventures, công ty Chứng Khoán Vndirect, Ngân hàng Standard Chartered và hiện nay là Công ty Ernst&Young, em có cảm thấy choáng ngợp?

- Từ khi bắt đầu vào ĐH, em đã tìm hiểu và làm quen với môi trường làm việc hiện đại thông qua các dịp đi làm tập sự ở một số cơ quan ngoại giao và công ty nước ngoài. Tất nhiên ban đầu cũng có những bỡ ngỡ, nhưng em luôn tự dặn mình trong thời đại toàn cầu hoá, mình phải nhanh chóng bắt nhịp với tác phong làm việc nhanh, hiệu quả. Hơn nữa, trong môi trường làm việc có tính quốc tế thì người quản lý, đồng nghiệp thường rất cởi mở và sẵn lòng giúp đỡ, do đó em có thể học hỏi nhiều điều từ họ và hoà nhập vào guồng máy chung trong thời gian ngắn. Ví dụ trong đợt thực tập của em tại quỹ IDG, ở đây môi trường làm việc rất thân thiện và chia sẻ, mọi người sẵn sàng giúp đỡ khi mình thể hiện mình muốn học hỏi. Các anh chị luôn theo sát em trong đợt thực tập và cả sau này nữa.

Thanh Thủy trò chuyện với ông Thân Trọng Phúc, Tổng giám đốc Intel Vietnam

- Vậy những điều tốt nhất mà em nhận được là gì?

- Em nhận thấy ở các tổ chức quốc tế, các công ty đa quốc gia họ phân công công việc, trách nhiệm rất cụ thể, rõ ràng, nhờ đó bộ máy nhân sự nhỏ gọn và hiệu quả cao. Tinh thần làm việc của họ là đặt mục đích chung lên trên hết, các ý kiến và sáng kiến của cá nhân luôn được lắng nghe và tôn trọng, qua đó chọn ra những ý tưởng, sáng kiến tốt nhất để thực hiện. Những nhân viên làm việc xuất sắc hoặc có nhiều ý tưởng hay luôn được khen thưởng, tôn vinh công khai và kịp thời. Điều này cũng tạo động lực để các nhân viên luôn cố gắng. Khi trao đổi, tranh luận, mọi người đều thẳng thắn nhưng vẫn tôn trọng lẫn nhau, nhờ đó không khí làm việc nói chung là dễ chịu và thân thiện.

- Theo em thì một sinh viên cần trang bị những gì (ngoại ngữ, kỹ năng sống, kiến thức…) để có thể được nhận vào thực tập tại các tập đoàn lớn?

- Trước hết em thấy cần phải học thật tốt ngay tại ngôi trường của mình vì đó là nền móng cho tất cả những việc khác. Bất cứ nhà tuyển dụng nào cũng quan tâm đến thành tích học tập chính thức của ứng viên, sau đó sẽ là các kỹ năng khác như ngoại ngữ, cách trình bày một vấn đề, một kế hoạch và kiến thức chung về đời sống, xã hội. Trong môi trường toàn cầu hoá hiện nay, tiếng Anh thành thạo là rất quan trọng, và em nghĩ sẽ là thừa khi nêu ra các lý do ở đây. Nhưng em thấy các nhà tuyển dụng cũng rất chú trọng đến kỹ năng trình bày, thuyết phục, vì một người có ý tưởng hay, kế hoạch tốt mà không biết cách thể hiện, bảo vệ quan điểm và giành được sự ủng hộ của nhiều người khác thì người đó khó có thể thành công.

Ngoài ra, những hoạt động xã hội luôn được đánh giá cao vì nó thể hiện khả năng lãnh đạo của các bạn. Những sở thích, cá tính của cá nhân cũng là điểm nhấn, như sở thích đọc sách, chơi nhạc cụ, chơi thể thao.. vì đó thể hiện tinh thần làm việc nhóm và cách bạn cânn bằng cuộc sống của mình.

Thanh Thủy cho biết, những khóa training, speaker events của SEO IIV (chương trình thực tập đặc biệt dành cho các bạn sinh viên mang quốc tịch Việt Nam) đã dạy em rất nhiều về kiến thức tài chính, rèn luyện leadership (kĩ năng lãnh đạo, sư chuyên nghiệp khi làm việc trong môi trường quốc tế, cách networking, viết Resume, interview, xây dựng các mối quan hệ. Sau đó, em cảm thấy tự tin trong bất kì buổi phỏng vấn xin việc.

Du học sinh và sinh viên muốn tham gia các hoạt động của SEO IVV có thể gửi hồ sơ vào địa chỉ email: info@seo-iiv.org, thời gian từ 1/1-1/2/2011.

Nữ tổng giám đốc chuyên… uốn éo trước ống kính Thời đi học, Lê Thị Phương Hoa – Tổng giám đốc Công ty Lê Hoa Mai bây giờ, được bạn bè đặt cho biệt danh Maika – cô bé từ trên trời rơi xuống. Tổng giám đốc Lê Thị Phương Hoa trong một lần làm người mẫu Tổng giám đốc Lê Thị Phương Hoa trong một lần làm người mẫu Và cái tên Maika Le đã trở thành một thương hiệu thời trang được ưa chuộng ở Châu Âu và Mỹ, với giá một bộ trang phục lên tới vài ngàn đô la. Làm người mẫu cũng không đến nỗi nào Tôi vô cùng thích thú khi nhìn thấy chị trong vai trò một người mẫu. Nhưng nói thật nhé, là tổng giám đốc, lại uốn a uốn éo trước ống kính máy ảnh, chị có ngại mất đi hình ảnh một bà tổng giám đốc nghiêm khắc không? Tại sao tôi phải ngại? Tôi nghĩ, những bộ trang phục đó nếu tôi trực tiếp thể hiện sẽ rất “hồn”. Đó là ý tưởng của tôi. Tôi gửi vào bộ trang phục những ý nghĩa nhất định. Và hơn ai hết, tôi hiểu chúng muốn chuyển tải những gì đến những người nhìn ngắm và sử dụng chúng sau này. Bất kỳ nhà lãnh đạo nào cũng thế thôi, làm gì có ai lúc nào cũng hầm hầm, hay lúc nào cũng đăm đăm. Sự tươi mới rất quan trọng, nó giúp cho cuộc sống thăng hoa và giải thoát con người khỏi stress. Mà chị thấy đấy, tôi làm người mẫu có đến nỗi nào đâu (cười). Khi hình chị được đăng bên cạnh mấy cô người mẫu gọi chị bằng cô, chị cảm thấy thế nào? Tôi nghĩ, quan trọng không phải là trẻ hay già, mà hiệu ứng đến đâu thôi. Người mẫu già hay trẻ đều có phong cách riêng của mình. Huống chi, tôi mới ngoài “băm” (cười lớn). Tôi đang nghĩ về việc tổng giám đốc làm người mẫu và người mẫu làm tổng giám đốc… Thực ra, không phải cứ thích là làm. Và càng không phải cứ thích là làm được. Tôi nghĩ, quan trọng vẫn là hiệu quả cuối cùng. Chưa “điểm đúng huyệt” thị trường Việt Thương hiệu Maika Le không mấy quan tâm đến thị trường trong nước mà “vọt” ngay ra nước ngoài. Vì sao vậy? Thật ra Maika Le đã có thời gian thử sức mình ở thị trường Việt Nam. Nhưng Maika Le là những sản phẩm dành cho khách hàng cao cấp. Nhưng thị trường cao cấp lại chưa phải là phổ biến tại Việt Nam. Chính vì vậy Maika Le chủ yếu xuất hàng sang các nước Châu Âu và Mỹ. Vậy tại sao chị không nghĩ đến việc thiết kế và sản xuất riêng một dòng thời trang phù hợp với thị hiếu và túi tiền người Việt? Tất nhiên rồi. Tôi là người Việt mà. Nhưng làm được ở trong nước không phải đơn giản. Khi mà tôi đã sống xa quê tương đối lâu, chưa “bắt nhịp” lại được. Lúc đấy, mới ti toe kinh doanh mà đã “chiến” ở thị trường Việt Nam ngay thì có mà “đứt”. Nhưng nhiều doanh nghiệp khác trong lĩnh vực thời trang có “đứt” đâu khi họ đầu tư trong nước? Tôi thiếu may mắn hơn họ vì tôi sinh sống ở nước ngoài đã lâu. Khi trở về nước đầu tư thì mọi cái đều trở thành quá mới mẻ và lạ lẫm. Chính vì thế nên tôi phải đi đường vòng. Đem chuông đi đánh xứ người đã, rồi mới quay về thuyết phục thị trường trong nước. Chị thấy thị trường nội địa có “khó tính” quá không? Tôi không nghĩ là khó tính. Mà là mình chưa “điểm đúng huyệt”. Không phải vô cớ mà tôi trở về nước để làm ăn. Tôi đã ấp ủ và đã làm xong giai đoạn chuẩn bị. Sắp tới, tại thị trường Việt Nam sẽ là những dòng sản phẩm hướng tới đối tượng khách hàng là các doanh nhân nữ và nhân viên văn phòng. Với giá Việt chứ? Tất nhiên. (Cười) Doanh nhân Việt có vẻ tính toán chi li… Chị thấy các nam doanh nhân của chúng ta thế nào? Doanh nhân nam hiện nay cũng có rất nhiều thay đổi trong cách nhìn nhận về mặt bình đẳng giới. Chính vì vậy, họ trở nên galăng hơn, phóng khoáng hơn đối với giới nữ. Nhưng so với các nước đang phát triển thì doanh nhân Việt Nam có vẻ phải tính toán chi li hơn. “Đem chuông đi đánh xứ người đã, rồi mới quay về thuyết phục thị trường trong nước”. Có điều gì đặc biệt ở các nam doanh nhân mà các nữ doanh nhân không có được? À, đôi khi, họ có hẳn chân dài “áp tải”. Khoản này thì các nữ doanh nhân đành chịu thua vì hình như chưa thấy quý bà nào khoác tay các cô chân dài đi dự tiệc. Tôi đùa thôi. Chính những điều đó làm nên những hình ảnh rất đẹp về trai anh hùng gái thuyền quyên, hay trai tài gái sắc như các cụ xưa vẫn nói ấy. Vậy chị đã từng bao giờ muốn trở thành chân dài khoác tay anh hùng chưa? Ồ, tại sao tôi phải ước điều ấy khi tôi vẫn thường sánh vai bên họ trong vị trí một nữ doanh nhân. Các nam doanh nhân của chúng ta với thời trang thì thế nào? Rất duyên dáng, sành điệu nữa. Còn các nữ doanh nhân càng ngày càng “hot” hơn hay sao ấy. Trong các cuộc ký kết hợp đồng, những chiếc áo dài đã được cách điệu đi nhiều hơn, những chiếc áo sơ mi cũng không còn “thành quách” như trước? (Cười lớn) Gần đây xu thế biểu lộ sự hấp dẫn nữ tính phát triển mạnh. Điều đó rất thú vị và đôi khi cũng đem lại những thành công. Tôi rất ủng hộ việc phá cách trong trang phục giao tiếp. Miễn là đạt hiệu ứng tốt. Không quá phản cảm. Hiện tại chị sống ở TPHCM với con trai? Lần này ông xã mới về cùng cả cậu nhóc thứ hai. Cả hai đều rất thích cuộc sống ở Việt Nam, có vẻ rất “hợp khẩu vị”. Cậu cả thì vẫn ở nước ngoài với ông bà nội vì còn phải đi học. Điều tôi mừng nhất là cậu con trai thứ hai của tôi có thể nói rất tốt tiếng mẹ đẻ, chứ cu đầu thì ở bên đó lâu quá rồi, không nói được chút tiếng Việt nào. Còn ông xã, chị có Việt hóa anh ấy được tí nào không? Tôi chưa kịp Việt hóa ông xã thì ông xã đã tự Việt hóa mình rồi. Giờ anh ấy rất hiểu về văn hóa, lịch sử và cả các món ăn Việt Nam nữa. Cảm ơn chị! “Tôi sinh ra ở Thanh Hóa. Thời đi học thì học ở Hà Nội. Sau đó vào TPHCM rồi ra nước ngoài. Có thể nói thời đi học ở Hà Nội là quãng thời gian không thể nào quên đối với tôi. Hà Nội trong tôi rất lãng mạn, sâu lắng và đầy kỷ niệm. Sắp tới tôi có ý định sẽ về lại Hà Nội trong dịp lễ 1.000 năm Thăng Long để được tận mắt chứng kiến Hà Nội trong ngày đại lễ. Hy vọng sẽ có một khoảng thời gian kha khá để lưu lại chứ không chỉ vội đến, vội đi như những lần thế này” – Maika Le Nguồn đọc thêm: http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:S95VVood53wJ:www.xaluan.com/modules.php%3Fname%3DNews%26file%3Darticle%26sid%3D144284+maika+le&cd=9&hl=en&ct=clnk&gl=us&client=firefox-a#ixzz1BP1uPQHW http://www.xaluan.com/raovat

Thèm giây lát không phải bon chen

Tối qua đi sinh nhật người bạn, ngồi giữa những doanh nhân thành đạt, với những người nổi tiếng mà sao mình thấy lạc lõng quá… thấy tất cả mọi người đang cố gồng lên để che đậy sự mỏi mệt của cuộc sống.

Có những lúc, nhìn nắng chiều rơi chầm chậm bỗng thấy lòng buồn vô cớ. Có những lúc thấy lòng mình trống rỗng, nghĩ mãi không biết đang buồn hay vui. Có lẽ trong cuộc sống này không ai là không có lúc rơi vào cái cảm giác hụt hẫng đó.

Sáng nay thức dậy tự nhiên thấy nhớ về thời còn đi học sao mà vô tư quá, chẳng phải suy nghĩ, bon chen gì về cuộc sống. Cứ tung tăng cắp sách đến trường học ngày hai buổi, tha hồ đùa vui với chúng bạn.

Tối qua đi sinh nhật người bạn, ngồi giữa những doanh nhân thành đạt, với những người nổi tiếng mà sao mình thấy lạc lõng quá. Mình cùng diện đồ hiệu, cùng mang túi hiệu, cũng đeo nữ trang, điện thoại đắt tiền, cũng tham gia vài ba câu chuyện tầm phào nhưng nhìn quanh mình chỉ thấy tất cả mọi người đang cố gồng lên để che đậy sự mỏi mệt của cuộc sống.

Mình bỗng chợt thèm cảm giác được ngồi tỉ tê cùng đám bạn học trò thời niên thiếu để chia nhau một mẫu bánh, một gói me chua, cùng nhau làm một bài toán khó, kể cho nhau nghe những câu chuyện vui thường ngày…Thế nhưng, những con người ấy đâu hết cả rồi? Có lẽ cuộc sống đã cuốn hết những tình cảm trong sáng đó ra sông, ra biển, hay nó đã biến những tâm hồn vô tư đó thành những chú nhím đang phải xù lông lên trước những thách thức của cuộc đời.

Ai cũng đang mang trên mình một lớp vỏ bọc để ngụy trang cho địa vị xã hội, cho tiếng tăm, cho sự hơn thua trong cuộc sống để rồi nhìn lại họ đang được gì? Tất cả chỉ là một tâm hồn trống rỗng bên cạnh những câu chuyện phô trương, nhạt nhẽo như chính tâm hồn họ. Đôi lúc mình cứ tặc lưỡi: “Đời ai cũng thế”, nên mình cũng phải thế? Cũng cần trang bị cho mình một vỏ bọc để làm hành trang trong cuộc sống này. Đôi lúc sự mệt mỏi có đưa lại cho mình những câu hỏi như thế, nhưng rồi đâu lại vào đó. Mình lại bị cuộc đời này cuốn trôi đi như một lẽ tự nhiên. Thỉnh thoảng chợt nhận ra mình đang lừa dối chính bản thân mình, nhưng rồi lớp lông nhím xù lên ngày càng nhiều hơn để bảo vệ cho sự trống rỗng trong tâm hồn, sự nhạt nhẽo trong tình cảm.

Câu chuyện sẽ luôn quay lại với đề tài ai kiếm được nhiều tiền hơn, nhà ai to hơn, đẹp hơn, đồ ai mang “xịn” hơn, xe ai mua mắc hơn… Đó chính là câu chuyện của cuộc sống và nó diễn ra khắp mọi nơi, mọi lúc và tồn tại trong mọi tầng lớp. Mình hiểu và cảm nhận được đó là điều không thể khác được trong cái xã hội và trong cuộc sống này, nhưng sao vẫn thấy lòng nặng trĩu.

Thèm quá những lúc được là chính mình dù mình có không là người nổi tiếng, hay không có nhiều tiền, không mang đồ hiệu, thì vây quanh mình vẫn là những người bạn chân tình, chia sẻ với nhau những câu chuyện thường ngày về cuộc sống không bon chen, không danh lợi…

Có lẽ mình đang nằm mơ chăng? Nếu là giấc mơ thì xin cho mình được tiếp tục mơ thêm một giấc mơ dài nữa về cuộc sống an lành như thế giữa bộn bề thế gian này.

Take Le Hong Minh, the 34-year-old founder of Vietnam’s dominant Internet group VNG Corp – an online gaming company that is fast becoming the country’s answer to Yahoo Inc and Facebook.

Modelled on China’s most valuable Internet company, Tencent Holdings Ltd, VNG has expanded from 100 staff to 1,300 in five years, attracting investment from Goldman Sachs and boasting millions of users a day with ambitions to compete with global companies.

After poring over Chinese kung-fu novels as a child, Mr. Minh surfed the Internet for the first time at Monash University in Australia where he studied business, discovering along the way a passion for martial arts videogames.

Returning to Vietnam, he landed a finance job that paid the bills but failed to slake his inner gamer. To do that, he travelled to Daejeon, South Korea where he represented Vietnam at the 2002 World Cyber Games. Though not a winner, he saw how high-speed Internet and videogames were more than playthings. They were big business.

At the time, more than half of South Korea’s Internet users were watching soap operas and sports on their computers. But in Vietnam, the Internet barely functioned. Mr. Minh set up a “gaming room” with friends – a precursor to today’s Internet cafés – in 2003. But for the first six months, there was no Internet connection, just 40 computers with standalone videogames.

Mr. Minh remembers when that changed, almost to the hour. It was July 3, 2003. The government opened its first registration for broadband Internet. He was among the first in line. “We said ‘this is heaven’,” he recalls. “That’s the moment online games were born in Vietnam.”

“I kind of understood the investment opportunities and we had the passion of a bunch of guys who liked to play games, so we formed the company in 2004 and put together a business plan.”

“VinaGame” was born. A year later, backed by venture-capital firm IDG Ventures, they launched their first product, licensing a martial arts game from Chinese software developer Kingsoft Corp Ltd. About 20 friends fanned across the country to promote “Vietnam’s first online martial arts game,” plastering posters in about 5,000 gaming rooms in three cities.

They calculated they could turn a profit if they had 100,000 customers their first year. “We had that number in one day,” recalls Minh. “In the first month we had 500,000, and then after three months we nearly had a million users.”

Five years on, now named VNG, they compete directly with Yahoo, reaching 60 per cent of Vietnam’s 27 million Internet users, compared to Yahoo’s 50 per cent, according to VNG’s own data. Their www.zing.vn portal offers entertainment, news and social networking. “For e-mail and for instant messaging we’re not able to really compete, but we win with other services.”

They’ve also developed Vietnam’s first locally made online game and are venturing into e-commerce. As they grow, they are shaking up Vietnam’s image as a country dominated by textile manufacturers, computer component makers and rice growers. Plans for a public offering are in the works.

“Our mission is to make the Internet change Vietnamese lives,” said Minh, whose disarming style and unfussy headquarters project the youthful zeal of a Silicon Valley Internet startup. Bean-bag chairs rest against a boardroom wall. He drives a yellow Mini Cooper and his passion for videogames has not diminished.

“My wife still complains a lot about me playing games until one, two o’clock in the morning.”

On a recent Tuesday afternoon at VNG’s 8,000 sq ft, warehouse-style office over a grocery store in Ho Chi Minh City, dozens of staff crammed into a conference room where finalists in a “VNG’s Got Talent” contest performed on stage – an internal morale boosting event inspired by the American reality TV series “America’s got talent.” Some sang. Others dressed in drag.

It underscores the biggest challenge facing VNG and other fast-growing Vietnamese companies: staffing. “Finding qualified people is very, very hard,” said Mr. Minh. “And then growing people is even harder because we have a very limited pool of talented and experienced people. When you are able to grow them, they are going to be approached by so many others.”

Despite those concerns, VNG is attracting interest, including a strategic partnership with China’s Tencent, known for its online games, China’s largest instant-messaging platform and foray into English-language products.

Henry Nguyen, managing general partner at IDG Ventures Vietnam, reckons VNG is still 5-6 years from its peak. Fuelling his optimism is Vietnam’s young population. Ninety per cent are below or within the working age, according to United Nations data. To paraphrase former U.S. President Bill Clinton’s 1992 campaign slogan, he said, “To us, it’s the demographics, stupid.”

http://www.ctv.ca/generic/generated/static/business/article1869908.html

Ngành game lại đứng trước “đầu sóng ngọn gió” bị nhiều luồng dư luận lên án như một thứ “tệ nạn” ghê gớm, hủy hoại tương lai đất nước. Bài viết này do Tổng giám đốc một DN kinh doanh game chắp bút, với mục đích mang lại một cái nhìn khách quan cũng như khẳng định niềm tin của những người đang hoạt động trong ngành công nghiệp đặc biệt này.

Ngành game lại đứng trước “đầu sóng ngọn gió” bị nhiều luồng dư luận lên án như một thứ “tệ nạn” ghê gớm, hủy hoại tương lai đất nước. Bài viết này do Tổng giám đốc một DN kinh doanh game chắp bút, với mục đích mang lại một cái nhìn khách quan cũng như khẳng định niềm tin của những người đang hoạt động trong ngành công nghiệp đặc biệt này.

 
Tin bài mới trên VNN:

4 năm trước, trong lúc ngành game Việt Nam bị báo chí và dư luận chỉ trích, thì bài viết “Tôi chơi và làm game” ra đời với tâm sự của một game thủ say mê bước vào con đường “làm game” được đông đảo độc giả sẻ chia.
4 năm sau, một lần nữa ngành game lại đứng trước “đầu sóng ngọn gió” khi bị Quốc hội và nhiều tờ báo lên án như một thứ “tệ nạn” ghê gớm, hủy hoại tương lai đất nước. Bài viết này với mục đích mang lại một cái nhìn khách quan cũng như khẳng định niềm tin của những người đang hoạt động trong ngành công nghiệp đặc biệt này.

Khi mọi người chơi game

Từ 2006 – 2010, số lượng người chơi game tại Việt Nam tăng từ 1 triệu người lên 8 triệu người, với rất nhiều thể loại game khác nhau như nhập vai kiếm hiệp (Võ lâm) bắn súng (Đột kích), âm nhạc (Audition), bóng đá (Fifa Online), thậm chí cả… làm nông dân online (game Nông trại trên mạng xã hội).

Có khoảng 8 triệu người Việt Nam chơi game thường xuyên.

Cũng trong 4 năm đó, Internet tăng trưởng hơn 300% (8 triệu người sử dụng lên 25 triệu), đưa Việt Nam vào Top 20 nước có dân số sử dụng Internet cao nhất thế giới. Tại tất cả các thành phố lớn, 80% giới trẻ (15-25) sử dụng Internet như một phần không thể thiếu trong cuộc sống.

Sau 4 năm, VNG đã phát triển từ 300 thành viên lên 1.200 thành viên, với gần 200 người tập trung phát triển sản phẩm game nội địa và 200 người phát triển các sản phẩm Web. VTC Game ra đời năm 2006, cũng phát triển vượt bậc và bắt đầu vươn ra thành lập chi nhánh tại Hàn Quốc, Mỹ và Nhật.

Một thế hệ trẻ với tuổi đời trung bình 25-26 đang xây dựng một ngành công nghiệp mới và khát khao cạnh tranh với những công ty quốc tế. Động lực thúc đẩy họ, ngoài những khoản doanh thu, là lòng nhiệt thành và niềm tin vào sự phát triển mạnh mẽ của Internet và game trong tương lai. Game sẽ tiếp tục đi vào “từng ngóc ngách” của cuộc sống với hai làn sóng công nghệ mới chỉ xuất hiện trong 4 năm qua: mobile và mạng xã hội.
Ra đời tháng 1/2007 – Iphone không chỉ là một loại điện thoại mới, mà còn là một thiết bị “giải trí và chơi game” cầm tay. Trong số 200.000 ứng dụng trên kho ứng dụng (App Store), thì 25% là game & giải trí, và game luôn luôn là ứng dụng nằm trong hạng mục download nhiều nhất của người dùng Iphone.

Sau Iphone, các công ty công nghệ khác cũng vào cuộc với Google (Android phone), Microsoft (Windows for Mobile 7) và Samsung (Bada OS). Tất cả các “đại gia” này đều dùng App Store + Game như là điểm nhấn chính trong chiến lược cạnh tranh của mình.

Dù ai thắng trong cuộc đua này thì trong vòng 5 năm tới, hàng trăm triệu điện thoại cầm tay hiện tại đồng thời cũng là những chiếc máy chơi game di động, một thị trường mới và hấp dẫn cho các công ty game và phần mềm Việt Nam.
Theo thống kê của mạng xã hội Facebook, trong số 400 triệu người dùng trên toàn cầu thì 50% thường xuyên chơi game. Chỉ riêng Farmville, một thể loại game Nông trại trên Facebook, đã có đến hơn 80 triệu người dùng – gần bằng dân số của cả Việt Nam.

Ngoài tính năng kết nối bạn bè thì Facebook chính thức trở thành một hệ thống giải trí lớn nhất trên thế giới, và sẽ thu hút thêm hàng trăm triệu người chơi game mới trong vài năm tới.
Game đã trở thành ngành công nghiệp giải trí rất lớn của thế giới, với doanh thu toàn cầu năm 2009 đạt 90 tỷ đô Mỹ, vượt xa ngành điện ảnh (khoảng 50 tỷ) và âm nhạc (khoảng 40 tỷ), và sẽ tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng với 2 xu hướng mới kể trên.
Tại Việt Nam, ngành game sẽ tiếp tục phát triển mạnh, trong 5 năm tới với số người chơi game có thể đạt 20 triệu người. Đây không chỉ là cơ hội phát triển, mà còn là thách thức khi những tác động tiêu cực của game ngày càng bị công luận lên tiếng cảnh báo.

Những tác động tiêu cực của game

Ông Lê Hồng Minh, Tổng Giám đốc công ty VNG.

Đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, đã có rất nhiều cuộc tranh luận tại các nước phát triển (Mỹ, Anh) về vai trò và tác hại của game bạo lực với các hành vi bạo lực, đặc biệt là với trẻ em. Lập luận chính là khi người chơi “nhập vai” và thực hiện những hành vi mang tính bạo lực trong game thì người chơi sẽ bị ảnh hưởng về tâm lý và có xu hướng bạo lực hơn trong các hành vi thực trong cuộc sống.
Các nhà khoa học xã hội và tâm lý đã vào cuộc để nghiên cứu một cách cụ thể mối liên hệ nhân quả giữa hành vi bạo lực và truyền thông (game & phim bạo lực), với hơn 200 nghiên cứu lớn nhỏ ở Mỹ và châu Âu trong 2 thập niên vừa qua.
Một số nghiên cứu đưa ra mối liên hệ giữa hành vi bạo lực và các game bạo lực, tuy nhiên, nhiều nghiên cứu khác lại cho rằng game bạo lực nói riêng và truyền thông nói chung không có ảnh hưởng đến hành vi bạo lực, ngay cả của trẻ em. Năm 1999, Bộ trưởng Y tế Mỹ David Satcher phát biểu: “Chúng ta thường gắn kết truyền thông bạo lực với hành vi bạo lực, nhưng nghiên cứu cho thấy ảnh hưởng này rất nhỏ so với các yếu tố khác. Hai yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến các vụ bạo lực trong trường học là sức khỏe tâm lý của học sinh và sự quan tâm của gia đình”.
Vấn đề game bạo lực sẽ còn tiếp tục được nghiên cứu và tìm hiểu. Tuy nhiên, mong muốn “cứ cấm hết game bạo lực và phim bạo lực thì xã hội sẽ tốt đẹp” sẽ không thể thay thế được sự quan tâm và chăm sóc của gia đình và nhà trường với con em mình. Song song đó, những nhà phát hành game có trách nhiệm đã bắt đầu giảm những hình ảnh và hành động bạo lực trong sản phẩm của mình.
Nghiện game – hay chính xác hơn là chơi game quá độ – được miêu tả là hành vi chơi game trong một thời gian dài, người chơi chỉ đắm chìm vào thế giới game mà quên đi thế giới thực ở bên ngoài. Đây thực sự là một hiện tượng cần giảm trừ vì có ảnh hưởng xấu tới hành vi, lối sống và sức khỏe của người chơi.
Lý do của việc nghiện game được giải thích là game thỏa mãn các nhu cầu tâm lý cơ bản của người chơi, và trong một số trường hợp, khi người chơi không thỏa mãn với thế giới thực của mình sẽ mong muốn kéo dài thời gian chơi game để cảm thấy được thỏa mãn hơn, hạnh phúc hơn.
Trong một cuộc nghiên cứu quy mô tại Hàn Quốc năm 2006, có 2,4% người chơi (độ tuổi từ 9-39) được xếp vào dạng “nghiện game” (chơi game hơn 5 tiếng/ ngày). Các nghiên cứu của Đại học Standford (Mỹ) cũng cho thấy một số biểu hiện về mặt tâm lý giống như trường hợp gây nghiện trong một số trường hợp chơi game quá độ. Đây là một thực tế mà những người chơi game và làm game phải nhìn nhận thẳng thắn để đưa ra những biện pháp nhằm giảm thiểu những hệ quả này.

Khi chính phủ quản lý game

Đối với ngành game, các chính phủ trên thế giới có ba xu hướng quản lý chính: Không giới hạn và để xã hội và doanh nghiệp tự điều chỉnh; Cấm đoán nghiêm ngặt và Dung hòa giữa phát triển và hạn chế những điểm tiêu cực.
Tại Mỹ, châu Âu và Nhật, chính phủ để ngành công nghiệp game và xã hội tự quản lý và điều chỉnh. Lấy ví dụ như hệ thống phân loại game, hai hệ thống nổi tiếng nhất là ESRB (của Bắc Mỹ) và PEGI (của châu Âu) đều là tổ chức phi chính phủ, và các doanh nghiệp tham gia phân loại game một cách tự nguyện để hướng dẫn cho phụ huynh và người dùng về nội dung của game.
Tuy nhiên, một số nước vẫn chủ động cấm hẳn một số tựa game với nội dung xấu, ví dụ như trò chơi Grant Theft Auto bị cấm ở Singapore, Úc và nhiều nước khác do có nội dung bạo lực và kích động tội phạm.
Nghiêm khắc hơn, một số chính phủ đưa ra những đạo luật cấm hay giới hạn việc chơi game như: Hy Lạp, Pakistan, Iran, Cambodia cấm chơi game tại quán Internet. Tuy nhiên, những biện pháp cấm này chỉ mang tính hành chính và chịu nhiều chỉ trích của dư luận. Bản thân Hy Lạp phải chỉnh sửa quyết định của mình sau khi Cộng đồng châu Âu (EU) đưa ra nghị quyết Hy Lạp vi phạm quyền tự do công dân theo thỏa thuận của EU.
Hai quốc gia thành công trong việc vừa khuyến khích ngành game phát triển và giới hạn các tác động tiêu cực là Hàn Quốc và Trung Quốc.
Hàn Quốc từ cuối thập niên 1990 được coi là thánh địa của game online, với hơn 70% dân số tham gia Internet và 50% dân số chơi game. Hàn Quốc là quốc gia duy nhất trên thế giới có một “Bộ Game” chuyên quản lý và thúc đẩy ngành game phát triển. Vấn đề nội dung được kiểm soát rất chặt chẽ với hệ thống phân loại game của chính phủ.
Từ năm 2002, Hàn Quốc đưa hệ thống CMND điện tử lên mạng để quản lý công dân chơi game, mỗi tài khoản game phải gắn với một số CMND để có thể giới hạn về nội dung và thời gian chơi với những trẻ em vị thành niên. Được sự ủng hộ và chính sách hỗ trợ rất tốt của chính phủ, các công ty game Hàn Quốc phát triển nhanh chóng tạo doanh thu hơn 5 tỷ USD (50% là xuất khẩu game) trong 2009, trở thành cường quốc game online số 1 trên thế giới.
Thị trường game Trung Quốc phát triển từ năm 2001 với số lượng người chơi game khổng lồ. Đi kèm với số lượng 150 triệu người là các vấn đề tiêu cực về game liên tục bị báo chí và xã hội phản ứng.
Để hạn chế tình trạng chơi game quá độ, chính phủ Trung Quốc đã đưa ra đạo luật giới hạn điểm thưởng chơi game vào năm 2006 cho các nhà phát hành game, tập trung vào đối tượng trẻ em dưới 18 tuổi. Song song đó, Trung Quốc đã đưa ra những chính sách khuyến khích các công ty game nội địa phát triển để chiếm lĩnh thị trường trong nước, thay thế game nhập ngoại.
Các công ty game của Trung Quốc cũng dần tiến ra thị trường thế giới, thiết lập văn phòng tại các nước như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và ngay cả Việt Nam. Trung Quốc được dự báo sẽ qua mặt vị trí của Hàn Quốc trong thời gian 3 năm tới để trở thành quốc gia game online số 1 thế giới.

Giới trẻ mong được làm game

Người làm game hầu hết rất trẻ, lớn lên khi game bắt đầu thâm nhập vào Việt Nam từ đầu thập niên 1990 và yêu thích game cuồng nhiệt. Họ luôn tâm niệm ngành kinh doanh game là một ngành chân chính, tạo những giá trị giải trí tốt cho khách hàng và tự hào với những điều mình đạt được. Mục tiêu của họ là phát triển không ngừng, mang lại những sản phẩm giải trí tốt cho khách hàng, đầu tư vào lĩnh vực phát triển game và hướng tới thị trường quốc tế.
Nếu lên án ngành game như một “hiểm họa cho xã hội và giới trẻ”, hay chỉ “chăm lo kiếm lợi nhuận và để mặc các hậu quả tiêu cực” là một quan niệm không đúng. Doanh nghiệp khi kinh doanh đều muốn hướng tới lợi nhuận, nhưng cũng mong muốn sự phát triển bền vững và nếu “chỉ làm điều xấu để kiếm tiền” thì sẽ không doanh nghiệp hay cá nhân nào có một tương lai lâu dài.
Những tác động tiêu cực của game, cụ thể nhất là tình trạng chơi game quá độ trong một số bộ phận người chơi là có thực và ngành game chưa cố gắng hết sức trong việc tìm ra các giải pháp cho vấn đề này. Tuy nhiên, giải pháp phải đồng bộ và đến từ nhiều phía, đặc biệt là gia đình và xã hội. Nếu tất cả mọi mũi dùi dư luận đều hướng vào doanh nghiệp mà không có những cuộc nghiên cứu cụ thể, trao đổi thẳng thắn và hợp tác, thì sẽ không thể có những chính sách hiệu quả.
Game – hình thức giải trí lành mạnh của thời đại công nghệ và Internet – sẽ tiếp tục phát triển mạnh trên thế giới và tại Việt Nam trong thời gian tới vì nhu cầu giải trí của giới trẻ và các “làn sóng công nghệ” sẽ tiếp tục đưa game thâm nhập rất sâu vào cuộc sống. Có một cái nhìn đúng đắn, khách quan và hiểu biết sâu về ngành game sẽ giúp cho chính phủ và xã hội có thể thụ hưởng lợi ích lớn từ sự phát triển này, song song với việc giảm thiểu những hệ quả tiêu cực.
Ít ai biết được một trong những game nổi tiếng nhất trên thế giới với hàng chục triệu người chơi – Counter Strike – được tạo ra bởi một Việt kiều Canada năm 1998. Mong muốn của những người làm game trẻ là sẽ có một ngày, nhiều người trên thế giới biết đến những sản phẩm game có ích được làm ra và vận hành bởi những người Việt trẻ đam mê game.

Student Investment Challenge là cuộc tranh tài về tài chính đầu tiên trong sinh viên Việt Nam tại Vương quốc Anh.

Trong vòng đấu loại, mỗi nhóm từ 3-4 sinh viên có 100.000 bảng Anh (tiền ảo) để đầu tư vào cổ phiếu niêm yết trên chỉ số FTSE 100 trong 7 tuần.

Kết quả đầu tư (dựa vào giá cổ phiếu lên xuống trên thực tế) sẽ quyết định năm đội vào chung kết để đấu tiếp.

Cuộc thi này do Bấm VietPro và Hội Sinh viên VN tại City University đồng tổ chức tại Anh trong giai đoạn từ tháng 9 tới tuần đầu tháng 12 năm 2010.

Ban tổ chức cho biết ngoài giải thưởng tiền mặt 2000 bảng cho đội giành chiến thắng, các đội vào chung kết có dịp tìm hiểu cơ hội việc làm (qua phỏng vấn với một số nhà tuyển dụng tại Việt Nam)

> Những ca khúc làm nên ‘thương hiệu’ Uyên Linh

Uyên Linh quyết tâm đi theo con đường âm nhạc. Hiện cô đã có một êkíp hỗ trợ cho mình. Uyên Linh cho biết, album của cô làm với nhạc sĩ Quốc Trung sẽ sớm ra mắt khán giả.

- Được đưa lên mây bởi vô số lời khen tặng, bây giờ chị đang ở đâu rồi?

- Thực ra, ngay từ đầu tôi không quá thích được khen ngợi. Tôi rất ít lên mạng cập nhật thông tin – thói xấu đó có từ lâu chứ không đợi đến khi thi Vietnam Idol. Tôi không vì chờ xem người ta khen mình thế nào mà suốt ngày ngồi ôm khư khư máy tính. Tôi chỉ tập trung vào việc mình làm. Tôi quan tâm hơn tới những khen chê của Ban giám khảo vì họ không chỉ đại diện cho giới chuyên môn mà còn là những khán giả gần gũi nhất. Tạm thời cứ như thế đã, còn thời gian sẽ giúp tôi hiểu thêm về đánh giá của mọi người dành cho mình.

Trong một cuộc thi, khen chê là hai mặt không thể thiếu. Tôi cũng bị Ban giám khảo chê không ít đâu. Tôi phải để ý để sửa mình cho kịp đã, cứ bay trên mây mãi thì làm sao mà làm được việc gì? Hiện tôi đã tiếp đất rồi, và tiếp đất một cách an toàn.

- Nhưng sau một đêm trở thành người nổi tiếng, thật khó để có thể giữ con người mình như trước. Một siêu mẫu mới đây chia sẻ, thành công quá sớm khiến cô ấy sinh ra kiêu ngạo, bị mọi người xa cách. Chị giữ mình thế nào trước điều này?

- Người ta gọi tôi là diva 5, hiện tượng, thần tượng… đi chăng nữa cũng không làm tôi trở thành người khác. Tôi không tự đóng khung mình vào một hình mẫu nào, tôi chỉ muốn tuổi trẻ, niềm đam mê và tính cách âm nhạc của mình sẽ bộc lộ một cách tự nhiên, thoải mái.

22 tuổi như tôi thực ra đâu còn quá trẻ? Tôi cũng đã tốt nghiệp đại học, tôi biết mình là ai, biết bản thân mình còn những điểm hạn chế gì. Tất nhiên là tôi không tránh được sự e ngại bởi cuộc đời còn rất nhiều sự khó khăn nhưng mình phải đi theo con đường phía trước, không thể dừng hay lùi được.

Bản lĩnh của cô sinh viên Ngoại giao giúp Uyên Linh bình tĩnh trong mọi tình huống, kể cả khi đối mặt với câu hỏi về chuyện đòi cát-xê 2.000 USD.

- Nhiều người cho rằng, những hạn chế của chị nằm ở giọng hát quá bản năng, không được đào tạo bài bản và ngoại hình không sáng sân khấu. Chị dự định cải thiện mình ra sao?

- Tôi cứ để mọi thứ tự nhiên. Riêng với âm nhạc, tôi sẽ là người kỹ tính. Tôi sẽ làm nhiều, hát nhiều, lựa chọn nhiều để đúc kết, tìm tòi ra cái gì hay nhất đem giới thiệu tới khán giả. Việc không được đào tạo bài bản hay nhan sắc không quá nổi bật trên sân khấu đâu có gì quá cản trở, nếu thực sự gọi là làm nhạc. Còn buôn bán nhạc thì tôi không biết.

Thứ nhất, tôi vẫn còn nhiều thời gian để học, sắp tới tôi sẽ theo học thanh nhạc, còn việc tìm thầy cô nào để học thì nhạc sĩ Huy Tuấn, Quốc Trung sẽ tính toán hộ tôi. Thứ hai, về nhan sắc, tôi cho rằng, trên đời này không có ai xấu cả.

- Chị nói chị làm nhạc chứ không buôn bán nhạc. Tuy nhiên những tin đồn gần đây về việc chị đòi cát-xê 2.000 USD khiến nhiều khán giả nghĩ theo chiều ngược lại. Chị giải thích với họ ra sao?

- Chuyện ca sĩ đi hát lấy cát-xê là chuyện bình thường. Nếu tôi có phát ngôn gì sơ suất làm cho người hâm mộ chưa hài lòng thì tôi xin gửi tới họ lời xin lỗi. Việc người ta nói tôi đòi giá 2.000 USD cho một show diễn phải đặt trong một văn cảnh, ngữ cảnh phù hợp và chỉ những người trong cuộc mới hiểu được thôi. Anh Huy Tuấn cho rằng, những va vấp đó cũng là nên có đối với những ca sĩ trẻ để sau này mình vững vàng hơn.

Hiện tại, anh Quốc Trung đã cử cho tôi một người tôi hoàn toàn tin tưởng để làm quản lý, giúp tôi chọn show diễn và đưa ra giá cát-xê hợp lý. Bây giờ tôi chỉ tập trung vào hát thôi.

- Nhiều ca sĩ đàn anh đàn chị cho rằng, chất giọng của chị không có gì quá đặc biệt, có chăng là cách ứng biến thông minh, bản lĩnh của sinh viên Ngoại giao. Chị nghĩ thế nào về điều này?

- Lúc hát, tôi chỉ biết cất giọng lên từ niềm đam mê chứ không để ý tới việc mình có thông minh hay không. Tôi hát theo những gì tôi thích, những gì tôi nghĩ, còn việc qua cách tôi hát, ngươi ta thấy tôi thông minh thì tôi rất vui và hãnh diện. Đôi khi, nhất là đối phụ nữ, thông minh quá chưa hẳn là tốt.

Thực ra việc học đại học gì không quyết định tất cả. Nhiều khi người ta học trường này nhưng lại chọn nghề khác – đó là việc rất bình thường. Tôi sẽ đi theo con đường ca hát nhưng những kiến thức tôi tích lũy từ trường Ngoại giao rất đáng quý. Phương pháp luận tốt sẽ giúp mình ứng biến vững vàng trong mọi trường hợp, giúp tôi có ưu thế hơn.

Uyên Linh – Mai Hương thân thiết trong buổi họp báo đêm nhạc “Cám ơn tình yêu” chiều 12/1 tại Hà Nội. Đêm nhạc sẽ diễn ra tối 23/1 tại Nhà thi đấu Hai Bà Trưng. Trong đêm nhạc này, Uyên Linh sẽ hát lại những ca khúc đã làm nên tên tuổi của cô.

- Cuộc thi Vietnam Idol và Sao Mai điểm hẹn diễn ra song song. Chị so sánh thế nào giữa mình và Minh Chuyên – quán quân Sao Mai điểm hẹn?

- Tôi không thích so sánh vì mỗi ngươi một tính, một kiểu khác nhau. Tôi có nghe Minh Chuyên hát Anh của nhạc sĩ Xuân Phương – và khi đó, tôi cũng giống như những người nghe bình thường, có sự xúc động khó tả. Còn điểm chung, tôi và Minh Chuyên đều là những người rất bền chí. Con đường đến sự thành công không dành cho những người sớm chùn bước. Cả hai chúng tôi đều tham gia nhiều cuộc thi âm nhạc nhưng thất bại ngay từ những vòng ngoài. Thế nhưng, tôi vẫn không nản vì tôi luôn khao khát mang giọng hát của mình đến gần với mọi người và làm thỏa mãn niềm đam mê của mình.

- Vậy tại sao ngay từ đầu, chị không học Nhạc viện?

- Không phải lúc nào muốn học Nhạc viện cũng được. Khi đam mê ca hát đến với tôi và tôi quyết định đi theo nó thì tôi đã qua tuổi học mất rồi.

Rất may là, tôi làm gì bố mẹ đều ủng hộ, miễn là điều đó diễn ra tự nhiên, đúng với niềm yêu thích và con người mình. Bố mẹ sinh ra tôi, nuôi nấng tôi và không mong gì hơn ngoài việc tôi cảm thấy vui vẻ.

- Việc đoạt danh hiệu Vietnam Idol xếp vị trí thứ mấy trong số những niềm vui lớn chị từng trải qua?

- Ở những thời điểm khác nhau, mỗi người có những tâm tư tình cảm khác nhau. Năm cấp 3 đậu vào trường chuyên là niềm hãnh diện của tôi. Năm 18 tuổi, vào đại học lại là niềm hạnh phúc nhất thời điểm đó. Cho tới bây giờ, vượt qua rất nhiều khó khăn để được danh hiệu Vietnam Idol – đương nhiên tôi sung sướng và tự hào. Ngày 23/1, tôi sẽ cùng Mai Hương, Trung Quân và một số thành viên khác của top 10 Vietnam Idol có mặt tại Hà Nội trong bữa tiệc âm nhạc mang tên “Cám ơn tình yêu” để tri ân khán giả – những người đã luôn yêu mến, ủng hộ tôi, bầu chọn cho tôi để tôi nhận được danh hiệu từ cuộc thi Thần tượng âm nhạc.

- Người ta nói khi đang ở trong tình yêu mới có thể hát yêu mãnh liệt. Chị được khen là có giong hát chạm đến tim khán giả, chủ đề liveshow sắp tới của chị ngoài Hà Nội cũng là “Cám ơn tình yêu”. Chị có dự định ngầm tặng nó cho tình yêu cụ thể nào?

- “Cám ơn tình yêu” là cái tên do nhạc sĩ Huy Tuấn lựa chọn dựa theo tên ca khúc tôi hát đã được mọi người đón nhận. Ở tuổi 22 mà nói chưa yêu lần nào thì chắc là nói dối. Tôi từng yêu – và giờ đang chờ một tình yêu thì đúng hơn.

- Phụ nữ thông minh lại có danh vọng thì khó chọn người yêu, còn chị thì sao?

- Tôi cho rằng danh vọng tiền tài không phải thứ quan trọng, người nào cho mình cảm giác yêu thì mình yêu thôi. Tôi không có lựa chọn hay tiêu chuẩn gì cả.

Chương trình Cám ơn tình yêu, với sự tham gia của một số gương mặt trong Top 10 Idol như Uyên Linh, Mai Hương, Lân Nhã, Đăng Khoa, do Mobifone tài trợ chính. Chương trình diễn ra một đêm duy nhất vào ngày 23/1 tại Nhà thi đấu Hai Bà Trưng, Hà Nội, với 4 mức vé: 200-300-500-700 nghìn đồng.

Chẳng thể nào nói hết sự ngưỡng mộ của hàng triệu trái tim người Việt dành cho bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao của Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam VN, nguyên Phó Chủ tịch nước.

Câu chuyện về những ngày đấu trí căng thẳng hơn 30 năm trước của người phụ nữ làm vinh danh nước Việt trên bàn hội nghị ở Paris cũng khiến phụ nữ thế giới ngưỡng mộ. Sau những năm tháng dồn tâm sức cho nền độc lập quê hương, những năm về hưu, bà lại dành sức sống của trái tim và tấm lòng nhân hậu để xoa dịu những cuộc đời bất hạnh của trẻ tàn tật và những người bị hành hạ bởi chất độc da cam.

Câu chuyện về chuyến đi xuyên Việt ra Hà Nội thăm Bác Hồ bằng xe đạp của chị Kiều Thu, nữ biệt động của lực lượng võ trang Thành Đoàn bị ung thư giai đoạn cuối đã được phát trên sóng HTV nhiều lần, nghe đồn “sắp chết”, thế nhưng chị xuất hiện trên sân khấu vẫn tươi vui như chưa hề mang trong người căn bệnh ung thư.

Sức sống đã giúp một người phụ nữ mảnh mai, bệnh tật như chị Thu vượt qua chính mình để đi đến ước mơ trong đời – một lần được ra thăm Bác Hồ, trước khi chết đã làm lay động biết bao trái tim người Việt Nam trên suốt quãng đường dài hàng ngàn cây số. Chính chị đã tạo ra “nhựa sống” trong những trái tim khô héo của những người bất hạnh, trong những thanh niên thiếu niềm tin, không ý chí.

• Vẽ tương lai bằng sức trẻ

“Được gặp bác Bình bằng xương bằng thịt, em như nằm mơ, rất xúc động. Bác Bình và những người đi trước đã truyền sang em ngọn lửa sống nhiệt thành từ trái tim, em sẽ giữ và truyền lại ngọn lửa này cho thế hệ sau em”, cô gái rất xinh tên Lê Diệp Kiều Trang, 26 tuổi, người đứng trong top 5 của Trường ĐH Oxford (Mỹ) và đại diện cho thế hệ 8X trong cuộc giao lưu này nói thế. Trang đã từ chối cơ hội học tiến sĩ mà ĐH Oxford tuyển thẳng, bởi cô muốn về quê trong thời cơ vàng này để góp sức cho đất nước bằng tri thức và sức trẻ của mình. Hiện Kiều Trang đang công tác tại Phòng buôn bán ngoại tệ của Ngân hàng HSBC. “Hãy sống thật ý nghĩa”, đó là câu nhắn của Lê Diệp Kiều Trang dành cho các bạn thế hệ 8X.

Được đồng nghiệp nhìn nhận như “một người không bình thường”, Trương Gia Bình dường như luôn bùng nổ với các ý tưởng mới.

Quyết đoán và đam mê kinh doanh, Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai, Nguyễn Thị Như Loan chia sẻ: “Làm ngành bất động sản mà không đặt ra nhiều phương án thì không bao giờ thành công”.
> Top 100 người giàu trên sàn chứng khoán / Nhà giàu bất động sản lộ diện

- Bất động sản là ngành nghề liên quan đến nhiều thủ tục pháp lý, đầy áp lực, dường như hợp hơn với nam doanh nhân. Là phụ nữ, vì sao bà lại chọn ngành này?

- Tôi đến với bất động sản là do duyên số. Đầu tiên, tôi chế biến xuất khẩu gỗ, sau đó kinh doanh phân bón. Tuy nhiên, khi bán phân bón đi thu tiền gặp nhiều rủi ro, xảy ra kiện tụng liên miên, vô cùng mệt mỏi.

Ngã rẽ bất động sản đến khi một khách hàng nợ tiền phân bón của tôi trả nợ bằng một lô đất. Tôi cùng với đối tác đầu tư vào khu đất này, mỗi bên góp 50% vốn lập ra Công ty TNHH Hoàng Anh. Sau đó, tôi bán lại cổ phần của mình và lập ra Công ty Quốc Cường Gia Lai. Trước đây, tôi chưa bao giờ nghĩ là mình sẽ kinh doanh bất động sản, đây là bước đi bất ngờ trong cuộc đời tôi, nhưng bây giờ tôi rất yêu nó.

Tôi tập làm bất động sản trên 10 năm, giai đoạn 2007-2008 sức ép rất lớn vì thị trường có nhiều biến động. Khi vào ngành này, phải can đảm, quyết đoán và cần có thần kinh thép để xoay sở tình huống. Vất vả nhưng tôi bằng lòng vì kết quả mang lại rất xứng đáng với những đòn cân não mà tôi đã trải qua.

Kinh doanh bất động sản thường gặp khó khăn vì chủ trương, chính sách thay đổi liên tục. Nếu không dành nhiều thời gian để tập trung chuyên sâu cho việc kinh doanh thì khó có thể thành công. Nếu tính sai một nước cờ sẽ rất dễ đi đến phá sản. Có những lúc khó khăn gần như bế tắc, tôi phải một mình xoay sở, không thể nhờ ai vì những việc này đòi hỏi sự am hiểu, nhiều kinh nghiệm đồng thời phải có chuyên môn mới giải quyết được.

Tuy bên cạnh có nhiều bạn bè, người thân và gia đình rất muốn chia sẻ, nhưng những khó khăn trong lĩnh vực bất động sản chẳng ai có thể gánh vác giúp tôi được. Nhiều đêm tôi tự hỏi tại sao mình là phụ nữ lại chọn một ngành vất vả đến vậy.

Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai, Nguyễn Thị Như Loan chia sẻ: “Nếu không làm được việc, tôi sẽ từ chức chứ không để tổn hại đến uy tín cũng như sự phát triển của công ty” . Ảnh: Vũ Lê.

- Bà có bí quyết gì để vượt qua những khó khăn, thử thách của ngành này?

- Tôi rất nhập tâm khi làm việc. Một ngày làm việc của tôi thường bắt đầu 9h sáng đến 21h tối. Tuy nhiên có lúc tôi vẫn lao vào công việc từ lúc 21h đêm đến 2h sáng, vì thời gian này rất yên tĩnh và làm việc hiệu quả cao. Có những lúc tôi ngẩng đầu lên thì đã 3h sáng.

Khi có được dự án ở vị trí đắc địa, tôi luôn đích thân đi lại rất nhiều lần đến các khu vực lân cận để thăm dò, khảo sát. Tôi cân nhắc về giá trị, thời gian đền bù, tính đến rất nhiều phương án để khi thực hiện phương án này không thành công thì có thể chuyển ngay phương án khác. Tôi luôn tâm niệm rằng, làm ngành bất động sản mà không đặt ra nhiều phương án thì không bao giờ thành công. Bởi lẽ hầu hết các diễn biến thường không bao giờ được như ý muốn và mục tiêu của mình đề ra.

Tính tôi vốn nóng nảy, nhưng thuộc mẫu người nói là làm, một là một, hai là hai. Chính vì tính quyết đoán này mà tôi rất có duyên với các đối tác nước ngoài. Hầu như 70% thời gian tôi làm việc với các đối tác này.

Ở công ty, tôi trông mong vào sự giỏi giang của nhân viên và cho họ quyền bình đẳng được phát biểu. Bằng cách này, họ có thể góp ý giúp tôi nhiều việc, chỉ ra những điểm chưa chặt chẽ để điều chỉnh. Tôi trăm công nghìn việc chẳng thể nào nắm chắc được mọi thứ, nếu không lắng nghe những người xung quanh thì phần thua thiệt sẽ về mình.

- Vậy theo bà kinh doanh bất động sản khó nhất ở điểm nào?

- Khó nhất là pháp lý. Những điều khoản của văn bản, thông tư, nghị định… thường hướng dẫn không cụ thể, không chi tiết theo từng trường hợp. Do đó đòi hỏi phải nghiên cứu áp dụng tùy theo từng sự việc, phải trình bày, giải thích rất nhiều lần mới thông suốt. Chính vì thế, tôi sợ nhất là câu chữ trong các văn bản, hợp đồng. Trước khi đặt bút ký, một câu một chữ tôi cũng đọc thật kỹ, có thể nói là phải đọc nát cả đầu để điều chỉnh sao cho chặt chẽ.

Với kế hoạch lợi nhuận năm nay trên 370 tỷ đồng sau thuế, bình quân mỗi ngày Quốc Cường Gia Lai phải làm ra lãi gần 1,4 tỷ đồng trước thuế. Nếu không chặt chẽ về pháp lý thì không thể điều hành được doanh nghiệp. Đơn cử như hợp đồng trái phiếu của công ty, tôi phải đọc hơn chục lần, mỗi lần không dưới 60 phút. Trong quá trình đọc phải xem kỹ từng điều khoản vì sai một câu một chữ mình sẽ bị vi phạm hợp đồng và phải bồi thường.

Một dự án căn hộ tại TP HCM do Công ty Quốc Cường Gia Lai làm chủ đầu tư. Ảnh: C.T.

- Năm 2010 là giai đoạn hậu khủng hoảng, bất động sản trầm lắng, chứng khoán cũng sụt giảm. Quốc Cường Gia Lai, với tư cách một công ty gia đình, niêm yết trên sàn chứng khoán càng gánh thêm nhiều áp lực. Bà có thể chia sẻ những về những thách thức mới của công ty?

- Bình thường áp lực đã rất lớn, khi công ty lên sàn áp lực càng nhiều. Giá như tôi biết áp lực như hiện nay thì tôi đã không lên sàn. Nào là báo cáo tài chính, chỉ tiêu lợi nhuận, kế hoạch phát triển… Nếu không đảm bảo lợi nhuận với nguồn vốn tương ứng thì cổ đông không chấp nhận, đặc biệt trong giai đoạn kinh tế khó khăn.

Tôi luôn tâm niệm rằng, nếu không làm được việc thì tôi sẽ xin từ chức chứ không thể làm tổn hại đến uy tín và sự phát triển của Quốc Cường Gia Lai.

Chỉ tiêu lợi nhuận của năm 2010 phấn đấu đạt 370 tỷ đồng sau thuế. Thật hú vía vì tôi đã cán đích thành công. Nhưng đến năm 2011 kế hoạch lợi nhuận phải đạt hơn 600 tỷ đồng. Rồi năm 2012 là hơn 900 tỷ đồng sau thuế. Áp lực là thế nhưng tôi sẽ nỗ lực, cố gắng hết sức mình vì công ty.

Dựa trên những tài sản, nguồn vốn, tiềm lực doanh nghiệp, tôi rất tự tin là Quốc Cường Gia Lai có đủ cơ sở để phấn đấu đạt các chỉ tiêu trên. Thế nhưng mọi thứ vẫn phải tùy thuộc vào tình hình chung của thị trường.

- Bà làm cách nào để giảm bớt căng thẳng trong công việc?

- Sau một tuần làm việc, tôi chỉ mong ngày Chủ nhật được thư giãn bằng cách tham gia các công việc từ thiện, vui đùa với cháu, đi ăn với đại gia đình. Được vậy là hạnh phúc lắm rồi. Nếu cho làm lại cuộc đời, tôi không bao giờ chọn làm giám đốc. Làm giám đốc như tôi chẳng sung sướng chút nào, làm phó thường dân có lẽ tôi sẽ có nhiều thời gian cho những ước mơ của riêng mình.

May mắn là ông xã tôi rất hiểu tôi. Ông nhà tôi có nhiều việc phải lo: 4.000 hecta cao su tại Gia Lai, một nhà máy gỗ, 4 công trình thủy điện nên suốt ngày ở ngoài công trường. Ông ấy cũng nếm trải nỗi khổ giống tôi nên luôn hiểu cho tôi. Nếu tôi gặp một người không phải lăn lộn trong ngành kinh doanh, không bị áp lực như ông ấy, thì có lẽ họ không chấp nhận được tôi.

Bà Nguyễn Thị Như Loan giữ vị trí Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai (mã chứng khoán QCG). Cổ phiếu QCG mà bà Loan nắm giữ với số lượng rất lớn, bắt đầu giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM từ tháng 8/2010. Tính đến cuối tháng 12/2010, tổng giá trị cổ phiếu QCG mà bà Loan đang nắm giữ đạt khoảng 1.640 tỷ đồng, đứng thứ 11 trong danh sách những người giàu trên sàn chứng khoán do VnExpress.net thống kê, tổng hợp

David Thái sinh năm 1972, cùng với gia đình ra nước ngoài năm 1972, đã từng học Quản trị kinh doanh và Triết học. Năm 1995, từ Mỹ, giành được học bổng 15.000 USD, lần đầu tiên Thái có một cơ hội để về Việt Nam. Anh có hai lựa chọn: hoặc về Sài Gòn hoặc ra Hà Nội. Về Sài Gòn, anh có người thân còn ở Hà Nội, anh chỉ có một mình. Nhưng cuối cùng, Thái chọn Đại học Bách khoa Hà Nội vì muốn trở về tìm hiểu cội nguồn trong cuộc đời của người Việt, của quê hương.

Bài học vỡ lòng

Ấy là khi bạn bè của Thái ở Mỹ đã công thành danh toại rất nhiều còn Thái loay hoay giữa Hà Nội, ôm giấc mơ về làm việc tại Việt Nam mà chưa biết mọi thứ sẽ ra sao. Chàng Việt kiều 24 tuổi mỗi ngày tiêu xài 50.000 đồng, bạn bè mời đi ăn không dám đi. Vợ chồng có hai chiếc Bonus, mỗi lần muốn ra đường phải nghiêng xe lắc mấy cái xem còn xăng hay không.

Từ Mỹ về với học bổng một năm tại Đại học Bách khoa Hà Nội, rồi làm tình nguyện viên hỗ trợ các tổng giám đốc (CEO) của tạp chí Time trong chương trình: “Time News Tour” năm 1995. Năm đó, Time đưa 100 CEO đến Hà Nội để họ có thể viết về Việt Nam sau thời gian thăm thú và cảm nhận mọi góc cạnh của nền kinh tế Việt. Time cần người hỗ trợ các CEO, mức lương 6 USD/ngày. Vậy là Thái đi phục vụ các CEO, anh phục vụ từ cái quạt máy đến cái vali, vài tài liệu nghiên cứu về một địa danh, một vấn đề… Rồi sự nhanh nhạy của anh làm nhiều CEO để ý, họ gợi ý một công việc kinh doanh ở Việt Nam.

“Sinh viên Triết thường ngồi cà phê và đàm luận”, ý tưởng đầu tiên cho quán cà phê A là vậy. Quán do một công ty ở Hà Nội đứng tên. Thái có sáu tháng để làm nảy nở số tiền từ 700 USD thành 30.000 USD. Một ngày, một nhân viên rửa ly trong quán gọi Thái ra báo nhỏ: “Họ sắp hất anh, coi chừng nhé!”. Lần đầu tiên trong đời, Thái biết thêm một từ mới: “hất”! Đúng vài ngày sau đó, một người trong công ty mời Thái vào văn phòng nói gọn: “Bọn anh sẽ lấy lại A, từ bây giờ em chỉ làm tư vấn thôi nhé!”. Đó là cuối năm 1997, Thái bị “hất” khỏi quán cà phê A nổi tiếng ở Bờ Hồ. Im lặng và rút lui.

1.500 giấc mơ

Rồi Thái gặp một luật sư, luật sư bảo luật mới cho phép Việt kiều kinh doanh tại Việt Nam nhưng thủ tục xin phép ngày đó còn rất lòng vòng. Thái quyết định cho lần khởi nghiệp thứ hai: làm đại diện cho các công ty nước ngoài. Một ngày, Thái mệt mỏi về nói với vợ: “Người nước ngoài chưa hiểu Việt Nam lắm!”. Vợ nói: “Tại sao mình không tự làm?”. “Làm gì bây giờ?”. “Thì làm… cà phê!”.

Đầu năm 2000, trong khi mọi người lo chuẩn bị Tết nhất, Thái ngồi lì ra viết một kế hoạch kinh doanh cà phê. Nó không phải là thứ cà phê hiện có mà là một “thương hiệu mang tính toàn cầu” của cà phê Việt Nam trong 20 – 30 năm nữa. Nhiều bạn bè cười ồ khi nghe Thái bàn đến một “thương hiệu” của cà phê. Thời ấy, đã có những thương hiệu cà phê trên thị trường làm chuyện nhượng quyền nhưng Thái nhận ra họ chỉ mới bán bảng hiệu và cà phê mà chưa bán được một giá trị của mô hình.

Tháng 10/2002, sau sáu tháng chắt lọc ý tưởng, quán cà phê Highlands đầu tiên khai trương tại tòa nhà Metropolitan (Tp.HCM). Với Thái, đó là bước khởi đầu để anh có thể nói với bạn bè mình rằng: sẽ có một thương hiệu cà phê mang giá trị Việt, tâm hồn Việt gia nhập với cà phê trong khu vực. Rằng Highlands được sinh ra ở Việt Nam nhưng phải được “dán nhãn” quốc tế hóa, phải là “công dân toàn cầu”, từ phong cách phục vụ đến hương vị và cách thức pha chế.

Thái đi tuyển từng nhân viên, cẩn trọng và tỉ mỉ, bởi anh đang muốn mình xây dựng một giá trị chứ không phải một công việc để chỉ kiếm lợi nhuận thông thường. Nhiều nhân viên hỏi ngược Thái: “Sao không làm giống cà phê T, A, nào đó?”. “Tôi nói với họ rằng: Giấc mơ của mình là giấc mơ đứng cùng cộng đồng thế giới. Bây giờ mình tuyển người Việt nhưng sau này mình sẽ lấy thêm người từ các công ty toàn cầu về làm cho mình!”. Còn bây giờ, sau sáu năm, giấc mơ ấy còn không?

Thái (bây giờ là Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Công ty Cổ phần Việt Thái quốc tế) nói rằng cách nay sáu năm, anh chỉ có một mình với một mơ ước, bây giờ anh đã có thể cộng thêm vào hơn 1.500 giấc mơ của ngần ấy con người cùng với thương hiệu Highlands. Công ty Việt Thái của anh hiện có 1.557 nhân viên, trong đó có 18 người nước ngoài, quán xuyến hệ thống nhiều điểm cà phê Highlands ở nhiều thành phố.

Thái bày tỏ: “Tôi muốn khi Highlands phát triển, từ người vun luống cà phê, người tách lựa từng hạt cà phê cho đến người bưng ly cà phê phục vụ…, vì thương hiệu này đều được hưởng những đồng tiền chính đáng của sự phát triển”. Với một Việt kiều quyết định lập nghiệp tại Việt Nam từ năm 1995 như Thái, mọi việc phải làm lại từ đầu, phải mở lòng và nhất là phải yêu mảnh đất này.

Trong gia đình của Thái bây giờ, những đứa con anh nói tiếng Việt còn giỏi hơn anh. “Đó là lời nhắc nhở dành cho tôi”, Thái nói. Anh tâm sự: “Triết lý của tôi: Hãy mở cửa tâm hồn, đừng vì tiền, hãy vì những điều lớn hơn để Việt Nam bắt kịp thế giới… Đâu còn có gì ngăn cản được chúng tôi biến giấc mơ thành hiện thực”.

(NNT) – Không cần quá giàu nhưng lại mong kiếm đủ tiền để muốn gì có nấy, người đàn ông có tên Thanh Danh không những đã làm nên cái danh cho bản thân mà còn góp phần khẳng định về năng lực của người Việt khi anh đưa công ty quảng cáo Tân Doanh Nhân (New D&N) của mình lọt vào Top 5 của hầu hết các đề cử xuất sắc tranh Giải thưởng quảng cáo Việt Nam xuất sắc 2009…

Anh cảm thấy “tự hào là người Việt Nam”, “tự hào là cty Quảng cáo Việt Nam” từ khi nào?

Tôi làm trong nghề quảng cáo được 10 năm và niềm tự hào đó có được trong 5 năm trở lại đây.

Trước khi có được cảm giác tự hào thì tôi từng có cảm giác tự ti. Do công việc, tôi có nhiều dịp đi nước ngoài, ở đó, cách đây hơn 5 năm không hề thấy có tiếng Việt trong các bảng điện tử chỉ dẫn ở sân bay, nơi đổi tiền, trong menu nhà hàng hay trong các chương trình giải trí,… mà chỉ có tiếng Hoa, tiếng Nhật, tiếng Hàn. Thậm chí, khi đi du lịch, người nước ngoài họ nhìn mình cũng không nghĩ mình là người Việt mà tưởng mình là người nước nào đấy. Nếu biết mình là người Việt thì họ cũng tỏ vẻ ngạc nhiên vì không nghĩ người Việt Nam có đủ điều kiện để làm như họ. Điều đó cộng với cảm giác về sự phát triển còn tụt hậu của đất nước khiến tôi có mặc cảm tự ti.

Từ cảm giác tự ti này tôi thấy cần phải làm điều gì đó cho bản thân vì tôi không thể chối bỏ được mình là người Việt Nam. Thành ra, tôi phải sửa và xây bằng cách, thứ nhất, hình ảnh của tôi khi đi nước ngoài phải là tốt nhất chứ không nói hoàn hảo, tức là phải đẹp trong mắt người ta về ăn mặc và giao tiếp. Thứ hai, là về xài tiền, cũng phải cho người ta thấy là tôi biết xài và tôi dám xài. Lúc đó, tôi không tự khoe “I’m Vietnamese” với người ta, mà để đến khi người ta ngạc nhiên về cách cư xử và mọi thứ khác của mình rồi hỏi: “Where are you from” thì tôi mới tự tin trả lời: “I’m Vietnamese”.

Trong thời gian gần đây, hầu như trong danh sách đề cử cho những giải thưởng uy tín trong ngành quảng cáo chỉ có các công ty nước ngoài, New D&N là công ty quảng cáo Việt Nam duy nhất lọt vào danh sách và đạt được giải thưởng. Điều đó khiến tôi tự hào rằng mình đã sánh vai với các công ty toàn cầu.

“Tôi tự hào là người Việt Nam”, “tự hào là cty Quảng cáo Việt Nam”.

Anh có thích là người nổi tiếng?

Cuộc đời tôi chỉ mong cái gì cũng thuận lợi và vừa phải. Nổi tiếng quá có mặt trái của nó, người ta để ý mình nhiều thì phiền toái lắm. Tôi không cần mình phải là đại gia trong top 10. Tôi chỉ cần kiếm đủ để muốn gì có đó chứ không cần quá dư dả để làm gì.

Vậy sao nói là tự hào được nhỉ?

Đâu phải là đại gia mới tự hào? Tất cả người Việt Nam phải tự hào rằng mình là người Việt Nam. Đấy là khi nói về tinh thần đất nước mình. Còn khi nói về bản thân thì chỉ cần tự hào về bản thân mình là đủ. Tôi tự hào khi người khác nhắc đến một ông Danh là người đàng hoàng, trí tuệ, biết thương người, biết chia sẻ chẳng hạn chứ không phải một ông Danh nằm trong top 10 những người giàu nhất Việt Nam mà lại mang tiếng là “thằng cha cà chớn”. Tôi chỉ cần làm sao đạt được mục tiêu kinh doanh cho công ty, làm cho công ty có tiếng tăm, lo được hết cho mọi người ở đây lương tốt, thưởng cao, vui vẻ và có cuộc sống ấm no hạnh phúc, giống như một đất nước Singapore nhỏ bé vậy.

Sao lại là Singapore? Ý anh là…

Ý là chúng tôi luôn học hỏi và vận dụng những tinh hoa, những cái hay của người nước ngoài nhưng vẫn thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam. Tạo một môi trường tràn đầy tình cảm Việt nhưng có phong cách làm việc quốc tế.

Anh nghĩ sao về việc bao bì các sản phẩm nội địa của Việt Nam thường ghi thêm tiếng Anh, còn các sản phẩm tương tự của Hàn Quốc, Nhật Bản hay Trung Quốc chỉ ghi tiếng bản xứ thôi?

Tôi không chê trách mấy nước kia nhưng tôi thích bao bì sản phẩm ghi song ngữ hơn vì như thế mới mang tính toàn cầu và thuận lợi hơn cho người nước ngoài đến du lịch hoặc làm việc ở nước mình. Một đất nước có những sản phẩm và các biển chỉ dẫn song ngữ sẽ thân thiện hơn trong mắt người nước ngoài.

Nhưng những nước trên vẫn hút khách du lịch hơn nước mình?

Là vì họ biết cách làm du lịch, biết quảng bá, PR về hình ảnh đất nước tốt hơn mình. Nếu bạn đi du lịch nước ngoài như Indonesia, Thái Lan,… đến các bãi biển mà ai cũng muốn tới thì nhiều khi thấy thất vọng vì thấy nó không đẹp bằng những bãi biển ở Việt Nam. Ngoài ra, chất lượng dịch vụ của mình cũng chưa cao và vẫn còn đi sau. Nhưng với bản chất thông minh, chăm chỉ, tôi nghĩ người Việt mình hoàn toàn có thể thay đổi được tình hình. Như trường hợp của tôi, từ cảm giác tự ti về chữ Việt Nam, tôi đã tự thay đổi bản thân mình, để tự hào là người Việt Nam trước người nước ngoài, và nhiều người như thế sẽ tạo thành niềm tự hào Việt Nam. Về điều này, tôi nghĩ Nhà nước cũng cần quan tâm giáo dục niềm tự hào dân tộc cho từng cá nhân hiểu và có cảm xúc mạnh mẽ về điều đó.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam lúc đầu mới thành lập thì thể hiện được phong cách dịch vụ chuyên nghiệp, nhưng buồn thay, nét đẹp đó kéo dài không lâu. Theo anh đâu là nguyên nhân?

Đây là điều mà các phương tiện truyền thông đã đề cập nhiều. Người Việt chúng ta khi chuẩn bị thì thường rất chu đáo, khi bắt đầu thì bài bản, hoành tráng nhưng sau một thời gian thì nó cứ nhạt dần, loãng dần, teo dần, kiểu đầu voi đuôi chuột, không có sự phát triển. Điều này giống như sự thiếu ý thức, thiếu tính kỷ luật bản thân. Nếu nói văn hóa thì có vẻ hơi quá, nhưng hình như là nó có chút hơi thở văn hóa ở trong những thái độ và hành vi ấy.

Vậy nên, muốn có phong cách chuyên nghiệp thì phải giáo dục, mà giáo dục là chuyện không dễ, có người học giỏi, học dở, lâu, mau khác nhau. Vì thế, trong tuyển dụng nhân sự, điều quan trọng là tìm được người phù hợp văn hóa của công ty, để ai cũng có ý thức chứ không phải người có người không.

Nhiều người hay đổ chuyện này là tại nhân viên thiếu ý thức, nhưng nếu một người sếp, người chủ có ý thức thì có để nhân thiếu ý thức mãi như thế?

Đúng là Thượng bất chính hạ tắc loạn. Muốn kết quả kinh doanh của công ty ngày càng tốt hơn thì phải nghiêm túc từ trên xuống và cả từ dưới lên. Về nguyên tắc cái gì cũng phải có hai mặt. Lãnh đạo và nhân viên đều quan trọng như nhau. Ở trên chỉ đạo tốt mà ở dưới làm không tốt thì không được gì cả. Dưới muốn tốt mà trên không chỉ đạo, triển khai thì cũng không xong. Đây chính là sự phối hợp nhịp nhàng với nhau. Để đạt được điều này thì vai trò làm mẫu, làm gương của cấp trên rất quan trọng. Làm gương thể hiện ở chỗ nói đi đôi với làm, và đặt mình “dưới” chứ không phải “trên” luật lệ của công ty. Ngoài ra, sếp cũng phải kiên trì huấn luyện, kèm cặp nhân viên. Những doanh nghiệp nước ngoài họ làm đào tạo thường xuyên, áp dụng bài bản và kỷ luật. Họ có nguyên cả một bộ phận chuyên làm công tác đào tạo nội bộ. Còn mình học xong, áp dụng triển khai không có người kiểm tra và giả sử có kiểm tra thì cũng không có biện pháp thích đáng, làm cho người ta “lờn” kiểu “dẫu thế nào thì cũng chẳng sao” nên chuyện suy giảm theo thời gian là tất yếu.

Lãnh đạo tạo và duy trì môi trường khuyến khích nhân viên tập được thói quen tốt thì kết quả kinh doanh sẽ phát triển bền vững hơn và ngược lại. Ai cũng có thể sai nhưng người làm lãnh đạo thì cần ý thức hơn để hạn chế sai, vì cái sai của họ một mặt dễ tạo gương xấu, một mặt sẽ dẫn đến hậu quả lớn hơn nhiều. Hiện tại, New D&N đang cho phép sai vì mình là công ty trẻ, lại không có yếu tố nước ngoài. Bản thân tôi là chủ cũng không có cơ hội làm trong các công ty nước ngoài, nên để hạn chế sai thì phải đọc sách, học thêm và thông qua trải nghiệm. Tôi may mắn có tố chất về quản lý và thay đổi nên cũng đỡ.

Anh từng nói: “Tài sản quan trọng của ngành quảng cáo là con người”. Vậy nếu thấy người tài nằm ở công ty đối thủ anh có tìm cách lôi kéo họ về làm cho mình không?

Thực sự tôi chưa bao giờ nghĩ đến và cũng không thích làm chuyện đó vì tôi tin vào luật nhân quả. Mỗi lần cần tuyển dụng chúng tôi đăng báo hoặc trên mạng chứ không dùng công ty săn đầu người. Nhưng nếu vô tình gặp thấy hợp hoặc người giỏi đó tự đến nộp đơn thì chúng tôi sẽ hoan nghênh vì tôi nghĩ nên tạo cơ hội phát triển cho người ta. Thực tế, nếu mình không cho họ cơ hội thì họ cũng tự tìm và nắm bắt cơ hội cho mình thôi. Và tôi cũng hiểu rằng, nhân viên của mình khi thấy cơ hội bên ngoài tốt hơn thì họ cũng có thể ra đi. Điều đó là bình thường. Tôi tin rằng làm hợp với nhau lâu dài hay không là do cái duyên.

Anh có sẵn sàng chi trả cao để có được người giỏi?

New D&N không tuyển người quá xuất sắc vì trong giai đoạn này chúng tôi chưa đủ điều kiện dùng người quá xuất sắc, có tính chuyên nghiệp rất cao. Một người xuất sắc nhưng những người phối hợp với anh ta không tương xứng thì hiệu quả chung cũng không xuất sắc được vì chất lượng cả công đoạn, cả quá trình không phải do một người quyết định được mà do sự đóng góp của cả nhóm. Vì thế, chúng tôi ưu tiên chọn người trẻ, nhiệt huyết, có tố chất phù hợp và có tinh thần làm việc nhóm. Có tố chất thì chúng tôi sẵn sàng đào tạo để họ trở nên giỏi hơn. Có tinh thần làm việc nhóm tốt sẽ biết phối hợp với sức mạnh của những người đang giỏi, và qua đó họ cũng sẽ tiến bộ lên được.

Trong tình trạng nhân sự giỏi khan hiếm, anh đào tạo họ thành tài, họ lại ra đi thì anh cảm thấy thế nào?

Thực tế, khi người trẻ vào làm, được đào tạo, họ biết ơn mình vì cho họ cơ hội để thử sức, để thỏa mãn đam mê, nhưng khi năng lực của họ đạt đến một mức nào đó thì họ lại thấy các cơ hội khác bên ngoài mà họ nghĩ tốt hơn cho họ. Trước đây, khi một nhân viên nghỉ, tôi cảm thấy buồn, thậm chí đau khổ và trách rằng họ sống không đẹp. Nhưng giờ tôi hiểu quy luật đất lành chim đậu nên rất thoải mái trước tình trạng đó. Tôi chỉ đặt câu hỏi: không biết qua chỗ mới bạn có được sự hợp tác tốt như ở New D&N hay không. Ở New D&N không có sự ăn hiếp, chèn ép lẫn nhau mà tràn đầy tinh thần đồng đội, gia đình và mọi người rất yêu thương lẫn nhau. Và quan trọng, New D&N không giữ người thiếu cái tâm với công ty, vì nếu họ không “bay” bây giờ mà đến lúc họ giỏi hơn, nắm giữ nhiều trách nhiệm hơn rồi mới “bay” thì mình còn mệt hơn. Cứ để họ “bay” đi khi họ cảm thấy họ giỏi. Nhưng có điều quan trọng là, một người ở New D&N được coi là giỏi thì qua chỗ khác có thể họ không giỏi chút nào vì họ không có được sự hỗ trợ từ nhóm tốt như ở New D&N.

Ai đi làm cũng muốn có môi trường làm việc “tự do”, “thoải mái”. Là chủ doanh nghiệp, theo anh sự “tự do”, “thoải mái” ấy nên được hiểu đúng là như thế nào?

Khi công việc của anh là tham gia tạo kết quả đáp ứng yêu cầu của khách hàng đúng như đã hẹn thì không thể nói về sự tự do, thoải mái theo kiểu vô kỷ luật, vô nguyên tắc được. Ở New D&N tự do, thoải mái nhưng là trong phạm vi những nguyên tắc, quy định chung đã thống nhất. Đó chính là một phần của văn hóa New D&N. Chúng tôi từng cho một người giỏi nghỉ việc vì nhiều lần anh này không đi đúng giờ làm việc. Đồng ý giờ vào làm là 9h kém 15 thì 9h anh ta mới vào. Cho đổi là 9h vào làm thì 9h30 anh ta mới có mặt. Anh muốn tự do, thoải mái thì người khác cũng thế. Vì vậy, anh cứ tự do, thoải mái nhưng không được làm khách hàng khó chịu, hay người làm cùng nhóm cảm thấy không thoải mái.

Có câu: người tài lắm tật, anh thấy thế nào?

Theo cảm nhận của tôi, đây là một câu để xoa dịu hoặc làm người ta cảm thấy nhẹ nhàng khi một nhân vật tài năng nào đấy có vấn đề gì đó, như: ngang tàng quá, làm cái gì đó xấu, hoặc vấn đề về giới tính… Tôi không thích câu này. Nhiều người có tài nhưng tôi không thấy tật của người ta. Về mặt nguyên tắc, con người ai cũng có ưu điểm, khuyết điểm. Nếu coi khuyết điểm là tật thì ai cũng có tài, có tật hết. Nhưng nếu một người có tài ngang tật thì tôi không nhận, sẽ không có người như thế trong New D&N. Với tôi, đã có tài thì phải có tâm. Người có tài và tâm thì không thể nhiều tật. Nếu là tật nguyền mà có tài tôi sẵn sàng nhận, nhưng tật mà là tật xấu, thói quen xấu, tính cách xấu, thái độ xấu thì không thể chấp nhận.

Anh có “tật” không?

Nếu khẳng định có tài ắt có tật thì có lẽ tôi không có tài vì tôi không có tật (cười). Tôi không có thái độ xấu, tính cách xấu.

“Tôi không có thái độ xấu, tính cách xấu”

Anh có vẻ mê phong thủy?

Tôi tin phong thủy chứ không phải là thích. Tôi nghĩ, phong thủy là điều cần phải có vì làm việc gì tốt cũng cần Thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Mà theo quan điểm của tôi, địa lợi là phong thủy. Điều này tôi nghĩ là văn hóa rồi chứ không phải là chuyện của riêng ai. Về phong thủy, tôi chú trọng, nhưng là để phối hợp chứ không phải phụ thuộc.

Xin hỏi anh một chút liên quan đến quảng cáo. Nếu bao bì có hình không phản ánh đúng nội dung bên trong, ví dụ: bao bì là tô mì với cái đùi gà hấp dẫn, nhưng bên trong chỉ là mì với gia vị hương gà, như thế có nên không?

Người ta hay nói ăn bằng mắt, thức ăn trang trí bắt mắt thì ăn có cảm giác ngon hơn. Bao bì làm cho sản phẩm trông đẹp, chứ gói mì mấy ngàn làm sao nhét cái đùi gà bự như vậy vào trong được? Cũng có những loại mì chứa những hạt thịt, nhưng để tô mì đúng như vậy chụp ảnh thì có gì là hấp dẫn?

Nhưng như thế có khác gì lừa gạt?

Về mặt truyền thống, tôi tin người dùng cũng hiểu rằng mì ăn liền thì cũng chỉ là mì bột với hương vị thôi. Từ xưa mì Miliket, bao bì có hình con tôm, cũng có con tôm nào đâu? Thực tế, trên bao bì nhà sản xuất ghi đúng những thành phần thực có trong gói mì chứ họ đâu có ghi là có tôm hùm hay đùi gà gì ở trong. Người dùng cần chú ý đọc bao bì để biết mình mua và ăn cái gì. Về hình ảnh trên bao bì chỉ có mục đích làm cho sản phẩm trông đẹp hơn, làm người ăn cảm thấy ngon hơn, như trong dân gian có câu chuyện Con cá gỗ đấy, nhà nghèo, không có tiền mua cá, đến bữa ăn treo cá gỗ lên, vừa ăn vừa nhìn cá gỗ để có cảm giác như được ăn cá thật. Tương tự, với gói mì vài ngàn thì hình ảnh chỉ là vấn đề về tinh thần thôi, cho người ta tưởng tượng như là đang được ăn một tô mì với gà, thịt thật.

Và nếu rạch ròi theo luật, nhà sản xuất cũng đã in chữ “hình ảnh chỉ có tính chất minh họa” rồi mà.

Anh nghĩ như thế nào về việc người ta cho rằng quảng cáo là nói xạo?

New D&N đề cao sự trung thực. Chức năng của sản phẩm phải đúng với chức năng thể hiện trên mẫu quảng cáo TVC thì chúng tôi mới nhận làm, còn không thì chúng tôi sẽ yêu cầu họ thay đổi. Khi làm quảng cáo cho nhãn hiệu nào thì chúng tôi đều tìm hiểu kỹ quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm thật của họ. New D&N không tạo ra những quảng cáo nói láo.

Anh có ước mơ: “Các khách hàng Việt Nam sử dụng các công ty quảng cáo Việt Nam”. Nhưng anh hình như lại thích dùng đồ… ngoại?

Về tinh thần tôi luôn ủng hộ hàng Việt. Nhưng thói quen của tôi là chọn dùng loại hàng tốt nhất. Nếu hàng Việt chất lượng tương đương thì tôi chắc chắn sẽ mua hàng Việt. Tôi ước mơ khách hàng sử dụng dịch vụ của công ty quảng cáo Việt Nam cũng với ý như thế – vì mức độ đáp ứng nhu cầu, tức chất lượng dịch vụ quốc tế, chứ không phải tôi kém mà mong người khác dùng được. Thời kinh tế thị trường mà. Trước tôi hay xài quần áo hàng hiệu, nhưng giờ tôi thấy có nhiều người Việt thiết kế thời trang giỏi nên tôi chọn dùng hàng design của họ.

Xin cảm ơn anh và chúc anh đạt được ước mơ của mình

Nhiều năm qua, nhắc đến Ngân hàng Đông Á mà Tổng Giám đốc là ông Trần Phương Bình, giới đầu tư lại liên tưởng đến Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận – PNJ, với nhà lãnh đạo cao nhất là bà Cao Thị Ngọc Dung, vợ ông. Nếu không xét đến điểm mạnh trong quá trình phát triển của hai đơn vị, thì sự song hành này đã và đang tạo nên dư luận rằng, Ngân hàng Đông Á phụ thuộc quá nhiều vào ý kiến của PNJ khi hoạch định chiến lược, mà cụ thể là bà Dung. Điều này được lý giải ở việc PNJ vừa là nhà sáng lập, vừa là một trong những cổ đông lớn của Ngân hàng Đông Á và là đối tác của ngân hàng này trong một số dự án.

Bên lề Đại hội cổ đông thường niên lần thứ 18 của Ngân hàng Đông Á, NCĐT đã trao đổi với bà Dung về việc này.

Đông Á vẫn đề cập đến việc trẻ hóa Ban lãnh đạo ngân hàng, song hình như việc tìm một gương mặt mới đủ sức thay ông Bình là quá khó đối với Hội đồng Quản trị, trong đó có bà?

Đông Á đang tăng tốc đào tạo một đội ngũ lãnh đạo trẻ để có thể tiếp tục sự nghiệp mà chúng tôi đã dày công xây dựng. Nhiều người hỏi tôi tại sao Đông Á không tuyển chọn ngay một tổng giám đốc trẻ từ bên ngoài vào, để người này sẽ tuyển chọn lại một đội ngũ phù hợp và tiến hành cải cách nhằm rút ngắn giai đoạn. Đây là giải pháp hay, nhưng chúng tôi không tự tin khi thực hiện một cuộc cải cách mà mình chưa có đủ thời gian cọ xát để biết chắc đó là người mình cần tìm.

Ngoài ra, để một doanh nghiệp phát triển được thì cần phải nhờ vào cả một đội ngũ, chứ hiếm khi dựa vào một cá nhân.

Nhiều ngân hàng thương mại cổ phần đã có đối tác chiến lược nước ngoài. Đông Á thì sao?

Các cổ đông lớn của Đông Á đã nhất trí với nhau là chưa nhất thiết phải có cổ đông nước ngoài.

Vậy theo bà, mối quan hệ PNJ – Đông Á có phải là rào cản khiến nhà đầu tư nước ngoài chưa thể đến gần hơn, hay vì lý do nào khác?

Thực tế, Ngân hàng Đông Á từng đàm phán và từ chối nhiều đối tác nước ngoài muốn tham gia góp vốn, trong giai đoạn các ngân hàng nước ngoài tích cực tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam, trước khi khủng hoảng tài chính thế giới xảy ra. Đông Á cũng đã từ chối hợp tác với một trong những ngân hàng hàng đầu của Mỹ dù việc đàm phán gần như đã hoàn tất. Lý do là chúng tôi thấy chưa cần thiết phải có sự hỗ trợ từ ngân hàng nước ngoài, nếu điều đó chỉ khiến chúng tôi phải gánh lấy tỉ lệ thua thiệt không đáng có.

Nhưng chắc bà cũng nhận thấy tốc độ phát triển của Đông Á quá thận trọng so với các ngân hàng khác?

Ba năm gần đây, tốc độ phát triển của Đông Á vẫn đạt được chỉ tiêu Hội đồng Quản trị đề ra và đã được Đại hội Cổ đông biểu quyết. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận trong tương quan chung của ngành ngân hàng cả nước thì đúng là Ngân hàng Đông Á có phần thận trọng.

Sự thận trọng đó, có người cho là chắc, có người thấy là quá chậm và chính điều này đã khiến Đông Á có phần thụt lùi so với các ngân hàng cổ phần khác. Bà nghĩ sao về điều này?

Trong thời kỳ tôi làm Chủ tịch Ngân hàng Đông Á vào những năm 1990, cũng có một vài lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước góp ý với tôi rằng, Đông Á hoạt động chắc nhưng hơi bảo thủ, phải tăng tốc hơn nữa. Tuy nhiên, chúng tôi muốn xây dựng một ngân hàng vững bền. Đó là lý do vì sao chúng tôi có thể trụ được bên ngoài các tâm bão tài chính và tín dụng tại Việt Nam

Bà Cao Thị Ngọc Dung – TGĐ công ty PNJ: “Tính tôi… mạnh mẽ còn hơn đàn ông”

PNJ đã được xếp vào Top 10 công ty sản xuất và kinh doanh kim hoàn lớn ở khu vực châu Á. Bà Cao Thị Ngọc Dung vừa được trao Huân chương Lao động hạng nhất trong dịp lễ quốc khánh 2/9 vừa qua.

Những thành quả đó có dấu ấn sâu đậm của nữ TGĐ tự nhận mình có tính cách mạnh mẽ như đàn ông, nhưng rất duyên dáng, và tươi trẻ hơn tuổi thật của bà.

* Theo bà, sự thành đạt của một nữ doanh nhân không thể thiếu những yếu tố nào?

- Muốn thành đạt, người ta phải có mục tiêu, lý tưởng, và dốc sức để đạt được điều đó. Tinh thần ham học hỏi giúp doanh nhân không ngừng nỗ lực hoàn thiện bản thân. Học có thể bằng nhiều cách, ngoài chuyện học thuật, bạn có thể học từ thực tế công việc, từ các đồng sự, nhân viên của mình. Tôi hay nhắc nhân viên rằng còn ngồi làm việc thì càng phải học. Đôi khi, bạn có thể tìm thấy bài học hữu ích từ những bài trên báo hàng ngày. Ngoài ra, với nữ doanh nhân, yếu tố gia đình cũng mang tính quyết định, vì thành công của người phụ nữ trong sự nghiệp sẽ là vô nghĩa nếu không có một mái ấm chờ đợi mình sau những giờ làm việc.

* Sau thành công của một người đàn ông thường có bóng dáng của một người đàn bà. Thế còn sau thành công của bà thì sao?

- Ngoài nỗ lực của bản thân, tôi thấy mình may mắn khi sinh ra trong một gia đình không phải lo toan những chuyện cơm áo gạo tiền. Trong khi những người đồng trang lứa phải bươn chải, vật lộn với cuộc sống thường nhật, tôi có thể toàn tâm toàn ý dồn sức cho doanh nghiệp của mình phát triển. May mắn nữa là tôi được chồng (ông Trần Phương Bình – Tổng giám đốc DongA Bank) trợ giúp. Chồng tôi vừa là người bạn học, bạn đời, vừa là người đóng vai trò quan trọng vào thành công của PNJ từ những ngày đầu thành lập đến nay. Ông ấy giúp tôi kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc để doanh nghiệp lớn mạnh.

* Vậy là bà đã tìm được động lực từ chính ông xã?

- Đã có lúc tôi nghĩ, nếu không có ông xã giúp, chắc tôi không được như ngày hôm nay. Ông ấy giúp tôi thêm tự tin, thực hiện những mục tiêu đề ra trong công việc. Tôi nhận được sự cộng hưởng từ chồng trong việc phát triển doanh nghiệp. Tính tôi vốn thận trọng, mà làm ăn mà thận trọng quá thì cũng khó có được sức bật đáng kể. Tính chồng tôi thì táo bạo hơn, nhờ ông ấy mà tôi có những biện pháp can thiệp cần thiết trong kinh doanh. Có thể nói, chồng tôi hy sinh cho tôi nhiều, giúp tôi xây dựng doanh nghiệp như một cách vinh danh tôi. Ngày nay, nếu tôi có nhận được giải thưởng này, huy chương kia cũng là nhờ sự trợ giúp từ ông ấy.

* Thường thì người ta thấy nữ doanh nhân thành đạt thường phải đánh đổi cuộc sống hạnh phúc riêng tư. Trường hợp của bà lại khá viên mãn trong công việc và gia đình. Có phải bà luôn nhường chồng tiếng nói quyết định trong nhà?

- Trước đây, vì là bạn học ngang tài ngang sức, cũng có lúc hai vợ chồng va chạm về ý thức hệ và tư tưởng. Sau này, tôi nhận ra là phụ nữ thì nên có tính nhường nhịn, tôn trọng chồng. Sự thực thì có lúc ngẫm nghĩ, tôi thấy mình dành quá nhiều thời gian cho sự nghiệp, ít dành thời gian ấp ủ các con khi chúng còn sống gần bên mình. Cũng may là các con rất hiểu chuyện, thông cảm với bố mẹ.

* Thử thách lớn nhất của nữ doanh nhân ở lứa tuổi của bà bây giờ là gì?

- Đó là chuyện cập nhật kiến thức mới. Trong cuộc cạnh tranh kinh tế toàn cầu, tri thức biến chuyển liên tục. Nhân viên của tôi cũng thuộc thế hệ mới, tri thức mới. Dù nhà quản lý có bề dày năng lực và kinh nghiệm, nhưng nếu tự cho rằng mình đã “sống lâu”, chủ quan thì sẽ dễ dàng bị tụt hậu. Bây giờ một sai sót nhỏ trong đường hướng kinh doanh sẽ dẫn đến chuyện lớn.

* Bà còn nhớ  cú sốc của mình trong công việc ngày trước?

Năm 1989, giám đốc công ty Nông sản thực phẩm Phú Nhuận bị bắt vì lời tố cáo bâng quơ là tham nhũng, hối lộ . Tôi bị kéo dính vào chiếc bẫy quay cuồng của phe cánh trong nội bộ triệt hạ lẫn nhau. Không ngơ ngác nhìn với cặp mắt lý tưởng màu hồng, đối diện với những lần bị điều tra như tội phạm tôi là một con người bản lĩnh, tự tin – một niềm tin sắc đá vào chính mình. May mà sự việc được xem xét minh bạch. Người giám đốc cũ của tôi vô can. Lúc đó năm 1990, danh dự và uy tín của tôi được phục hồi. Kể ra cũng chua chát. Nhưng thôi, hãy chọn lấy hoa hồng và để nước mắt chảy vào trong. Tôi đã tự nhủ và hành động như thế.

* Triết lý kinh doanh của bà?

- Đặt lợi ích của khách hàng vào lợi ích doanh nghiệp – Đặt lợi  ích doanh nghiệp vào lợi ích toàn xã hội. Tôi tin vào sự minh bạch. Dù rằng việc tuân thủ theo triết lý này chắc chắn không dễ. Nhưng PNJ luôn đề cao, uy tín, chất lượng và kích thước sáng tạo, tận dụng mọi nguồn lực để xây dựng nếp văn hóa mái nhà chung của PNJ trong đó mỗi cá nhân là một thành viên có đầyđủ trách nhiệm với công ty.

* Bà đã lèo lái con thuyền PNJ ra sao trong những năm qua và đã vượt qua những khó khăn như thế nào?

-  Đến nay ngành kinh doanh và sản xuất kim hoàn vẫn chưa chính danh trong ngành công nghiệp Việt Nam, hiện đang được liệt kê vào nhóm ngành nghề khác. Do đó ngành kim hoàn Việt Nam hầu như chưa được khuyến khích phát triển, chưa có sự quan tâm hỗ trợ về chính sách.Từ thập niên 1990 PNJ đã xây dựng và phát triển theo hướng trở thành một công ty hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh vàng trang sức. Công ty đã tạo mọi ưu thế để phát triển mảng sản xuất, cũng như mạng lưới kinh doanh trang sức dưới nhiều hình thức bán buôn, bán lẻ và xuất khẩu. Đã có giai đoạn, chúng tôi chấp nhận bù lỗ cho mảng sản xuất nữ trang để đầu tư công  nghệ và mạng lưới. Thời điểm đó chúng tôi phải phát triển các mảng kinh doanh khác để nuôi sống ngành sản xuất nữ trang còn non yếu. Và ngày hôm nay PNJ được xếp vào Top 10 Công ty sản xuất và kinh doanh kim hoàn lớn ở khu vực Châu Á.

* Có bao giờ bà tự hỏi: nếu mình là… đàn ông, thì sao?

- Một số nam doanh nhân nói vui rằng tính tôi… mạnh mẽ còn hơn đàn ông. Theo tôi, không có ranh giới giữa đàn ông – đàn bà trong chuyện làm ăn, kinh doanh. Người ta thành công là nhờ tính cách bản thân, cũng như sự rèn luyện, và môi trường, nề nếp gia đình và bối cảnh xã hội.

* Bà có thấy các con gái của mình có những triển vọng thành doanh nhân giống mẹ?

- Ba con gái của tôi (từ  16 – 26 tuổi) đang du học tại Mỹ. Cả ba đứa đều có tinh thần tự lập, biết tự chăm sóc bản thân và không dựa dẫm vào bố mẹ. Nhìn các con từng bước trưởng thành, biết sống vì bạn bè, cộng đồng, tôi đã thấy vui. Các con tôi tuy sinh ra trong một gia đình có điều kiện kinh tế khá giả, nhưng không vì thế mà chúng lên mặt, tự cho mình thuộc tầng lớp thượng lưu. Đặc biệt, các con tôi tuy học hành, đỗ đạt ở nước ngoài, nhưng chắc chắn sẽ về VN khởi nghiệp. Gia sản mà tôi để lại cho các con chính là giá trị sống, nhận thức, uy tín với người khác, chứ không phải là tài sản.

* Nhắc đến tài sản, xin hỏi bà một câu: bà quan niệm thế nào về đồng tiền?

- Tiền là phương tiện, chứ không phải là tất cả. Có nhiều tiền hay ít tiền không phải là vấn đề, điều quan trọng là mình sống thế nào, đã nỗ lực hết mình hay chưa.

* Bận rộn với việc kinh doanh quanh năm suốt tháng, bà có thời giờ dành cho chuyện tiêu khiển?

- Tôi không có thú đi shopping, ra ngoài bù khú. Tôi thích đi du lịch, nhưng cũng vì bận rộn công việc quanh năm suốt tháng mà ít có thời giờ ngao du đó đây. Cuộc sống mỗi ngày của tôi nếu nhìn vào thì có vẻ đơn điệu lắm. Rời văn phòng, tôi về nhà, nấu món ngon cho chồng, nếu rảnh hơn thì đi đánh cầu lông. Tôi cũng thích tự tay bài trí nhà cửa và tự tin mình có gu thẩm mỹ tinh tế.

* Quan niệm sống của bà bây giờ có khác nhiều so với 5, 10 năm trước? Bây giờ bà nhìn đời thế nào?

- Khác nhiều, tuổi càng lớn, càng va chạm, gặp nhiều biến cố, tính con người ta càng trầm hơn. Ngày trước tính tôi nóng nảy, cũng sân si như người ta thường tình. Nhưng khi đứng giữa ranh giới sống – chết cách đây 10 năm vì căn bệnh ung thư, tôi đã thay đổi nhân sinh quan rõ rệt, từ đó biết chấp nhận cuộc sống. Hiện tại, đã vượt qua căn bệnh khắc nghiệt đó, tôi không coi cuộc đời có điều gì là vĩnh viễn, quá quan trọng. Tuy không theo thuyết nhà Phật hay thiền phái, nhưng tôi nhìn mọi vật vô vi, hư không. Nhiều người hỏi sao trong thời buổi khủng hoảng, tôi vẫn tự tại. Bởi tôi biết mọi việc có thể đến, rồi đi. Tôi đón nhận tin vui, buồn ở trạng thái như nhau. Thậm chí, nếu ngày mai, cái chết đến hay một điều khủng khiếp nào khác xảy ra, tôi cũng bình thường. Bây giờ, tôi sống cho từng ngày, sống nhẹ nhàng.

* Có phải nhờ vậy mà trông bà lúc nào cũng tươi trẻ?

- Bạn bè cũng khen là tôi nhìn trẻ hơn tuổi thật. Tôi đã nhận ra mình thay đổi theo hướng tích cực, trước hết là tốt cho bản thân mình. Vì nếu bực bội, tức giận ai đó, trước hết là tôi làm cho mình mệt, khổ thêm. Trong công việc, tôi không áp đặt, cũng không đòi hỏi ai phải quá tốt với tôi. Tôi chỉ đòi hỏi ở chính bản thân mình, nhưng cách thực hiện cũng nhẹ nhàng.

* Là dân kinh doanh, bà có tin vào phong thủy, tâm linh không?

- Tôi không mê tín dị đoan, nhưng sống đến tuổi này, tôi nhận ra có những cái mình nên tin và những điều mình chiêm nghiệm thấy đúng. Tôi tin vào phong thủy dựa trên những căn cứ khoa học về từ trường, động lực, sinh khí và cung mệnh. Những yếu tố giúp mình làm việc hiệu quả và sống thư thái hơn thì tại sao lại không tin?

* Khi tiếp xúc với giới trẻ, bà thường nói gì với họ?

- Để trở thành một người tài năng, phục vụ lợi ích cho quốc gia mình thì phải kiên trì, nỗ lực. Tại sao có  những người không phải giỏi nhất nhưng lại tỏa sáng và có đóng góp cho đất nước? Ai đó may mắn gặp lãnh đạo biết sử dụng nhân tài? Trước khi gặp lãnh đạo tốt thì bản thân mỗi người phải xây dựng được mục tiêu phấn đấu, phải làm gì để mình đứng ở đây và có thể cống hiến cho xã hội. Nhiều người không có mục tiêu phấn đấu thì trở nên lãng phí năng lực và không thể tỏa sáng được

Gần 20 năm ở vị trí lãnh đạo của Ngân hàng Đông Á, ông Trần Phương Bình là một trong số ít những nhà lãnh đạo thâm niên trong lĩnh vực kinh doanh khá nhạy cảm này. Hai quyển sách ông Bình ưa thích là Xây Dựng Để Trường Tồn và Từ Tốt Đến Vĩ Đại của tác giả Jim Collins. Những gì được đề cập đến trong 2 tác phẩm này cũng mang một phần ước vọng của ông đối với sự phát triển của Đông Á. Trải qua cuộc hành trình ngần ấy năm, đến lúc này, ông Bình, dù đã bước qua tuổi ngũ tuần, vẫn phải vừa hoạch định chiến lược, gánh vác công việc quản lý hằng ngày, vừa phải một tay tìm kiếm và đào tạo người kế nhiệm. Câu hỏi được đặt ra lúc này là ai có thể trở thành người kế nhiệm ông?

Ông Bình có 3 người con và vợ ông, bà Cao Thị Ngọc Dung, là Tổng Giám đốc Công ty Vàng Bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), kiêm Chủ tịch Danh dự Ngân hàng Đông Á. Mối quan hệ thân thuộc này khiến nhiều người vẫn nghĩ rằng, có thể, người kế nhiệm sẽ là 1 trong số 3 người con của họ.

Tuy nhiên, ông Bình quan tâm hơn đến 1 trong 6 vị phó tổng giám đốc hiện nay của Ngân hàng Đông Á, như một cân nhắc cho sự kế nhiệm. Sau gần 20 năm phát triển, Đông Á từ một ngân hàng đơn lập đã sở hữu thêm 4 công ty thành viên gồm Công ty Kiều hối Đông Á, Công ty Chứng khoán Đông Á, Công ty Quản lý Quỹ Đầu tư Chứng khoán Đông Á và Công ty Thẻ Thông minh Vina (VNBC). Với sự phát triển quy mô như vậy, trước tình hình người được cân nhắc kế nhiệm vẫn còn trong giai đoạn tìm kiếm và đào tạo, ông Bình đang phải nỗ lực đưa Ngân hàng Đông Á phát triển vượt qua giai đoạn mà theo nhiều người đánh giá là “chậm tăng trưởng về mặt lợi nhuận”.

Với lối giao tiếp thẳng thắn, bộc trực và chậm rãi, ông Bình đã không ngại trả lời 3 vấn đề tưởng chừng như không dễ nói. Đó là: Ai sẽ là người có khả năng kế nhiệm ông? Tại sao Đông Á lại không thể đạt tăng trưởng mức lợi nhuận cao như mong đợi? Và đâu là những vấn đề khó khăn khi phát triển mô hình ngân hàng bán lẻ vốn đang trở thành trào lưu vào lúc này? Điều đặc biệt hơn, ông Bình đã chia sẻ quan điểm rất rõ ràng trong tuyển và dụng người tài.

Lộ diện người kế nhiệm

Nhiều người thắc mắc ông ở quá lâu với Đông Á. Liệu rằng, ông có chuẩn bị nguồn lực để thay thế?

Thực ra, trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, luôn luôn phải có sự kết hợp giữa lực lượng người cao tuổi, thâm niên kinh nghiệm với mối quan hệ rộng và lực lượng trẻ được đào tạo bài bản, có khả năng tạo ra những sản phẩm dịch vụ mang tính táo bạo, độc đáo. Nếu ngân hàng nào làm được như vậy thì sẽ đạt được hiệu quả phát triển nhanh hơn những đơn vị khác.

Vợ ông, bà Cao Thị Ngọc Dung là Chủ tịch Danh dự và ông là Tổng Giám đốc của Đông Á. Vậy xin hỏi, người kế vị ông liệu rằng có phải là một trong những người con của ông?

Tôi không giấu việc mình đang nỗ lực quy hoạch đào tạo anh Lê Trí Thông, 1 trong 6 phó tổng Giám đốc, một người có tuổi đời còn rất trẻ, nắm giữ vị trí tổng giám đốc trong vài ba năm tới. Nhưng quan điểm của tôi là không trao ngay vị trí lãnh đạo cao nhất cho một người khi chưa thực hiểu rõ sự vận hành của doanh nghiệp cũng như khả năng hòa nhập của họ với đa số nhân sự thuộc tổ chức. Nếu tôi giao ngay cho Thông phụ trách khối tín dụng doanh nghiệp (một mảng chủ lực quan trọng của Ngân hàng) ngay thì có khi người này sẽ không thành công. Đó là lý do đến lúc này, anh Thông đã được yêu cầu phải kinh qua nhiều vị trí quản lý khác nhau, trong các công ty con khác nhau của Đông Á để lấy kinh nghiệm. Chẳng hạn như làm việc ở Công ty Kiều hối Đông Á để có kinh nghiệm về kiều hối, nắm Công ty VNBC để được tiếp cận hệ thống công nghệ thông tin vốn rất quan trọng trong ngành ngân hàng, giữ vị trí quản lý marketing và sau này sẽ được tiếp tục đào tạo trong mảng tài chính doanh nghiệp. Mỗi tháng, tôi thường ngồi với Thông để chia sẻ kinh nghiệm của mình. Nhưng vài năm nữa thôi, với năng lực được đào tạo bài bản như anh Thông, có lẽ tôi sẽ phải học anh lại.

Có vẻ như ông đang rất kỳ vọng vào người kế nhiệm ông vừa chia sẻ. Vậy nếu anh Lê Trí Thông, trong 5-7 năm tới hoặc sớm hơn, không đáp ứng được kỳ vọng của ông, ông sẽ nghĩ gì và làm gì?

Dĩ nhiên là tôi vẫn có phương án dự phòng chứ! Nhưng nếu thực sự anh Thông không gắn bó như kỳ vọng, nghĩa là phương án 1 không thành công thì trước hết, chính tôi là người thất bại. Còn các phương án dự phòng khác là gì thì tôi không thể chia sẻ cho bạn được.

Nhân lực giỏi quyết định sự sống còn của các ngân hàng và hiện nay, cuộc chạy đua giành người tài đang rất khốc liệt. Vậy, quan điểm của ông về việc săn người tài và giữ họ lâu dài như thế nào?

Săn người tài trong mọi tình huống có thể, đơn cử như trường hợp anh Dương Ngọc Thái là Trưởng phòng An ninh, thuộc hệ thống công nghệ thông tin của Trung tâm Điện toán Ngân hàng Đông Á. Khi tôi tiếp nhận anh Thái vào làm việc, anh ta vẫn chưa tốt nghiệp đại học. Đơn giản, vì anh ấy có tài. Còn giữ người tài và trẻ như thế nào? Là một lãnh đạo, điều quan trọng là phải cảm thông, đặc biệt là tạo cho họ có điều kiện thực hiện những ước mơ, hoài bão. Ví dụ, với máy bán vàng Gold ATM (máy bán vàng thứ 2 thế giới sau máy ở Dubai, được thiết kế thành công bởi 100% chất xám của Ngân hàng Đông Á), nếu tôi không nghĩ tới ý tưởng này thì anh em trẻ cũng sẽ không nghĩ. Hoặc nếu anh em trẻ có phát kiến mà luôn tự ti rằng mình không đủ sức thì chung cuộc vẫn là phải thuê chuyên gia nước ngoài. Nhưng tôi đã xác định với họ, những người trẻ giỏi và tâm huyết, rằng hãy làm hết sức, chừng nào thực sự mọi người đã giơ tay đầu hàng thì mới tìm phương pháp khác. Và như thế, đội ngũ kỹ sư của Đông Á, VNBC nếu có thất bại trong dự án Gold ATM thì họ cũng đã suy nghĩ tích cực, những nhà lãnh đạo đã tiên liệu trước và hoàn toàn cảm thông với họ. Từ đây, những tài năng sẽ càng mạnh dạn để thể hiện tâm huyết sáng tạo của mình.

Cũng với một câu hỏi tương tự như anh Lê Trí Thông, nếu anh Dương Ngọc Thái, hiện cũng rất nổi tiếng, không đáp ứng được kỳ vọng của ông hoặc anh ta sẽ ra đi tìm vùng đất mới sau một thời gian cống hiến cho Đông Á?

Trong thị trường lao động nói chung, người tất đến, sẽ có lúc tất đi. Đâu đợi đến lâu hơn, hiện nay, anh Thái đã có kế hoạch đi Mỹ làm việc và tôi rất khuyến khích điều này. Hãy nghĩ xem, làm sao tôi có thể “nhốt” những người giỏi vào trong “cái ao” của mình được. Vấn đề là dù đi đâu, trong tâm trí của Thái vẫn nghĩ về Đông Á. Anh ta có thể làm việc cho những nơi khác, không thể dành trọn thời gian cho chúng tôi nhưng anh ấy vẫn cộng tác với Đông Á trong vai trò là nhà tư vấn, chẳng hạn, thì vẫn rất tốt.

Một số ngân hàng quan tâm đến việc săn nhân tài từ các định chế tài chính nước ngoài. Theo ông, nguồn nhân lực này có ưu và nhược điểm gì khi trở về làm việc cho ngân hàng nội địa?

Dĩ nhiên, những người trẻ có cơ hội từng làm việc trong các ngân hàng ngoại hay các định chế tài chính nước ngoài thì kiến thức sẽ được trui rèn vững chắc và bài bản. Nhưng việc sử dụng họ không dễ chút nào. Trước hết, vì định chế tài chính nước ngoài đã có một hệ thống được xác lập sẵn, người trẻ chỉ dựa trên đấy mà phát huy năng lực. Trong khi đó, họ sẽ rất vất vả nếu về ngân hàng nội địa và được giao nhiệm vụ phải xác lập hệ thống sản phẩm cùng kênh phân phối phù hợp với đặc tính thị trường Việt Nam. Bên cạnh đó, nếu chỉ tập trung phát triển nhóm khách hàng ở hạng trên (những người có thu nhập 4-5 triệu đồng trở lên) thì họ sẽ làm rất tốt. Tuy nhiên, một ngân hàng bán lẻ nội địa chuyên nghiệp hướng đến đại chúng, phục vụ đủ mọi giai tầng, từ sinh viên, đến công nhân, nông dân… thì phương pháp tiếp cận khách hàng phải hoàn toàn khác biệt. Và đây là một thử thách rất lớn đối với họ.

Đó là với các cấp lãnh đạo. Còn với hàng ngàn nhân viên đang làm việc ở khắp mọi nơi thuộc hệ thống Đông Á, bằng cách nào để ông cho họ thấy họ có thể được thăng tiến trong một môi trường khó khăn và cạnh tranh như vậy?

Để nhân viên hiểu rõ điều họ làm là giúp họ thăng tiến trong nghề nghiệp. Tôi thường nói với nhân viên mình rằng, nếu đã phục vụ cho nông dân thì phải hiểu thật sâu về họ, như giống lúa, phân bón người nông dân thường sử dụng là gì, một năm có mấy mùa vụ, thời điểm cắt lúa khi nào, tiền bán lúa được người nông dân sử dụng ra sao. Nhiều lúc, tôi cũng nói thêm với nhân viên của mình rằng, nếu sau thời gian làm việc ở nông thôn mà họ giỏi lên thực sự, cảm thấy mức lương không còn thỏa đáng nữa, so với nếu kinh doanh phân bón thì tôi sẵn sàng tài trợ cho nhân viên ấy vài trăm triệu đi kinh doanh phân bón ngay. Còn nếu họ vẫn tiếp tục gắn bó với Đông Á thì chuyện trở thành Giám đốc chi nhánh ở khu vực ấy là điều rất khả thi.

Tại sao Đông Á bị xem là đi chậm?

Hai năm nay, một số cổ đông, cũng như đánh giá của vài lãnh đạo Ngân hàng cho rằng, Đông Á dường như đang đi quá chậm so với các ngân hàng khác?

Về thực chất, tốc độ tăng trưởng về quy mô hoạt động của ngân hàng chúng tôi vẫn đạt, gồm tăng trưởng tín dụng, phát triển mạng lưới và nguồn nhân lực. Chỉ riêng tăng trưởng lợi nhuận thì đầu năm 2010 đến nay, chúng tôi đã có chủ trương dành nguồn lực để tổng rà soát các hoạt động của mình, cho nên tăng trưởng lợi nhuận không như mong muốn. Chúng tôi đang tập trung phát triển lâu dài. Nếu nhìn lại 17 năm qua, không chỉ chúng tôi mà nhiều ngân hàng khác đều tăng trưởng một cách thụ động, dựa vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế. Nhưng không thể mãi như vậy được. Từ quý III/2009, chúng tôi đã ý thức đến việc cần phải chủ động phát triển. Chúng tôi suy nghĩ rất nghiêm túc cho chiến lược dài hạn của mình, nỗ lực đưa ra các sản phẩm và cải tiến mới trong dịch vụ, chứ không ngồi chờ đợi. Với sự cố gắng của mình, cộng với tình hình phát triển của nền kinh tế thì dự kiến đến quý II/2011, những gì chúng tôi đã thực hiện mới bắt đầu có hiệu quả.

Với tình hình cạnh tranh khốc liệt và quy định về vốn điều lệ 3.000 tỉ đồng đã gần đến hạn, những dự báo về xu hướng mua bán, sáp nhập (M&A) trong ngành này có thể sẽ xảy ra. Ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

Có thể nói, hoạt động M&A của ngành ngân hàng cho đến lúc này vẫn đang trông chờ vào định hướng của Chính phủ và của lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước. Chưa thấy có ngân hàng nào trao đổi, bàn bạc với nhau để tính chuyện mua bán, sáp nhập. Và như thế, chưa thấy có dấu hiệu gì mới đối với hoạt động M&A.

Ông vừa nói Đông Á chấp nhận đi chậm về tăng trưởng lợi nhuận nhưng lại đảm bảo mức tăng trưởng khá về quy mô hoạt động. Để làm được như vậy, hiện tại và trong tương lai, ông có nghĩ đến việc sẽ kêu gọi đối tác chiến lược bên ngoài, các ngân hàng nước ngoài chẳng hạn, để chung vai gánh sức và có khi để làm tăng giá trị cổ phiếu cho Đông Á?

Ngân hàng chúng tôi vẫn còn được đặt vấn đề M&A cho đến lúc này, sau vụ đàm phán với Citibank không thành công năm 2007. Thời gian đầu tư vào ngân hàng nội địa đối với các định chế tài chính nước ngoài luôn được kéo dài ít nhất 5 năm. Như vậy, họ không phải là nhà đầu tư lướt sóng. Vì thế, nếu nhà đầu tư nào đó quan niệm cổ phiếu ngân hàng là cổ phiếu để đầu tư lướt sóng là không chuẩn xác. Ngân hàng nào hoạt động hiệu quả thì cổ phiếu sẽ tăng trưởng tốt trong dài hạn, còn sự chững lại ở một vài giai đoạn nào đó thì chỉ là nhất thời. Tôi có thể khẳng định, đây là thời điểm tốt để đầu tư vào ngân hàng, nhưng phải đảm bảo một điều cơ bản. Đó là, phân tích xem ngân hàng nào tốt để đầu tư.

Về phía Đông Á, tôi luôn mở cửa cho sự hợp tác nếu cả 2 bên cùng có lợi. Nhưng thử hỏi, có định chế tài chính nào có thể giúp chúng tôi vươn ra khu vực châu Á không? Còn nếu chỉ loay hoay hoạt động trong khuôn khổ nội địa thì tự thân cố gắng, chúng tôi vẫn làm được (và bây giờ đang là như thế!).

Vậy theo ông, lúc này, khi các ngân hàng nước ngoài được phép thành lập 100% vốn tại Việt Nam, họ có còn mặn mòi với việc sở hữu cổ phần các ngân hàng bản địa như trước?

Thực chất, một vài chục triệu USD mà ngân hàng nước ngoài bỏ vào Việt Nam thông qua việc đầu tư vào ngân hàng nội địa không phải lớn, nếu không muốn nói là nhỏ cho mục đích quan trọng là tìm hiểu thị trường. Có 2 lợi ích lớn nhất mà ngân hàng nước ngoài có được khi đầu tư vào ngân hàng nội địa. Một là, họ sẽ kiếm được lợi nhuận sau thời gian hợp tác. Hai là, ngoài chuyện tận dụng mạng lưới phân phối của ngân hàng nội, việc hợp tác còn giúp ngân hàng ngoại đáp ứng một số nhu cầu mà họ khó thực hiện được. Chẳng hạn, khi các ngân hàng lớn nước ngoài tài trợ tín dụng cho các tập đoàn đa quốc gia hoạt động tại đây, họ sẽ sử dụng ngân hàng nội địa (được họ đầu tư) như một cơ quan chuyên trách các dịch vụ liên quan, vì nếu ngân hàng nước ngoài mà tự đứng ra tổ chức các dịch vụ này thì họ sẽ phải đối mặt với bài toán “chi phí lớn hơn hiệu quả”. Cho nên, dù đã được phép thành lập 100% ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, các ngân hàng nước ngoài vẫn có xu hướng tìm kiếm hợp tác với các ngân hàng nội địa.

Nếu một ngân hàng nội địa nào đó, ngang bằng hoặc mạnh hơn Đông Á có ý định thực hiện M&A với ngân hàng của ông, ông có đồng ý không?

Trong tương lai, nếu Đông Á được sáp nhập với một ngân hàng mạnh nào đó trong nước để có thể tạo nên sức mạnh vượt trội cho cả 2 thì tôi tán thành cả 2 tay. Ví dụ, nếu ngân hàng bạn chiếm 20% thị phần của phân khúc cao cấp và ngân hàng chúng tôi chiếm 80% thị phần của phân khúc bình dân thì nếu sáp nhập lại, chúng tôi sẽ trở thành một trong những người mạnh nhất. Cái tên Đông Á khi đó sẽ tồn tại hoặc có thể không tồn tại độc lập nhưng tôi không quan tâm, vì đó sẽ là sự nghiệp tập thể của các cổ đông và cán bộ nhân viên Ngân hàng và đặc biệt, là chắc chắn phải có sự đồng thuận của cổ đông cả 2 bên. Tuy nhiên, để điều này trở thành hiện thực thì phải đợi đến năm 2015. Còn hiện nay, bản thân tôi và tập thể anh em Đông Á vẫn nỗ lực làm tăng giá trị cho Ngân hàng. Tôi tin rằng những ngân hàng lớn khác, với tầm nhìn giống tôi, cũng đang làm điều tương tự.

5 tiêu chí cần của ngân hàng bán lẻ

Hiện nay, hàng loạt các ngân hàng, từ nội địa đến nước ngoài đều “tuyên ngôn” trở thành ngân hàng bán lẻ. Ngân hàng Đông Á cũng có định hướng phát triển mảng này như một mảng kinh doanh chủ lực. Vậy theo quan niệm của ông, như thế nào thì mới được gọi là ngân hàng bán lẻ chuyên nghiệp?

Ở các nước phát triển, trẻ con vừa mới sinh ra đời đã được ngân hàng chào mừng bằng cách tặng cho mấy chục USD trong tài khoản. Ngân hàng cũng biết rất rõ bạn ở đâu, làm nghề gì, có trợ cấp thất nghiệp hay không. Thẻ tín dụng thì được gửi trực tiếp đến nhà.

Ở Việt Nam, theo tôi, nếu hội đủ 5 tiêu chí sau đây thì may ra một ngân hàng nào đó bước đầu được xem là ngân hàng bán lẻ chuyên nghiệp.

Thứ nhất là phải có hệ thống sản phẩm phù hợp cho từng đối tượng (nông dân, công nhân, sinh viên, bác sĩ, trí thức…) và phục vụ cho hàng triệu dân, chứ không phải một vài nhóm sản phẩm phục vụ cho phân khúc đối tượng người có thu nhập cao.

Thứ 2, phải có phương pháp tiếp cận đa dạng đối với khách hàng. Ví dụ, khi Đông Á triển khai chương trình “Cùng nông dân tích lũy” tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, những câu hỏi đơn giản tôi đặt ra cho nhân viên của mình. Đó là anh/chị ta có khả năng và sẵn sàng trò chuyện, thậm chí nhậu nhẹt với người nông dân không, có thể tạo lập mối quan hệ thân quen với các cấp quản lý xã, huyện không, chứ không phải là xuống tỉnh và dán cái thông báo “Ai muốn vay tiền thì lại tôi”. Hoặc như đối với sinh viên, nếu muốn giới thiệu sản phẩm đến họ thì không còn cách nào khác là phải đến tận trường và hòa vào nhịp sống trẻ trung của họ, chứ không phải ngồi một chỗ gọi điện thoại chào dịch vụ theo lối cầu may được. Tóm lại, “marketing trực tiếp” (direct marketing) là công cụ tiếp thị chủ đạo cho các ngân hàng.

Thứ 3 là sự quyết tâm của lãnh đạo. Cứ nói miệng là sẽ tập trung phát triển ngân hàng bán lẻ mà không quyết tâm thì cũng như không.

Thứ 4 là phải có cơ sở hạ tầng thích hợp phục vụ cho từng nhóm tiêu dùng. Ví dụ, sau mùa thu hoạch, ngoài việc trả nợ ngân hàng, người nông dân còn phải mua một hoặc vài chỉ vàng để tích lũy. Ngân hàng phải có cơ sở hạ tầng và gói sản phẩm vàng cho người nông dân tại khu vực họ sinh sống, giúp họ có thể chọn mua sản phẩm một cách nhanh nhất, đơn giản nhất.

Thứ 5 là phải có đội ngũ nhân sự phù hợp. Tôi nói thật là sản phẩm của ngân hàng trong nước chẳng thua kém gì so với ngân hàng nước ngoài, thậm chí có phần trội hơn nếu xét về tính linh động và văn hóa tiêu dùng. Tuy nhiên, không thể phủ nhận được rằng, đội ngũ nhân sự trong các ngân hàng nước ngoài được đào tạo rất bài bản, khoa học về năng lực và thái độ phục vụ. Chúng ta phải học hỏi họ những điều này. Và đó cũng là lý do vì sao các ngân hàng nội có thể trình làng sản phẩm nhanh hơn các ngân hàng ngoại nhưng khả năng phát triển dịch vụ sản phẩm lại bị chậm hơn.

Ông nghĩ thế nào về các chi nhánh ngân hàng bán lẻ được khai trương liên tục trong thời gian gần đây? Ông có thể cho biết nhận định của mình về tương quan số lượng và chất lượng của các ngân hàng?

Ngân hàng HSBC đã mở rộng xuống Cần Thơ. Sắp tới, ai có thể cấm họ mở thêm cơ sở ở các tỉnh khác. Nhưng tôi muốn nói về một điều khác, được định nghĩa là “sự ăn theo”. Không khó để nhận ra, cứ ngân hàng này vừa mở thêm chi nhánh ở địa điểm nào đó thì lập tức, ngân hàng khác cũng mở theo cùng chỗ, trong khi họ chưa ngồi lại với nhau để phân tích vì sao lại mở chi nhánh ở điểm ấy. Kết quả của việc làm này là gì? Tôi vừa mới nghĩ đến việc một lực lượng lao động lớn sẽ được giải quyết việc làm (cười vang). Về chất lượng hoạt động các ngân hàng thì tôi chỉ nêu một ý nhỏ là thực sự còn không ít ngân hàng chưa có đường hướng chiến lược rõ ràng. Về số lượng ngân hàng, nhiều hay ít thì nên hỏi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Và việc thu hẹp số lượng ngân hàng bằng M&A lại không dễ, vì không phải ngân hàng nào rao bán cũng có người mua.

Những nhà làm tài chính trong và ngoài nước đang đánh giá lạc quan về kinh tế Việt Nam với nhận định Việt Nam sẽ trở thành trung tâm tài chính, kinh tế khu vực. Còn ông, ông nghĩ gì?

Giống như nhiều người khác, tôi cũng kỳ vọng Việt Nam có thể trở thành trung tâm tài chính, kinh tế khu vực. Tuy nhiên, tôi cũng nghĩ nhiều đến việc nền kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt với nhập siêu hay lạm phát cao. Đó là chưa kể đến việc nếu chúng ta xây nhà ở cho người có thu nhập trung bình thấp thì tiền đâu để xây? Liệu hệ thống ngân hàng, hay Đông Á, có đáp ứng nổi nguồn vốn trung và dài hạn này hay không, trong khi người dân thì thường chỉ gửi tiết kiệm từng tháng?

Thần đồng kinh doanh kiếm tiền vì thương mẹ

Nhân vật đặc biệt ấy sinh ra trong một gia đình thuộc hạng người “dưới đáy” xã hội Mỹ – da đen, thất nghiệp, không có bố, một mẹ nuôi 5 con!

Sáu mẹ con Farrah Gray sống nheo nhóc hoàn toàn dựa vào tiền trợ cấp xã hội ít ỏi. Họ trú ngụ trong một căn hộ chung cư dành cho người nghèo ở phía đông thành phố Chicago.

Farrah là út, cha mẹ cậu li dị ngay khi cậu vừa chào đời và ông bố vô dụng không trợ cấp gì cho lũ trẻ. Năm chú bé lên 6 tuổi, bà mẹ mắc bệnh tim rất nặng.

“Buổi tối, khi tôi lên giường thì mẹ còn đang làm việc. Sáng ra khi tôi ngủ dậy cũng thấy mẹ đang làm việc. Chẳng hiểu đêm qua mẹ có ngủ hay không”, Farrah kể.

Thấy mẹ ốm đau mà làm việc quần quật, cậu lo lắm và luôn luôn tự nhủ: “Mình nhất định phải làm gì đấy để giúp mẹ đỡ vất vả. Nhưng mới 6 tuổi thì mình biết làm gì? Ai dám thuê mình làm các việc lặt vặt (vì sợ phạm tội lạm dụng sức lao động trẻ em)”.

Sau nhiều ngày nghĩ ngợi, một ý nghĩ nảy ra trong đầu óc thơ ngây của Farrah: “Đi bán… những hòn đá!”. Cậu ra đường nhặt những hòn đá đủ mọi hình thù, đem về rửa sạch, rồi vẽ lên đấy các hình vẽ tự nghĩ ra.

Farrah còn làm lấy những tấm danh thiếp trên viết mấy chữ “Tổng Giám đốc”. Mẹ không có tiền mua ca-táp, cậu dùng hộp cơm bằng nhựa màu đỏ thay thế. Rồi Farrah diện com-lê, thắt chiếc cà-vạt mượn của anh ruột, sau đó xách túi đá và “ca-tap” đi gõ cửa từng nhà trong khu phố.

Farrah kể: “Khi chủ nhà mở cửa, tôi bèn mỉm cười bắt tay họ, chìa danh thiếp, nói: “Hello! My name is Farrah Gray. Would you like to buy this rock? It can be used as paper weights, bookends and doorstopers (Xin chào ông bà! Cháu là Farrah Gray. Ông bà có thể vui lòng mua giúp cháu viên đá này được không ạ? Nó có thể dùng làm cái chặn giấy, chặn sách và chặn cửa được đấy ạ.).

Mọi người ngơ ngác cười: “Ồ, những hòn đá này đầy ngoài đường, nếu cần thì nhặt về dùng, cớ gì phải bỏ tiền ra mua nhỉ?’ Tôi lại nói: ‘Nhưng bây giờ chúng đã khác trước nhiều rồi ạ, xin ông bà xem đây…”.

Vì thương thằng bé lém lỉnh mà có người vui lòng mua thứ “hàng” vô dụng ấy với giá 1,5 đô-la một hòn. Nhờ thế Farrah kiếm được những đồng đô-la đầu tiên.

Tiếp đó chú nhóc lại có sáng kiến mua các loại sữa tắm khác nhau đem về hòa lại thành một loại mỹ phẩm có mùi vị mới lạ rồi lóc cóc mang tới gõ cửa từng nhà bán với giá 1,5 đô-la một chai.

Sau hai lần làm như vậy, Farrah kiếm được 50 đô-la. “Mẹ ơi, tối nay con mời mẹ đi ăn nhà hàng nhé!”, bà Paula Gray vô cùng ngạc nhiên thấy cậu con út 6 tuổi nói với mình như vậy.

Bà ngoại Farrah kể: “Mới có 6 tuổi mà khi đi làm chuyện mua bán, thằng bé trông người lớn lắm! Nó diễn thuyết như một diễn giả thực thụ, yêu cầu mọi người phải im lặng nghe nó nói, thế có ghê không”.

8 tuổi lập công ty đầu tư

Năm 1992, Farrah cùng các bạn hàng xóm lập công ty đầu tư, lấy cái tên rất oách là Câu lạc bộ Kinh tế doanh nghiệp ngoại đô (Urban Neighborhood Enterprise Economic Club, UNEEC) ở vùng Nam Chicago. Farrah đề nghị các chủ hiệu buôn trong khu phố góp tiền, cho mượn ô tô đi lại và nơi họp Câu lạc bộ.

Farrah kể: “Lúc đầu tôi luôn bị người ta từ chối, cứ thấy bóng tôi là họ đóng cửa. Tôi bèn áp dụng Chính sách 5 người (Five-person Policy) và nhờ thế lũ nhóc chúng tôi góp được 15 nghìn đô-la. Chính sách ấy là thế này: Nếu ông bà từ chối thì xin ông bà giới thiệu cho cháu 5 người khác có thể giúp cháu”.

Với số tiền ấy, Farrah lập công ty tiêu thụ bánh quy và tặng phẩm. UNEEC trở thành tiền thân của công ty NE2W do Farrah đứng đầu, đặt văn phòng tại phố Wall, trung tâm tiền tệ lớn nhất thế giới. Xưa nay phố này chưa có chủ văn phòng nào trẻ như Farrah.

12 tuổi trở thành diễn giả tài ba

Năm 1993, bà Paula Gray bốc cả gia đình tới Las Vegas. Tài kinh doanh của chú nhóc Farrah được địa phương này quan tâm. Một đài phát thanh địa phương phỏng vấn chú bé.

Thấy Farrah nói rất hấp dẫn, họ bèn mời cậu chủ trì chương trình phát thanh tối thứ bảy hàng tuần có tên “Đằng sau sân khấu” (Backstage Live) thu hút tới 12 triệu người nghe, sau đó trở thành chương trình phát thanh – truyền hình của Las Vegas rồi tiến tới của toàn nước Mỹ.

12 tuổi Farrah đã tỏ ra là một MC ngôi sao rất có cá tính và năng nổ, hơn cả nhiều người dẫn chương trình khác. Các đài truyền hình, phát thanh và báo chí tranh nhau mời cậu đi nói chuyện hoặc dẫn các show.

Mỗi buổi diễn thuyết của Farrah được trả từ 5000 đến 10.000 đô-la. Farrah còn tham gia kinh doanh thẻ điện thoại trả trước KIDZTEL, vận chuyển thư tín One Stop Mail Boxes & More, phụ trách chương trình phát thanh Youth AM/FM.

Farrah kể: “Điện thoại của tôi suốt ngày réo chuông. Người ta hỏi tôi lập CLB đầu tư đầu tiên của mình ra sao, do đâu mà trở thành MC giỏi thế. Họ đề nghị: “Cháu hãy đến kể lại cho mọi người nghe về thành công của cháu đi. Có một tấm séc đang chờ cháu đấy!”.

14 tuổi kiếm được triệu đô-la

Farrah thường hay vào bếp xem bà làm các món ăn và học cách làm. Từ đó cậu nảy ra ý nghĩ lập công ty thực phẩm. Đó là công ty Farr-Out Foods do Farrah lập ra năm cậu 13 tuổi, chuyên cung cấp các món ăn khoái khẩu cho lũ trẻ con.

Farrah kể: “Tôi vừa đọc sách hướng dẫn kinh doanh vừa mày mò điều hành việc kinh doanh của công ty”. Không ngờ công ty có rất nhiều đơn đặt hàng, nhất là sau khi đưa ra món xi-rô dâu pha va-ni rất thơm ngon, chế biến theo công thức của bà ngoại Farrah.

Dựa vào Farr-Out Foods cùng các khoản kinh doanh khác, Farrah có thu nhập 1 triệu đô-la khi cậu sang tuổi 14, trở thành nhà triệu phú tự tay làm nên, tức “Reallionaire”. Cậu bé tậu cho mẹ một căn nhà rộng rãi lịch sự tại thành phố Las Vegas nổi tiếng thế giới về các trò ăn chơi xa hoa.

Sau hai năm hoạt động, Farrah bán công ty Farr-Out Foods được 1,5 triệu đô-la. Không thỏa mãn với những gì đạt được, Farrah 15 tuổi tiếp tục nâng cao kiến thức kinh doanh bằng cách bỏ ra ba năm tham gia ban Giám đốc công ty United Way miền Nam bang Nevada và trở thành người trẻ nhất trong lịch sử bang này khi tham gia Ban Cố vấn Phòng Thương mại Las Vegas.

Cậu cũng là thành viên trẻ nhất của “Hội nghị Bàn tròn ban lãnh đạo người Mỹ gốc Phi” do Tổng thống G. Bush lập ra. Farrah là Chủ nhiệm Văn phòng Nhà Trắng của tổ chức “Sáng kiến tập thể niềm tin”, là phát ngôn viên của “Liên minh toàn quốc người vô gia cư” và “Chương trình hiến tủy toàn quốc” cùng nhiều hoạt động xã hội khác.

20 tuổi – chia sẻ kinh nghiệm thành công

Năm 2004, tác phẩm đầu tay của Farrah ra đời: Chín bước từ tay trắng trở thành giàu có (Reallionaire: Nine Steps to Becoming Rich from the Inside Out). Cuốn sách này được tổ chức Giải thưởng Quill NBC đề cử tặng thưởng cho thể loại sách tự tu thân và là sách bán chạy năm ấy.

Trong sách, anh kể lại cho mọi người biết các kinh nghiệm trên con đường làm giàu: – yêu quý thanh danh của mình; – không bao giờ sợ sự khước từ của người khác; – xây dựng nhóm tư vấn của mình; – nắm bắt mọi dịp làm ăn, chớ bỏ qua; – theo trào lưu của thiên hạ nhưng phải có mục tiêu riêng; – chuẩn bị sẵn về tâm lý chờ đón thất bại; – chịu khó bỏ thời gian vào học tập, đọc sách báo; – yêu quý khách hàng của mình…

Farrah Gray nói cậu tin vào hai thời điểm quan trọng nhất trong đời người, một là giờ sinh của mình và một là khi nào hiểu được “vì sao mình lại sinh ra”.

Tuy còn trẻ nhưng Farrah đã hiểu rõ nghĩa vụ đối với xã hội của một doanh nhân thành đạt. Anh góp ý cho Bộ Thương mại Mỹ lập trường đào tạo doanh nhân trẻ.

Anh lập Quỹ Farrah Gray để giúp vốn cho các doanh nhân trẻ dưới 25 tuổi và quyên góp vào đấy tất cả số tiền nhuận bút cuốn sách của mình.

Farrah còn viết cho thể loại sách “Chicken Soup for the African-American Soul”, một xê-ri sách giáo dục thiếu niên rất được ưa đọc ở Mỹ. Do có ý thức tập thể cao như vậy nên Farrah được báo chí gọi là “Một trong những doanh nhân đáng kính và hiếm thấy”.

Tiểu sử Farrah Gray được ghi trong Sách Danh Nhân Mỹ năm 2005 (Who’s Who in America 2005), tức danh sách những người nổi tiếng và thành đạt của nước Mỹ năm 2005…

Hai vế đối “Nếu chưa biết thế nào là vỡ đổ/ Thì làm sao thấm thía sự nguyên lành” in trên giấy gió treo dưới hai ngọn đèn trong phòng làm việc, không ngờ lại khơi mào cho cuộc trò chuyện giữa chúng tôi với chị Hà Thị Thu Thanh – Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) kiêm TGĐ Deloitte Việt Nam. “Người phụ nữ thép của ngành kiểm toán Việt Nam” từng từ chối kiếm toán Vinashin hóa ra không chỉ toàn nói chuyện con số…

3 lần sóng gió, 3 lần lựa chọn

- Hai vế thơ tương phản “vỡ đổ” và “nguyên lành” là một sự lựa chọn tình cờ hay có gắn với một dấu ấn nào đó trong cuộc đời, thưa chị?

Tôi đã trải nghiệm và thấm thía hai câu thơ này vào đúng giai đoạn khó khăn nhất trong cuộc đời làm nghề của mình. Đó là năm 2006, 8 năm trên cương vị lãnh đạo của Công ty kiểm toán Việt Nam (VACO), tôi phải chứng kiến những hy vọng phát triển, chuyển đổi cơ chế của công ty đứng trước nguy cơ không thành. Tới bây giờ nhìn lại, tôi vẫn cảm nhận được năm 2006 là năm tôi rơi xuống điểm đáy về niềm tin vào sự phát triển VACO.

Nếu bạn quan tâm sẽ thấy, sau khi Luật Doanh nghiệp 2005 có hiệu lực, đã bùng nổ sự ra đời của hàng loạt các công ty kiểm toán, cùng với sự bùng nổ và phát triển mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam tạo nên những xáo trộn mạnh trên thị trường, từ nguồn nhân lực đến chất lượng dịch vụ kiểm toán và tư vấn. VACO lúc đó là một DNNN nên bị hạn chế trong cơ chế tiền lương, buộc phải chấp nhận thực tế “chảy máu chất xám”. Thời đó VACO đã được ví là “lò” đào tạo các Giám đốc, các Tổng giám đốc cho các công ty kiểm toán mới thành lập …

Trong bối cảnh ấy, Việt Nam đang nỗ lực thực hiện các cam kết của mình đối với tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Một trong những cam kết trong lĩnh vực dịch vụ tài chính mà Việt Nam cần phải thực hiện đối với ngành kiểm toán là tính độc lập của các công ty kiểm toán (không có vốn sở hữu của nhà nước). Như vậy, VACO cũng không nằm ngoài yêu cầu chuyển đổi để đáp ứng thực tế này. Quá trình chuyển đổi của VACO đã được chuẩn bị từ năm 2002 (Ngay sau khi Hiệp đinh thương mại Việt Mỹ có hiệu lực), nhưng đến cuối năm 2006 vẫn chưa xong, có lúc tưởng như ngưng trệ vì đề án chuyển đổi không được phê duyệt. Cũng vì sự không độc lập về sở hữu mà VACO khi ấy đã bị loại khỏi danh sách đấu thầu kiểm toán các dự án lớn do WB và ADB tài trợ. Tôi đứng giữa vòng xoáy của sức ép và lựa chọn.

- Đã là lựa chọn, hẳn phải có sự được mất, đó là gì vậy, thưa chị?

VACO đã hợp tác với Hãng Deloitte Quốc tế từ năm 1992 và trở thành thành viên của Deloitte từ năm 1997. Trong thời gian hợp tác, liên doanh với Deloitte Quốc tế, cả Deloitte và chúng tôi đều nhận thấy rất rõ sự hạn chế về tương lai phát triển của VACO nếu không chuyển đổi sở hữu. VACO Deloitte đã bị bỏ lỡ nhiều cơ hội, giảm sức cạnh tranh trên thị trường. Đến năm 2006, khi quá trình chuyển đổi của VACO bị ngưng trệ, tôi đã nhận được đề nghị cân nhắc tới một đề án khác, đó là Deloitte sẽ thành lập công ty 100% vốn nước ngoài, và một bộ phận nhân sự chủ chốt của VACO chuyển sang Deloitte mới này để làm việc. Tôi với tư cách người đứng đầu công ty Deloitte mới sẽ có mức lương cao cùng với nhiều chế độ đãi ngộ khác… Đối với bản thân tôi và tập thể ban lãnh đạo VACO lúc đó, đây là một lời đề nghị chân thành vì sự phát triển của Deloitte tại thị trường Việt Nam. Deloitte cũng đã chứng kiến việc chuyển đổi VACO có quá nhiều khó khăn và mất quá nhiều thời gian mà kết quả chưa thấy đâu, trong khi vòng xoáy của thị trường liên tục tạo ra những sức ép vô hình lên toàn thể ban lãnh đạo chúng tôi. Nhưng rút cục, tôi đã lựa chọn, một mặt thuyết phục Deloitte, một mặt vận động và thúc đẩy để hồ sơ chuyển đổi của VACO được xem xét và thông qua. Công ty đã ra nghị quyết, tất cả ban lãnh đạo tạo thành một khối thống nhất, không chia tách sang Deloitte, chung sức và bền trí để thuyết phục Bộ Tài chính chuyển đổi mô hình công ty theo như cam kết hội nhập.

Sau rất nhiều thách thức và nỗ lực, tháng 3/2007, VACO đã trở thành DNNN đầu tiên thực hiện chuyển đổi sang mô hình Cty TNHH nhiều thành viên không có sở hữu Nhà nước. Đồng thời, trở thành thành viên đầy đủ của Deloitte toàn cầu và Deloitte Đông Nam Á, trở thành Deloitte Vietnam. Sau tất cả những gian khó, hy sinh, thậm chí tổn thương, trải nghiệm sự “nguyên lành” mới thấy thật thấm thía.

- Điều gì khiến cho dù ở thời điểm “đáy”, chị vẫn ở lại cùng VACO?

Tốt nghiệp đại học từ năm 1983, tôi về công tác tại Bộ Tài chính với chuyên ngành kế toán và kiểm toán. Tôi cũng là một trong những số ít người có vinh hạnh được tham gia xây dựng Công ty kiểm toán Việt Nam VACO – công ty kiểm toán đầu tiên của Việt Nam từ những ngày đầu tiên vào năm 1991. Ở tuổi 32 (khi chưa là Đảng viên), tôi được bổ nhiệm làm Phó giám đốc VACO, đó là chuyện bổ nhiệm cán bộ hiếm hoi của Bộ Tài chính vào những năm đầu 1990. Bộ đã xem xét việc bổ nhiệm này xuất phát từ yêu cầu công việc và năng lực của cá nhân tôi. Rồi 4 năm sau đó, tôi được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc của Công ty. Thực ra, lịch sử thành lập và phát triển của VACO chính là lịch sử thu nhỏ của ngành kiểm toán Việt Nam mà liên doanh/hợp tác với Delloite như bước thử nghiệm đầu tiên. Đến thời điểm này, qua 5 nhiệm kỳ của người đứng đầu Delloite toàn cầu, tôi vẫn là nữ tổng giám đốc duy nhất trong hệ thống 142 công ty thành viên của Delloite trên toàn cầu. Điểm qua những mốc chính như vậy để bạn có thể hiểu sơ bộ vì sao tôi gắn bó sâu nặng và lâu dài đến thế cùng VACO và sau này là Delloite.

- 9 năm từ một cô sinh viên trở thành người phụ nữ đứng đầu một công ty kiểm toán có vị trí, chèo lái đến bây giờ, chị có thể chia sẻ những trải nghiệm của mình trong quá trình làm nghề?

Cuộc đời tôi có 3 lần sóng gió trước những quyết định lớn có tính chất bước ngoặt của cuộc đời. Lần thứ nhất, vào năm 1996, sau khi đi học tập và làm việc ở Mỹ trở về. Tôi là người Việt Nam đầu tiên được đi du học ở Mỹ về kiểm toán vào tháng 4/1995. Lúc đó, Mỹ vẫn chưa dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với Việt Nam. Vừa trở về nước và đối diện với thực tế – nếu tiếp tục làm việc tại VACO thì chỉ được nhận mức lương theo cơ chế của nhà nước, giải quyết bao nhiêu khó khăn về hoạt động không hiệu quả của Liên Doanh VACODeloitte. Trong khi đó, một công ty kiểm toán nước ngoài khác đã mời tôi về làm việc với mức lương 5.000 USD/tháng và nhiều đãi ngộ khác. Quả thật, tôi cũng phải cân nhắc rất nhiều, rồi đi đến quyết định, ở lại. Điều làm tôi vui nhất là đã cùng đội ngũ lãnh đạo của mình chuyển Liên Doanh VACODeloitte từ giai đoạn lỗ tới thời kỳ kinh doanh hiệu quả, đưa cả VACO trở thành thành viên của Deloitte cùng với việc duy trì thương hiệu VACO và Deloitte mạnh mẽ trên thị trường.

Lần thứ hai, chính là giai đoạn 2006, lúc khó khăn nhất, tôi từng cảm thấy mệt mỏi, mất ý chí chiến đấu, mất niềm tin… Tôi đã từng muốn rũ bỏ những gánh lo ấy để chuyển nghề sang làm ở một tập đoàn kinh tế lớn của Nhà nước… Thế nhưng, tôi đã không thể từ bỏ những người đã cùng gắn bó với tôi trong suốt những năm khó khăn để ra đi khi mọi việc còn dang dở. Tôi vẫn là mình, lại quyết định, ở lại, theo đuổi đến cùng mục tiêu đã lựa chọn. Tôi có cảm giác như càng khó khăn tôi càng không thể từ bỏ.

Lần thứ ba, tháng 3/2007, VACO có giấy phép chuyển đổi sở hữu Nhà nước sang mô hình doanh nghiệp tư nhân với tên gọi Delloite Vietnam. Đây là trường hợp ngoại lệ đầu tiên và đến giờ vẫn là duy nhất. Sau khi chuyển đổi, Deloitte Vietnam đã có những bước phát triển rất nhanh và hiệu quả, nhưng với cá nhân tôi lại trải qua cơn “sóng gió” của chính mình. Sâu thẳm, tôi mừng vì công ty đã chuyển đổi thành công, nhưng tôi thì đứng trước hai sự lựa chọn – trở về bộ Tài chính để tiếp tục quá trình công tác 24 năm là cán bộ của Bộ, và có thể có một tương lai được quy hoạch là cán bộ cấp cao hay chuyển hẳn sang làm doanh nghiệp. 24 năm công tác dưới chức danh Cán bộ nhà nước, cán bộ của Bộ Tài chính có dễ gì từ bỏ? Phải mất đến 6 tháng để quyết định, tôi ở lại. Quả thật không dễ vượt qua cảm giác này…

- Là một người có nhiều cơ hội lựa chọn con đường sự nghiệp cho mình, điều gì khiến chị lựa chọn con đường doanh nhân?

Trước sự lựa chọn về sự nghiệp của mình, tôi tự trả lời 3 câu hỏi: làm gì, làm với ai và lợi ích là gì để tìm ra đáp án. Lựa chọn làm doanh nghiệp, tôi biết, mình được làm một nghề đã quá gắn bó và đủ tự tin; tôi sẽ sát cánh cùng với hơn 300 con người của VACO lúc đó là những người đã từng gắn bó sẻ chia, được làm việc với các đối tác truyền thống và mới mẻ. Lợi ích chính là tôi thấy được giá trị của mình trong những công việc đang làm với những người mình đã biết thay vì phải đi tìm những giá trị khác. Quan trọng không kém, tôi được mọi người tôn trọng, tin cậy và chia sẻ. Thật ra, làm doanh nhân giỏi cũng là yêu nước, nên tôi đã lựa chọn và quyết định.

- Một nghề vốn dĩ khô khan như kiểm toán có thể hấp dẫn chị ở điểm gì?

Tôi gắn bó với nghề trước hết vì tôi đã tham gia từ những ngày đầu để xây dựng được ngành nghề kiểm toán ở Việt Nam. Thứ hai nữa, tôi có cơ hội tham gia vào các chặng đường của VACO, từ khi là DNNN, đến khi liên doanh với Deloitte, chuyển đổi mô hình quản trị, chuyển đổi hình thức sở hữu vốn… Liên doanh với Deloitte là bước thử nghiệm đầu tiên, tôi đã có cơ hội để nghiền ngẫm và ứng dụng những kiến thức thu được trong quá trình du học ở các nước cũng như công tác của mình để có thể đưa ra những quyết sách cho các bước phát triển tiếp theo của công ty. Tôi đã không chỉ học về nghề, học quản lý nghề mà còn học về con người kiểm toán

“Vì gió ngược chiều mà diều bay cao”

Trong phòng của chị Hà Thị Thu Thanh còn có một bức tranh phong cảnh. Chị nói, mỗi khi phải đứng trước một sự lựa chọn hay mỗi khi lòng mệt nhọc, chị thường thả mình, ngắm bức tranh. Đây không phải bức tranh bình thường mà gắn với nó là một câu chuyện, là một lát cắt khó khăn nhất trong cuộc đời của chị.

Trong một chiều tháng 10 năm 2006, đúng ngày sinh nhật, tâm trạng nặng nề vì những thất vọng trong công việc, vì những tổn thương do những đơn thư nặc danh được gửi ra nhằm làm thất bại quá trình chuyển đổi của VACO, chị đi dạo quanh hồ Hoàn Kiếm. Cơ duyên khiến chị gặp một người họa sỹ già, để rồi ông có thể chia sẻ cùng chị những suy tưởng và tạo nên tác phẩm mà chị luôn trân trọng.

Bức tranh kể về một cô gái Hà Thị Thu Thanh bé nhỏ ngày nào chạy trên đường đê Yên Phụ ào ạt gió đến trường. Con đường nằm giữa một bên là dòng sông Hồng ngầu đỏ, một bên là hàng cây cơm nguội đầy kỷ niệm. Có cảm giác như cô bé đang đứng trước những sự lựa chọn. Dòng sông Hồng, chính là dòng đời vẫn cuộn chảy, vẫn chở nặng phù sa, bất biết dù mình vui hay buồn. Con đê là tuổi thơ luôn theo đuổi cũng là ý chí của con người chống chọi với thiên nhiên. Và con đường Yên Phụ, chị đi học mỗi ngày, là sự phát triển của cuộc đời… “Vì gió ngược chiều mà diều bay cao” là câu nói một người bạn dành cho chị vào đúng thời điểm chị đã từng định buông tay… Vậy nên, mỗi khi nhìn vào tranh như thể tìm lại được chính mình, tìm lại sức mạnh để giữ chặt dây diều…

Chị đã trầm ngâm trước câu hỏi: Triết lý sống mà chị theo đuổi là gì? Và rồi câu trả lời: “Hãy chung thủy với những gì mình có, với những người thương yêu mình. Hãy kiên định với những gì mình đặt ra. Như vậy, cuộc đời sẽ được bù đắp và cuộc sống sẽ thanh thản”.

Dẫu vậy, có một điều tôi băn khoăn khi đọc những câu thơ trong “Đi tìm một nửa của mình” và “Đôi dép” mà chị lựa chọn treo ở phòng làm việc. Dường như phía sau những người phụ nữ thành đạt, đôi khi khoảng trống là quá lớn, với chị, những ẩn dụ về đôi lứa liệu có nói lên điều gì? Chị Thanh mỉm cười với sự tò mò của tôi và nói: “Nếu nói cuộc đời mình có sự may mắn thì đó là Gia đình và “nửa kia” của mình. Mình thành công được như hôm nay vì luôn yên tâm rằng có một người đàn ông làm điểm tựa cho mình. Một người đàn ông luôn tin tưởng và tán thành với những lựa chọn và quyết định của mình”

Sau những thăng trầm đã qua, giờ đây, ngồi trước chúng tôi là một người đàn bà đang lắng lại mình. Nói chị viên mãn có lẽ cũng không ngoa. Nhưng điều tâm đắc mà chị chia sẻ khi khép lại câu chuyện cùng chúng tôi, gói gọn trong các chữ: “Tôi có công việc để làm, có người để yêu thương và vẫn có điều để hy vọng”.

(thực hiện

Nằm trong danh sách 40 người giàu nhất nước Mỹ ở độ tuổi U.40 do tạp chí Fortune bình chọn, triệu phú kinh doanh phần mềm Bill Nguyễn vẫn không ngừng chiến đấu bền bỉ trên thương trường. Giờ đây, tên tuổi thương gia gốc Việt này lại xuất hiện trên các phương tiện truyền thông với tham vọng biến trang web lala.comtrở thành một “siêu thị” đĩa CD nhạc lớn nhất thế giới.

Hiệp hội ghi âm Mỹ thống kê: hằng năm có khoảng 30.000 tựa CD được xuất xưởng. Trong khi đó, chỉ có khoảng 5.000 tựa CD tồn kho tại các cửa hàng của hệ thống bán lẻ lớn nhất là Wal-Mart, nơi luôn sẵn sàng cung cấp đến 3 triệu tựa đĩa khác nhau. Điều đó, đồng nghĩa với việc chỉ trong thời gian ngắn, một lượng lớn tựa đĩa biến mất khiến các fans nghe nhạc muốn tìm kiếm những đĩa có số lượng lưu hành ít rất khó khăn. Bill Nguyễn nhìn vào những con số đó và nghĩ đến một phương thức để giải quyết gọn vấn đề.

Theo hãng thông tấn ABC, Bill Nguyễn đang gây sự chú ý của các hãng thu âm ở Mỹ với dự án biến trang web lala.com trở thành đầu mối trung gian để người nghe nhạc khắp nơi có thể trao đổi những đĩa CD cũ với nhau, theo phương thức trao đổi tương tự kiểu eBay, với chi phí chỉ vọn vẹn có 1 đô la cộng thêm 49 xu Mỹ tiền vận chuyển. Điều đáng chú ý, mạng lala.com cam kết sẽ trích 20% lợi nhuận để hỗ trợ cho các nhạc sĩ thông qua tổ chức từ thiện “Z” Foundation.

Với 9 triệu đôla được rót từ các đối tác là Bain Capital và Ignition Partners, dự án lala là một lời thách thức gởi đến các công ty cung cấp nhạc số online như Napster. Bill Nguyễn cho biết hiện nay lala.com đã có trong tay 1,8 triệu CD với các tiêu đề khác nhau, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thưởng thức âm nhạc theo mọi thể loại. Nguồn đĩa được cung cấp bởi nhà phân phối Baker Taylor cộng với sự đóng góp từ các thành viên đăng ký sử dụng dịch vụ của lala trên toàn cầu.

Tham vọng của Bill là “bắt tay” với các hãng thu âm lớn nhằm chiếm lĩnh thị phần trên thị trường nhạc số. Cho đến nay, các đại gia như EMI Group, Universial Music, Sony BMG và Warner Music chưa có động tĩnh gì vì họ còn chờ xem lala sẽ hoạt động trong thời gian tới như thế nào. Nổi tiếng là người đi đầu và thành công trong những dự án kinh doanh đầy rủi ro, Bill Nguyễn lại một lần nữa đang chèo chống “thuyền to” giữa “sóng” lớn.

Không mất công phát minh lại những cái có sẵn

Nhà triệu phú 35 tuổi vẫn không hề thay đổi cách ăn mặc giản dị giống như thuở còn hàn vi. Mê chơi game và rất hay cười, Bill Nguyễn là người vui tính nhưng trong công việc lại luôn đòi hỏi bản thân mình và người khác phải nỗ lực rất cao. Trước đây, khi phóng viên tờ The New Yorker hỏi Bill Nguyễn – người chưa từng tốt nghiệp đại học – về bí quyết kinh doanh của anh, Bill chỉ nói ngắn gọn nhưng đầy ý nghĩa: “Mỗi khi bạn bắt tay vào một vụ làm ăn mới, không nhất thiết bạn phải phát minh lại thế giới.” Nói cách khác, Bill Nguyễn biết “đứng trên vai người khổng lồ” nên anh tiến rất nhanh. Tìm mọi cách “ve vãn” các hãng đĩa lớn, đó là cách của Bill hiện nay.

Là “lính mới” trong giới kinh doanh âm nhạc, nhưng ở thung lũng Silicon, Bill Nguyễn quá “khét tiếng”. Năm 30 tuổi, anh có trong tay 6 công ty phần mềm khác nhau và nằm trong danh sách 40 người dưới 40 tuổi giàu nhất nước Mỹ sau hàng loạt thương vụ hậu hĩnh. Trong đó, phải kể đến việc Bill “bỏ túi” dễ dàng 850 triệu đô la khi bán lại Công ty Onebox chuyên về phần mềm chuyển tin nhắn do anh thành lập năm 1999. Năm 2000, thời điểm Bill nhận thấy các hãng điện thoại đầu tư hàng tỉ đô la vào dịch vụ kết nối không dây, Bill thức thời “khai sinh” Công ty Seven, chuyên về kinh doanh phần mềm sử dụng cho các dịch vụ mobile email.

Bill lập tức huy động được 34 triệu đô la từ các đối tác góp vốn và lập tức Công ty Seven gặt hái những thành công vang dội trên thương trường. Phần mềm của Seven được sử dụng rộng rãi và đoạt nhiều giải thưởng danh giá bao gồm giải Sản phẩm của năm do tạp chí Network Magazine bình chọn. Seven còn đạt được những hợp đồng béo bở với Microsoft. Vươn ra khỏi thị trường Mỹ, phần mềm của Công ty Seven được hai tập đoàn British Telecom ở Anh và NTT DoCoMo tại Nhật mua bản quyền sử dụng.

Không viễn vông và tự biết mình

Khi bán lại Onebox với giá 850 triệu đô, Bill thậm chí không đi dự tiệc ăn mừng cú làm ăn lịch sử này. Anh cảm thấy mình không xứng đáng vì mọi việc quá dễ dàng. “Chúng tôi đơn giản chỉ đi bán phần mềm, kiếm tiền trên bản quyền và các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật hậu mãi”. Bill không phải kiểu người ưa ngủ quên trên chiến thắng nên anh lao ngay vào những dự án mới. Anh tiêu tiền rất tiết kiệm và căn cơ với mọi khoản tiền rót vào các dự án. Suốt nhiều năm qua, anh chưa bao giờ ngủ quá 4 tiếng mỗi ngày. Cách đây không lâu, khi viết một bức thư ngỏ trên trang web lala.com vào lúc 3h31 sáng, Bill hứa rằng sẽ làm việc một cách không mệt mỏi để đạt được mục đích của mình, kiếm lợi nhuận từ lala và trích phần lời đó để giúp đỡ các nhạc sĩ còn đang chật vật với cuộc mưu sinh. “Xem MTV toàn thấy nghệ sĩ đi xe đẹp, ở nhà to, thực tế không phải ai cũng được vậy”. Bản thân Bill trước khi trở thành triệu phú cũng phải bươn chải bằng nghề bán xe hơi cũ.

Rất nghiêm khắc trong công việc, Bill Nguyễn tin rằng anh không cần phải tốn thời gian cho những nhân viên không toàn tâm toàn ý với nhiệm vụ được giao. Nếu bắt gặp nhân viên nào dưới quyền than vãn về cuộc sống hay càm ràm vì gặp vận đen khi chơi cổ phiếu trong giờ làm, Bill không ngần ngại “nghỉ chơi” với họ. Anh cũng có một thói quen đặc biệt, mỗi tháng tặng cho một nhân viên dưới quyền một con búp bê làm bằng bít tất (sock puppet). Không may cho ai được Bill chọn bởi vì đó là người mà Bill đánh giá là làm việc ẹ nhất!

Theo nhận xét của giới chuyên gia, còn quá sớm để khẳng định sự ăn nên làm ra của lala.com bởi trang web này chỉ mới chính thức đi vào hoạt động. Tuy nhiên, Bill rất tin vào cảm giác của mình và anh hy vọng cái tên lala – hai tiếng đầu tiên mà con trai Bill biết bập bẹ – sẽ mang may mắn đến cho anh. Tin từ hãng Reuters, chỉ trong vài tháng thử nghiệm, đã có đến 100.000 thành viên đăng ký sử dụng dịch vụ lala và sắp tới sẽ có khoảng 200.000 thành viên mới.

Đã mang về rất nhiều dự án có vốn đầu tư nước ngoài, Đặng Thành Tâm chia sẻ ông không bao giờ quảng bá Việt Nam với nhân công và đất rẻ, bởi “người ta đến đầu tư chứ không phải ăn xin”.

Luôn nằm trong TOP những người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam nhưng ông không muốn được gọi là “đại gia”, mà chỉ muốn mọi người biết đến như một CEO. Theo ông, thách thức lớn nhất với các CEO Việt Nam là phải có tầm nhìn và tư duy toàn cầu hoá.

Mời các bạn theo dõi tiếp phần 3 trực tuyến với một trong những người giàu nhất Việt Nam: Ông Đặng Thành Tâm.

Không “khoe” đất rẻ, nhân công rẻ

Nhà báo Lê Vũ Phong: Bạn đọc gửi rất nhiều câu hỏi thắc mắc với anh về việc anh là một nhà xúc tiến đầu tư mát tay. Vậy trong những lần anh đi xúc tiến ở nước ngoài, câu chuyện anh trao đổi với những nhà đầu tư nước ngoài nhiều nhất là về gì? Có phải là quảng bá cho những lợi thế của Việt Nam, hay nói với những nhà đầu tư nước ngoài khả năng kiếm lợi khi ở Việt Nam?

Ông Đặng Thành Tâm: Có 2 vấn đề rất quan trọng.

Thứ nhất, người ta chưa biết thì mình phải làm cho người ta biết. Trong quá trình đó, người ta chưa thấy Việt Nam thì người ta phải quý mình. Nếu người ta quý mình thì người ta mới nghe mình. Nghe mình, người ta đến, người ta mới nhìn thấy, người ta mới quý tiếp.

Còn các yếu tố, nói chung quy là lợi, nhưng mọi người nghĩ lợi là về vật chất thì không phải.

Tiếng Anh là benefit, có nghĩa là lợi ích. Người ta đến vì lợi ích, nhưng nhiều người nhầm tưởng lợi ích vật chất, thì không phải, mà tại vì Việt Nam ổn định. Vì họ đã bỏ mấy trăm triệu đô la vào đầu tư thì liệu có ổn định lâu dài hay không? Đây là câu hỏi người ta băn khoăn nhất.

Tôi ví dụ như vì sao gần đây doanh nghiệp của Hàn Quốc chuyển dịch sang đây? Vì bên họ mất ổn định, người ta chuyển dịch sang đây. Đó cũng là lợi ích, chứ không phải lúc nào cũng là lợi ích tiền bạc.

Rồi nhiều người nói rằng, ở Việt Nam nhân công rẻ, nhưng nói như thế cũng là rất đáng buồn. Tại vì nhân lực như thế, trình độ sẽ thấp, toàn làm bằng tay chân thì không có gì hay ho để giới thiệu. Người ta bảo tôi có đi ăn xin đâu mà rẻ.

Thứ hai nữa, cũng phải nói thật là, tôi ví dụ như năm vừa rồi Việt Nam với vai trò là Chủ tịch ASEAN, và tiếng nói cộng với nó là những cam kết, của những người lãnh đạo Việt Nam.

Có bao giờ lãnh đạo cao cấp Việt Nam đi nước ngoài nhiều như thời đại này, và hiện nay ngoại giao có 2 vai trò: vai trò ngoại giao về chính trị và vai trò ngoại giao về kinh tế. Đây là 2 yếu tố mà bản thân tôi nói rất nhiều. Nhân công tôi đâu cung cấp được cho họ, lỡ đâu về sau nhân công lên giá thì sao. Đất rẻ, lỡ đầu tiên đền bù giải toả mỗi năm người ta gia tăng, rồi bất động sản, đất người ta gia tăng, tôi làm sao bán rẻ được?

Và tổng thể là gì? Tổng thể là tạo ra một yếu tố cạnh tranh.

Không phải nói xấu các quốc gia khác, nhưng trước đây, người ta đầu tư nhiều vào Thái Lan, nhưng hiện nay Thái Lan mất ổn định về chính trị. Mà bất ổn về chính trị thì làm sao người ta dám đầu tư được.

Indonesia cũng là nước cạnh tranh với Việt Nam, nhân lực rẻ, nhưng lại vướng vấn đề sắc tộc. Bây giờ còn Malaysia thôi, mà Malay thì, đến đó mới biết rằng, đất nước phát triển cao rồi, lương lại quá cao.

Vậy nên từ khi Việt Nam gia nhập WTO, Việt Nam rẻ, từ xưa vẫn rẻ, mà xưa còn rẻ hơn thế, tại sao nó không vào? Mà chẳng qua rằng đây là cam kết của Việt Nam. Khi Việt Nam vào WTO, cam kết một sự phát triển ổn định cho quý vị, cam kết tạo sự công bằng cho các doanh nghiệp, và họ không sợ bị quốc hữu hoá, người ta không sợ bị phân biệt đối xử ở Việt Nam, giữa doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác.

Nỗi khổ của doanh nghiệp tư nhân

Ông Đặng Thành Tâm: Hồi xưa, nhân công rẻ nhưng các doanh nghiệp nhà nước là trên trần, doanh nghiệp đầu tư nước ngoài lưng lửng đâu đó, và doanh nghiệp tư nhân chúng tôi là dưới sàn.

Về phân bổ tài nguyên, trong một quốc gia trước đây chúng ta cũng thấy phân bổ nhiều nhất là khối doanh nghiệp nhà nước. Đến bây giờ người ta vẫn thống kê thế, dần dần sẽ phải phân bổ lại cơ cấu.

Thứ hai thì cũng phải nói thật để cho bạn đọc hiểu một cách thấu đáo các doanh nghiệp Việt Nam vất vả như thế nào. Miếng ngon thì ông đầu tư nước ngoài đến rất hoành tráng, bảo rằng đầu tư vài ba tỷ đô là choáng váng hết rồi, thế đồng ý ngay tức khắc.

Ngay cả miếng đất chúng tôi làm cũng thế. Chẳng qua họ không làm nổi nữa, nhả ra thì mới đến lượt mình thôi. Có nghĩa là tất cả những gì đẹp, những gì tốt, không đến lượt doanh nghiệp. Mấy năm vừa rồi khủng hoảng, mấy ông mới nhả ra hết. Doanh nghiệp Nhà nước vay hồi xưa không phải thế chấp vay, nhưng bây giờ bình đẳng, cũng phải thế chấp, hạn mức như nhau, thì không thể làm được nữa, để giãn lâu quá, người ta thu hồi thì mới đến lượt các doanh nghiệp khác.

Trong quá trình phát triển đi lên, cũng có doanh nghiệp từ tay trắng, mà hầu hết là từ tay trắng nhưng có những ông nhanh quá, không ứng xử được nổi đối với tình trạng của mình, nên đôi khi mới gọi là kệch cỡm. Người ta mới gọi những người đấy là đại gia.

Thực ra doanh nghiệp chúng tôi chẳng ai thích nghe đại gia bao giờ cả. Chỉ thích mình là doanh nghiệp, nên gọi là CEO như tiếng nước ngoài.

Nhiều người bảo tôi, trời ơi mày nhiều tiền thế mà vẫn tham. Tôi cũng chia sẻ, ở đây không có tham, mà thực sự tôi thấy rằng vẫn còn làm việc được tiếp thì mình làm.

Như vừa nãy tôi nói về giá trị gia tăng, một miếng đất này, nếu nhà nước sử dụng, tiếp tục như hiện tại chỉ mang lại giá trị như này, nhưng nếu vào ta chúng tôi, nó đem lại ngàn lần giá trị hiện tại, sao không làm? Thì cả xã hội này, tổng tài sản xã hội gia tăng, thì chúng tôi nhận được nột phần, và xã hội nhận được nhiều hơn.

Năm ngoái, người ta hỏi Carlos, người giàu nhất thế giới là sao tỷ phú Mỹ, ai cũng hứa tặng cả tài sản cho từ thiện, trong khi đó tỷ phú giàu nhất của Mexico chả thấy công bố 1 đồng nào hết.

Ông nói rằng đối với người khác, cho tiền là từ thiện, là giúp đỡ người nghèo, giúp đỡ người khác, nhưng tôi thà dùng tiền đó đầu tư vào vùng nghèo khó không sinh ra lợi.

Thay vì tôi cho, tôi chọn đầu tư những vùng không sinh lợi, nhưng tạo ra chuyển biến cả vùng đất đó, tạo ra bao nhiêu công việc làm đó, thì đối với tôi còn vui hơn. Và tôi cho rằng đấy cũng là từ thiện.

Một năm tôi tăng trưởng 10% thì cũng giúp cho GDP bao nhiêu thì còn tốt hơn rất nhiều tại sao bắt tôi cắt cái khoản ấy đi. Do đó cách tôi nghĩ là tôi sẽ điều tiết đầu tư của tôi, thay vì chỉ tập trung vào lợi nhuận thì phải có 1 phần đầu tư vào các vùng rất nghèo khổ tạo công an việc làm. Mà khi tôi đầu tư vào đó mà ông ấy đầu tư vào đó thì tự dưng người khác cũng theo vào, thấy Carlos đầu tư vào người ta tưởng là ngon lắm, ăn theo mà. Đầu tư vào đó thì tự dưng tạo thành một vết nứt theo phát triển.

Tôi nói thật thôi, vấn đề giàu nghèo chỉ là một khái niệm, không phải là một sự thật.

Tôi vẫn còn nhiều ước mơ, nhiều hoài bão, và cũng còn nhiều nghĩa vụ phải trả, tôi phải tiếp tục làm. Khi tôi hết nghĩa vụ phải trả, lúc đó tôi xem cái nào là của tôi, tôi mới quyết định được. Bây giờ tôi muốn hoành tráng tự nhiên tôi công bố tôi cho 90% tài sản nhưng mà nhỡ đâu tôi nợ nhiều hơn thì chẳng nhẽ đi cống hiến cái nợ à?

CEO toàn cầu hoá

Nhà báo Lê Vũ Phong: Nhưng như anh nói thì anh cũng không sợ từ đại gia, cũng không sợ từ người giàu nhưng bây giờ CEO là cái từ anh thích nhất và anh sẽ cống hiến để trở thành một CEO giỏi. Theo quan điểm của anh, một CEO như thế ở Việt Nam thì cần hội tụ những đặc điểm nào?

Ông Đặng Thành Tâm: Nói chung, đến bây giờ Việt Nam có rất nhiều CEO được đánh giá là rất tốt, không phải trong đất nước, trong nội địa đánh giá tốt mà quốc tế người ta cũng đánh giá tốt ví dụ như thế này thôi.

Như trước đây, một nữ doanh nhân được Bộ Chính trị đưa vào Trung ương để nhưng chị vẫn từ chối để ra làm doanh nghiệp. Sau đó, chị tiếp tục đưa doanh nghiệp từ bé đến giờ thành quá hoành tráng. Và đấy là một cái hình ảnh rất tốt để cho các cái doanh nhân Việt Nam học tập.

Thì thực ra, tôi không biết rằng người khác nghĩ như thế nào, chứ đại đa số doanh nghiệp chúng tôi coi là làm doanh nghiệp là sự nghiệp cả đời.

Mỗi người một kiếp mỗi người một nghiệp. Người đi theo con đường chính trị họ có “máu làm quan”. Họ sẽ phấn đấu để lên bộ trưởng hoặc chức gì đó vĩ đại, để cống hiến suốt đời và họ coi đó là sung sướng.

Thách đố đối với doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là CEO toàn cầu hóa. Nghĩa là mình làm sao vươn ra ngoài thế giới được, mình ngang hàng với các CEO khác, tức là ngồi nói chuyện thoải mái về các vấn đề thế giới, không chỉ mỗi vấn đề về Việt Nam, mà nói cái gì CEO Việt Nam cũng tham gia được, tức là bằng vai phải lứa với các doanh nghiệp toàn cầu hóa. Đấy là cái mong ước mà tôi cho là rất là chính đáng.

Điều đó cũng giúp cho doanh nghiệp Việt Nam phát triển, mà phát triển lên thì đương nhiên rằng sản phẩm của họ sẽ tiến bộ hơn. Một ông giám đốc hiểu biết thì sẽ phải nghiên cứu nâng cấp sản phẩm, giá trị gia tăng trong nước ngày càng nhiều hơn, rồi hàm lượng chất xám cao hơn, tự khắc kinh tế tốt hơn và các sản phẩm giá trị chất xám cũng cao hơn.

Tôi lấy ví dụ châu Âu đang lặn ngụp trong nợ nần quốc tế, không chỉ mỗi doanh nghiệp, chính phủ cũng nợ nần. Trong khi mọi người không nghe, không nghĩ, không thấy thì mình cũng canh me, cũng bốc được một cái công ty con con nhưng mà rất hay. Đặc biệt là trước kia công ty đó lỗ nhưng bây giờ bắt đầu hoạt động có lãi. Mặc dù nó rất nhỏ thôi nhưng mang mầm mống công nghệ, cơ khí công nghệ cao rất lớn.

Các anh em khác nghe thấy thế cũng phải nghiên cứu để làm như thế.

CEO tuong lai DongABank: Nguoi me thu thach lon

“Khi nhan thong tin nay, toi thuc su rat vui. Vi do la su ghi nhan lon danh cho nhung dong gop cua ca nhan doi voi ngan hang”, anh boc bach.

Tuy nhien, Thong cho biet anh khong ao tuong hay qua vui mung. “Vi tri CEO doi hoi nhieu pham chat va se danh cho nguoi phu hop nhat o thoi diem do nen co hoi danh cho tat ca moi nguoi xung dang. Muc tieu lon nhat cua toi la tro thanh mot nha quan tri xuat sac va gop suc cho su lon manh cua to chuc – du khi do dang nam giu vi tri nao”, anh nhan manh.

Nam 2004, khi 25 tuoi, anh la mot sinh vien tre tuoi nhat duoc truong kinh doanh SAID – Dai hoc Oxford nhan vao hoc chuong trinh MBA. Chinh su “dac cach” nay ma anh nhieu phen lao dao khi phai “so tai” voi nhung “tien boi” dong khoa.

Tro thanh nha quan tri hoan hao la khat khao lon nhat cua anh. Anh: NVCCAnh cho biet, nhung nguoi cung lop ai nay deu la thac si, tien si, giang vien dai hoc… va phan lon deu den tu cac nuoc phat trien. Trong khi do, anh chi la mot sinh vien ‘baby”, kien thuc cung nhu kinh nghiem deu kem hon, ngoai ngu thi han che…

Chua het, phuong phap hoc cung rat khac voi cac ban o day. Do do, moi lan lam viec nhom, Thong gap khong it kho khan. Ap luc vi the ngay cang de nang. “Co luc, toi cam thay rat tu ti va tu dan vat minh tai sao phai ‘chui’ vao cai chon kho ai nay. Nhung roi, chinh su tu ti ay lai day len trong toi mot quyet tam phai hoc bang moi gia va khong duoc chun buoc”, anh cho biet.

Trong hoc ki dau tien, de theo kip chuong trinh, Thong danh toan bo thoi gian thu gian cho viec hoc. Nhieu dem anh chi ngu 3-4 tieng dong ho de thuc doc sach, nghien cuu tai lieu… Chua day 4 thang, anh sut hon 4kg.

Sau ky hoc dau tien, cau sinh vien “baby” da bat kip voi cach hoc tai day va co thoi gian de giao luu, tham du hoi thao… Anh khong nhung bat kip chuong trinh so voi cac ban cung khoa ma con doat luon hoc bong toan phan duy nhat cua chuong trinh MBA – hoc bong Naomi Molson Scholar danh cho sinh vien xuat sac va co tiem nang phat trien su nghiep. Nam sau do, anh nhan duoc giai thuong tot nghiep xuat sac tai Dai hoc Oxford.

Sau khi hoan thanh chuong trinh dao tao MBA, anh co thoi gian ngan lam viec tai tap doan Exxon Mobil (Anh) truoc khi ve Viet Nam. Nam 2007, khi dang la Tong giam doc Cong ty co phan TIE – mot trong nhung nha phan phoi lon nhat Viet Nam ve dien tu, cong nghe thong tin va vien thong, anh da nhen nhom tinh yeu doi voi nganh tai chinh.

Thoi gian do, anh “ben duyen” cung Ngan hang Dong A bang viec dong gop nhung y tuong trien khai cac dich vu ung dung cong nghe thong tin tai nha bang nay. Den nam 2008, Thong chinh thuc dau quan cho DongAbank va kiem nhiem nhieu vi tri cap cao nhu: Pho tong giam doc ngan hang, Chu tich Cong ty Kieu hoi Dong A, Chu tich HDQT kiem Tong giam doc Cong ty co phan The Thong Minh Vi Na…

Khi tiep nhan vai tro Chu tich Cong ty Kieu hoi Dong A, anh bat tay ngay vao viec sap xep va tai cau truc lai he thong quan ly. Ben canh do, anh xuong tan noi de huong dan nhan vien cach lam viec moi. Thay vi ngoi o van phong nhu truoc day, Thong khuyen khich moi nguoi tu di ra thi truong do xet tinh hinh, theo doi dong thai cua cong ty ban. Chinh anh cung thuong xuyen ra ngoai tham do tinh hinh de co the dua ra nhung chinh sach lam viec sat voi bien dong cua thi truong.

Sau hon 2,5 nam, anh cung dong nghiep xay dung duoc mot van hoa lam viec moi trong cong ty, ung dung thanh cong cong nghe thong tin, dua ra cac san pham moi mang lai nhieu tien ich cho khach hang… gop phan dua tong doanh thu kieu hoi nam 2010 uoc dat hon 1,2 ty USD. Cong ty cung tang truong hon 2,5 lan ve loi nhuan va la to chuc duy nhat tai khu vuc chau A – Thai Binh Duong nhan duoc giai thuong cua Hiep hoi cac mang luoi chuyen tien quoc te (IAMTN), sanh vai cung 6 to chuc chuyen tien hang dau the gioi.

Voi “dua con” moi cua DongAbank – Cong ty co phan The thong minh Vi Na, anh gan nhu phai bat tay vao xay dung tu dau. Ngoai viec thiet lap duoc mot bo may van hanh tot, san pham noi bat ma cong ty che tao va thuong mai hoa thanh cong la may ATM nha vang dau tien tai Viet Nam. De co the gioi thieu chiec may ATM nha vang “Made in Vietnam” ra thi truong, anh va va cac cong su da mat 2 nam va nhieu dem mat ngu.

Ben canh do, cong ty con thuc hien thanh cong viec ket noi lien mang ATM & POS toan quoc cung voi Smartlink, Banknetvn, ra doi nen tang thanh toan dien tu VNBC. Chua het, cong ty con nghien cuu va phat trien thanh cong thiet bi tiet kiem nang luong cho may ATM dau tien tai Viet Nam.

Thong cho biet, du mau kinh doanh da bat dau tu nam 10 tuoi, nhung anh lai quyet dinh thi dai hoc chuyen nganh ky thuat. Anh la ky su Cong nghe hoa hoc, thuc pham hang xuat sac, dung dau danh sach tot nghiep cua Dai hoc Bach khoa – Dai hoc Quoc gia TP HCM nam 2002.

Viec chon chuyen nganh ky thuat do anh huong cua bo von la mot doanh nhan xuat than tu dan ky thuat. Dinh huong hoc hanh nay cang duoc cung co khi anh doc cuon tu truyen “Doi kinh doanh” cua Lee Iaccoca – vi Tong giam doc huyen thoai da vuc day hang oto tren bo vuc pha san (Chrysler). Ong nay duoc anh coi nhu mot than tuong, cung xuat than tu dan ky thuat.

Pho Tong giam doc luon tam niem “khat khao chinh la diem tao nen thanh cong va su khac biet giua nhieu nguoi. Anh: NVCCAnh nghiem ra rang, giua ky thuat va kinh doanh co moi day lien he rat chat che – vua doi lap vua tuong ho. Nhung nguoi von la dan ky thuat thuong co tu duy khoa hoc, logic va su diem tinh. Trong nhung hoan canh kho khan nhat, ho van co the kiem soat tot tinh huong. Con mot nha kinh doanh thuong di kem voi su linh hoat va chap nhan mao hiem trong cong viec. “Dieu quan trong nhat la phai hai hoa giua hai con nguoi nay”, anh chia se.

Tuy khac the he voi ong Tran Phuong Binh – vi Tong giam doc duong nhiem cua Ngan hang Dong A, nhung Thong luon co chung su chia se, va khat khao dua ngan hang theo huong chuyen nghiep va bai ban ve mat quan tri. Co the do cung la mot trong nhung ly do quan trong giup anh chiem duoc su tin nhiem tu vi CEO duong nhiem.

Theo Thong, giua hai the he quan tri hien tai o Dong A co chung nhung khat khao lon va tinh trach nhiem rat cao, nhung do xuat phat diem va tu duy khac nhau nen co nhung diem khac biet. Luc luong tien boi la nhung nguoi co tham nien kinh nghiem voi moi quan he rong. Con doanh nhan tre la nguoi duoc dao tao bai ban, co kha nang tao ra nhung san pham dich vu tao bao, doc dao; kien thuc duoc trui ren vung chac. “Neu co su ket hop ca hai thi se tao nen suc manh tong luc cho mot to chuc”, anh khang dinh.

Anh boc bach, tham gia vao linh vuc tai chinh chua lau nhung no da tao cho anh rat nhieu luc hut. Boi le, day la mot linh vuc co su ket hop rat chat che giua logic cua khoa hoc voi tinh hanh vi cua con nguoi. “De thanh cong trong mot moi truong canh tranh gay gat nay, quan trong nhat la yeu to can bang. Can bang giua ly tinh va cam tinh, giua cong viec va cuoc song; giua loi ich co dong, nhan vien va khach hang, dai han va ngan han”, Thong chia se.

Ben canh yeu to tu can bang, thanh cong cua anh ngay hom nay con bat nguon tu nguoi bo. Ong hau nhu chua bao gio ap dat cho anh dieu gi ma chi dem lai cho con trai nhung loi khuyen va co hoi tiep xuc voi nhieu nguoi khac nhau trong gioi kinh doanh. “Trong nhung cuoc hop, ben canh bo xuat hien mot cau nhoc ke ke khong con la chuyen la voi nhieu nguoi. Nho vay, kinh nghiem thuong truong cua toi duoc hinh thanh ngay tu nho”, Thong tam su.

Ngoai ra, voi anh, khat khao bao gio cung la diem lam nen su khac biet giua nhung nguoi tre. “Ai co uoc mo lon, dam chap nhan thu thach, chap nhan that bai, dam di tren nhung con duong xa va day chong gai… thi thanh cong se den. Con nhung ban tre co khat khao nho, tu duy tim cong viec nhe nhang… thi truoc sau gi cung co ngay ‘giac mo con de nat cuoc doi con’”, anh chia se.

Mời bạn đọc VEF tiếp tục câu chuyện với một lãnh đạo khác của Công ty công nghệ trẻ NES: Giám đốc điều hành công ty Trần Quang Hưng.

- Hưng đã đến với NES như thế nào, bước ngoặt nào khiến các bạn quyết định lập công ty?

Trần Quang Hưng: Tháng 11/2009, tôi gặp anh Phạm Thành Thái, hiện là Giám đốc Kinh doanh của công ty NES tại MIT. Nghe về anh Thái đã lâu với việc anh từng giành Huy chương Vàng Toán quốc tề và anh Thái cũng có rất nhiều ý tưởng kinh doanh tham vọng và táo bạo, tôi đã trao đổi với anh về những ý tưởng này.

Tháng 6/2010, tôi gặp Chủ tịch Phạm Kim Hùng – người thổi hồn vào mọi ý tưởng của NES. Sau khi thảo luận các phương án kinh doanh có ích cho cộng đồng và các mô hình phù hợp với hoạt động của nhóm, chúng tôi cảm thấy rất hợp ý nhau; mỗi thành viên có những điểm mạnh bổ khuyết cho nhau và cứ như thế quyết định thành lập công ty đến một cách tự nhiên.

- Học kinh tế tại Mỹ đã mang lại cho Hưng những thuận lợi gì trong điều hành NES?

Kinh tế là bộ môn khoa học nghiên cứu những quyết định trong hoàn cảnh khan hiếm tài nguyên – tài nguyên ở đây mang nhiều nghĩa: mỗi người có 24 giờ một ngày; mỗi năm, mỗi quý công ty có một mức chi tiêu tài chính nhất định; mỗi thành viên trong công ty có một tài năng riêng và một mức chịu đựng có giới hạn trong mối quan hệ với đồng nghiệp.

Tất cả đều là tài nguyên khan hiếm, và công việc của một Giám đốc Điều hành là phân bổ vốn tài nguyên ấy sao cho hợp lý nhất để đạt được những mục tiêu Hội đồng Quản trị đã giao cho.

- 20 tuổi, là Giám đốc điều hành trẻ của một công ty công nghệ trẻ với một loạt các dự án táo bạo, nhiều người sẽ nghĩ các bạn đang quá tham vọng, Hưng nghĩ sao?

Người trẻ có khả năng và hoài bão có quyền ước mơ xa và làm nên những điều kì diệu cho cộng đồng và cho bản thân, tôi nghĩ rằng tất cả chúng tôi đều xứng đáng được nhìn nhận dưới góc độ đó.

Còn là sinh viên nên kiến thức còn chưa đủ, kinh nghiệm còn ít, nguồn lực còn hạn chế, tuy nhiên chúng tôi sẵn sàng vừa làm vừa học cũng như mang ý tưởng và sản phẩm của mình đi khắp nơi để đóng góp cho xã hội và lợi nhuận tất yếu sẽ đến. Một điều nữa không kém phần quan trọng, chúng tôi có được sự hậu thuẫn của gia đình và chỉ bảo của rất nhiều bậc tiền bối đi trước, từ những nhà chính khách kỳ cựu, những doanh nhân thành đạt tới những người bạn vô cùng thân thiết, chính vì thế, chúng tôi luôn nghĩ rằng mình sẵn sàng cho những thử thách mới.

- Triển khai các sản phẩm công nghệ, khi chưa có nhà đầu tư, các bạn tìm hỗ trợ tài chính từ nguồn nào?

Thời gian đầu hoàn toàn là tài chính cá nhân; phần tài chính duy trì hoạt động của công ty trong suốt thời gian ba tháng hè là do anh Kim Hùng bỏ tiền tích cóp được từ việc làm trợ giảng và bán sách trong suốt một thời gian dài. Mỗi lần công ty có hoạt động chung, chúng tôi muốn đóng góp nhưng anh Hùng đều nói công ty sẽ trả nhưng thực ra anh luôn là người chịu hoàn toàn chi phí ấy.

Suốt khoảng thời gian đó Hội đồng quản trị và nhân viên viết mã lệnh đều ngồi chung trong một căn phòng nhỏ ở phố Phùng Khoang, “vất vả” như vậy nhưng chưa bao giờ NES nản lòng cả.

- Yếu tố nào theo Hưng là quan trọng nhất khiến NES thuyết phục được nhà đầu tư đồng ý “bỏ vốn” cho các bạn triển khai ý tưởng kinh doanh?

Đó là khả năng của tập thể NES. Mỗi thành viên của NES có những thế mạnh riêng mà bất kì nhóm khởi nghiệp nào cũng mong muốn. Anh Kim Hùng và anh Thái (Phạm Thành Thái hiện là sinh viên Học viện Công nghệ Massachusetts, từng đoạt huy chương vàng Toán quốc tế 2007 và nhiều giải thưởng Toán khác – PV) rất am hiểu công nghệ và các xu hướng công nghệ mới nhất. Chị Hà Phương cẩn trọng và khéo léo trong quản lí tài chính. Anh Trương Hiếu giúp NES có được những nhân sự tuyệt vời.

Các thành viên đã cùng soạn thảo bản kế hoạch kinh doanh chi tiết, để cụ thể hóa nhiều ý tưởng táo bạo mà vẫn đảm bảo lợi nhuận cao cho cổ đông.

Thực ra, trước đó chúng tôi đã gõ cửa khá nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm, các công ty tư vấn kinh doanh và xin ý kiến những doanh nhân đi trước, nên có cái nhìn thực tế hơn về tương lai của công ty. Tất cả những yếu tố này góp phần quan trọng vào quyết định của nhà đầu tư từ dự án “Quả ngọt sáng tạo” của Diễn đàn Kinh tế Việt Nam.

Trần Quang Hưng trả lời phóng viên trong buổi giao lưu du học sinh tiêu biểu tại Hà Nội (Ảnh: SVVN)

- Hưng nghĩ cơ hội lớn nhất của Công ty công nghệ NES hiện nay là gì?

Cơ hội lớn nhất của NES là hòa mình vào xu thế phát triển công nghệ vũ bão tại Việt Nam trong những năm sắp tới. Việt Nam có lợi thế dân số trẻ và số lượng người sử dụng Internet tăng nhanh, cùng với tốc độ phát triển kinh tế duy trì ở mức cao và hàm lượng công nghệ ngày càng tăng trong cuộc sống thường nhật và giao dịch thương mại, tạo nên rất nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ phát triển theo cấp số mũ trong những năm sắp tới.

Đặc biệt, NES hiện đang rất quyết liệt trong việc tìm kiếm những cơ hội đưa công nghệ vào những lĩnh vực chưa được quan tâm khai thác, hứa hẹn sẽ tăng hiệu suất hoạt động và sự hài lòng của các khách hàng lên đáng kể và mang lại lợi nhuận cao cho công ty trong thời gian không xa.

- Một nhóm toàn các du học sinh Mỹ, thành lập công ty về công nghê, các bạn có học tập mô hình của startup nào đó ở Silicon Valley?

Có, NES học tập từ kinh nghiệm của các doanh nghiệp như MICROSOFT, GOOGLE, YAHOO, FACEBOOK trong việc thiết kế sản phẩm, nắm bắt xu hướng sử dụng điện toán đám mây, sử dụng các mô hình quản trị doanh nghiệp (một ví dụ điển hình là phương pháp vesting trong quản lý cổ phần) và quan trọng nhất là những câu chuyện về tinh thần kinh doanh trong những năm đầu khởi nghiệp khó khăn.

- Theo Hưng, lợi ích chung mà các sản phẩm công nghệ của NES mang lại là gì?

Ba nhóm lợi ích chính: Thứ nhất, giao diện thân thiện, hiện đại, dễ sử dụng, chúng tôi cố gắng hết sức để đa số thời gian trực giác người sử dụng sẽ mách bảo sản phẩm được sinh ra là để cho mình. Thứ hai, tính cá nhân, phân quyền, bảo mật của sản phẩm được tối đa hóa, người sử dụng có quyền lựa chọn dùng sản phẩm theo cách mà mình thích. Thứ ba, tính đa dụng của sản phẩm giúp khách hàng kết nối với rất nhiều tiện ích khác nhau thông qua chỉ một vài cú click chuột.

Đạt thành tích cao trong học tập, tham gia nhiều họat động của cộng đồng sinh viên trong và ngòai nước, Trần Quang Hưng là hình mẫu thanh niên toàn cầu quảng giao, năng động, làm việc có tránh nhiệm và giàu khát vọng (Ảnh nhân vật cung cấp)

- Còn thách thức lớn nhất đối với NES tại thời điểm này?

Hai thành viên Ban Giám đốc là anh Thái và tôi đều đang học tại nước ngoài. Dù rằng mọi hoạt động của công ty vẫn diễn ra rất trơn tru nhờ chính những công nghệ mà công ty tạo ra, tuy nhiên những tiếp xúc trực tiếp giữa các thành viên trong công ty là không thể thay thế để đảm bảo tính chính xác của thông tin truyền đạt và tính liên tục của công việc được giao.

Vấn đề này sẽ được giải quyết sau khi chúng tôi có được tấm bằng đại học trong thời gian không xa.

- Sản phẩm nào của NES sẽ chính thức ra mắt đầu tiên trong thời gian tới?

Sản phẩm thực hiện với Bộ Nội vụ về Thi tuyển Công chức Trực tuyến; chúng tôi mong rằng sản phẩm sẽ tạo nên những thay đổi tích cực trong quá trình tuyển chọn những vị trí quan trọng trong bộ máy công quyền tại Việt Nam, giảm thiểu chi phí và nhất là loại trừ yếu tố tiêu cực trong thi cử và xét tuyển.

Sản phẩm phần mềm thi tuyển Công chức trực tuyến của Bộ Nội Vụ do NES phát triển sẽ được đưa vào hoạt động giữa tháng 12/2010

- Từng tổ chức nhiều hội thảo kinh doanh cho du học sinh và sinh viên trong nước, tham gia tích cực vào hội du học sinh Việt Nam tại Anh và Mỹ, là Đại sứ Việt Nam tại Hội nghị thanh niên thế giới One Young World 2010, ngắn gọn nhất, Hưng nghĩ thế nào về thanh niên Việt Nam hiện nay so với thanh niên thế giới?

Theo những quan sát của tôi, thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước đều cần cù, có khả năng làm việc độc lập cao, có hoài bão, có sức sáng tạo, ngày càng khẳng định bản thân trong giao tiếp bình đẳng với công dân các nước trên thế giới và từng bước tăng cường tính đoàn kết và khả năng làm việc nhóm.

Lực lượng này nếu được tập hợp lại vì một mục đích chung cao cả sẽ mang sức mạnh vô cùng to lớn.

- Khái niệm “công dân toàn cầu” liệu có đúng với Trần Quang Hưng?

Khái niệm “công dân toàn cầu” phải dành cho những người luôn dành hết tâm tư, suy nghĩ và có những hành động cụ thể hướng tới những mục tiêu thực sự mang tính cấp bách “toàn cầu” như chống biến đổi khí hậu, xóa đói giảm nghèo, giải trừ xung đột tôn giáo và sắc tộc…v.v..

Về phần mình, tôi nghĩ hiện nay mình phù hợp với danh hiệu “Công dân Việt Nam” hơn.

- Xin cám ơn vì những chia sẻ của Trần Quang Hưng và chúc NES gặt hái được nhiều thành công hơn nữa trong tương lai.

Với liên tiếp hai giải nhất toán quốc gia và hai huy chương Olympic toán quốc Tế, Phạm Kim Hùng đã nhận được học bổng toàn phần của trường đại học danh tiếng Stanford, nơi khởi nguồn của những Google, Yahoo, hay Sun Microsystems. Trở thành chủ tịch HĐQT của công ty công nghệ trẻ NES, với nhiều ý tưởng và tham vọng, liệu Phạm Kim Hùng và NES có làm người ta mơ đến một Bill Gates, Steve Jobs hay Mark Zukerberg của Việt Nam?

Mời bạn đọc Diễn đàn kinh tế Việt Nam làm quen với ông chủ trẻ của NES và tìm hiểu về một dự án công nghệ sẽ sớm được đưa ra thị trường trong khoảng 1 tháng nữa.

- Những giá trị nào khi học ở Stanford mà Hùng thu nhận được?

Mình đã học được hai điều quan trọng nhất ở Stanford, một trong số đó rất đơn giản và đã giúp mình thay đổi bản thân rất nhiều.

Mình muốn kể câu chuyện cách đây 6 năm ở Trung tâm tài năng trẻ FYT (FPT). Khi đó, chú Trương Gia Bình đã nói rằng: “Hãy định hướng cho mình những mơ ước lớn lao, những ước mơ đóng góp cho đất nước Việt Nam phát triển”. Câu nói dù rất hay, mình đã tự hỏi rằng phải chăng đây là một cách nói hình thức mà những người thành đạt luôn thể hiện. Và lúc đó mình đã không hiểu được ý nghĩa sâu sa của câu nói ấy.

Trong cuốn sách Khởi Thuật (The Art of Start), một cuốn sách mình rất tâm đắc, tác giả Kawasaki có viết phải mất hai mươi năm ông mới cảm nhận được một điều đơn giản: các Startup công nghệ thực sự cần một sứ mệnh cao cả để thay đổi cuộc sống và tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn.

Điều mình muốn nói là Stanford đã giúp mình thực sự hiều giá trị của công nghệ và sự phát triển. Trước kia, vì đam mê, mình thích làm những sản phẩm khi thấy thú vị về công nghệ. Bây giờ thì khác. Trước khi bắt đầu bất kỳ ý tưởng nào, mình luôn đặt một câu hỏi đầu tiên: “Liệu nó có thực sự mang lại giá trị cho mọi người?” Có lẽ điều này thật đơn giản (cười).

Nhiều bạn cũng sẽ hình dung nó giống như cách mình đã nghĩ về câu nói của chú Trương Gia Bình, nhưng đó là trải nghiệm quan trọng nhất của mình trong những năm qua. Mình tin rằng, đối với các công ty công nghệ thông tin, bất kỳ sự thành công lâu dài nào đều phải gắn liền với một sứ mệnh làm cuộc sống tốt đẹp hơn. Không phải là đi theo trào lưu của thị trường.

Điều thứ hai chính là kiến thức. Stanford thực sự là trường đại học tuyệt vời và mình đã học được rất nhiều kiến thức chuyên ngành ở đó.

- Bạn có thể chia sẻ thêm về quá trình học tập ở Stanford?

Học tập ở Stanford dù căng thẳng nhưng rất thú vị. Stanford có nhiều sinh viên với những khả năng phi thường. Họ có thể chỉ ngủ 4 tiếng 1 ngày, hay học chương trình đại học khi mới 13, 14 tuổi. Tất cả mọi người đều rất xuất sắc. Họ dành toàn bộ thời gian cho các kỳ học, nhưng vẫn sẵn sàng đi làm tình nguyện ở Châu Phi vào mùa hè. Mình học hỏi được rất nhiều từ bạn bè ở đây.

Họ là động lực và là nguồn cảm hứng quan trọng nhất đối với mình. Họ đã giúp mình nhận ra việc học hàng ngày (daily learning) là cần thiết như thế nào. Sau mỗi ngày trôi qua mình nhận ra rất nhiều điều. Không chỉ là các phép toán và các định lý, mà là những ý tưởng và những trải nghiệm cuộc sống.

- Hùng hẳn có người thày ảnh hưởng tới mình chứ?

Thày Nguyễn Duy Tiến, thày Nguyễn Vũ Lương và thày Phạm Văn Hùng là những người đã giúp mình rất nhiều trong thời gian mình học tập tại khối PTCTT ĐHQG Hà Nội và quá trình nộp đơn du học. Đối với mình, thày Phạm Văn Hùng còn gần gũi như một người cha thứ hai.

Còn trong thời gian ở Stanford, chính các anh chị học sinh Việt Nam đang học tập tại trường là những người có ảnh hưởng đến mình nhiều nhất. Trong số đó có anh Lê Việt Quốc.

Ở anh Quốc, mình đã học được rằng khi làm bất kỳ việc gì đều cần định hướng và mục đích rõ ràng. Vì thế, mình có thể dừng những cuộc thảo luận không cần thiết sau khi tự hỏi bản thân “mục đích của câu chuyện này là gì”. Nhưng chắc chắn điều mình khâm phục nhất ở anh Quốc là anh luôn làm việc với một sự tập trung và say mê hiếm có.

Phạm Kim Hùng đã trở về với tấm Huy chương Bạc trong kỳ thi Olympic Toán quốc tế năm 2005 sau khi đã giành Huy chương Vàng trong kỳ thi năm 2004 (Ảnh: Bùi Tuấn)

Nói về những kết quả tươi sáng trong quá trình học tập của mình, Hùng bảo rằng môi trường là điều kiện cần và may mắn là điều kiện quyết định, vì xung quanh luôn có những người rất giỏi nhưng không phải ai cũng đạt được điều mình mong muôn.

Sau khi đạt giải, Hùng đã viết cuốn sách “Sáng tạo bất đẳng thức”, sau này được xuất bản bằng 2 tập bằng tiếng Anh ở nhà xuất bản quốc tế. Trong thời gian ôn thi Tiếng anh để nộp đơn du học, Hùng biết đến trang web http://freerice.com, và đây chính là nguồn cảm hứng để Hùng setup dự án đầu tay của mình là “dongmaulachong.net”.

Mục đích ra đời của dự án phi lợi nhuận này là tạo ra cầu nối để mọi người chia sẻ kiến thức (về toán học, tiếng anh, IQ, lịch sử, văn học, thế giới, Việt Nam) và làm từ thiện. Người tham gia sẽ trả lời những câu hỏi rất thú vị mà hệ thống đưa ra. Với mỗi câu trả lời đúng, họ sẽ đóng góp được 10 hạt gạo cho những người nghèo khổ ở Việt Nam. Điều này vừa giúp người chơi bổ trợ kiến thức, vừa giúp nâng cao ý thức cộng đồng.

Dù phải “đầu tư” toàn bộ số tiền làm việc trong nhiều tháng (ở Stanford, việc làm thêm của Hùng là chấm bài tập cho các lớp học), Hùng và bạn bè đã duy trì và phát triển dongmaulachong.net trong hơn 1 năm.Nhiều hoạt động đã được tổ chức, tiêu biểu là hoạt động quyên góp gạo cho các nạn nhân chất độc màu da cam ở Ứng Hòa, Hà Tây. Hùng nói rằng sau này nhất định sẽ phát triển Dòng máu Lạc Hồng lên một tầm cao hơn khi đảm bảo được những vấn đề chi phí.

- Tự nhận mình là đam mê quá đáng (crazy), và lại không muốn theo trào lưu của thị trường, bạn có nghĩ rằng như vậy rất khó để kinh doanh?

“Crazy” vì có lẽ mình không biết cách dừng lại khi đang làm việc gì dang dở. Còn ngoài ra thì mình vẫn là người bình thường (cười).

Còn việc không muốn theo trào lưu của thị trường  chắc không hẳn như vậy. Mình muốn mọi ý tưởng phải xuất phát từ giá trị cuộc sống trước, còn nếu ý tưởng “không phù hợp” với số đông thì có lẽ cách đánh giá giá trị của mình đã sai mất rồi. Hi vọng là sẽ không sai nhiều quá! (cười)

Thực tế thì mình muốn phát triển những ý tưởng mới thay vì hoàn thiện một mô hình cũ. Đó cũng là tư duy của NES.

Phạm Kim Hùng (thứ hai từ trái sang) và nhóm cộng sự đã thành lập nên công ty Cổ phần NES

- Như vậy có phải Hùng đã bỏ qua bài toán về lợi nhuận?

Hãy tạo ra giá trị trước, và mình sẽ không nghĩ quá xa. Vì nếu không có giá trị, sẽ không có lợi nhuận.

- Hùng có thể nói một chút về ý tưởng hình thành của NES?

Facebook chính là nguồn cảm hứng. Sự thành công và phát triển của Facebook là rất mạnh mẽ và bất ngờ. Điều đó chứng minh sự bùng nổ của thế giới Web 2.0 và tạo ra niềm tin cho các trang mạng xã hội. Câu hỏi còn lại là “Liệu Facebook đã mang lại những giá trị cần thiết nhất của người dùng internet 2.0?” NES sẽ cố gằng tìm câu trả lời cho câu hỏi này.

- Liệu NES có phải là một trang mạng xã hội khác?

Bạn hãy chờ xem!

Ông Huỳnh Uy Dũng.

Nói như ông Dũng: “Đó là một công trình tâm huyết, máu thịt mà tôi mong muốn để lại cho đời”.

Chúng tôi gặp lại ông Dũng ở khu du lịch Đại Nam vào một buổi trưa hè nắng như đổ lửa. Khác với doanh nhân Huỳnh Phi Dũng cách đây 10 năm, lúc nào cũng bận bịu, tất bật, ông Huỳnh Uy Dũng (ông đổi tên đệm từ Phi thành Uy) hiện nay như trẻ hơn chục tuổi. Hơn 20 năm lăn lộn trên chốn thương trường để tạo dựng nên một gia sản vào hàng “khủng” nhất ở VN, ông Dũng cho biết đã tới lúc ông nghiệm ra một điều: “Lấy vật chất làm của, của sẽ rời xa ta. Lấy phúc đức làm của, của theo ta vạn đời”…

Cách đây hơn chục năm, nhắc đến ông, người ta nghĩ ngay đến một trong những nhà doanh nghiệp giàu nhất nhì VN, gần như tiên phong trên rất nhiều lĩnh vực. Duyên cớ nào dẫn dắt ông đến chốn thương trường?

- Tôi sinh ra và lớn lên ở Bình Định. Chưa học xong lớp 12, chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, tôi lên đường nhập ngũ. Về công tác hậu cần ở quân khu 5, rồi quân khu 7, tôi được phân công chở heo tiếp tế cho bộ đội ngoài chiến trường. Khổ nỗi, sau hành trình dài hàng trăm cây số, heo chở được tới nơi, thì chết ráo trọi. Trong lúc đó, tôi thấy muối ở bên đó lại hiếm. Vậy tại sao không chở muối lên bán, rồi mua heo cung cấp cho bộ đội ngay tại chỗ, tránh được heo chết, thịt heo tươi ngon hơn?

Những chuyến hàng sau, tôi chở muối lên bán mà không chở heo, bán muối xong, lấy tiền mua heo cho anh em. Ý tưởng, máu kinh doanh  trong tôi manh nha từ những ngày tháng đó, lúc còn trong quân ngũ. Rồi sau đó, tôi chuyển về công tác ở  Công an thị xã Thủ Dầu Một. Lãnh đạo tiếp tục giao cho tôi lo hậu cần. Thời điểm đó, thấy cuộc sống quá khổ, tôi bày ra trò làm lò vôi, sản xuất các loại vôi quét tường, vôi bột công nghiệp…

Cái tên Dũng “lò vôi” mà thiên hạ đặt cho tôi bắt đầu từ khi đó. Xí nghiệp “lò vôi” do tôi đầu têu làm ăn rất phát đạt. Tôi nhớ, lúc kết thúc, bán “lò vôi” để về nhận phụ trách Cty Thành Lễ, Xí nghiệp đã thu được số tiền kha khá, phân chia lại cho toàn thể anh em trong đơn vị, mỗi người nhận được mấy triệu đồng  (vào lúc đó là lớn lắm, có thể mua nhà, đất ở).

Nhưng từ khi thực sự ra làm doanh nghiệp, đối mặt với thương trường, có dư luận cho rằng ông thành công nhờ một phần vào sự ưu ái của lãnh đạo tỉnh?

- Khi lãnh đạo tỉnh Sông Bé mời tôi về làm kinh tế cho tỉnh, tôi đã từng ra điều kiện: Hãy giao cho tôi một DN đang gặp khó khăn. Tôi sẽ vực dậy DN đó và không nhận một đồng vốn nào từ ngân sách nhà nước cấp. Bù lại, tỉnh phải chấp nhận: Nếu tôi làm cho DN đó có lời, phải thưởng cho tôi 10% trên tổng lợi nhuận; nhưng tiền thưởng đó phải lấy từ quỹ khen thưởng và phúc lợi. Còn nếu tôi làm cho DN đó bị thua lỗ, tôi sẽ phải móc tiền túi ra bồi thường; đồng thời, chịu trách nhiệm trước luật pháp.

Kèm theo đó, một điều kiện nữa: Tỉnh phải cho tôi toàn quyền chọn lựa nhân sự trong DN. Cuối cùng, lãnh đạo tỉnh Sông Bé lúc đó cũng chấp thuận các điều kiện trên và giao cho tôi làm GĐ Cty sơn mài Thành Lễ – vốn của một nhà tư sản, được tiếp quản sau giải phóng, nhưng đang trên đà phá sản. Đây cũng là quyết định táo bạo, vì lúc đó, chiếu theo các quy định của Nhà nước, với các điều kiện của tôi đặt ra là không thể áp dụng. Song, tỉnh vẫn giao cho tôi điều hành.

Việc đầu tiên, tôi đã chọn một nghệ nhân làm sơn mài lâu năm – về làm phó GĐ. Tiếp theo, tôi đã “lột xác” Cty Thành Lễ theo kiểu của tôi. Kết quả, ngay năm đầu tiên, Cty Thành Lễ đã lãi 28,8 tỉ đồng. Trong lúc thu ngân sách  của Sông Bé vào những năm ấy, chỉ đạt  40 tỉ đồng, thì số lãi này của Cty là rất đáng kể. Nhưng lãi nhiều lại bắt đầu… sinh chuyện; thay vì phải thưởng cho cá nhân tôi 2,8 tỉ đồng như cam kết, nhưng lãnh đạo tỉnh… vì do quy định của Nhà nước lúc đó không cho phép.

Trong làm ăn kinh tế, ông luôn là người đi tắt và đón đầu. Ngay cả khi Nhà nước chưa có ban hành quy chế, ông đã đề xướng xây dựng hạ tầng KCN đầu tiên trên cả nước. Vì sao ông “liều” đến thế?

- Vào những năm 1990 – 1993, tôi thấy DN đầu tư vào tỉnh, xin giấy phép đầu tư căng quá; bởi phải có đất, có hạ tầng mới được cấp phép đầu tư. Nhưng khi đi xin đất xây nhà máy, chính quyền lại đòi phải có giấy phép đầu tư, mới chịu giao đất. Tại sao mình không xây dựng sẵn một khu nhà máy, xí nghiệp cho DN vào thuê đầu tư? Với ý tưởng đó, tôi đã làm dự án và xin được thực hiện thí điểm. Vậy là KCN Bình Đường ra đời. Khi đó, nhiều người nói tôi… hâm hâm đi làm KCN.

Tiếp theo là KCN Sóng Thần 1 hoàn toàn không cần vốn của Nhà nước. Ai ngờ, đó lại là  hai KCN đầu tiên ở VN. TPHCM cũng lên tìm hiểu để về thành lập 12 KCN. Năm 1995, Thủ tướng  Chính phủ ra Nghị định về KCN, thì KCN Bình Đường và Sóng Thần 1 đã hình thành được mấy năm rồi. Do đón đúng nhu cầu phát triển, cả hai KCN ngay sau khi hình thành đã được lắp kín bởi các dự án đầu tư trong và ngoài nước.

Là giám đốc một DN nhà nước đang phát triển, ăn nên làm ra, có nhiều hoạt động kinh doanh như sơn mài, xăng dầu, chế biến hạt điều rồi quản lý KCN…, nhưng lý do nào khiến ông đã quyết từ bỏ để tự mình đầu tư xây dựng khu du lịch nổi tiếng này?

- Từ lâu tôi đã có ước nguyện làm được một việc gì đó có giá trị để lại cho đời. Với ước nguyện đó, khi làm ăn có tiền, tôi đến đây mua đất. Khu đất rộng lớn này là tôi tích cóp mua dần trong nhiều năm, sau đó làm thủ tục thuê lại của Nhà nước. Sau khi nghỉ việc Nhà nước, tôi coi mình như đi nghĩa vụ quân sự, chia tay gia đình ở thị xã đông vui, lên đây dựng chòi cùng hai kỹ sư trẻ và một số người cộng sự thực hiện hoài bão. Tất cả những gì hiện hữu hôm nay đều là ý tưởng của tôi và được các cộng sự thực hiện.

Có người bảo tôi, với hơn 450ha đất dành xây khu đô thị bán, sẽ ra bao nhiêu tiền của, vậy mà mang đi xây khu du lịch, tốn kém hàng ngàn tỉ đồng, nhưng lại lượm bạc lẻ… Họ cho tôi điên, chơi ngông… Quả thật như vậy, xây dựng khu du lịch Đại Nam, nếu tính toán kinh tế sẽ không ai đầu tư. Tôi xây dựng công trình này hoàn toàn không vì lợi nhuận mà mong muốn góp công sức để lại cho đời, cho mọi người.

Khu du lịch rộng lớn là chuỗi các đình, đền, tường thành, núi non, sông nước, biển nhân tạo, vườn thú, khu vui chơi giải trí v.v… được xây dựng trải dài gần 20km, trên một diện tích đất rộng hàng trăm hécta. Đặc biệt, với đền thờ Đại Nam – điểm nhấn của cả khu Đại Nam, cùng hệ thống tường thành dài 13km, được thiết kế với nhiều tượng, phù điêu dát vàng, tái hiện lịch sử dựng nước và giữ nước của đất nước VN trải qua 4.000 năm. Hạng mục nào cũng hướng về cội nguồn, gợi nhớ công ơn tổ tiên…

Nói như một lãnh đạo tỉnh Bình Dương, “không dễ gì làm được một khu du lịch hướng về cội nguồn, có bản sắc dân tộc như thế, nếu như người đẻ ra nó không có một tấm lòng”. Trong khi đó, theo ông Dũng: “Tôi sẽ làm di chúc cho gia đình, con cháu của tôi: không được mang khu Đại Nam ra thế chấp ngân hàng, không được bán buôn khu Đại Nam như bất động sản… Con cháu chỉ được thừa kế tôn tạo, tu bổ, nâng cấp, mà không được thừa kế như tài sản để có quyền mang ra chia chác bán buôn… Vì vậy, hiện tôi không còn là một nhà doanh nhân như xưa”.

Nghe nói khu du lịch Đại Nam Văn Hiến ông xây dựng không chỉ thu hút du khách mà ngay cả chim yến cũng kéo về làm tổ?

- Lúc tôi xây 5 ngọn núi cao phía sau đền Đại Nam cốt tạ ơn, hiến dâng trời đất, tổ tiên. Cả đời tôi có biết con chim yến là gì, càng không biết nuôi nó ra sao. Thật kỳ lạ, núi xây xong, lập bàn thờ bách gia trăm họ, không biết chim yến từ đâu kéo về hàng đàn làm tổ. Hiện nay, ước có tới 6.000 con chim yến, mỗi tháng thu được 15kg yến sào; khả năng năm sau là 30 kg/tháng. Mỗi kilô yến sào khoảng 40 triệu đồng. Mỗi năm, thu hoạch yến sào cũng tròm trèm 6 tỉ đồng. Tôi có thêm nguồn kinh phí để đầu tư lại cho khu du lịch.

Gần đây, người ta  thường thấy một người đàn ông cưỡi chiếc xe gắn máy Wave Alpha, chạy lòng vòng trong khu du lịch Đại Nam. Ít ai biết, đó chính là ông chủ của cả cơ ngơi khu du lịch có giá gần 3.000 tỉ đồng này. Bình thường, ông giản dị như  mọi nhân viên đang làm việc tại khu du lịch Đại Nam.

Ông Dũng cho biết: “Mỗi ngày, tôi ăn chưa tới… 50.000 đồng. Một tháng, tôi ăn chay 4 ngày. Vậy mà hơn bao giờ hết, tôi thấy cuộc đời của mình hạnh phúc và thanh thản như bây giờ. Trước đây, lúc thăng trầm, cái tâm lúc nào cũng động, cũng dữ dội. Nhưng từ khi tôi ngộ ra một điều: con người ta gặt hái được thành quả, ắt phải “đụng” nhiều. Đụng càng nhiều, tuệ càng rộng mở, thì đó cũng là lẽ tự nhiên”.

Bây giờ nhắc đến Huỳnh Uy Dũng người ta còn biết đến là tác giả của hàng chục tác phẩm thơ với hàng nghìn câu thơ mang đậm chất giáo lý Phật học, chạm đến chất sử thi hùng tráng của dân tộc 4000 năm dựng nước và giữ nước. Điều gì thôi thúc ông sáng tác thơ?

- Ban ngày tôi điều hành, quản lý hoạt động khu du lịch, ban đêm tôi thức viết thơ. Thật lạ, những dòng thơ tôi viết ra như có lập trình sẵn trong đầu, cứ ngồi viết là tuôn chảy. Thơ tôi chẳng qua lấy hàng vạn những giọt nước mắt trằn trọc năm canh, tự đánh mình những dấu hỏi lớn về huyền vi của vũ trụ, về sự đen bạc của tình đời; chẳng qua bằng trăm ngàn lần tao ngộ với nghịch cảnh thương đau mà thấu ra được chút “tuệ tu”, nên mạo muội viết đôi dòng…, gọi là đền ơn trời phật, đất nước, tổ tiên, cha mẹ. Tôi xây dựng khu du lịch Đại Nam Văn Hiến và viết nên những dòng thơ của lòng mình cũng đều xuất phát từ cái tâm như vậy đó.

ham gia rất nhiều lĩnh vực, cuối cùng Batista cũng đã thỏa được ước nguyện trở thành người giàu nhất Brazil. Nhưng tham vọng của ông không dừng lại ở đó.

Batista cho biết, tên của các công ty do ông thành lập đều có chữ “X” là nhằm hàm ý rằng, ông muốn nhân lên gấp nhiều lần sự giàu có của mình. Ông hầu như sống và thở vì điều này. Tham vọng không có điểm dừng cùng với sự khôn ngoan, sắc sảo, những canh bạc biết tính toán, biết chọn đúng điểm rơi và một chút may mắn đã đưa ông đến với thành công của ngày hôm nay.

Nắm bắt cơn sốt giá dầu

Nuôi mộng làm giàu, Batista (53 tuổi) đã nhảy vào rất nhiều lĩnh vực, từ khai thác kim loại quý cho đến logistics, bất động sản, đóng tàu, du lịch, giải trí và đã tích lũy được không ít tài sản. Tuy nhiên, 2/3 trong số 27 tỉ USD tài sản của ông lại đến từ một nguồn tương đối mới là OGX Petróleo e Gas Participações, công ty khai thác dầu khí mà ông thành lập vào tháng 7.2007 (OGX đã phát hành cổ phiếu ra công chúng 1 năm sau đó). “Khi so sánh giữa tỉ lệ thành công trong ngành khai thác vàng là 1:17.000 so với tỉ lệ 1:2 đối với việc khai thác dầu mỏ, bạn có thể hiểu được tại sao tôi lại thành lập OGX”, ông nói.

Sau gần 25 năm khai thác kim loại quý, Batista quyết định chuyển hướng sang đầu tư vào ngành dầu mỏ. Tháng 11.2007, 4 tháng sau khi ông thành lập OGX, Tập đoàn Dầu khí Brazil Petrobras (thuộc sở hữu nhà nước) tuyên bố đã phát hiện ra mỏ dầu Tupi, nằm ngoài khơi Brazil về phía Đông Nam. Với trữ lượng tương đương 8 tỉ thùng dầu, mỏ Tupi là khám phá lớn nhất vào thời điểm đó tại Brazil. Batista, vốn từ lâu đã xây dựng được mối quan hệ tốt với Chính phủ Brazil, đã bắt liên lạc với Paulo Mendonça, một “cựu chiến binh” có 34 năm làm việc tại Petrobras. Ông này đã về hưu khi đang đứng đầu bộ phận thăm dò tại tập đoàn này. Bằng việc trả mức lương cao, cùng với cổ phần trong OGX và quyền chọn cổ phiếu, Batista đã thuyết phục được Mendonça về làm việc cho OGX.

Bên cạnh đó, Batista cũng lôi kéo được 6 nhân vật gạo cội khác trong ngành dầu mỏ về làm cho Công ty. “Nếu bạn đầu tư vào bí quyết kinh doanh, bí quyết công nghệ thì rủi ro bạn phải gánh lấy sẽ thấp hơn”, Batista nói. Rõ ràng, Batista càng nắm chắc phần thắng khi các “bí quyết kinh doanh” này (tức các nhân vật gạo cội như Mendonça) đã xây dựng được các mối quan hệ lớn trong ngành dầu khí Brazil.

OGX được thành lập kịp lúc để trở thành một trong những công ty lớn đầu tiên trong cuộc đấu thầu giành quyền khai thác dầu mỏ do Cơ quan Xăng dầu Quốc gia Brazil tổ chức. Chỉ 2 tuần trước khi quyền khai thác mỏ dầu được đưa ra đấu thầu, Chính phủ Brazil đã quyết định “rút” 41 lô tiềm năng nhất và gần mỏ Tupi nhất ra khỏi danh mục 312 lô được đưa ra đấu thầu (Chính phủ Brazil giải thích rằng, họ cần phải đánh giá lại tiềm năng của các lô dầu này sau khi Petrobras khám phá ra trữ lượng dầu mỏ lớn tại Tupi). Với động thái này, các tập đoàn đa quốc gia, muốn giành quyền khai thác các mỏ dầu này, đã bị gạt ra rìa.

http://www.nhipcaudautu.vn/article.aspx?id=4119

Burry always saw the world differently—due, he believed, to the childhood loss of one eye. So when the 32-year-old investor spotted the huge bubble in the subprime-mortgage bond market, in 2004, then created a way to bet against it, he wasn’t surprised that no one understood what he was doing. In an excerpt from his new book, The Big Short, the author charts Burry’s oddball maneuvers, his almost comical dealings with Goldman Sachs and other banks as the market collapsed, and the true reason for his visionary obsession.

He sensed that he was different from other people before he understood why. Before he was two years old he was diagnosed with a rare form of cancer, and the operation to remove the tumor had cost him his left eye. A boy with one eye sees the world differently from everyone else, but it didn’t take long for Mike Burry to see his literal distinction in more figurative terms. Grown-ups were forever insisting that he should look other people in the eye, especially when he was talking to them. “It took all my energy to look someone in the eye,” he said. “If I am looking at you, that’s the one time I know I won’t be listening to you.” His left eye didn’t line up with whomever he was trying to talk to; when he was in social situations, trying to make chitchat, the person to whom he was speaking would steadily drift left. “I don’t really know how to stop it,” he said, “so people just keep moving left until they’re standing way to my left, and I’m trying not to turn my head anymore. I end up facing right and looking left with my good eye, through my nose.”

His glass eye, he assumed, was the reason that face-to-face interaction with other people almost always ended badly for him. He found it maddeningly difficult to read people’s nonverbal signals, and their verbal signals he often took more literally than they meant them. When trying his best, he was often at his worst. “My compliments tended not to come out right,” he said. “I learned early that if you compliment somebody it’ll come out wrong. For your size, you look good. That’s a really nice dress: it looks homemade.” The glass eye became his private explanation for why he hadn’t really fit in with groups. The eye oozed and wept and required constant attention. It wasn’t the sort of thing other kids ever allowed him to be unself-conscious about. They called him cross-eyed, even though he wasn’t. Every year they begged him to pop his eye out of its socket—but when he complied, it became infected and disgusting and a cause of further ostracism.

In his glass eye he found the explanation for other traits peculiar to himself. His obsession with fairness, for example. When he noticed that pro basketball stars were far less likely to be called for traveling than lesser players, he didn’t just holler at the refs. He stopped watching basketball altogether; the injustice of it killed his interest in the sport. Even though he was ferociously competitive, well built, physically brave, and a good athlete, he didn’t care for team sports. The eye helped to explain this, as most team sports were ball sports, and a boy with poor depth perception and limited peripheral vision couldn’t very well play ball sports. He tried hard at the less ball-centric positions in football, but his eye popped out if he hit someone too hard. He preferred swimming, as it required virtually no social interaction. No teammates. No ambiguity. You just swam your time and you won or you lost.

After a while even he ceased to find it surprising that he spent most of his time alone. By his late 20s he thought of himself as the sort of person who didn’t have friends. He’d gone through Santa Teresa High School, in San Jose, U.C.L.A., and Vanderbilt University School of Medicine, and created not a single lasting bond. What friendships he did have were formed and nurtured in writing, by email; the two people he considered to be true friends he had known for a combined 20 years but had met in person a grand total of eight times. “My nature is not to have friends,” he said. “I’m happy in my own head.” Somehow he’d married twice. His first wife was a woman of Korean descent who wound up living in a different city (“She often complained that I appeared to like the idea of a relationship more than living the actual relationship”) and his second, to whom he was still married, was a Vietnamese-American woman he’d met on Match.com. In his Match.com profile, he described himself frankly as “a medical resident with only one eye, an awkward social manner, and $145,000 in student loans.” His obsession with personal honesty was a cousin to his obsession with fairness.

Obsessiveness—that was another trait he came to think of as peculiar to himself. His mind had no temperate zone: he was either possessed by a subject or not interested in it at all. There was an obvious downside to this quality—he had more trouble than most faking interest in other people’s concerns and hobbies, for instance—but an upside, too. Even as a small child he had a fantastic ability to focus and learn, with or without teachers. When it synched with his interests, school came easy for him—so easy that, as an undergraduate at U.C.L.A., he could flip back and forth between English and economics and pick up enough pre-medical training on the side to get himself admitted to the best medical schools in the country. He attributed his unusual powers of concentration to his lack of interest in human interaction, and his lack of interest in human interaction … well, he was able to argue that basically everything that happened was caused, one way or the other, by his fake left eye.

This ability to work and to focus set him apart even from other medical students. In 1998, as a resident in neurology at Stanford Hospital, he mentioned to his superiors that, between 14-hour hospital shifts, he had stayed up two nights in a row taking apart and putting back together his personal computer in an attempt to make it run faster. His superiors sent him to a psychiatrist, who diagnosed Mike Burry as bipolar. He knew instantly he’d been misdiagnosed: how could you be bipolar if you were never depressed? Or, rather, if you were depressed only while doing your rounds and pretending to be interested in practicing, as opposed to studying, medicine? He’d become a doctor not because he enjoyed medicine but because he didn’t find medical school terribly difficult. The actual practice of medicine, on the other hand, either bored or disgusted him. Of his first brush with gross anatomy: “one scene with people carrying legs over their shoulders to the sink to wash out the feces just turned my stomach, and I was done.” Of his feeling about the patients: “I wanted to help people—but not really.”

Những năm 1990, thầy cô và các sinh viên Trường Đại học Tây Nguyên không ai không biết đến Đặng Lê Nguyên Vũ, chàng sinh viên khoa Y với nhiều ước mơ và hoài bão vượt ra phạm vi đất nước. Nhận ra ngành Y không thể đáp ứng được ước mơ và tham vọng của mình, năm thứ ba đại học, anh quyết định nghỉ học và đón xe vào thành phố Hồ Chí Minh để tìm kiếm cơ hội. Ra đi với hành trang duy nhất là tên và địa chỉ của một người chú chưa từng biết mặt, anh tự hứa sẽ không trở về nhà cho đến khi sự nghiệp vững vàng.

Nhận được nhiều lời khuyên chân thành và bổ ích từ người chú, Đặng Lê Nguyên Vũ đồng ý trở lại trường vài ngày sau đó. Tuy vậy, trong anh vẫn luôn nung nấu ý tưởng kinh doanh. Là nước xuất khẩu cà phê thứ 2 thế giới nhưng hình ảnh cà phê của Việt Nam không hề được biết đến. Cà phê Buôn Ma Thuột là một trong những loại ngon nhất thế giới nhưng thực tế có được công nhận? Nhận thức như vậy, Đặng Lê Nguyên Vũ quyết định nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi. Anh muốn chế biến ra loại cà phê ngon nhất và xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Tham vọng lớn lao ấy thôi thúc chàng sinh viên Y đến cháy bỏng. Trình bày suy nghĩ với bạn bè để tìm sự chia sẻ, nhưng anh chỉ nhận được sự giễu cợt và cho là “thằng điên hạng nặng” với những ý tưởng vượt xa tầm với. Cả trường đại học chỉ vài ba người là chịu nói chuyện với anh.

Tuy nhiên, Đặng Lê Nguyên Vũ vẫn tìm được ba người cộng sự học cùng lớp có chung bầu nhiệt huyết, nhưng họ hứa chỉ giúp anh trong chặng khởi đầu chứ không theo con đường kinh doanh đó. Không ngần ngại, Đặng Lê Nguyên Vũ bắt tay thực hiện ý tưởng của mình. Anh cùng các bạn tranh thủ ngày chủ nhật, lặn lội tìm đến các thương gia cà phê nổi tiếng ở khắp các tỉnh thành năn nỉ, thuyết phục họ truyền nghề. Cứ vậy, anh tích lũy được vốn kiến thức sâu rộng về cà phê.

Những khó khăn thử thách

“Gã hoang tưởng” Đặng Lê Nguyên Vũ mà nhiều người đã gọi anh 4 năm về trước giờ đã là một doanh nhân trên trương trường với vị thế rất nhiều người mơ ước. Ước mơ cải thiện cuộc sống cho cả đại gia đình của cậu học sinh ngày xưa giờ đã thành hiện thực. Hoài bão lớn lao, vượt xa tầm vi mô của anh năm xưa cũng bắt đầu được thực hiện, đó chính là ước mơ được bay khắp thế giới, bay trên bầu trời và “bay” trong cả thương giới.

Năm 2002, nhận thấy đã đến lúc Trung Nguyên phải ra khỏi Việt Nam, bên cạnh việc tìm kiếm thị trường, Đặng Lê Nguyên Vũ đầu tư 3 triệu USD để hoàn chỉnh hệ thống bảng hiệu, khẳng định giá trị của thương hiệu bằng cách thuê luôn một hãng tư vấn đặt tại New Zealand, đồng thời để hoạt động kinh doanh nhượng quyền được chuyên nghiệp, nhất quán hơn và đảm bảo tính đồng nhất của thương hiệu. Trong năm 2002, quán Cà phê Trung Nguyên đầu tiên xuất hiện ở Tokyo. “Đây là một bước rất quan trọng. Nếu chúng tôi thành công ở Tokyo thì điều đó sẽ làm tăng tốc kế hoạch bành trướng của Trung Nguyên ra nước ngoài”.

Trên thực tế, bên cạnh những khó khăn về mặt bằng, tài chính, hình ảnh thì khó khăn lớn nhất mà Đặng Lê Nguyên Vũ phải đương đầu là Goliath cà phê Starbucks, một tập đoàn cà phê lớn nhất thế giới của Mỹ. Sự thành công của Trung Nguyên ở thị trường nội địa cũng giống như Starbucks ở Mỹ, ngoại trừ việc Trung Nguyên thống trị thị trường nội địa của mình chỉ trong 4 năm, trong khi Starbucks phải mất đến 15 năm. Tại Nhật, Starbucks đã có đến gần 400 cửa hàng trong tổng số hơn 6000 cửa hàng của nó trên khắp thế giới. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên là đại lý nhượng quyền Trung Nguyên tại Nhật Bản lại ấn định giá mỗi tách cà phê Trung Nguyên cao hơn 50% so với Starbucks và cao hơn 25% so với các cà phê nội địa khác.

“Chúng tôi coi Tập đoàn Starbucks là một đối thủ đầy tiềm năng, nhưng chúng tôi không sợ phải đối mặt với họ. Chúng tôi tập trung làm cho Trung Nguyên trở thành một điển hình của Việt Nam trên thế giới, phản ánh được nền văn hóa của đất nước qua cách thiết kế và cung cách phục vụ” – anh nói.

Con đường dẫn tới thành công

Thành công của Trung Nguyên ở Nhật Bản đã thực sự giúp nó nhảy vọt. Đến nay, thương hiệu Trung Nguyên đã có mặt ở Nhật Bản, Thái Lan, Singapore, Trung Quốc và Cộng hòa Séc. Cà phê rang Trung Nguyên cũng có mặt trong siêu thị và các cửa tiệm ở Mỹ, Đức, Đông Âu, Pháp và Nga. Hiện Đặng Lê Nguyên Vũ đang triển khai các hợp đồng nhằm tìm kiếm thị phần cho Cà phê Trung Nguyên tại 15 nước như Đức, Úc, Canada, Đài Loan, Malaysia, Philippin…

Không chỉ tấn công thị trường quốc tế với mặt hàng cà phê rang, Đặng Lê Nguyên Vũ thực sự gây kinh ngạc cho các nhà doanh nghiệp khi anh cho tung ra sản phẩm cà phê hòa tan mang tên G7 vào tháng 11-2003 vừa qua. Tên gọi cà phê hòa tan G7 trong ý tưởng của anh là một cái tên dễ tiếp cận quốc tế nhưng không mang tính vọng ngoại mà mang sứ mạng chinh phục, chiếm lĩnh thị trường 7 nước phát triển. G7 chính thức đối đầu với các đại gia nước ngoài về cà phê hòa tan bằng “Ngày hội cà phê hòa tan G7” tại Dinh Thống Nhất. Cuộc thử sản phẩm đem đến kết quả khá thú vị: 89% người tham gia chọn cà phê hòa tan G7 là sản phẩm yêu thích, và chỉ có 11% chọn nhãn hiệu cà phê hòa tan Nescafe. Đây thật sự là một cuộc chiến, nhưng điều quan trọng hơn của Trung Nguyên không phải là kết quả cuộc thử mà là sự khơi dậy về ý chí quật cường, về lòng tự hào dân tộc khi chọn lựa và tiêu dùng sản phẩm thương hiệu Việt. “Tại sao lại không thắng những kẻ mạnh hơn ngay trên quê hương mình?”. Mục tiêu của anh là không chỉ chiếm lĩnh thị phần mà còn đánh bại các “đại gia” nước ngoài tại Việt Nam trước khi ra thế giới.

Quả thực chỉ mới ra mắt hơn 8 tháng nhưng sản phẩm G7 đã gây rất nhiều khó khăn cho các đối thủ. Giấc mơ theo đuổi toàn cầu của Đặng Lê Nguyên Vũ chỉ mới đang ở những bước đầu. “Tôi muốn có thương hiệu Trung Nguyên của Việt Nam nổi tiếng trên thế giới. Cà phê của chúng tôi ngon. Không có lý do gì chúng tôi không thể làm được điều đó” – thương gia trẻ này tuyên bố.

Kinh nghiệm kinh doanh

Đi nhiều, thấy nhiều mọi điều trên thế giới, Đặng Lê Nguyên Vũ cảm thấy tủi nhục trước cảnh hàng hóa Việt Nam bị coi thường. Nói đến Toyota, Sony, Hitachi người ta nghĩ ngay đến nước Nhật; nói IBM, Intel, Ford là biết Mỹ; Mercedes là nói đến Đức… Hình ảnh thương hiệu hàng hóa từ lúc nào đã trở thành hình ảnh đối thoại của một quốc gia. Không có thương hiệu, làm sao Việt Nam có thể hội nhập và đối thoại với thế giới? Vì vậy, anh quyết tâm đi tiên phong, xây dựng thành công thương hiệu Trung Nguyên trên trường quốc tế.

Việt Nam có rất nhiều mặt hàng được thế giới ưa chuộng, nhưng tại sao không có sản phẩm nào có thương hiệu? Đặng Lê Nguyên Vũ thấy nếu cứ cảnh “hồ tiêu trộn hạt đu đủ” xuất khẩu ra nước ngoài như đã thấy thì Việt Nam sẽ không thể có được hình ảnh tốt với quốc tế. Bởi giá trị cốt lõi của thương hiệu thực ra chính là uy tín. Anh quan niệm, hàng hóa phải là hình ảnh con người, là nét văn hóa của quốc gia chứ không chỉ đơn thuần là hàng hóa để bán.

Ngay từ đầu khi chọn logo cho Trung Nguyên, Đặng Lê Nguyên Vũ đã thể hiện hoài bão của mình: logo mũi tên là hình ảnh cách điệu của nhà rông Tây Nguyên – nơi khơi nguồn của cà phê Trung Nguyên, hình mũi tên hướng thẳng lên trời thể hiện ý chí chinh phục đỉnh cao, khát vọng vươn lên, phát triển vượt bậc. Ba vạch trắng trên logo là hình ảnh cách điệu của lối lên nhà sàn, thể hiện văn hóa của công ty luôn muốn duy trì bản sắc văn hóa Tây Nguyên. Màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết, là cam kết an toàn vệ sinh thực phẩm. Mỗi vạch trắng tượng trưng cho một yếu tố thiên, địa, nhân… Bảng hiệu của Trung Nguyên với sắc nâu là chính vì đó là màu của đất, của cà phê, của cội nguồn dân tộc. Tất cả đó là thương hiệu Trung Nguyên đậm chất văn hóa truyền thống Việt trên thương trường quốc tế.

Với những ý tưởng đó, anh muốn Trung Nguyên phải là nơi cung cấp những giá trị văn hóa, là môi trường “khơi nguồn sáng tạo”, nơi hướng con người đến những điều tích cực chứ không chỉ là nơi bán cà phê. Xây dựng hình ảnh Trung Nguyên mang đậm nét văn hóa dân tộc, từ ly tách, bàn ghế, màu sắc bảng hiệu đến đồng phục, cung cách phục vụ của nhân viên,… Đặng Lê Nguyên Vũ muốn rằng, khi Trung Nguyên đến quốc gia nào thì người dân bản địa ở đó có được cảm giác như đang nghỉ ngơi từ 10 – 15 phút trong một Việt Nam thu nhỏ, trước khi vào đất nước Việt Nam thật sự.

Đặng Lê Nguyên Vũ quan niệm: “Tôi nghĩ rằng mỗi chúng ta cần ý thức được giới hạn của cuộc sống để lựa chọn một lối sống. Theo tôi, có hai cách sống: một là sống theo ý mình, sống hưởng thụ; hai là sống có trách nhiệm. Tôi đã chọn cách thứ hai”. Anh là một trong những người đứng ra khởi xướng chương trình “Sáng tạo vì thương hiệu Việt” vào năm 2002, với mục đích kêu gọi doanh nghiệp ý thức xây dựng về thương hiệu Việt, kêu gọi người tiêu dùng ủng hộ chọn lựa hàng hóa Việt. Tiếp đến năm 2003, anh lại phát động chương trình “Xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam”. Nếu như chương trình trên là bước khởi đầu đánh động vào ý thức tiêu dùng hàng hóa Việt, thì chương trình tiếp theo là một bước cụ thể hơn về thương hiệu cho ngành nông sản vốn là thế mạnh của Việt Nam.

Với các loại nông sản tiềm năng như gạo, hồ tiêu, cà phê, hạt điều, trái cây… nhưng Việt Nam luôn tồn tại một nghịch lý là càng được mùa thì sản phẩm nông nghiệp càng bị mất giá, người nông dân luôn luẩn quẩn với bài toán về đầu ra cho sản phẩm. Đặng Lê Nguyên Vũ muốn nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm nông sản Việt Nam tự tin vươn ra thị trường thế giới. Theo anh, xây dựng thương hiệu gắn với các địa danh, vị trí địa lý của từng vùng là một cách tốt nhất để vẽ bản đồ nông sản Việt Nam trên thế giới, góp thay đổi bộ mặt kinh tế của nước nhà.

“Nỗi nhục tụt hậu, thua kém không của riêng ai. Hơn nữa, trong thời đại này thì doanh nhân là chiến sĩ thời bình. Tôi muốn mình là một chiến sĩ thực thụ, chiến đấu trên thương trường vì thương hiệu Việt” – Đặng Lê Nguyên Vũ khẳng khái.

Có lẽ chính lý tưởng và ý chí mãnh liệt đó là yếu tố chính đã giúp anh thắng kiện Công ty Rice Field trong vụ tranh chấp quyền bảo hộ thương hiệu Cà phê Trung Nguyên kéo dài hơn 2 năm tại Mỹ. Việc một doanh nghiệp của Việt Nam có thể thắng kiện một công ty lớn của một quốc gia bá chủ về kinh tế là Mỹ ngay trên nước họ là một điều không tưởng! Nhưng Đặng Lê Nguyên Vũ đã buộc cả thế giới phải thay đổi suy nghĩ đó.

Người biết ước mơ

Hiện nay, Đặng Lê Nguyên Vũ không tiếp tục phát triển Trung Nguyên theo chiều rộng mà anh đang đầu tư chiều sâu cho các cơ sở nội địa để hoàn thiện hình ảnh, củng cố công cuộc kinh doanh, bảo vệ nó khỏi những đối thủ cạnh tranh mới. Anh không ngừng điều chỉnh hình ảnh thương hiệu, sản phẩm và cơ cấu tổ chức của Trung Nguyên để thích nghi với những thị trường mới mà anh dự định sẽ thâm nhập, nhưng vẫn giữ được nét văn hóa dân tộc. Anh không chỉ hăng say lao vào công việc vì sự lớn mạnh của Trung Nguyên mà còn vì thương hiệu Việt, vì nhiều vấn đề của ngành nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.

“Thế giới đã từng biết đến rượu vang Pháp, cà phê Columbia, sữa tươi Hoa Kỳ… Chúng ta cũng có quyền mơ một giấc mơ rằng cả thế giới phải biết đến cà phê Buôn Ma Thuột, thanh long Bình Thuận, vải thiều Thanh Hà, sầu riêng Cái Mơn… Ở Trung Nguyên, chúng tôi không chỉ tập hợp những người biết bán cà phê hay sản xuất cà phê mà là tập hợp của những con người tâm huyết, biết chia sẻ với cộng đồng, với mong ước tự tin ghi dấu ấn riêng của mình vào sự thay đổi của dân tộc, của đất nước” Đặng Lê Nguyên Vũ nói. Chính sự sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm cộng với một chữ tâm đầy nhiệt huyết đã làm nên thành công cho chúng tôi. Hơn bất kỳ một tập thể, cộng đồng nào, Trung Nguyên khao khát chia sẻ tính sáng tạo với tất cả mọi người.

Đặng Lê Nguyên Vũ bật mí: “Chiến lược phát triển công ty của chúng tôi có 5 bước. Hiện tại chúng tôi đang hoàn thiện bước thứ 2. Bước đầu tiên là hình thành gây dựng thương hiệu, hoàn chỉnh khâu phân phối. Bước thứ hai là đưa chất văn hóa và sự đồng nhất vào sản phẩm, và vì bí mật kinh doanh cho phép tôi không nói, chỉ biết, bước cuối cùng là một Trung Nguyên toàn cầu”.

Anh luôn trăn trở về thế hệ sau mình: “Tôi biết trong cuộc sống vẫn có rất nhiều bạn trẻ mang mặc cảm của sự nghèo khó, của lòng tự ti, nhưng tiền bạc không phải là vốn mà điều quan trọng là phải có những ước mơ lớn lao. Hiện nay, có nhiều bạn trẻ mang trong lòng những ước mơ rất hạn hẹp về những giá trị vật chất mà thiếu đi “chất lửa” của một tuổi trẻ khát khao được cống hiến, được chia sẻ và tâm huyết với những thay đổi lớn lao của dân tộc, của đất nước – đó cũng là một phần lỗi không nhỏ ảnh hưởng của nền giáo dục hiện nay đang làm bào mòn đi tính sáng tạo trong suy nghĩ của họ”.

Với tất cả những gì đã và đang làm được, Đặng Lê Nguyên Vũ đã góp phần tiếp sức để những hạt cà phê thấm đẫm sự nhọc nhằn của người nông dân Việt Nam được chắp cánh xa hơn, chinh phục thị trường thế giới bằng hương vị đậm đà và mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc.

Các giải thưởng đã đạt được

33 tuổi, Đặng Lê Nguyên Vũ đã tạo ra một đế chế cà phê mà danh tiếng của nó vượt ra ngoài biên giới Việt Nam. Anh trở thành thần tượng trong suy nghĩ của giới trẻ với những hoài bão lớn lao, những ý tưởng táo bạo cùng sự thành công thần kỳ của mình. Đại diện cho giới doanh nhân trẻ cả nước, đầu tháng 8 năm nay, Đặng Lê Nguyên Vũ – Tổng Giám đốc Công ty Cà phê Trung Nguyên đã sang Brunei nhận giải Nhà Doanh nghiệp trẻ xuất sắc nhất ASEAN năm 2004, giải thưởng do Hiệp hội các nhà Doanh nghiệp trẻ Asean tổ chức 5 năm một lần.

Cùng với Trung Nguyên, anh được đánh giá là một “hiện tượng kinh tế” của Việt Nam cuối thế kỷ 20.

- Anh nói, nhà kinh tế thường không nói chuyện giấc mơ mà chỉ đặt ra những mục tiêu. Và trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, TS Vũ Thành Tự Anh luôn “chỉ chú trọng vào quá trình”, “tạo nên xu thế thay đổi”. Bởi theo anh, “về Việt Nam để góp phần tạo nên một nền móng, một bệ phóng cho các thế hệ sắp tới.”

Hai câu chuyện bắt bệnh nền giáo dục Việt Nam

TS Vũ Thành Tự Anh

“Sự khác khác biệt giữa nền giáo dục Việt Nam và của các nước tiên tiến nói một cách hình tượng có thể so sánh với khoảng cách từ Trái Đất lên Mặt Trăng chứ không phải sự khác biệt có thể thu hẹp lại trong một sớm một chiều”.

Câu chuyện cũ, cô giáo bảo cây bàng mùa  đông lá phải màu đỏ

Tôi có một người quen. Vì cô giáo của con giao bài tập “Tả cây bàng mùa đông”, anh đã dẫn cháu đi ngắm một cây bàng thật sự. Dù đang mùa đông nhưng cây bàng lá vẫn xanh mơn mởn. Cháu bé về viết lại điều đó trong bài văn và bị 4 điểm. Lý do là theo đáp án của cô giáo, cây bàng mùa đông lá phải đỏ.

Khổng Tử cách đây hơn 2500 năm đã dạy học trò tinh thần “cách vật trí tri”, nghiên cứu sự vật để tìm ra tri thức, chứ không phải học thuộc lòng, rằng cái bàn này có bốn chân, cây bàng nhà em mùa đông ra lá đỏ. Không phải ngẫu nhiên mà Trung Quốc cho đến thế kỷ 15 vẫn là một quốc gia tiên phong trong nhiều lĩnh vực, sáng tạo ra la bàn, thuốc súng, có hải thuyền mạnh nhất thế giới. Tất nhiên sau đó Trung Quốc đã nhanh chóng tụt lại phía sau trong con đường tiến đến văn minh do chủ trương bế quan tỏa cảng, trong khi châu Âu đã sẵn sàng cho một phong trào khai phóng toàn diện và sâu sắc.

Nếu học sinh được phép tả cây bàng mùa đông đúng như chúng quan sát thì có thể chúng ta đã có một nền giáo dục khác.

Câu chuyện mới về việc nội địa hóa ô tô ở Việt Nam

Xét trên khía cạnh kinh tế, khi một công ty nước ngoài cân nhắc chuyện sản xuất ô tô ở một nước nào đó, họ sẽ xác định nước đó là thị trường tiêu thụ chính, bởi ô tô là một mặt hàng cồng kềnh, việc xuất nhập khẩu sẽ làm đội giá thành sản phẩm.

Thị  trường Việt Nam là thị trường nhỏ, lại có nhiều công ty cùng sản xuất nên thị phần càng bị chia nhỏ hơn. Vậy công ty sản xuất ô tô sẽ ứng xử thế nào? Đương nhiên họ không đầu tư vào Việt Nam với quy mô đủ lớn để có thể sản xuất tại đây, đơn giản chỉ là lắp ráp.

Kết quả là ở Việt Nam có hãng General Motor nổi tiếng ở Mỹ, có Toyota Nhật, có Huyndai Hàn Quốc… Như vậy, bài toán thu hút những hãng ô tô lớn của thế giới đã có một “lời giải đẹp đẽ”, nhưng hệ quả của lời giải này sau gần 20 năm, là tỷ lệ nội địa mới chỉ đạt khoảng 15%, tức là rất xa so với mục tiêu ban đầu.

Nếu như trong “câu chuyện cây bàng”, lời giải đúng với thực tế nhưng sai đáp án bị cho điểm kém thì  trong “câu chuyện ô tô” lời giải đẹp đẽ cho một bài toán bị đặt sai đề bài đã phải trả giá rất lớn về mặt hiệu quả kinh tế. Triết lý giáo dục tiên tiến giúp cho học sinh sáng tạo, đi tìm bài toán đúng chứ không chỉ dừng lại ở việc trau dồi kỹ năng giải bài toán. Ở Trường Fulbright, chúng tôi đang cố gắng dạy các học viên đi tìm bài toán đúng.

Đặt nền móng để “bước lên Mặt Trăng”

Được đào tạo tại một đại học danh tiếng ở Mỹ, trở về Việt Nam hài lòng với vai trò một giảng viên, cách lựa chọn của anh có vẻ  “không kinh tế”?

Mỗi khi phải ra quyết định, các nhà kinh tế chúng tôi thường cân nhắc tới “giá trị gia tăng”. Về phương diện nghề nghiệp, khi quyết định về Việt Nam, tôi đơn giản nghĩ rằng khả năng tạo giá trị gia tăng của mình ở Việt Nam cao hơn ở nước ngoài.

Việt Nam chúng ta đang trong quá trình chuyển đổi nhằm thu hẹp khoảng cách với các nước phát triển trên mọi phương diện, vì vậy những người muốn tham gia vào quá trình này sẽ có nhiều cơ hội cũng như tiềm tăng đóng góp cao hơn.

Hai câu chuyện anh vừa kể cũng dẫn đến một vấn đề đã được bàn đi bàn lại mà chưa thay đổi, triết lý giáo dục của Việt Nam hiện nay. Do chúng ta tác động chưa đúng đối tượng hay sao, thưa anh?

Nguyễn Trường Tộ ngày xưa đã chỉ nói cho vua quan nghe, nhưng rõ ràng như thế là chưa đủ. Nếu cả dân tộc Việt Nam trở nên thông minh và thức thời hơn thì có thể những nỗ lực của ông đã có nhiều khả năng thành công hơn. Để làm được điều này đòi hỏi một quá trình lâu dài, bắt đầu với việc giúp cho mọi người trong xã hội hiểu bản chất những gì đang xảy ra, từ đó thay đổi cách họ nghĩ, và qua đó ảnh hưởng tới cách họ ứng xử. Nhiều người cùng thay đổi theo hướng tích cực như vậy sẽ tạo nên một xã hội tốt đẹp hơn.

Thủ tướng Phan Văn Khải và Chủ tịch Harvard Summers thảo luận về đào tạo sau ĐH ở Việt Nam trong chuyến thăm do trường Kinh tế Fulbright phối hợp với ĐH Havard tổ chức năm 2005. Ảnh Fulbright

Tác  động khiến từng học viên tự  thay đổi, rồi những học viên  đó lại khiến một ai khác nữa thay đổi, đó là cách các anh cố gắng thay đổi triết lý giáo dục Việt Nam?

Cá nhân tôi chỉ cố gắng góp phần xây dựng một nền móng, một bệ phóng cho các thế hệ sắp tới, tất nhiên cũng không biết là sẽ cần bao nhiêu lâu. Từ nền móng đó, các thế hệ học viên sẽ tự phấn đấu để đạt được một đỉnh cao hơn. Chúng tôi cũng không nhất thiết phải chứng kiến ngày  nền móng đó được hoàn thành, chỉ cần thấy nền móng đó đang hình thành nghĩa là chúng tôi đang đi đúng hướng.

Dù chỉ hướng tới quá trình nhưng chắc các anh cũng đã đạt được một vài kết quả nào đó chứ?

Dưới phương diện quá trình, những công việc của trường chúng tôi đã tạo ra một số tác động tích cực.

Cuối năm 2007, đầu năm 2008, trường Fulbright có xuất bản một nghiên cứu với tên gọi “Lựa chọn thành công”. Thông điệp chính của bài viết là việc Việt Nam theo mô hình kinh tế nào, Đông Á hay Đông Nam Á, là sự lựa chọn của Việt Nam, Việt Nam có khả năng và có quyền được lựa chọn chứ không bị đẩy vào thế phải chấp nhận một cái nào đó như trước nữa.

Bài nghiên cứu tạo ra một dư luận trong giới nghiên cứu kinh tế và chính sách, góp phần tạo ra một khuôn khổ để thảo luận các vấn đề chính sách của VN trong bối cảnh rộng lớn hơn chứ không phải thuần túy là vấn đề có tính nội địa.

Đặt nền kinh tế vào bức tranh rộng hơn, bài toán sẽ rõ ràng hơn. Như tôi đã trình bày ở trên, đặt bài toán đúng là điều kiện tiên quyết để có thể giải quyết được bản chất của vấn đề. Sự lựa chọn chỉ còn phụ thuộc và quyết tâm chính trị và năng lực lãnh đạo của VN.

Như anh đã nói, các nhà kinh tế thường không có giấc mơ mà chỉ có mục tiêu. Vậy, mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn của anh hiện nay là gì?

Mục tiêu của tôi trong năm nay là hoàn thành một cuốn sách viết về chính sách công nghiệp của VN với GS Dwight Perkins của ĐH Havard.

Mục tiêu trung hạn là cố gắng tiếp cận nghiên cứu nền kinh tế Trung Quốc một cách có hệ thống, một mặt vì bản thân Trung Quốc quá quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, và mặt khác là vì những thách thức đối với Trung Quốc ngày hôm nay rất có thể sẽ là những thách thức Việt Nam phải đối diện ngày mai. Một lần nữa tôi chỉ hy vọng sẽ tạo ra một nền móng nào đó, bắt đầu cho một quá trình, làm thế nào để những nhà kinh tế VN hiểu Trung Quốc đầy đủ hơn, đúng hơn, toàn diện hơn.

Còn kế hoạch dài hạn của tôi, vẫn như những gì đã nói, là cố gắng trở thành một nhà nghiên cứu kinh tế và nhà giáo, giúp kiến tạo ra nền tảng cho những thế hệ mai sau. Một người bạn vong niên mà tôi luôn coi như một người thầy đã từng chia sẻ với tôi rằng phương châm sống và làm việc của anh ấy là “tận nhân lực, tri thiên mệnh”. Tôi cũng đang cố gắng để đạt được tới “cảnh giới” này (cười).

Trước khi có được phi vụ đầu cơ để đời của mình, John Paulson cũng đã hành nghề đầu cơ được hơn chục năm. Sinh năm 1956 tại New York, Paulson theo học tại Trường Đại học Tổng hợp New York và sau đó tốt nghiệp Trường Đại học Haward. Những kiến thức lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn cần có để sau này tự khẳng định mình trong thế giới đầu cơ được Paulson tích lũy ở trường học và qua quá trình giúp việc cho những nhân vật gội cạo của thế giới tài chính như Leon Levy trong công ty Odyssey Partners, cho ngân hàng Bear Stearns và tập đoàn đầu tư tài chính Gruss Partners.

Giống như rất nhiều cư dân của thế giới đầu cơ khi khởi nghiệp, Paulson nhanh chóng nhận ra rằng, nếu chỉ làm công ăn lương thôi hoặc nếu chỉ trông cậy vào khoản tiền thưởng hay hoa hồng sau mỗi phi vụ kinh doanh thành công thì không thể nhanh chóng trở nên giàu có. Muốn kiếm tiền nhanh thì phải có gan liều và chấp nhận rủi ro. Trong quan niệm của Paulson, khái niệm “đầu tư“ chỉ là mỹ từ đánh lừa nhận thức bởi thực chất của đầu tư là đầu cơ, là bỏ tiền ra nhằm vào cái gì đó hiện chưa chắc có thành hiện thực trong tương lai hay không. Bài học đó Paulson học được khi còn đang làm thuê cho ngân hàng Bear Stearns và gặp nhà đầu tư tài chính Marty Gruss, chủ tập đoàn Gruss Partners. Paulson chuyển sang làm việc cho Gruss để rồi năm 1994 thành lập công ty đầu tư riêng với tên gọi Paulson & Co, với vài nhân viên và 2 triệu USD huy động được. Paulson gõ cửa bước vào thế giới đầu cơ năm đó và có thể nói Marty Gruss là người đã quyến rũ Paulson đến với thế giới đầu cơ.

Paulson cũng học được luôn từ Marty Gruss triết lý đầu cơ: “Hãy để ý đến xu thế giảm, còn xu thế tăng thì tự nó sẽ đến”. Có nghĩa là: Hãy đi tìm, hãy phát hiện và thậm chí hãy gây dựng xu thế giảm giá trên thị trường, còn tăng trở lại chỉ là vấn đề thời gian. Vì sử dụng tiền của kẻ khác nên Paulson ở thời kỳ đầu không dám mạo hiểm, không đầu cơ vào bất cứ cái gì liên quan đến bất động sản mà thuần túy chỉ đầu cơ vào thành công hay thất bại của các vụ hợp nhất công ty. Đầu cơ như vậy gặp ít rủi ro, không phải chờ đợi lâu mới có được kết quả. Công ty của Paulson cứ tà tà như thế và trong vòng gần 10 năm biến Paulson thành triệu phú. Nước lặng là nước sâu, đứng trong bóng tối quan sát sự việc xảy ra ở khu sáng, low profile – hight profit là những phương châm chi phối toàn bộ công chuyện kinh doanh của Paulson. Paulson luôn ý thức được mình là ai và muốn gì. Cũng vì thế mà Paulson như thể chìm nghỉm trong thế giới đầu cơ. Cho tới năm 2005.

Trường kỳ mai phục

Sau 11 năm khám phá thế giới đầu cơ từ bên trong và khi vững vàng về tài chính rồi, Paulson mới mon men đầu cơ mạo hiểm hơn. Giữa năm 2005, Paulson cho rằng kinh tế Mỹ tăng trưởng không năng động và bền vững như thiên hạ tưởng và vì thế tập trung đầu cơ vào sự giảm giá của cổ phần các doanh nghiệp. Nhưng tỷ giá chứng khoán ở Mỹ vẫn cứ tiếp tục tăng cho tới cuối năm 2005. Paulson bị mất rất nhiều tiền, nhưng đổi lại được bài học kinh nghiệm quý giá là không thể tin cậy được vào thông tin của kẻ khác, vào đánh giá, nhận định và dự báo của kẻ bên ngoài cũng như lại phải trở lại với bài học sơ đẳng nhất trong nghiệp vụ đầu cơ là “điều chắc chắn nhất là chẳng có gì chắc chắn cả“, “quy luật quan trọng nhất là chẳng có quy luật nào cả“ và “nguyên tắc tối thượng là cái gì cũng có thể xảy ra“

Paulson lập ra bộ máy nghiên cứu phân tích riêng. Paulson yêu cầu cộng sự trả lời câu hỏi: “có thể đầu cơ vào đâu?“. Và Paulson mai phục từ giữa năm 2005.

Chiến lược đầu cơ của Paulson rất phức tạp về kỹ thuật, nhưng lại rất đơn giản về ý tưởng. Paulson cho rằng diễn biến trên thị trường bất động sản ở Mỹ rất không bình thường và sự gia tăng trên thị trường này không thể cứ kéo dài được mãi. Các ngân hàng thương mại cho vay tín dụng với lãi suất ưu đãi để khách hàng mua hoặc xây nhà, bảo lãnh bằng chính bất động sản đó. Paulson nhận thấy ở đấy chính là rủi ro không trả lại được tín dụng hay nói đúng hơn là cấp phát tín dụng không được bảo lãnh tốt. Một khi giá bất động sản sa sút thì sẽ tạo phản ứng dây chuyền khiến rất nhiều ngân hàng liên quan bị ảnh hưởng. Các ngân hàng đầu tư mua lại những chứng chỉ cho vay tín dụng không được bảo lãnh chắc chắn nói trên, gộp chúng lại thành những loại chứng khoán khác nhau và kinh doanh chúng như những hàng hóa bình thường khác trên thị trường chứng khoán. Chúng được gọi chung dưới cái tên “Collateralized Debt Obligations – CDO“. Những ai mua CDO thường phải sử dụng cái gọi là Credit Default Swaps (CDS) giống như một hình thức bảo hiểm cho trường hợp không thể thanh toán được CDO. CDS nhờ thế chiếm vị trí then chốt trong chiến lược đầu cơ của Paulson. Khi mọi chuyện xuôn sẻ thì giá của CDS rất rẻ, nhưng khi rủi ro không thanh toán được tín dụng tăng thì giá của CDS rất đắt. Paulson mua những CDS ấy với giá rẻ và chờ chúng tăng giá vì tin rằng sớm muộn thì thị trường bất động sản ở Mỹ cũng sẽ sụp đổ.

Trong lúc mọi người dồn của nhằm vào tăng giá bất động sản thì Paulson lại đầu cơ ngược lại. Chừng nào giá bất động sản còn tăng thì chừng đó Paulson còn thua lỗ. Nhưng Paulson vẫn kiên trì mai phục. Từng loại chứng khoán và tín dụng được mổ xẻ và phân tích, theo dõi và dự báo kỹ càng. Kết luận của Paulson là rủi ro không thanh toán được tín dụng lớn hơn và thực tế hơn nhiều so với những đánh giá và dự báo của các hãng đánh giá và dự báo lừng danh nhất. Paulson coi đó là “cơ hội mà tôi đã chờ đợi cả cuộc đời”.

Tín hiệu báo động đầu tiên xuất hiện vào tháng 1/2006. Ngân hàng Ameriquest phải trả cho 49 bang ở Mỹ 325 triệu USD để tránh bị lôi ra tòa về tội gian dối trong cấp phát tín dụng. Paulson coi đó là sự khẳng định dự báo của mình. Với tất cả tài sản có được và số 150 triệu USD vốn huy động được thêm từ các nhà đầu tư, Paulson lập Paulson Credit Opportunities Fund để đầu cơ vào sự sụp đổ của thị trường bất động sản ở Mỹ. Cho tới giữa tháng 6/2006, Paulson vẫn còn bị mất tiền. Nhưng những gì xảy ra sau đó thì đúng hệt như suy tính của Paulson. Bear Stearns sụp đổ. Khủng hoảng tài chính bung ra và Paulson thu về 3,7 tỷ USD trong năm 2007, vượt xa kỷ lục do George Soros lập với 2,9 tỷ USD thu nhập trong năm hay James Simons trước đó với 2,8 tỷ USD. Và thế giới đầu cơ lộ diện thêm một ngôi sao mới. Về sau, có lần Paulson khái quát hóa bí quyết thành công của mình là kiên trì, biết mình và biết thời thế. Nghe đơn giản vậy thôi mà đã có mấy kẻ thực hiện thành công như Paulson đâu.

Người đưa thông tin, kẻ thêm mắm thêm muối rồi cùng nhau bình luận, cùng khen, cùng chê, thậm chí là.. cùng chửi, dù cố gắng tỏ ra hoàn toàn công tâm, nhưng trong 1001 lời bình luận đó, ai cũng nhìn thấy một chút ghen tị. Dư luận đang “chóng mặt” nghi án “Ca sĩ H. đang có thai với Cường đô la”. Dù chưa một lần công khai xuất hiện trước báo chí, nhưng mức độ hot của nhân vật này được đánh giá còn vượt mặt cả người tình chân dài H.

Nguyễn Quốc Cường (thứ hai từ trái qua phải) trong một chuyến du lịch Châu Âu. Bức hình ’bị’ rò rỉ trong thời gian gần đây.

Mặc kệ những lời bàn tán sôi nổi, đúng sai lẫn lộn, nhân vật chính vãn tuyệt nhiên không (hay không thèm) xuất hiện để thanh minh, giải thích như những ngôi sao trong giới giải trí vẫn làm khi gặp scandal. Hãy cùng chúng tôi mổ xẻ những câu chuyện xung quanh Cường đô la, với một cái nhìn công bằng, khách quan nhất về những mặt tốt xấu, những thành công, thất bại và cả những câu chuyện thị phi xung quanh nhân vật này.

Tuổi thơ “khác thường” của đại công tử phố núi

Cường đô la tên thật là Nguyễn Quốc Cường, sinh năm 1982, là con trai của bà Nguyễn Thị Như Loan, một trong những người phụ nữ giàu có nhất VN với tài sản vào thời hoàng kim ước tính phải lên tới vài nghìn tỷ. Với những tiềm lực đó, cùng với sự thông minh, nhạy cảm, bà lấn sân sang lĩnh vực bất động sản, xây dựng, kinh doanh…, lĩnh vực nào cũng thành công rực rỡ, khiến nhiều người đàn ông phải ngả mũ khâm phục. Là người phụ nữ sắc sảo, bà Loan được coi là người phụ nữ “có một không hai” ở phố núi. Năm 2009, dù khủng hoảng kinh tế khiến tài sản suy yếu nhiều, bà Loan vẫn là một trong những người phụ nữ giàu có nhất VN.

Bà Nguyễn Thị Như Loan trong buổi họp cổ đông thường niên của công ty vào cuối năm ngoái

Vì chồng mất sớm, nên bao nhiêu tình yêu thương, bà Loan dồn hết cho cậu con trai Nguyễn Quốc Cường, chẳng tiếc tiền để chiều chuộng mọi sở thích của cậu quý tử. Năm 11 tuổi, Nguyễn Quốc Cường đã nổi tiếng khắp Pleiku vì chỉ tiêu tiền đô, cái tên Cường đô la cũng có từ khi đó.

Đã có nhiều lời đồn đoán về Cường đô la, cái thuở Cường còn đang ở tuổi vị thành niên, từ việc Cường là một dân chơi khét tiếng, đến việc Cường năm lần bảy lượt suýt bị đuổi học ở trường vì nghịch ngợm nếu không có mẹ dùng quyền lực can thiệp. Thế nhưng, qua lời của các thầy cô giáo và các bạn cùng lớp Cường đô la ngày ấy, thì những lời đồn này có nhiều phần bị thổi phông và bóp méo. Cường là học sinh lớp chuyên Toán của trường PTTH chuyên Hùng Vương, tuy học lực trung bình nhưng suốt quảng thời gian đi học, không ai có thể nói Cường là học sinh hư. Thầy V.H, một giám thị của trường khi đó có nói: “Cậu ta cũng như bao học sinh khác trong trường, không có gì đặc biệt. Ở trường Cường ngoan, chấp hành tốt nội quy nhà trường. Dĩ nhiên những chuyện nhất quỷ nhì ma mà học trò nào cũng có thời đi học thì tôi nghĩ không cần phải bới móc”.

Hiền lành và ít nói nhưng lại rất hay cười

Được bọc lụa từ khi mới sinh ra, Cường đô la đương nhiên có cách cư xử khác người. Đam mê tốc độ từ khi còn đi học, dường như xe cộ là người bạn thân nhất thuở thiếu thời của Cường. 16 tuổi, Cường đô la đã có chiếc xe mô tô phân khối lớn đầu tiên. Những ngày còn học lớp 12, Cường đô la đã tự cầm lái một chiếc xe Matiz đến trường và về nhà.

Nhưng theo những người bạn của Cường thời phổ thông thì cậu quý tử ấy ngoài đam mê xe cộ và tốc độ ra thì khá lặng lẽ trong cuộc sống hàng ngày. Thúy Trần (bạn học cùng cấp 3 với Cường tại Hùng Vương) kể lại: “Hồi học cấp 3, mình thấy Cường hiền khô, với lũ con gái bọn mình thì không phải người bạo dạn mà còn hơi nhút nhát, thỉnh thoảng cậu ấy cũng bị học sinh cùng trường bắt nạt, nhưng chỉ im lặng chịu đựng chứ không về nhà “méc” người mẹ uy quyền của mình. Cường nói ít, chỉ hay cười, nhưng hễ cứ nhắc tới xe cộ với tốc độ thì mắt sáng lên, nói nhiều và say sưa. Từ hồi đó, khi mà bọn mình còn chẳng biết cái xe nào với xe nào, thì Cường đã tường tận về những chiếc xế hộp đời mới nhất thế giới. Sau khi Cường đi học ở Úc về, có cảm giác Cường trưởng thành lên nhiều, nhìn thì vẫn bé nhỏ thư sinh nhưng phong thái thì ra dáng doanh nhân lắm, nói năng rất đĩnh đạc, ăn mặc chỉn chu, nhưng có nụ cười hòn nhiên thì không bao giờ thay đổi. Gặp bạn bè cũ, Cường vẫn rất thân thiện, mỉm cười chào nhau từ xa. Rất nhiều người nói Cường thế này thế kia, cá nhân mình, dù không chơi với Cường nhiều nhưng vẫn nghĩ là Cường không “hư” như người ta đồn đại, đặc biệt là Cường không vì là đại gia lắm tiền nhiều của mà coi khinh người khác”.

Những câu chuyện về Cường đô la

Ai cũng có một thời nông nổi, bồng bột và dễ mắc sai lầm. Đam mê xe cộ và tốc độ, Cường đô la cũng gặp khá nhiều rắc rối vì sở thích của mình. 16 tuổi, với chiếc mô tô Yamaha đắt tiền, Cường đô la đã là một tay đua xe khét tiếng ở Pleiku. Một người bạn của Cường kể, có lần trong một buổi đua xe, đối thủ của Cường xin rút lui vì hết tiền, ngay lập tức Cường móc ví lấy ra tờ 100 USD để cuộc chơi không bị gián đoạn.

Năm 2003, Cường đô la dính vào vụ đua xe ầm ĩ trên đường Điện Biên Phủ, bị cáo buộc thêm tội danh “gây rối trật tự công cộng” và “đưa hối lộ”. Vụ việc khá nghiêm trọng, nên Cường đã bị xử mức án 3 năm tù treo và phạt tiền. Sau những rắc rối này, “thiếu gia” Pleiku đã bắt đầu “cải tà quy chánh”, từ bỏ tốc độ và chỉ tập trung vào một thú vui lành hơn, an toàn hơn, nhưng cũng hao tiền tốn của hơn là sưu tập xác siêu xe xịn nhất thế giới. Cường đô la luôn là một trong những tay chơi đầu tiên ở VN có cơ hội sở hữu những dòng xe mới nhất.

Hình ảnh một vài chiếc siêu xe trong bộ sưu tập khổng lồ của Cường

Đến thời điểm nay, thật khó có thể thống kê chính xác tổng số đời xe đã từng qua tay Cường đô la sử dụng. Trong biệt  thự của Cường đô la tại Sài Gòn lúc nào cũng có mặt đầy đủ các thương hiệu xe lớn nhất thế giới như Ferrari, Rolls Royce, Lamborghini… trong đó phải kể đến các đời xe Lamborghini Gallardo SE, Ferrari 360 Spider, Ferrari F430 spider, Rolls Joyce Phantom cùng nhiều dòng xe cao cấp khác, với các biển đẹp mà bất cứ dân chơi xe nào cũng mơ ước như chiếc Ferrari biển 81K-6789, chiếc Rolls Royce biển 66S-6666. Những phụ kiện trong xe cũng được Cường đô la đầu tư hàng trăm nghìn đô để nâng cấp cho thỏa sự đam mê của mình.

Ngoài thú chơi xe và mê tốc độ. Cường còn rất thích chơi gofl. Không chỉ dừng ở mức độ chơi cho vui mà Cường thực sự mê môn thể thao quý tộc này. Mặc dù rất bận rộn với công việc kinh doan, thường xuyên đi lại nhiều nơi, nhưng Cường vẫn dành thời gian để tới sân gofl tập luyện để thư giãn đồng thời tham gia những giải thi đấu nhỏ vừa. Năm 2009, Cường đô la đạt giải thưởng của cuộc thi “Gofl&Life Magazine Tourament 2009” do tạp chí Gofl&Cuộc sống tổ chức.

Nhưng bên cạnh một Cường đô la với những thú chơi xa xỉ, còn có một Cường đô la khác rất đời thường, rất con người và khó có thể nói là “xấu”. Sức khỏe yếu nên Cường đô la ăn uống rất giản dị, mỗi bữa chỉ một bát cơm. Những món ăn Cường thích cũng rất dân dã. Dù nhiều người ác mồm bảo Cường là con nghiện heroin nặng nhưng sự thực thì Cường yếu đến mức chỉ dám cho phép mình hút loại thuốc lá nhẹ dành cho phụ nữ. Từ một cậu công tử chỉ biết ăn chơi, đua đòi, vài năm trở lại đây, Cường đô la đang trở nên chín chắn hơn. Hình ảnh quen thuộc của Cường khi đi ra ngoài là quần tây, áo sơ mi, hoặc quần bò, áo phông, một cặp kính cận và một nụ cười hồn nhiên thường trực.

Cường đô la hiện là tổng giám đốc công ty phát triển nhà ở Quốc Cường đồng thời tiếp quản một số công ty khác của mẹ. Ngoài việc có sự hậu thuẩn lớn của mẹ, công bằng mà nói, Cường đô la đã đạt được khá nhiều thành tích trên thương trường, khiến công ty phát triển nhà Quốc Cường ngày càng trở thành một thương hiệu có uy tín trên thị trường bất động sản.

Trong những lúc đi làm ăn, giao thiệp ở bên ngoài, người ta thấy Cường đô la như lột xác, từ một “dân chơi” khét tiếng được dư luận đồn đại trở thành một vị Tổng giám đốc đường hoàng, chững chạc, ứng xử thông minh và dí dỏm. Nhiều người trong giới kinh doanh có quan hệ làm ăn với công ty của Cường đều khẳng định, Cường đô la không phải là một kẻ chỉ biết ăn chơi đua đòi nhờ đồng tiền của mẹ, ít ra thiếu gia này cũng có khả năng kiếm tiền (thậm chí là rất nhiều tiền) dựa vào trí tuệ và sự nhạy bén của chính mình, chứ không phải “dựa hơi” bà mẹ giầu có và uy quyền.

’Quá khứ’ của Cường đô la

Những năm gần đây, tên tuổi của Cường đô la được biết đến nhiều hơn bởi gắn liền với hai ngôi sao nổi tiếng của nền giải trí đương thời: T.H (quá khứ) và N.H (hiện tại) chưa kể còn vô số tin đồn với các người mẫu, ca sĩ trẻ tuổi khác. Tuy nhiên những người tinh ý thì sẽ thấy Cường rất rõ ràng trong chuyện này, yêu ai là tuyên bố chính thức.

Gần đây khi có tin đồn qua lại với ca sĩ D.A Idol thì ngay lập tức Cường tuyên bố trên facebook (blog cá nhân) của mình rằng: “Hiện nay Cường chỉ quen với một người duy nhất là N.H, ngoài ra Cường chẳng biết gì về D.A Idol và cũng chẳng quen ai tên D.A để mọi người có thể nhầm lẫn như thế. Đó chỉ là tin tức giả”. Thế nên, không thể không tính đến việc có một số những kiều nữ của làng giải trí tung tin cặp bồ với Cường đô la để gây chú ý của dư luận.

Có một sự thật là tất cả bạn bè, nhân viên, hàng xóm láng giềng hay những người mới chỉ tiếp xúc qua với Cường đô la đều công nhận đó là Cường sống rất tình cảm và gần gũi với mọi người xung quanh. Với bạn bè, Cường đô la chưa bao giờ tiếc bất cứ thứ gì (dĩ nhiên vì Cường có tiền, nhưng bạn bè Cường bảo không phải ai có tiền cũng cư xử đẹp như Cường).

Một hình ảnh rất khác của đại gia trẻ tuổi.

Hàng xóm quanh nhà Cường thì đặc biệt quý Cường, vì ngoài việc ra vào gặp gỡ Cường đều tươi cười chào hỏi thì mỗi năm vào những dịp Tết, Cường cũng thể hiện tình cảm và sự chu đáo của mình bằng việc đi mua quà và đích thân qua chào hỏi từng nhà hàng xóm một, điều mà không phải thanh niên thời nào cũng làm được.

Ít người biết rằng, Cường đô la cũng tham gia làm từ thiện khá nhiều nhưng rất lặng lẽ. Những nông nổi, bồng bột một thời đã khiến Cường có nhiều bài học và ngày càng trở nên chín chắn hơn. Mỗi lần đi từ thiện, Cường đều ăn mặc giản dị như một cậu sinh viên, tự tay chăm sóc người già và các em nhỏ ở trung tâm, rồi vui đu với những con người có hoàn cảnh bất hạnh mà không có một chút kệch cỡm, giả vờ. Chỉ cần nhìn nụ cười hiền lành của Cường bên những người già neo đơn hay bên cạnh các em nhỏ, ai cũng sẽ thấy đó là một người khá khác so với những điều dư luận đồn thổi, bàn tán.

Cường đô la và những ồn ào với kiều nữ Việt

Người đầu tiên được biết đến là người yêu của Cường đô la là nữ diễn viên nổi tiếng T.H. Đến thời điểm này, dù chia tay đã lâu nhưng những ồn ào của mối tình với đại gia Cường đô la vẫn chưa buôn tha T.H. Rất nhiều người đã bảo T.H yêu Cường đô la vì tiền, đến nỗi nữ diễn viên này đã phát bực mà đáp trả: “ Đại gia thì đã sao? Chẳng lẽ đại gia thì không có quyền yêu và được yêu chân thành như người bình thường?”.

Chia tay đã lâu và đã có bạn trai mới nhưng nhắc đến Cường đô la, T.H vẫn dành cho người cũ những lời nhận xét tốt đẹp: “Lúc gặp Cường, tôi cũng thấy sợ lắm, vì con người này nghe nhiều tai tiếng quá. Ngay cả khi đã quen, trong đầu vẫn nghĩ Cường cũng không thật lòng. Mãi sau này, cảm giác ấy mới dần xóa đi. Bạn bè tôi nói nhờ yêu tôi mà Cường “ngoan” hơn. Tôi thì không nghĩ mình đã cảm hóa được anh ấy. Chỉ đơn giản mình sông tốt với người ta thì người ta sẽ sống tốt với mình thôi. Quyết định công khai tình yêu, cả tôi và Cường đều biết sẽ đón nhận những lời xầm xì của dư luận nhưng không nghĩ nó kéo dài đến hơn 2 năm sau như thế này. May mà bên cạnh còn có gia đình, bạn bè động viên, nếu không thì tôi đã ngã quỵ rồi. Ngày xưa, Cường chinh phục tôi bằng sự chăm sóc chu đáo, tình cảm, tính quyết đoán và cởi mở. Có thời điểm tôi quay phim ở Bến Tre, Vĩnh Long, cuối tuần nào Cường cũng lái xe vượt mấy trăm cây số xuống thăm tôi. Đến giờ sau khi đã chia tay, tôi vẫn nghĩ Cường là người tốt và không có gì phải chê trách. Đời người ai dám chắc không có những lúc bồng bột, sai lầm. Lúc xảy ra chuyện, Cường còn quá trẻ, quá bốc đồng chứ đâu đã là một người kinh doanh chững chạc như bây giờ. Tại sao người ta cứ mãi đem câu chuyện của những năm trước để phán xét cuộc sống của một con người hôm nay”.

Sau T.H, hàng loạt những kiều nữ của làng giải trí đến hoa hậu cũng trở thành “nghi can” trong những tin đồn tình ái của Cường đô la. Bản thân ca sĩ Y.N đã có lần tuyên bố mình từng có thời gian đi lại với Cường đô la. Nhưng chính Cường đô la đã phủ nhận thông tin này. Nhiều người cho rằng, đây chỉ là một chiêu tiếp thị của Y.N để lôi kéo sự chú ý của dư luận. Một số ca sĩ khác khi nghe chuyện này thì chỉ biết cười méo xệch vì “chưa hề biết Cường đô la tròn méo ngắn dài thế nào”.

Trong rất nhiều lời đồn, có một lời đồn chính xác, đó là sau khi chia tay T.H, mối tình tiếp theo của Cường đô la là cô ca sĩ chân dài xinh đẹp N.H. Mấy năm nay, N.H trở thành hiện tượng của làng giải trí Việt khi từ một chân dài đi hát, N.H đã trở thành một trong những ca sĩ nổi tiếng nhất làng giải trí.

Theo những gì mà giới nghệ sĩ vẫn rỉ tai nhau, thì từ khi yêu Cường đô la, N.H “được” rất nhiều. Tuy cát-sê của N.H mấy năm trở lại đây rất cao, nhưng những người làm nghề đều biết, những ca sĩ nổi tiếng sớm hơn N.H rất nhiều cũng phải vất vả lắm mới có thể tậu  cho mình một dinh cơ khang trang. Thế mà N.H chỉ sau một thời gian ngắn trở thành ca sĩ nổi tiếng, đã sở hữu một căn biệt thự sang trọng, với kiến trúc xa hoa, lộng lẫy. Thế nên, tin đồn căn biệt tự này của N.H là do Cường đô la mua tặng (hoặc ít ra cũng đóng góp phần nhiều) không phải là một tin không có cơ sở.

Thời điểm trước tết Nguyên Đán, người ta thấy N.H lên báo lấp lửng “đã đến lúc tôi phải nghĩ tới cuộc sống gia đình”, khi mà sự nghiệp đang nở rộ nhất. Đó chính là lí do khiến “nghi án” N.H có bầu càng trở nên có cơ sở, và cái tên được nhắc đến trong nghi án này là kẻ mà ai cũng biết đó là ai. Khi dân tình gần như chắc chắn 90% về việc N.H có bầu thì cô lại đột ngột xuất hiện và tuyên bố một loạt hoạt động mới. Một số bạn bè của tôi trong làng giải trí nói rằng, sau một thời gian yêu đương N.H thực sự muốn gắn bó với đại gia trẻ tuổi Cường đô la để được hưởng cuộc sống giàu sang suốt đời, thế nhưng cô vấp phải sự phản đối quyết liệt của bà Nguyễn Thị Như Loan, mẹ Cường đô la. Bởi “mẫu hậu” Như Loan cho rằng, một cô gái trong làng giải trí, từng gắn với nhiều mối tình rùm beng và nhận không ít tiền của con trai mình thì không thể trở thành một người vợ hiền đảm, một hậu phương vững chắc cho người thừa kế cơ ngơi của bà sau này.

Theo lời đồn ác miệng, N.H đã cố tình tung tin mình có thai, để gây áp lực với mẹ Cường đô la. Nhưng bà Như Loan cũng không phải vừa, khi kiên quyết bắt cô ca sĩ xinh đẹp đi khám thai, khiến sự việc vỡ lở, mơ ước làm “con dâu nhà giàu” của N.H có vẻ tan vỡ đi đôi phần. Cá nhân người viết bài cho rằng đây chỉ là tin đồn ác ý, chưa thể nói đó là sự thực. Nhưng theo dõi thông tin về scandal ầm ĩ vừa qua của N.H, một số người thạo tin cho rằng, chính N.H là người đã tung ra những tin đồn này, để đánh bóng tên tuổi hay vì một mục đích nào đó khó có thể lý giải ngay được.

“Hiện tại” mà Cường công khai

Nếu không có lí do gì, N.H bỗng nhiên ỡm ờ nói về chuyện lập gia đình, rồi chuyện nghĩ ngơi “bồi bổ sức khỏe” nhất là hàng loạt những bức ảnh thân mật của N.H với Cường đô la, trong đó có một bức ảnh N.H và Cường đô la ôm nhau thân mật, chụp chung với bố mẹ cô ca sĩ này. Có cảm giác N.H đang cố gắng công khai câu chuyện tình này (vì mục đích gì thì chỉ cô mới hiểu) bởi những bức ảnh riêng tư như thế, nếu cô muốn giữ kín, người ngoài khó lòng có được, nhất là nó lại xuất hiện trên báo vào một thời điểm được cho là rất nhạy cảm sau những tin đồn bí bầu của N.H.

Sau vụ scandal “N.H có thai với Cường đô la” được dư luận đoán già đoán non thời gian vừa qua, người ta thấy N.H xuất hiện với dáng vẻ thanh mảnh, hoàn toàn không có dấu hiệu của việc mang bầu, cũng không hề có một lời giải thích nào về vụ việc ầm ĩ trên. Cho đến thời điểm này, Cường đô la vẫn hoàn toàn im lặng, hoàn toàn không phải ứng gì, như từ trước đến giờ Cường vẫn làm để đối phó với những lời đồn dư luận. Còn N.H lại xuất hiện, lại chụp ảnh, lại chuẩn bị hát hò, vẫn xinh đẹp lộng lẫy như trước đến giờ vẫn thế. Sự thật việc N.H có bầu với Cường đô la hay không, có lẽ vĩnh viễn sẽ chỉ có họ biết với nhau mà thôi.

Trong kinh doanh, tranh chấp về quyền sở hữu ý tưởng kinh doanh xảy ra thường xuyên nhưng với một mạng xã hội lớn như Facebook, có đến 400 triệu người sử dụng thường xuyên, được định giá cỡ 5-10 tỷ đô-la Mỹ thì ý tưởng khai sinh Facebook ắt có giá hàng chục triệu đô-la.

Chính thức mà nói, Facebook do cậu sinh viên năm hai trường đại học Harvard tên Mark Zuckerberg, lúc đó mới 19 tuổi thành lập vào ngày 4-2-2004. Chỉ một tuần sau đó, ba sinh viên Harvard khác cáo buộc Mark ăn cắp ý tưởng của họ. Việc cáo buộc bùng nổ thành một vụ kiện um xùm, kéo dài trong mấy năm liền. Đến năm 2008, hai bên thỏa thuận dàn xếp ngoài tòa án, ba sinh viên Harvard nhận một khoản tiền đền bù lên đến 65 triệu đô-la mặc dù Mark khẳng định anh không ăn cắp ý tưởng của ai cả. Đây là câu chuyện vào những ngày đầu tiên đó, theo tường thuật của Silicon Alley Insider .

Để tôi làm thử xem sao

Mùa thu năm 2003, hai anh em Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss cùng người bạn tên Divya Narendra, tất cả đang là sinh viên năm cuối đại học Harvard đang cần tìm một lập trình viên chuyên thiết kế trang web để biến một ý tưởng của họ thành hiện thực. Đó là ý tưởng của Divya nảy sinh vào năm 2002: làm một mạng xã hội cho sinh viên và cựu sinh viên Harvard, dự tính đặt tên là HarvardConnections.com.

Trước đó họ đã nhờ một sinh viên Harvard khác nhưng anh này từ chối và giới thiệu Mark Zuckerberg, một sinh viên năm hai nhưng đã khá nổi tiếng vì đã xây dựng trang web Facemask. Facemask từng đẩy Mark vào chỗ gặp phiền toái vì trang web này chuyên lấy hình ảnh của sinh viên Harvard từ website chính thức của nhà trường rồi xếp từng cặp ảnh với nhau. Người xem có thể bình chọn ảnh của người nào là hấp dẫn hơn, rồi tổng hợp thành danh sách sinh viên Harvard theo mức độ hấp dẫn theo đánh giá của bạn bè. Facemask ngay lập tức trở thành một hiện tượng trong giới sinh viên, sau hai tuần có đến 22.000 lượt bình chọn. Trong lúc đó nhiều sinh viên Harvard khác nổi giận, lôi Mark ra trước hội đồng kỷ luật của sinh viên vì tội vi phạm an ninh mạng, vi phạm bản quyền, vi phạm tính riêng tư của cá nhân.

Lúc được giới thiệu làm ăn với ba người định khai sinh HarvardConnections, Mark đồng ý hẹn gặp. Tối ngày 30-11-2003, bốn người hẹn nhau tại một nhà ăn trong khuôn viên trường; Cameron, Tyler và Divya lần lượt trình bày ý tưởng của mình – xây dựng trang web HarvardConnections, lúc đầu giới hạn cho những ai có địa chỉ email harvard.edu tham gia và sau đó mở rộng ra các trường đại học ở Mỹ. Mark tỏ vẻ thích thú với ý tưởng này.

Ngay tối hôm đó, Mark gởi email cho ba người, nói rằng đã đọc những tài liệu ba người vừa gởi và vì cấu trúc trang web không phức tạp lắm nên hứa sẽ bàn tiếp sau khi phác thảo xong hình hài trang web ngay tối mai. Ngày hôm sau, Mark gởi thư tiếp cho nhóm HarvardConnections, cho biết đã soạn xong hai trang đầu, phần đăng ký làm thành viên, đang sửa lỗi và sẽ thông báo tiếp khi trang web hoạt động hoàn chỉnh.

Ngược lại với hai thư ban đầu này, chỉ mấy ngày sau đó, thư của Mark chuyển giọng, không còn sự hào hứng thực hiện ngay ý tưởng đã bàn mà tìm mọi lý do trì hoãn, như bận học, bận làm bài tập. Mọi nỗ lực liên lạc của nhóm với Mark không thành công và cuối cùng đến ngày 8-1-2004, Mark gởi thư cáo lỗi với các lý do bận rộn như từng viết và nói thêm là trang web chưa có đủ chức năng cần thiết để hấp dẫn người dùng.

Nghiên cứu các thư từ email trao đổi trong thời gian này, tờ Silicon Alley Insider kết luận đồng ý với cáo buộc của nhóm HarvardConnections là Mark Zuckerberg tìm cách trì hoãn việc phát triển mạng HarvardConnections để anh ta tự mình xây dựng một mạng tương tự và tung ra trước nhằm cạnh tranh. Tờ báo này cho biết các email nói trên thì đã được công khai từ lâu sau vụ kiện; kết luận của họ còn dựa vào những trao đổi tin nhắn (chat) giữa Mark với bạn bè người thân trong giai đoạn này. Như trao đổi giữa Mark và bạn đồng lớp, người sau này trở thành đồng sáng lập Facebook – Eduardo Saverin vào ngày 7-12-2003.

Họ chọn nhầm người – haha

Cựu tổng giám đốc PayPal thường được cho là nhà đầu tư đầu tiên bỏ tiền vào Facebook với khoản tiền 500.000 đô-la vào tháng 9-2004 nhưng thật ra người tài trợ cho Mark ngay từ đầu là Eduardo. Đây là một sinh viên giàu có hay ít nhất bề ngoài của anh ta cho mọi người cảm giác như thế. Eduardo đồng ý bỏ ra 15.000 đô-la để đổi lại 30% cổ phần trong công ty Facebook sẽ thành lập. Và những ngày đầu khởi nghiệp đó, hai bên trao đổi tin nhắn thường xuyên. Mark kể cho Eduardo chuyện ba người trong nhóm HarvardConnections mời tham gia như thế nào, xong rồi viết: “Nhưng họ đã chọn sai, haha. Họ chọn chính tớ để làm dự án này. Cho nên tớ sẽ trì hoãn để mạng này không thể làm xong cho đến khi cái dự án facebook ra đời”.

Như thế, tờ Silicon Alley Insider kết luận, trong vòng một tuần sau khi gặp nhóm HarvardConnections, Mark đã có ý tưởng tự mình phát triển một mạng xã hội tương tự và cũng đã đề ra kế hoạch ngăn cản đối thủ: trì hoãn việc lập trình dù được thuê thực hiện.

Một vài tuần sau đó, Mark lại họp với bộ ba Cameron, Tyler và Divya nhưng không phải ở nhà ăn mà là khu nội trú của Mark. Phòng của Mark có hành lang hẹp nối với các phòng khác. Khi Cameron và Tyler ngồi xuống trong phòng của Mark, Cameron thoáng thấy ngoài hành lang một tấm bảng trắng có ghi dòng chữ Harvard Connection, loại bảng mà nhà lập trình thường dùng để vẽ sơ đồ ý tưởng trang web. Nhưng khi Cameron đứng lên bước ra để nhìn cho rõ thì Mark yêu cầu Cameron không được vào hành lang.

Mark cũng thường xuyên trao đổi tin nhắn với một người bạn khác tên Adam D’Angelo. Cả hai học trường nội trú Phillips Exeter Academy và trong thời gian này, hai người hợp tác viết phần mềm nghe nhạc MP3 Synapse, có khả năng học sở thích của người dùng và đưa ra gợi ý thông minh. Tốt nghiệp trung học, Mark vào Harvard còn Adam vào trường Cal Tech nhưng hai người duy trì liên lạc thường xuyên. Sau này Adam vào làm Kỹ sư trưởng cho Facebook. Đọc những trao đổi qua chat giữa hai người, Silicon Alley Insider một lần nữa kết luận Mark song song làm hai dự án, Facebook của riêng mình và cố ý trì hoãn HarvardConnections để tiêu diệt đối thủ tiềm năng. Mặc dù Adam khuyên Mark nên từ chối thẳng nhóm HarvardConnections, Mark cho rằng nhóm này rất có tiềm năng, cả về lập trình và tài chính hỗ trợ nên ngại nếu cả hai ra đời cùng lúc thì tất cả đều thất bại.

Tớ sẽ chơi họ

Ngày 14-1-2004, Mark lại họp với nhóm HarvardConnections, có vẻ như lần gặp nhau cuối cùng. Lúc này Mark chưa làm xong Facebook nhưng đang nỗ lực hết sức, lấy tiền từ Eduardo để thuê máy chủ, đăng ký tên miền thefacebook.com… Vấn đề còn lại là có nên nói thẳng cho ba người kia chưa hay vẫn lần lữa chờ cho xong mạng Facebook. Mark đã nỏi ý kiến của một người bạn – bạn khuyên “không nên làm điều xấu cho ai cả”. Mark vẫn khẳng định: “Tớ sẽ chơi họ”. Lần gặp ngày 14-1, Mark vẫn chưa từ chối hẳn dự án HarvardConnections trong khi nhấn mạnh anh không có thời gian làm ngay. Mark cũng không tiết lộ gì về Facebook.

Ngày 4-2-2004, Mark công khai dự án Facebook, lúc đó có địa chỉ thefacebook.com; ngày 10-2-2004, Cameron gởi thư cho Mark, cáo buộc anh vi phạm hợp đồng và ăn cắp ý tưởng. Cuối tháng 5-2004, sau khi làm việc với hai nhà lập trình mới, nhóm HarvardConnections cũng cho ra đời mạng ConnectU, kết nối 15 trường với nhau nhưng không đạt được bất kỳ thành công nào.

Thực tế

Thực tế thì sau khi Mark khai sinh Facebook, mạng xã hội này đã nhanh chóng trở thành một hiện tượng trong giới sinh viên. Hè năm 2004, Mark bỏ học, chuyển sang California để điều hành Facebook toàn thời gian. Đến tháng 8-2005, mạng xã hội chính thức chuyển địa chỉ từ thefacebook.com sang facebook.com sau khi mua lại địa chỉ này với giá 200.000 đô-la. Mọi chuyện sau đó về sự phát triển kỳ diệu của Facebook thì ai cũng đã biết. Tháng 10-2007, Microsoft cho biết họ đã mua 1,6% cổ phần Facebook với giá 240 triệu đô-la, tức tính ra tổng giá trị của Facebook là chừng 15 tỷ đô-la Mỹ. Cho đến nay Mark vẫn chưa bán Facebook cho ai và cũng chưa chịu đưa Facebook niêm yết trên thị trường chứng khoán. Thông tin mới nhất cho rằng doanh thu hàng năm của Facebook có thể lên đến 1 tỷ đô-la nhờ quảng cáo.

Về vụ kiện tụng chung quanh những ngày đầu ra đời Facebook, tờ Silicon Alley Insider cho rằng không có bằng chứng giấy trắng mực đen nào về hợp đồng hợp tác giữa Mark Zuckerberg và nhóm HarvardConnections. Những ràng buộc nếu có cũng chỉ ở dạng email hay chat mà tòa án từng kết luận chỉ là “tán gẫu trong khu nội trú”. Cùng lúc với việc tiếp cận ý tưởng của nhóm HarvardConnections, Mark cũng đã thai nghén ý tưởng cho mạng xã hội Facebook, dù hướng đến cùng một đối tượng nhưng cách triển khai có nhiều khác biệt. Tuy nhiên, Mark đã cố ý trì hoãn việc thực hiện mạng HarvardConnections với ý đồ cạnh tranh. Vì thế Silicon Alley Insider kết luận khoản tiền bồi thường 65 triệu đô-la mà Facebook trả cho ba người Cameron, Tyler và Divya là xứng đáng, thậm chí còn quá hào phóng vì thời gian diễn ra tranh cãi này chỉ kéo dài trong khoảng 2 tháng trong khi Mark đã mất đến 6 năm mới xây dựng Facebook được như ngày nay.

Tuy vậy, Silicon Alley Insider cũng chê trách Mark đã sử dụng những chiêu thức không hay ho gì khi sử dụng thông tin truy cập Facebook để xâm nhập tài khoản của các phóng viên tờ báo sinh viên của trường Harvard khi họ đang điều tra vụ kiện nói trên. Nhưng đây là một câu chuyện khác, sẽ được lược thuật ở một dịp khác.

Ở tuổi 70, Slim đã có trong tay khối tài sản 53,5 tỷ USD, vượt tỷ phú Bill Gates của Mỹ để trở thành người giàu nhất thế giới – Ảnh: Reuters.

Tỷ phú người Mexico Carlos Slim, người giàu nhất thế giới theo danh sách thường niên mà tạp chí Forbes của Mỹ vừa công bố, đã chứng tỏ tài năng kinh doanh từ khi còn là một cậu bé 10 tuổi.

Hãng tin Reuters cho hay, ở tuổi đó, Slim đã biết cách kiếm tiền bằng cách bán đồ uống và bánh snack cho người thân trong gia đình.

Khi trở thành một thanh niên, Slim thường xuyên ghi chép cẩn thận trong sổ sách số tiền kiếm được và các khoản chi tiêu. Anh còn mua trái phiếu tiết kiệm của Chính phủ và từ đó học được những bài học quý giá về lợi nhuận.

Hơn một nửa thế kỷ sau đó, ở tuổi 70, Slim đã có trong tay khối tài sản 53,5 tỷ USD, vượt tỷ phú Bill Gates của Mỹ để trở thành người giàu nhất thế giới. Dưới sự lãnh đạo của tỷ phú này là một “đế chế” kinh doanh trải rộng, từ những chuỗi siêu thị nổi tiếng nhất ở Mexico, mạng di động lớn nhất ở nước này, tới các khách sạn, nhà hàng, giàn khoan dầu lửa, các công ty xây dựng và cả một nhà băng.

Reuters cho biết, thật khó cho ai đó trải qua một ngày ở Mexico mà không “đóng góp” tiền bạc cho Carlos Slim! Bên ngoài biên giới của quốc gia Nam Mỹ này, Slim còn nắm giữ cổ phần trong những tên tuổi lớn như hãng bán lẻ Saks và tờ báo New York Times nổi tiếng của Mỹ.

Tuy nhiên, lĩnh vực hoạt động chính của Slim được xác định khi vào năm 1990, ông cùng một số đối tác mua lại công ty điện thoại quốc doanh Telmex đang dở sống dở chết với giá 1,7 tỷ USD. Sau khi biến Telmex thành một cỗ máy in tiền, ông tách ra một công ty có tên America Movil và mạnh tay phát triển công ty này thông qua các vụ mua lại. Hiện nay, America Movil là nhà mạng không dây lớn thứ tư trên thế giới.

Nhiều người chỉ trích rằng, Slim đã xây dựng khối tài sản của ông bằng sự độc quyền, nhưng tỷ phú này có một triết lý khá đơn giản về việc kiếm tiền. “Sự giàu có cũng giống như một vườn cây ăn trái. Với vườn cây đó, việc cần làm là làm nó lớn lên, tái đầu tư để làm nó rộng ra, hoặc mở rộng ra các lĩnh vực khác”, Slim phát biểu với Reuters hồi năm 2007.

Tỷ phú nghiện xì gà này được mệnh danh là “vua Midas”, vì hễ ông mua công ty gặp khó nào thì công ty đó đều trở thành một cỗ máy in tiền.

Năm 2008, Slim mua một lượng chứng quyền (quyền cho phép người sở hữu nó được mua một lượng cổ phiếu xác định, với một mức giá xác định, trong một thời hạn nhất định) của tập đoàn truyền thông New York Times với giá 250 triệu USD khi giá cổ phiếu của tập đoàn sụt giảm. Tới thời điểm hiện nay, số tiền lãi mà Slim thu về từ thương vụ này đã lên tới 80 triệu USD, đồng thời ông có thể nắm giữ tới 16% cổ phần trong tập đoàn này, dù ông tuyên bố không quan tâm tới việc trở thành một ông trùm truyền thông ở Mỹ.

Slim đã được cha thân sinh là Julian Slim Haddad, một người Lebanon nhập cư vào Mexico hồi đầu những năm 1900, truyền cho những bài học kinh doanh đầu tiên. Khi đặt chân tới Mexico, Slim Haddad đã mở một hiệu bách hóa mang tên Star of the Orient và mua bất động sản giá rẻ trong thời gian diễn ra cách mạng Mexico.

Vào năm 1987, khi giá cổ phiếu ở Mexico lao dốc chóng mặt vì tác động của khủng hoảng, Slim đã nhận thấy cơ hội lớn giữa lúc các nhà đầu tư khác lo sợ. Ông đã tranh thủ gom mua cổ phiếu giá rẻ và bán ra để thu lời khi thị trường hồi phục.

“Chúng tôi biết rằng các cuộc khủng hoảng luôn chỉ là vấn đề tạm thời và chẳng có sự cố nào kéo dài cả trăm năm. Cơ hội luôn luôn có. Khi xảy ra khủng hoảng, sự điều chỉnh sẽ được kéo theo, người ta thường phản ứng thái quá, khiến giá cả của các mặt hàng giảm dưới giá trị thực”, Slim từng nói.

Tài sản khổng lồ của Slim khiến người ta không thể hình dung ra lối sống tiết kiệm của ông. Người giàu nhất thế giới này đã sống trong một ngôi nhà duy nhất trong suốt 40 năm qua và lái một chiếc Mercedes Benz cũ kỹ, dù đây là một chiếc xe chống đạn và luôn có các vệ sĩ đi kèm. Ông cũng không sở hữu máy bay riêng, du thuyền hay những tài sản xa xỉ khác như giới thượng lưu ở Mexico thường có.

Sau khi tốt nghiệp đại học với tấm bằng kỹ sư, Slim đã thành lập một công ty địa ốc và từng làm nhân viên giao dịch ở sàn giao dịch chứng khoán Mexco. Khi có nhiều vốn hơn, ông đã mạnh dạn mở một công ty môi giới chứng khoán vào giữa thập niên 1960, và một thập kỷ sau đó bắt đầu việc mua lại những công ty làm ăn thua lỗ, bao gồm một công ty sản xuất thuốc lá, một công ty bách hóa, một hãng khai mỏ, một công ty sản xuất dây cáp và săm lốp…

Tới thập niên 1990, Slim bắt tay vào việc xây dựng “đế chế” viễn thông của mình sau khi mua lại Telmex. Tập đoàn America Movil của ông hiện có 201 triệu khách hàng từ khắp Brazil tới Mỹ.

Tỷ phú 70 tuổi này đã nhường quyền lãnh đạo công ty thường ngày cho ba con trai của ông và những phụ tá thân cận. Tuy nhiên, khi xuất hiện tại các sự kiện truyền thông, ông vẫn là người đứng đầu của America Movil.

Slim cũng là một tỷ phú tham gia khá tích cực vào cuộc chiến chống đói nghèo, thất học và cải thiện chăm sóc y tế cho người dân ở khu vực Mỹ Latin. Tuy nhiên, ông chưa bao giờ tuyên bố sẽ cống hiến phần lớn tài sản của mình cho hoạt động từ thiện như các tỷ phú Bill Gates hay Warren Buffett.

Slim cho rằng, các doanh nhân có thể giúp người khác bằng cách tạo ra việc làm và tài sản bằng con đường đầu tư hơn là “trở thành những ông già Noel”.

• At Last — The Full Story Of How Facebook Was Founded
• How Mark Zuckerberg Hacked Into Rival ConnectU In 2004
• How Mark Zuckerberg Hacked The Harvard Crimson Using Data From TheFacebook.com

The stories are based on a long investigation into the origins of Facebook that included interviews with more than a dozen sources familiar with aspects of what happened, as well as what we believe to be relevant IMs and emails from the period.  Much of the information has never been reported.

The stories detail some troubling behavior by Facebook’s then 19-year old founder and CEO, Mark Zuckerberg, including using members’ Facebook login information to break into members’ private email accounts and hacking into a competitor’s site and changing user profiles.

A source close to the company suggests that the fallout from this behavior has played a profound role in shaping Facebook’s current privacy policies and Mark’s current attitudes and conduct as a now 25-year old CEO.  One can only hope so.

TTCT – Những chuyến đi đáng nhớ nhất năm qua của Đặng Lê Nguyên Vũ, ông chủ thương hiệu cà phê Trung Nguyên, là những chuyến “du học” cà phê. TTCT trao đổi với anh về những bài học rút ra từ những chuyến “du học” này.

Đặng Lê Nguyên Vũ (bìa trái) cùng GS Võ Tòng Xuân (bìa phải) tại vườn cà phê – Ảnh do nhân vật cung cấp

Thế giới chỉ là nhìn cà phê dưới góc độ kinh tế

* Thế nào anh cũng phải tới Brazil, cường quốc số 1 về cà phê chứ?

- Tôi đi rải ra, tới gần chục nước và thấy công nghệ của họ tiến xa lắm rồi. Đi xem từ khâu trồng, chế biến, đóng gói. Vào tận nhà xưởng, đồn điền, bảo tàng cà phê thế giới. Đến Brazil, tôi tìm hiểu về cả một nền công nghiệp cao cấp, công nghệ phụ trợ hàng đầu thế giới, các loại máy công nghiệp cơ khí, lựa chọn hạt. Nước mình đứng thứ 2 thế giới về số lượng nhưng nền công nghiệp thì còn xa lắm. Tôi cũng thấy Brazil tuy là quốc gia xuất khẩu cà phê số 1 thế giới về số lượng nhưng lẽ ra phải làm được nhiều hơn. Họ còn bán thô là chính, sản xuất nội địa không ra được. Chuỗi giá trị chưa đưa ra được bao nhiêu.

* Còn ở các nước khác?

- Colombia xây dựng được 5-7% cà phê chất lượng cao, từ đó cả nền cà phê được hưởng lợi. Ở đó có sự trỗi dậy của một số hiệp hội cà phê. Họ muốn đem lại nhiều hơn, có tư tưởng cách mạng chuyển mình xử lý chuỗi giá trị, khiến quyền lực trở về với nước sản xuất gốc. Những nước này có thể không chỉ bán thô mà còn tham gia cả lưu thông phân phối. Ở Indonesia có những resort cổ xưa, chuỗi liên hoàn trải nghiệm cà phê từ trồng trọt, thu hái cho tới nghỉ dưỡng.

* Đã làm việc với những đối tác lớn như Viện bảo tàng cà phê của Nhật, Hiệp hội cà phê Colombia, nhà đầu tư cà phê hàng đầu thế giới Israel, Công ty Santa Clara – Brazil… và cả một số vị đại sứ, anh đưa ra nhận xét gì chung nhất quanh việc phát triển cà phê?

- Tôi nghĩ sứ mạng của chúng tôi là kết nối và phát triển những người đam mê cà phê trên thế giới. Chúng tôi có chung nỗi niềm: vì sao các nước có nguyên liệu gốc toàn bán thô, còn những nước giàu “ăn” hết. Tương quan kỳ lạ hiện nay: các nước uống cà phê nhiều nhất là những nước phát triển Mỹ, Nhật, Đức… Và một nghịch lý là nước trồng cà phê thì thu nhập không cao, hưởng lợi ít. Giá cả bị những thị trường London, New York… thao túng hết. Chúng ta phải giành lại sự kiểm soát số phận chất lượng. Đó là một cuộc chơi lớn.

* Anh nói các nhà kinh doanh thế giới mới nhìn cà phê dưới góc độ kinh tế. Vậy họ nên nhìn thế nào mới đầy đủ?

- Phải nhìn cà phê là một báu vật trời đất ban cho, đó cũng là di sản của nhân loại và có vai trò trong nền kinh tế tri thức. Đó là một học thuyết về chất lượng, sáng tạo, phát triển bền vững, không chỉ là một ngành kinh tế đơn thuần.

* Vậy có bài học gì cho một người làm cà phê ở Việt Nam?

- Cà phê Robusta của Việt Nam là nhất, nhưng làm không chuẩn. Qua giao dịch, buôn bán rồi mất hút. Nội ngành thì biết nhưng người uống ly cà phê không biết. Không có thương hiệu. Giống như số phận hạt gạo vậy. Trong khi các nước giỏi biết cách cho thế giới thấy bản chất và những thứ người ta muốn. Họ giỏi đóng gói giá trị đưa ra ham muốn, cảm xúc khác, chứ không chỉ có chất cà phê.

Đặng Lê Nguyên Vũ – Ảnh do nhân vật cung cấp

Đóng gói những giá trị

* Nhưng nói gì thì nói, cái gốc phải là cà phê ngon rồi mới đến trình bày kể chuyện, phải không thưa anh?

- Đúng rồi, công nghệ, nguyên liệu phải tốt nhất. Nhưng có ruột, phải có vỏ truyền thông điệp. Có sản phẩm, phải có guồng phân phối, thuyết phục. Phải có lý thuyết thông minh nữa.

* Vậy muốn theo đuổi cạnh tranh quốc tế, cà phê Việt Nam sẽ phải đóng gói kể chuyện gì?

- Cơ hội của Việt Nam rất lớn. Chúng ta tuy xuất phát sau nhưng nếu sở hữu quan điểm chất lượng tiến bộ, mới, có thông điệp triết lý thì sẽ thành công. Chất lượng sản phẩm phải là: nguyên liệu tốt nhất thế giới, máy móc công nghệ thiết bị tốt nhất – cái này có thể mua được. Nhưng bí quyết phương Đông, người ta không có. Bởi thời đại này công nghệ tiếp cận có thể như nhau. Bí quyết là của từng người. Thí dụ một ly nước cam như nhau nhưng do trình bày, không khí phục vụ, điều kiện thì bán ở khách sạn giá gấp chục lần ngoài chợ. Một ký cà phê các nước pha tới 80-120 ly, có 7g trong một ly. Việt Nam pha phin, có tới 25g. Ta phải kể được câu chuyện đó của mình.

* Trong những chuyến “du học” này, anh đặt ra những mục tiêu gì?

- Phương tiện bây giờ cho phép ngồi nhà cũng biết thế giới đang diễn ra cái gì. Nhưng tôi muốn đến trực tiếp để kiểm nghiệm lại hiểu biết của mình.

Ngoài cà phê, tôi đi để thử tìm hiểu hai câu hỏi: tại sao họ hùng mạnh và tại sao họ biến mất. Tôi tới Singapore, Mông Cổ, Ai Cập, Nga, một số nước nghèo ở Nam Mỹ. Tôi nhìn, ngẫm nghĩ và rút ra năm điều lớn cho một quốc gia muốn phát triển trường tồn, trong đó tài nguyên, dân số… chỉ là những điều kiện mang ý nghĩa tương đối. Singapore nhỏ hơn Phú Quốc, số dân không bằng Sài Gòn, xuất phát từ một làng chài, nước uống không có… vậy mà nay đang ảnh hưởng quốc tế mạnh mẽ.

Một quốc gia muốn phát triển phải có khát khao chinh phục, khám phá, tạo tinh thần quốc gia, vốn xã hội. Tạo sức mạnh thật sự vừa có quyền lực cứng, quyền lực mềm. Phải phục vụ sự phát triển, nếu chỉ tranh giành, chia rẽ sẽ là bi kịch. Cuối cùng là phát triển văn hóa, tư tưởng quyến rũ thế giới mới trường tồn.

* Theo anh, những tiêu chuẩn nào để một thương hiệu ra đến toàn cầu, từ một nước kém phát triển ra một quốc gia tiên tiến?

- Ba tiêu chuẩn. Đó là phải vươn lên hàng đầu của quốc gia mình, có thế mạnh, có khát khao của doanh nghiệp.

* Được biết sắp tới trong năm 2010, dự định một hội nghị quốc tế sẽ tổ chức ở Việt Nam với đề tài “Biến đổi khí hậu, nền kinh tế xanh và ngoại giao xanh”, anh có tham gia một tham luận. Đó sẽ là vấn đề gì?

- Tôi sẽ nói về tinh thần cà phê, phát triển bền vững và ngoại giao xanh.

* Xin cảm ơn anh và chúc các ước mơ của anh sớm thành công.

Trần Ngọc Anh

Luôn nhìn “bức tranh lớn”

Nhìn vào những thành công của anh, chắc nhiều người sẽ nghĩ: hồi nhỏ anh là một “thần đồng”, hoặc chí ít cũng là một người thuộc dạng… học “khủng”?

Thực sự năng lực bản thân tôi rất bình thường, không có gì nổi trội so với những bạn sinh viên cùng lứa. Khi tôi học ở Việt Nam, chưa bao giờ được đứng đầu lớp, thường thì cấp 1, 2 tôi hay đứng thứ 30-40 của lớp, lên cấp 3 cũng có khi lọt vào đội tuyển đi thi học sinh giỏi nhưng ít khi được giải.

Tôi nói điều đó là một sự thật, chứ chẳng phải quá khiêm tốn hay khách sáo khi nói chuyện với các bạn sinh viên.

Anh không định “đổ lỗi” cho cơ may đấy chứ?

Không. Tôi luôn cố gắng thấy “bức tranh lớn”, và không bao giờ tôi làm bất cứ điều gì mà không đặt trong tổng thể của cả bức tranh lớn. Hồi học phổ thông, tôi chưa có bức tranh lớn và chỉ nghĩ là mình cố gắng học tốt để được vào trường tốt, chứ cũng chẳng nghĩ được vào trường tốt để làm gì.

Khi lên đại học, bức tranh lớn của tôi bắt đầu hình thành và tôi thấy xã hội như một cuộc cạnh tranh. Trong bức tranh lớn ấy, tôi đặt ra cho mình mục tiêu là chiến thắng trong cạnh tranh, nghĩa là có thu nhập cao và vị trí trong xã hội.

Tôi bắt đầu đạt được những cái đó khi về làm việc cho Hãng Hàng không VN (Vietnam Airlines), chưa nhiều tiền lắm nhưng bắt đầu thành đạt. Nhưng khi đó tôi bắt đầu thấy không hài lòng với  mục tiêu đặt ra, vì khi được mọi người kính trọng, có nhiều tiền, công việc hay ho… bạn sẽ thấy chưa đủ.

Lúc đấy, bức tranh lớn của tôi thay đổi, tôi nhận ra là xã hội không chỉ có cạnh tranh, mà còn có sự giúp đỡ lẫn nhau. Khi đó, tôi muốn tìm một công việc nào đó nó ý nghĩa hơn, có giá trị cho xã hội. Đó là lý do để tôi  bắt đầu nghĩ rằng cần đi học tiếp sau đấy quay về làm một cái việc gì khác.

Thế anh thực hiện mục đích mới của mình thế nào?

Sau khi học tại Úc, tôi về làm ở Ban Nghiên cứu của Thủ tướng (thuộc Văn phòng Chính phủ), vì tôi nghĩ công việc ở đó có tác động lớn. Khi vào đấy, tôi mới có cơ hội nhìn thấy quá trình vận hành đất nước từ bên trong, và biết rõ hơn đâu là những khó khăn thực sự. Tôi muốn đi vào lĩnh vực là tư vấn chính sách vì nghĩ rằng mình có thế mạnh ở trong việc này.

Để làm tốt việc này, tôi nhận ra rằng mình phải có trình độ cao về chuyên môn, và tôi bắt đầu tìm một chương trình đào tạo hàng đầu về phân tích chính sách. Lúc đó, tôi bắt đầu nghĩ đến chương trình tiến sĩ tại Harvard.

Ra đi (học tiến sĩ) là muốn tư vấn chính sách cho Việt Nam, nhưng giờ lại trở thành một giáo sư đại học ở tận Hoa Kỳ, điều này có mâu thuẫn không?

Tốt nghiệp xong tiến sĩ thì tôi có hai sự lựa chọn: Một là quay về nước tiếp tục làm tư vấn chính sách, hai là đi làm ở nước ngoài. Lúc đó tôi nhận được một lời mời làm việc cho Liên Hợp Quốc tại NewYork, hoặc dạy tại một số đại học ở Anh, Mỹ, Singapore…

Lúc ấy, tiêu chuẩn của tôi xác định rất rõ ràng: vị trí nào mà có thể tác động tốt nhất cho xã hội Việt Nam thì sẽ là nơi tôi muốn làm. Và tôi nghĩ rằng, làm việc tại một trường đại học tốt trên thế giới, mang nguồn lực tri thức về giúp đất nước, thông qua giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn chính sách là hay nhất. Đó là lý do tôi nhận về làm Giảng viên cho Đại học Indiana.

Vậy thì quả là may mắn luôn song hành cùng anh rồi?

Không hẳn vậy đâu. Tôi cũng gặp khá nhiều khó khăn trong cuộc sống, nhưng tôi cũng gặp may mắn nhiều. Vấn đề là ở chỗ, tôi cố gắng không quên bức tranh lớn. Thêm nữa, có người thất bại một lần là nản chí, nhưng tôi thì không.

Có những lúc tôi nộp học bổng với hy vọng được chấp nhận, thì tôi lại trượt các học bổng đấy. Nhưng năm sau lại tiếp tục. Tôi luôn nghĩ về bức tranh lớn, trong cái bức tranh đó lại nghĩ về vai trò của mình trong đó như thế nào. Thế còn chuyện để mình đạt được học bổng này, dự án kia… tất cả chỉ là những công cụ.

Nếu mình giữ được mục tiêu chính thì khi thất bại cái này sẽ có cơ hội khác. Người mà nhìn cuộc đời tích cực thì cơ hội sẽ luôn luôn đến. Tôi nghĩ, nếu mình có 10 cơ hội, chỉ thành công trong 1-2 cơ hội thôi, và thường trượt 8-9 cơ hội, nhưng thế là tốt rồi.

Một điểm nữa là tôi không quá căng thẳng và áp lực với những dự định mình đặt ra. Một Thiền sư từng nói rằng, tìm niềm vui trên mỗi chặng đường đi sẽ giúp sức cho mình đi xa hơn. Điều quan trọng là mình sống có ý nghĩa, mình thấy mình là nét vẽ nhỏ trong bức tranh lớn, để bức tranh lớn được đẹp trước hết mình phải là một nét vẽ đẹp.

Các bạn trẻ thường thấy bức tranh lớn không anh?

Tôi có một may mắn là từ bé luôn được học với nhiều người giỏi. Nhưng có một điểm chung là nhiều bạn chỉ tập trung vào giỏi một việc nhỏ, mà bỏ qua bức tranh lớn. Thực sự tôi rất muốn các bạn trẻ quan tâm đến bức tranh lớn. Cần đặt câu hỏi rằng mục đích trong cuộc sống của mình là gì, năng lực mình đến đâu và mình dùng năng lực ấy vào công việc gì.

… “Nét vẽ đẹp” cho đời và “món võ phòng thân”

Làm thế nào để mỗi bạn trẻ đều là một “nét vẽ đẹp” như anh nói?

Bây giờ xã hội mình cứ nói đại gia này, đại gia kia… khiến “đại gia” như là mục tiêu của cuộc sống.

Khi tiếp xúc với những người giàu có và quyền lực, mới thấy nhiều người không hạnh phúc. Lúc đó mới rõ rằng cuộc sống vật chất không đủ, còn cuộc sống tinh thần nữa. Có thời gian tôi tìm đọc sách triết học, tâm lý học, Phật học, để trả lời những câu hỏi như cuộc sống là gì?

Với tôi, mục tiêu đích thực của cuộc sống là trở thành người quân tử, là người đạt tới tri thức hiểu cuộc sống, biết cách sống thế nào để đem lại hạnh phúc cho bản thân và người khác.

Tri thức này không đo được qua bằng cấp. Khi mình là một người quân tử,  mình không có xu dính túi vẫn thấy thanh cao, tràn đầy hạnh phúc. Và tôi nghĩ rằng nếu nhiều người trẻ vươn tới, làm người quân tử thì đất nước sẽ tốt hơn rất nhiều. …

Anh tâm sự rằng hồi học phổ thông mình học rất bình thường trong khi xung quanh rất nhiều người giỏi, nhưng người ta thấy anh nhận được những học bổng rất danh giá. Bí quyết để có được điều đó là…?

Nhiều người nghĩ là đi học nước ngoài rất là khó nhưng thực ra là do chưa có người hướng dẫn mà thôi. Tôi nghĩ những người sau khi đi du học về sẽ là nguồn thông tin rất tốt cho các bạn trẻ.

Các trường đại học ở Mỹ bao giờ họ cũng cạnh tranh nhau để thứ hạng của trường tăng lên. Để cạnh tranh nhau thì một trong những cái họ yêu cầu ở người học là học giỏi và thi đạt kết quả cao.

Mình là người Việt Nam muốn vào học những chương trình học bổng chỉ cần chịu khó mà luyện và thi là  được, luyện thi thì không cần phải đi nước ngoài, ở ta có đầy sách vở để luyện. Lúc đó, cửa để đi học nước ngoài rất rộng mở. Người Trung Quốc, Ấn Độ tận dụng những cái này rất tốt.

Anh thấy sinh viên sẽ thế nào nếu hưởng thụ một hệ thống giáo dục yếu kém?

Hệ thống giáo dục của ta đúng là có rất nhiều yếu kém. Hôm vừa rồi tôi có ngồi với đứa em đang học đại học, nó than phiền là chương trình học quá lạc hậu so với kỹ năng mà thực tế cần.

Sau khi sinh viên ngồi trên ghế giảng đường trong nước suốt 4 – 5 năm, mới ngớ người ra thấy rằng: sau chừng đó thời gian hầu như mình học được rất ít những cái để có thể dùng được.

Lãng phí nhất là: 4-5 năm đấy là quãng thời gian đầu óc chúng ta minh mẫn nhất, thông minh nhất… thì lại phải học những  kiến thức quá nghèo nàn, lạc hậu, xa rời thực tiễn…

Nếu kiến thức chán như vậy thì sinh viên không muốn học, mà sinh viên không muốn học trong chính lúc cần phải tập thói quen học hỏi nhiều nhất thì lúc đó sẽ tạo ra những thói quen chán nản, lười, và không loại trừ cả thói giả dối.

Tôi rất day dứt về những chuyện này. Nó phản giáo dục ở cái nghĩa là nó không làm cho sinh viên tốt lên mà còn làm cho họ tệ đi, tức là bị nhiễm hoặc nảy sinh những thói quen, tật xấu. Lúc người học thấy kiến thức ở trường không giúp ích được gì cho mình thì họ sẽ chẳng học nữa. Không học thì sẽ sinh ra lười và sẽ đi làm những cái việc này, việc kia.

Khi môi trường giáo dục đang ở trong tình trạng như vậy, theo anh, sinh viên cần sử dụng thời gian như thế nào cho hợp lý, và có “món võ” nào để “phòng thân”?

Các bạn sinh viên nên dùng thời gian học tiếng Anh là bổ ích và cần thiết nhất. Một sinh viên ra trường khi vào phỏng vấn xin việc, câu hỏi đầu tiên người ta sẽ hỏi là: Trình độ ngoại ngữ của bạn thế nào? Bởi tiếng Anh là ngôn ngữ của “ngôi làng toàn cầu” rồi.

Khi có vốn tiếng Anh tốt, bạn có cơ hội đi học ở nước ngoài. Nhìn xa một chút, bạn phải học giỏi tiếng Anh thì con cái bạn sau này mới giỏi tiếng Anh được. Một khi bố mẹ tậm tịt về ngoại ngữ thì làm sao mà làm gương cho con cái được. Cho nên các bạn sinh viên học bây giờ không chỉ là học cho mình, mà là học cho gia đình, tương lai hậu duệ của các bạn nữa.

Đặc biệt, bây giờ sinh viên lại thu được rất ít kiến thức ở trong trường, nên người giỏi tiếng Anh sẽ tự tìm tòi tài liệu và tự mình khám phá được rất nhiều điều thú vị.

Ai đó hỏi anh về công việc của một giáo sư ở ĐH Indiana, anh sẽ nói gì?

Trường tôi đang làm việc là một đại học vào hạng khá. Về chuyên ngành của tôi (chính sách công) thì trường này đứng thứ hai ở Mỹ.

Năm vừa rồi Giáo sư Lin Ostrom ở trường vừa nhận giải Nobel Kinh tế. Nhiệm vụ của một giáo sư ở loại đại học này (Research University) không chỉ là truyền đạt tri thức mà là tạo ra tri thức. Nhiệm vụ số một phải là tạo ra tri thức thông qua các công trình khoa học; Nhiệm vụ số hai mới là chuyển giao tri thức.

Do vậy, mỗi năm tôi chỉ dạy 2 môn và dạy vào một học kỳ, tức là 4 tháng thôi. Môn thứ nhất mà tôi dạy là Kinh tế phát triển; môn thứ hai là Thương mại và Tài chính quốc tế. Trong các nghiên cứu khoa học của mình, tôi tập trung vào việc tìm ra phương pháp giúp các nước nghèo tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội tốt.

Sinh ra ở Nha Trang. Mười tuổi theo gia đình sang định cư ở Canada. Hai mươi sáu tuổi về Việt Nam, gây dựng văn phòng đại diện của Coopers & Lybrands (năm 1998 sáp nhập vào Pricewaterhouse thành Pricewaterhouse Coopers) trước khi trở thành đồng sáng lập VinaCapital với số vốn ban đầu chỉ 10 triệu USD cuối năm 2003. Tuy nhiên, cuộc trò chuyện giữa chúng tôi, diễn ra tại văn phòng của anh vào một buổi sáng cuối tuần, lại bắt đầu từ một thông tin đáng quan tâm. Anh nói:

Chúng tôi đã hết sức cố gắng và tích cực hỗ trợ Bộ Ngoại giao vận động hành lang Diễn đàn Kinh tế Thế giới và được tổ chức này chấp thuận tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thế giới khu vực Đông Á với sự góp mặt của hàng ngàn nhà đầu tư quốc tế tại Việt Nam vào tháng 6/2010. Tôi tin rằng đây là một dịp tốt để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận và tìm kiếm đối tác hợp tác sau khủng hoảng. Để tận dụng được cơ hội này, những doanh nghiệp trong nước nên chuẩn bị thông tin cần thiết, sẵn sàng cung cấp cho những nhà đầu tư, kêu gọi sự quan tâm của họ. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư trong nước cũng cần tìm hiểu kỹ về lai lịch và hoạt động những nhà đầu tư sẽ tham gia diễn đàn bởi thời gian có hạn, số lượng nhà đầu tư thì đông và nếu không chủ động, chúng ta sẽ khó tìm được những người có khả năng hợp tác với mình.

Tranh Hoàng Tường (DNSGCT)

Năm 2010 rất quan trọng đối với nền kinh tế thế giới nói chung và kinh tế Việt Nam nói riêng.

- Việc FDI sụt giảm trong năm 2009 một phần là do nhiều quỹ đầu tư rút vốn hàng loạt từ năm 2008. Còn với VinaCapital thì sao?

Đúng là nửa sau năm 2008 là giai đoạn khó khăn nhất từ trước đến nay cho các quỹ đầu tư ở Việt Nam. Thị trường chứng khoán giảm hơn 60%, lạm phát cao. Lúc đó, tôi đi nước ngoài thường xuyên, ở trên trời nhiều hơn ở dưới đất, có khi cả tuần lễ mới về nhà thăm gia đình được một buổi. Tôi phải gặp gỡ từng nhà đầu tư, giải thích những khó khăn Việt Nam đang đối mặt chỉ là tạm thời, xảy ra trong ngắn hạn. Thay vì rút vốn, tôi còn thuyết phục được họ tăng vốn đầu tư vào thị trường này.

- Tại sao các cộng sự không “chia lửa” với anh?

Tôi phải trực tiếp làm vì mình là người nắm rõ nhất. Điều quan trọng nhất khi thuyết phục các nhà đầu tư là làm cho họ tin tưởng vào những gì mình tin tưởng. Chỉ một câu diễn đạt sai ý, hậu quả sẽ rất lớn, nhà đầu tư có thể quyết định không đầu tư tiếp, nhất là vào thời điểm đó, các nhà đầu tư đang bị chi phối bởi không khí hoảng loạn do khủng hoảng kinh tế. Tôi nói đùa với các anh em quen biết bên Bộ Kế hoạch – Đầu tư rằng đáng ra tôi phải được trả lương vì tích cực thu hút đầu tư như các anh ấy.

Là người điều hành, tôi chịu áp lực từ nhiều phía: từ nhà đầu tư, các quyết định đầu tư, tiến độ thực hiện các dự án… bởi chúng tôi chỉ là những người quản lý giùm tiền của các nhà đầu tư. Nhưng với tôi, mệt mỏi nhất là nghiên cứu những dự án mà bạn bè giới thiệu. Nhiều dự án không có tính khả thi, tôi buộc phải từ chối để bảo vệ các nhà đầu tư của mình. Ở nước ngoài, chuyện này rất bình thường nhưng ở Việt Nam, việc dự án không thể triển khai khiến bạn bè của tôi không vui và vì thế tôi cũng rất áy náy. Một phần có lẽ vì ở Việt Nam, tổng giám đốc thường được xem là người có tiếng nói quyết định. Với những tập đoàn như VinaCapital thì khác. Theo nguyên tắc, mỗi dự án chúng tôi thực hiện đều phải trải qua ba bước thẩm định. Bước thứ nhất là nhóm chuyên viên dự án cùng làm việc với tôi, tiếp đến là đánh giá của Hội đồng Đầu tư và cuối cùng là quyết định của Hội đồng Quản trị. Sau này, có thì giờ, nhất định tôi sẽ viết một chuyên đề về vấn đề này.

- Đã bao giờ anh mất bạn vì những chuyện đại loại như vậy?

Cũng có. Chỉ là khi người ta chưa thông hiểu lẫn nhau, nhưng cũng có thể điều này khiến cho tôi không có nhiều bạn ở Việt Nam.

- Anh có thể chơi với những người ngoài ngành với mình?

Cái này cũng khó nói. Có thể lúc này người đó chưa kinh doanh nhưng… ai biết được khi họ chuyển sang kinh doanh trong tương lai gần hay có những người bạn của họ đang kinh doanh, việc gì sẽ xảy ra?

- Công việc căng thẳng như vậy, anh làm thế nào để tìm lại sự cân bằng cho mình?

Tạm gác công việc sang một bên, về nhà chơi với các con của tôi là cách tốt nhất và duy nhất giúp đầu óc mình thư thái.

- Một mẫu đàn ông của công việc và gia đình…

Sở dĩ tôi hiếm khi la cà, bù khú là vì vừa không biết nhậu, vừa không có nhiều thì giờ. Thứ Bảy, Chủ nhật tôi vẫn làm việc bình thường. Thậm chí, hai ngày cuối tuần lại là khoảng thời gian tôi làm việc hiệu quả nhất. Bởi đó là lúc các đối tác của tôi thoải mái và tập trung nhất do bớt bị chi phối bởi công việc thường ngày. Suy cho cùng, đã bước vào ngành tài chính là phải chấp nhận áp lực, không thể khác được. Thêm nữa, tôi nghĩ, giai đoạn khó khăn nhất, mình đã vượt qua được.

- Anh có thể nói rõ hơn?

Năm 1994, tôi được ban lãnh đạo Coopers & Lybrands giao nhiệm vụ về Việt Nam thành lập văn phòng đại diện. Đó là giai đoạn vô cùng khó khăn. Việt Nam mới mở cửa thị trường, Hoa Kỳ vẫn chưa bỏ cấm vận…, khả năng diễn đạt tiếng Việt của tôi rất hạn chế do theo gia đình qua Canada định cư từ nhỏ. Cho đến bây giờ, đó vẫn là giai đoạn khó khăn nhất mà tôi đã trải nghiệm.

- Những yếu tố bất lợi như vậy có thể làm chậm lại quá trình phát triển nghề nghiệp của anh?

Trong một chừng mực nào đó, môi trường khó khăn lại làm con người nhanh chóng trưởng thành. Công ty của tôi đưa ra hai tiêu chí để điều động nhân viên qua Việt Nam làm việc, một là có bằng kiểm toán quốc tế và hai là người gốc Việt. Nếu tôi nhớ không lầm thì trong công ty của tôi lúc đó cũng có vài ba người gốc Việt, nhưng chỉ riêng tôi đáp ứng được tiêu chuẩn thứ nhất. Tuy nhiên, cha mẹ tôi phản đối, cũng khá gay gắt, chuyện tôi về Việt Nam làm việc. Thuyết phục mãi hai cụ mới đồng ý cho tôi về làm việc một năm. Hồi đó mình mới 26 tuổi, còn trẻ, nên sung sức lắm.

- Bây giờ còn sung không?

Vẫn vậy. Vả lại, như đã nói, giai đoạn khó khăn nhất với tôi đã qua rồi. Nếu hồi đó ở tuổi này, có lẽ tôi không dám về. Ngoài công việc phải làm tại quê hương, trong thâm tâm tôi muốn làm một điều gì đó, đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế nơi mình đã sinh ra mặc dù chưa biết mình sẽ làm gì. Tình cờ, tôi đọc một báo cáo của Ngân hàng Thế giới, tính toán bình quân cứ một triệu USD đầu tư nước ngoài vào nước nghèo thì có thể tạo ra công ăn việc làm cho một ngàn người. Chi tiết đó đã gợi mở cho tôi hướng đi phù hợp với năng lực của mình, tức là kêu gọi vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài. Đương nhiên, việc này không dễ. Có khi 10 nhà đầu tư đến Việt Nam thì chỉ có một người quan tâm. Nhưng từ khi họ tỏ ra quan tâm đến lúc thực sự bỏ vốn đầu tư vào Việt Nam là một quãng đường rất dài và lại là một vấn đề khác nữa. Thông thường, họ mất khoảng hai, ba năm nghiên cứu thị trường trước khi quyết định đầu tư.

- Theo báo cáo chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) vừa được công bố, PCI của TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đều giảm. Theo anh, thực tế này sẽ tác động như thế nào đến quyết định của các nhà đầu tư?

Đây là một chỉ dấu quan trọng, nhưng không phải yếu tố quyết định. Cũng nên thông cảm với các cơ quan quản lý nhà nước, với các cấp chính quyền bởi quản lý, điều hành hoạt động của một đô thị phức tạp hơn nhiều so với việc điều hành một doanh nghiệp. Các nhà đầu tư lớn thường nhìn vào tầm trung và dài hạn. Như đã nói, tôi thuyết phục được các nhà đầu tư của mình tiếp tục tăng vốn một phần là bởi họ đặt niềm tin vào trung và dài hạn. Nói như vậy không có nghĩa là chúng ta bỏ qua ngắn hạn. Năm 2008 chúng ta bị khủng hoảng kinh tế và lạm phát. Năm 2009 là vấn đề tỷ giá. Hai năm này là khoảng thời gian thử thách lòng kiên nhẫn của các nhà đầu tư. Tuy nhiên, sự kiên nhẫn nào cũng có giới hạn. Giới đầu tư quốc tế đang theo dõi rất sát sao những biến động kinh tế. Vậy nên, năm 2010 này có thể là một cơ hội lớn để chúng ta củng cố niềm tin của các nhà đầu tư, đặc biệt là vấn đề ổn định vĩ mô. Nhiều khả năng lạm phát có thể sẽ xảy ra sau Tết Nguyên đán do hàng hóa đang đồng loạt tăng giá. Điều khiến tôi lo ngại là chỉ số này sẽ biến động như thế nào, có nằm trong biên độ các nhà đầu tư chấp nhận được hay không. Câu trả lời phụ thuộc vào năng lực điều hành vĩ mô của Chính phủ và nhiều yếu tố khách quan khác như giá thế giới của một số mặt hàng chiến lược như dầu mỏ, vàng,…

- Trong gần mười năm đầu kể từ khi về Việt Nam, được biết anh đã rời Pricewaterhouse Coopers (PWC) Việt Nam qua Deutsche Bank gần một năm rồi quay trở lại. Việc anh rời vị trí phó tổng giám đốc PWC Việt Nam phụ trách tư vấn tài chính khu vực Đông Dương, trở thành đồng sáng lập VinaCapital, là sự chuẩn bị từ trước hay bởi nhìn thấy cơ hội chín muồi?

Một khách hàng được tôi tư vấn tái cấu trúc doanh nghiệp thành công đã rủ tôi ra ngoài thành lập công ty quản lý quỹ đầu tư. Đề nghị của anh ấy khiến tôi rất phân vân bởi công việc của mình lúc đó cũng đang thuận lợi. Tôi là người gốc Việt duy nhất thuộc nhóm quản lý cao cấp của công ty ở khu vực Đông Dương. Ngược lại, nếu về làm quản lý quỹ đầu tư, tôi không chỉ tham gia vào quá trình thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mà còn có thể trực tiếp sử dụng đồng vốn. Suy đi tính lại, tôi trả lời rằng mình sẽ về nếu anh ấy huy động trước được 10 triệu USD. Kết quả là Vietnam Opportunities Fund (VOF), quỹ đầu tư đầu tiên ra đời. Trong thời gian làm việc ở PWC và Deutsche Bank, tôi tham gia kiểm toán trực tiếp hàng chục công ty tại nhiều lĩnh vực, ngành nghề. Nhờ vậy, tôi học hỏi được khá nhiều từ hoạt động của những đơn vị này. Thực tiễn là trường huấn luyện lý tưởng. Nói chung, kiểm toán là ngành học cần thiết đối với các nhà đầu tư.

- Việc anh học ngành kế toán, rồi lấy bằng kiểm toán viên quốc tế, có thể hiểu là một bước đệm được tính toán trên con đường trở thành một giám đốc điều hành?

Thời đi học, tôi chưa nhìn xa được như vậy. Tôi chọn kế toán vì nó là một trong những ngành có cơ hội xin được việc làm. Đơn giản chỉ có vậy thôi.

Ông Don Lam và phu nhân Julie Lam tham gia buổi đấu giá từ thiện ngày 4/11/2009 cùng với
diễn viên điện ảnh Thành Long nhằm góp vào ngân quỹ khoảng 40.000 USD
hỗ trợ phẫu thuật các trẻ em bị sứt môi hở hàm ếch khắp Việt Nam. Ảnh: VNE

Cùng các doanh nhân trao đổi bên lề bữa tiệc. Ảnh: VNE

- Có những lời đồn đoán rằng phần lớn nguồn vốn của VinaCapital được rót từ Trung Quốc. Chuyện này thực hư ra sao?

Sai hoàn toàn. Hiện tại, 50% vốn của chúng tôi là từ châu Âu, 20% là Nhật Bản, 10% từ Mỹ và 20% còn lại từ Malaysia, Singapore, Hồng Kông. Tuy nhiên, phần vốn từ các nhà đầu tư tại Hồng Kông chủ yếu là từ các nhà đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại đặc khu kinh tế này. Tất cả các quỹ chúng tôi đang quản lý đều niêm yết trên Thị trường Chứng khoán London ngay từ ngày đầu thành lập. Tất cả luồng tiền vào – ra đều bị giám sát chặt chẽ. Bạn có thể truy cập vào trang web của Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSE) là kiểm tra ngay được thôi.

- Thực tế cho thấy các quỹ đầu tư thường chiếm tỷ trọng khá lớn trong các giao dịch trên thị trường chứng khoán. Phải chăng đầu tư gián tiếp là hoạt động chủ yếu của các quỹ đầu tư?

Do không có đủ thông tin về hoạt động của các quỹ khác nên tôi không có ý kiến. Về phần mình, hoạt động kinh doanh của chúng tôi có hai mảng, một là đầu tư gián tiếp và đầu tư trực tiếp vào các doanh nghiệp trong nước. Về phần đầu tư gián tiếp, chỉ có quỹ VOF, với tổng vốn đầu tư gần 800 triệu USD, là đang tham gia hoạt động trên thị trường chứng khoán và vốn đầu tư cho hoạt động này chỉ chiếm chưa tới một phần ba tổng vốn đầu tư của VOF, phần còn lại của VOF dùng để đầu tư chung với các quỹ khác do VinaCapital quản lý. Về mặt đầu tư trực tiếp, tôi thiết nghĩ, một công ty nước ngoài bỏ 100% vốn xây dựng nhà máy sản xuất cung ứng cho thị trường trong nước là một hình thức đầu tư, nhưng thương hiệu là của họ. Cũng là đồng vốn nước ngoài, nhưng thay vì tự sản xuất, chúng tôi mua cổ phần của doanh nghiệp nội địa cần vốn thì cả hai bên cùng có lợi, vì chúng tôi vẫn tham gia đầu tư và bản thân doanh nghiệp có thể phát triển tốt hơn thương hiệu của họ, giữ nguyên bản thương hiệu Việt Nam.

- Giữa đầu tư trực tiếp và gián tiếp, mảng nào sinh lời nhiều hơn?

Đầu tư trực tiếp. Dự án đầu tiên của VinaCapital cũng là đầu tư trực tiếp vào Tập đoàn Kinh Đô. Chúng tôi đã cùng nhau đàm phán mua được kem Wall’s với giá rất tốt. Theo thỏa thuận, trong năm năm đầu, Wall’s không cạnh tranh với thương hiệu kem Kido’s của chúng tôi tại thị trường Việt Nam. Sau ba tháng, chúng tôi có lời ngay. Sang tháng thứ tư, số vốn 10 triệu USD của VOF được đầu tư hết (vượt kế hoạch là cần ba năm để đầu tư hết khoản tiền này), và chúng tôi tiếp tục huy động thêm. Đến nay, sau sáu năm, số vốn điều lệ VinaCapital quản lý đã lên đến 1,8 tỉ USD.

- Danh mục đầu tư của Vinacapital khá đa dạng, sản xuất thực phẩm, y tế, giáo dục, địa ốc, tài chính… Vậy hướng đầu tư của quỹ trong năm 2010 sẽ như thế nào?

Đa dạng là đúng nhưng những ngành này có một điểm chung là đều gắn liền với sự phát triển của kinh tế Việt Nam. Chúng tôi cũng đang quan tâm đến ngành công nghệ thông tin. Rất may mắn cho tôi là mời được anh Thân Trọng Phúc, nguyên Giám đốc Intel Việt Nam, về đảm nhiệm vị trí giám đốc điều hành cho quỹ đầu tư công nghệ DFJ VinaCapital. Tôi biết anh Phúc đã lâu, thuyết phục nhiều lần, nhưng gần đây anh ấy mới đồng ý.

- Vì mức lương hậu hĩnh hay còn lý do nào khác nữa?

Với những người giỏi tầm cỡ như anh Phúc, tài chính không phải là vấn đề quan trọng nhất. Họ chịu hợp tác có thể vì cảm nhận được sự thành tâm của mình hoặc được tạo điều kiện tối đa để phát huy hết khả năng.

- Là một quỹ đầu tư nước ngoài nhưng phần lớn các vị trí điều hành cao cấp của VinaCapital đều là người Việt. Một sự trùng hợp ngẫu nhiên?

Những người sáng lập đã thống nhất với nhau ngay từ đầu rằng lãnh đạo phải là người Việt. Người nước ngoài có kinh nghiệm về đầu tư, nhưng đó là vấn đề kỹ thuật, không khó. Khi một doanh nghiệp trong nước lựa chọn nhà đầu tư để huy động vốn, việc mình biết tiếng Việt, là một lợi thế quan trọng không chỉ trong quá trình đàm phán. Bởi sau khi hợp tác, làm việc với nhau hàng ngày phải thông qua một người phiên dịch thì cũng khó gần gũi. Chưa kể những tình huống khẩn cấp, nhấc điện thoại lên là có thể trao đổi trực tiếp với nhau.

Một nhiệm vụ quan trọng của tôi trong năm 2010 là tiếp tục huy động vốn từ các nhà đầu tư.

- Theo anh, đâu là tố chất quan trọng nhất đối với một người huy động vốn?

Sự trung thực.

- Làm thế nào để người đối thoại, nhất là những nhà đầu tư lần đầu tiên tiếp xúc, nhận ra sự trung thực của anh?

Phải tin vào điều mình nói.

- Ít ngày nữa là bước sang năm mới. Đầu năm cũng là thời điểm người Việt thường thể hiện ước nguyện của mình. Còn anh?

Theo quan sát của tôi, một số Việt kiều về nước làm ăn, đóng góp rất nhiều, nhưng họ chưa cảm thấy mình đang ở cùng một sân chơi với những doanh nhân trong nước. Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách, luật lệ nhưng việc thi hành ở đâu đó vẫn còn sự dè dặt, lấn cấn… Mong là việc này sẽ tốt hơn trong thời gian tới

- Thời gian không chờ đợi ai cả?

Lực lượng người Việt ở nước ngoài còn nhiều. Sẽ là vô cùng lãng phí nếu không tận dụng được nguồn lực này để phát triển đất nước.

Nhiều bạn trẻ hỏi tôi làm thế nào để cơ hội đến với mình khi ra trường. Tôi hỏi lại, vậy bạn có đủ kiên nhẫn để chờ cơ hội đến hay không? Nếu không đủ kiên nhẫn, hãy ra đường tìm cơ hội.

Còn nếu bạn có đủ kiên nhẫn, cũng hãy cứ bước ra ngoài, vì tôi cho rằng, nếu bạn chịu bước ra ngoài, thì khả năng nắm bắt cơ hội của bạn đã được tăng lên gấp bội phần. Ở cái thời hoàng kim của Internet này thì ra đường cũng có thể thay thế bằng việc vào mạng.

Ông Trịnh Minh Giang. Ảnh. V.X.

Để có cơ hội tốt trong tương lai, bạn trẻ nên thử sức ngay bây giờ với những việc dù nhỏ hay có thể không đem lại nhiều lợi ích tài chính. Đi làm thêm, hoạt động tình nguyện, tham gia hoạt động đoàn hội, tham gia các cuộc thi… đều là những công việc. Những hoạt động hết sức có ích, vừa giúp trải nghiệm và tích lũy vốn sống và làm việc tập thể; vừa đánh dấu những điểm mốc trong hồ sơ cá nhân hay có thể là những bước nhảy khi xây dựng thương hiệu cá nhân cho riêng mình. Tìm kiếm các hội, nhóm trong trường, trên mạng, thử trở thành một thành viên tích cực của hội nhóm đó xem sao. Tham gia và duy trì cho mình một vài nhóm bạn, câu nói “giàu vì bạn” chẳng bao giờ sai cả.

Bản thân tôi, hồi còn học Đại học Thăng Long, tôi tham gia hoạt động Đoàn, Hội sinh viên, làm lớp trưởng, rồi là một thành viên của đội SV96. Lúc đó tôi chưa nghĩ được nhiều như bây giờ, chỉ thấy tham gia thì vui và có ý nghĩa. Giờ nghĩ lại mới thấy thầy cô giáo còn nhớ mình là vì vậy, mỗi khi kể lại đều thấy bồi hồi xen chút tự hào. Rồi nhóm bạn tôi chơi thân và quý mến cũng là thành viên của đội SV96. Những người giúp tôi đi du học, giới thiệu việc làm, đùm bọc tôi trong thời gian ở Pháp cũng là các anh trong đội SV96.

Ở Pháp, tôi lại cùng các anh tham gia tổ chức các giải bóng đá, ca nhạc sinh viên, hội thảo du học, rồi tham gia thành lập Hội Sinh viên Việt Nam tại Pháp. Thói quen hoạt động ấy giúp tôi có thêm nhiều bạn mới, có thêm nhiều người biết đến tôi hơn, cũng giúp cho cuộc sống du học của tôi khá thuận lợi. Các kỹ năng làm việc cũng từ đó mà dần được hình thành.

Giờ khi tuyển nhân viên, tôi cũng thường để ý đến điểm này và thường đặt câu hỏi về các hoạt động ngoại khóa mà ứng viên từng tham gia. Từ chính kinh nghiệm của bản thân mình tôi đã nhận thấy, những người có ích cho tổ chức nhất phải là những người biết hoạt động, làm việc theo nhóm, đội. Ngược lại dù có giỏi đến đâu, nếu họ không biết cách làm việc phối hợp với “đồng đội” của mình thì kết quả họ có thể mang lại cũng chỉ giới hạn ở một mức nào đó, vì thời gian và sức lực của mỗi người có hạn.

Ngay khi còn đi học, bạn trẻ cũng nên tìm cơ hội việc làm ngay trong gia đình và người quen, có thể là từ thầy cô giáo nữa. Đó là những nguồn việc làm thêm quý giá mà có thể bạn không ngờ tới. Hồi sinh viên tôi từng được làm ở Liên đoàn bóng đá Việt Nam hồi Tiger Cup 98 nhờ ba tôi, vốn là chuyên viên của Liên đoàn, giới thiệu. Không phải làm tình nguyện viên như nhiều bạn hồi đó mà làm thời vụ trong hai tháng như một nhân viên thực thụ của văn phòng Liên đoàn. Tôi giúp mọi người dịch thuật, xử lý văn bản giấy tờ chuẩn bị cho giải bóng đá, rồi kiêm cả chuyên gia máy tính nữa khi các anh chị cần giúp.

Một cơ hội tuyệt vời để vận dụng mọi khả năng về ngoại ngữ, tin học vốn có và bổ sung thêm những kỹ năng mà tôi còn thiếu. Khi giải bóng diễn ra, tôi tự thưởng cho mình bằng những tiếng hét lạc giọng vì cổ vũ cho đội tuyển và cũng vì vui sướng khi được tận hưởng thành quả mà mình góp phần chuẩn bị.

Sau khi rà soát và tận dụng các cơ hội từ gia đình, bạn bè, người quen, bạn có thể tiến thêm bước nữa: tìm kiếm thông tin tuyển dụng, qua các phương tiện thông tin đại chúng và Internet.

Cũng cần nói thêm về khả năng của bạn. Hãy dành thời gian nghĩ về mình vì “biết người ta biết, trăm trận trăm thắng”. Hãy xem điểm mạnh của mình là gì? Công việc nào phù hợp nhất với một “đứa” như mình? Đây là lúc bạn tư duy “matching” bạn với một công việc. Tất nhiên chưa chắc bạn sẽ ăn đời ở kiếp với công việc ấy đâu, nhưng hãy nhìn nó với một cái nhìn đủ dài.

Lấy tôi làm ví dụ nhé, tôi làm sách với Alpha Books, rồi làm giáo dục với VIP School, làm đào tạo với VIET Management, vì sao nhỉ? Tôi thích sách, thích đọc, thích viết, thích nghiên cứu nghiền ngẫm, thích chia sẻ kiến thức mình có và thích làm việc nữa, càng miệt mài càng thích. Được nói cái mà mình thích, tôi có thể nói cả buổi không chán. Tôi chẳng hút thuốc, không thích rượu bia nhậu nhẹt mấy, vậy thì còn việc nào thích hợp hơn. Mình chọn việc rồi dần dần việc nó sẽ chọn mình. “Hai đứa” thích nhau, chọn nhau, thế là có thể nói bạn có được một cơ hội tốt rồi đấy.

Tôi viết như thể bạn đang ngồi trước mặt tôi vậy, lời khuyên của một người trẻ với một người trẻ hơn, của một người đã gặp cơ hội tốt với một người sẽ gặp cơ hội tốt hơn. Và nếu bạn có suy nghĩ nào khác, hãy chia sẻ với tôi.

Trịnh Minh Giang
Giám đốc Giáo dục, Hệ thống Giáo dục Hà Nội VIP

Nhắc đến Intel là người ta nhắc đến cái tên Thân Trọng Phúc. Những nỗ lực của riêng anh để kéo tập đoàn Intel vào Việt Nam?

Một mình tôi không thể làm được, mà có sự đóng góp của nhiều người, đặc biệt là ban quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM và UBND TP.HCM, bộ Thông tin và truyền thông, bộ Khoa học và công nghệ, chủ tịch HĐQT công ty FPT… Về phía Intel có sự hỗ trợ nhiệt tình của một số lãnh đạo cấp cao, trong đó có bà Charlene Barshefsky, thành viên HĐQT Intel. Bà chính là người đại diện Chính phủ Mỹ ký hợp đồng BTA với Việt Nam nên rất nhiệt tình ủng hộ Việt Nam trong dự án này. Vai trò của tôi chỉ là kết nối sự hỗ trợ của nhiều người, tạo thành tiếng nói có trọng lượng để thuyết phục lãnh đạo Intel đầu tư vào Việt Nam.

Những kiến nghị của riêng anh cho điều hành vĩ mô, để có thể tạo nên một cuộc cách mạng trong ngành công nghệ thông tin của đất nước?

Biến Việt Nam thành một quốc gia về công nghệ thông tin là nguyện vọng của Chính phủ. Tâm huyết thì có rồi, cái cần là Chính phủ phải thể hiện quyết tâm đó bằng việc coi phát triển công nghệ thông tin là mũi nhọn hàng đầu của nền kinh tế, với những chính sách vững chắc, cụ thể. Theo quan điểm của riêng tôi, có ba điểm quan trọng nhất để công nghệ thông tin phát triển: thứ nhất là kiến thức, sự hiểu biết của giới lãnh đạo về môi trường kinh doanh trong và ngoài nước, để từ đó đưa ra những chính sách hữu hiệu, tạo cơ hội mở rộng thị trường. Trong nhiều quốc gia, khi những ngành chủ chốt phát triển sẽ kéo theo nhiều ngành khác. Thứ hai là Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cho lĩnh vực truyền thông và tài chính phát triển. Ngành viễn thông của ta hiện vẫn là của Nhà nước, tư nhân hầu như chưa được tham gia vào cuộc chơi, hoặc tham gia nhưng với quy mô còn quá nhỏ. Phải có cơ chế để tư nhân có thể tham gia như mở rộng hơn về đầu tư tài chính để các quỹ có thể nhảy vào. Hiện các công ty kinh doanh trên mô hình internet còn gặp nhiều khó khăn do việc thanh toán, quảng cáo trên internet chưa phát triển. Khi thị trường phát triển, tiền sẽ được bỏ vào nhiều hơn, tạo được nguồn vốn lưu động lớn, có lợi cho tất cả mọi người… Thứ ba là Nhà nước cần có những chính sách giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ lớn lên. Trong thời gian qua, doanh nghiệp vừa và nhỏ rất vất vả trong cuộc cạnh tranh bất bình đẳng với các doanh nghiệp quốc doanh, nhất là trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Với trọng trách mới tại VinaCapital, anh có nghĩ là sức sáng tạo của mình vẫn tiếp tục được phát huy, như anh đã làm được tại Intel?

Môi trường quỹ đầu tư, nhất là lĩnh vực công nghệ cao cho phép tầm nhìn của một doanh nhân làm trong một lĩnh vực lâu năm như tôi được mở rộng hơn, tiếp xúc với nhiều lĩnh vực mới mẻ hơn như truyền thông, viễn thông, năng lượng sạch, công nghệ xử lý môi trường, công nghệ phát triển sinh vật, phần mềm… Điều đó giúp cho sự sáng tạo linh hoạt hơn, để đem lại lợi nhuận cho nhà đầu tư. Trong giai đoạn khó khăn này, quỹ đầu tư rất cần người có kinh nghiệm điều hành công ty để giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa cấu trúc lại, nên làm gì và phát triển mảng nào. Lẽ dĩ nhiên thử thách cũng nhiều hơn, tôi sẽ phải học hỏi thêm về tài chính, luật pháp… Đó cũng là lý do vì sao tôi rời Intel.

Nhìn về giới trẻ, anh có đặt nhiều niềm tin vào họ? Liệu Việt Nam có thể tạo được những kỳ tích như Ấn Độ và Trung Quốc từng đạt trong ngành công nghệ thông tin?

Việt Nam hầu như có tất cả những yếu tố nội lực giống Trung Quốc và Ấn Độ, nhưng để làm được như họ cần hai yếu tố cơ bản: thứ nhất là sự hiện diện của các đại học có tầm cỡ quốc tế. Sáng tạo công nghệ sẽ ra đời từ đó. Để nhà máy có thể hoạt động sớm, Intel cũng phải gửi sinh viên đi nước ngoài để đào tạo lại, chi phí rất cao. Trong tương lai không thể tiếp tục như thế. Thứ hai là các ngành công nghiệp hỗ trợ phải cùng phát triển, để chúng ta thoát khỏi tình trạng nhập siêu nguyên vật liệu. Với nhà máy của Intel, dù đã có chính sách hỗ trợ mua sản phẩm vật liệu trong nước nhưng vẫn phải nhập thiết bị nguyên liệu hơn 1 tỉ USD. Sự phát triển công nghiệp nội địa là rất cần thiết.

Cuộc đời anh là một sự học hỏi, tìm kiếm không ngừng. Để làm giàu có hơn những giá trị sống, giá trị nào anh cho là quan trọng nhất?

Là người may mắn được trời phú cho một tư duy luôn nhìn về phía trước, không quá quyến luyến quá khứ, chính điều đó đã giúp tôi suy nghĩ, định hướng về tương lai rất rõ ràng, và không ngại thay đổi. Xa gia đình từ năm 14 tuổi, sang Mỹ một mình, tự học, tự làm, tôi biết sống tự lập từ rất sớm. Trước khi về làm ở Intel của Mỹ, tôi đã thay đổi công việc năm, sáu lần. Quyết định về Việt Nam, khởi động chuyện làm việc với Chính phủ để đưa Intel vào đầu tư tại Việt Nam cũng là một bước mạo hiểm, bởi tôi phải lấy tên tuổi của mình để chịu trách nhiệm với cả hai phía. Bây giờ, khi đa số các quỹ đang tan rã, đứng trước quyết định sống còn, mình lại lao vào chống chọi. Tôi đã học được từ sáng lập viên của Intel, cha đẻ phát minh ra bán dẫn Robert Noyce một điều quý giá: “Đừng bao giờ vương vấn bởi lịch sử, hãy bước ra và làm một cái gì đó tuyệt vời hơn”. Intel không còn gì mới với tôi nữa, không lẽ cứ ngồi đây suốt đời sao? Như thế cũng không công bằng với những người trẻ muốn có cơ hội vươn lên. Tôi nghĩ rất nhiều người ở cương vị như tôi, khi mọi cái đang rất ổn, rất tốt, họ cảm thấy rất chán, nhưng không biết thoát ra như thế nào. Tôi muốn đi ra làm một cái gì đó mới. Nói thì dễ, nhưng làm được thì khó, nhất là với một doanh nghiệp. Alan Kay, người nghĩ ra ý tưởng dùng con chuột điều khiển máy tính từng nói: “Cách tiên đoán tương lai tốt nhất là tự tạo ra tương lai”. Tư duy luôn hướng về phía trước và tự lèo lái hướng đi của mình đã giúp tôi có được những quyết định mạo hiểm để vượt qua một đoạn đường dài, và tôi nghĩ những người trẻ tuổi rất cần suy nghĩ như thế.

Nhưng với những người trong gia đình, anh có gặp trở ngại không để thuyết phục vợ con cùng… mạo hiểm với mình?

Gia đình luôn hỗ trợ tôi trong mọi quyết định. Ý định rời bỏ Intel, nơi đã gắn bó 23 năm qua, tôi đã nói với vợ từ ba năm trước. Quỹ đầu tư sẽ là chặng cuối của tôi, cũng là công việc mạo hiểm nhất trong những mạo hiểm, khi kinh doanh tiền của người khác. Suy nghĩ của tôi là luôn làm những gì trái ngược với người khác. Khi thị trường chạm đáy chính là thời cơ đầu tư tốt nhất.

Anh có thể chia sẻ kinh nghiệm của mình về sự học, phương pháp tư duy, cách quản trị?

Tôi là người không thích bị ép vào khuôn khổ, sống có lý tưởng, và có năng khiếu làm chính trị gia, nhưng lại dễ xúc cảm khi chạm đến những chuyện liên quan đến tình người, tình dân tộc, hay những mục đích cao cả. Phương châm của tôi là tôn trọng mọi người, luôn đặt mình vào vị trí của người khác để hiểu họ muốn gì, nghĩ tốt trước khi nghĩ xấu. Người ta thường ví von một cách hình ảnh về ba phương pháp quản lý tiêu biểu: cầm roi đánh, vừa đánh vừa xoa, xoa trước đánh sau. Bản chất của tôi là hảo ngọt, thích cho kẹo, nhưng tôi biết muốn lãnh đạo phải biết vừa đánh vừa xoa, đánh khi cần thiết, cách thể hiện thì mềm mại, nhưng bên trong phải cứng rắn. (Đấy là áp dụng ở công ty thôi, chứ về nhà thì tôi phải… đầu hàng cô con gái hai tuổi. Khi con nhìn ba như vị cứu tinh và muốn đòi gì thì ba không thể từ chối được).

Tôi được biết hơn 40% CEO của Mỹ xuất thân từ kỹ sư, trong ngành công nghệ cao tỷ lệ này chiếm đến 70 – 80%. Học về điện toán điện tử, giỏi toán giống như nhiều người Việt Nam khác, tôi không muốn trở thành một chuyên gia mà đi sâu vào quản lý. Chính tư duy logic của người kỹ sư đã tạo thói quen trong suy nghĩ, giúp tôi rất nhiều trong điều hành công ty. Sự tự học, tự tìm hiểu nhiều lĩnh vực khác, quan sát chuyển động của kinh tế vĩ mô trong sự liên quan với kinh tế thế giới cũng rất cần thiết với một doanh nhân.

Anh đã từng thất bại trong làm ăn lần nào chưa? Anh đã vượt qua nó như thế nào?

Trong cuộc đời ai chẳng có thất bại. Kỷ niệm đáng nhớ nhất với tôi liên quan đến đầu tư cá nhân. Khi internet đang ở thời kỳ hoàng kim, giá cổ phiếu của Intel ở Mỹ rất cao, một số người khuyên tôi nên bán để đầu tư vào lĩnh vực khác, nhưng tôi vẫn giữ, để rồi mất một khoản tiền khá lớn vì giá cổ phiếu tụt xuống. Đó là bài học thứ nhất với người chơi cổ phiếu, là phải biết dừng lại đến một mức nào đó mà mình kỳ vọng, thanh toán và đi tiếp. Là con người, luôn phải đối diện với chuyện mất còn trong cuộc sống, mất tiền là cái mất nhẹ nhất. Mất tình mới đau đớn nhất. Nhưng hãy tin rằng thời gian sẽ giúp mình hàn gắn mọi vết thương thể xác và tâm hồn. Mình vẫn phải sống chứ có ai chết đâu.

Là người rất mê âm nhạc, điều đó có giúp anh làm mới mình?

Tuổi thơ của tôi là ở Đà Nẵng, một thành phố biển. Cả nhà tôi đều rất thích biển, và đi nghỉ ngoài biển bất cứ lúc nào có thể. Nghe nhạc nhẹ ngoài bờ biển giúp tôi thư giãn nhiều, thấy lạc quan hơn về cuộc sống. Tôi cũng rất mê vẽ, và hay mơ mộng, có lẽ nhờ thế mà luôn thấy mình mới mẻ.

Anh suy nghĩ thế nào về đồng tiền? Nhìn rộng ra xung quanh, anh có thấy con người hiện đang quá lệ thuộc vào đồng tiền?

Đồng tiền chỉ mang lại sự an toàn, để mình khỏi phải lo lắng, nhưng không nên lệ thuộc vào nó. Tôi thuộc týp người tiêu tiền chứ không phải loại người thích để dành, nhưng tiêu cho người khác nhiều khi hạnh phúc hơn là tiêu cho mình. Trong một xã hội đang phát triển như Việt Nam, chuyện chạy theo đồng tiền bằng mọi giá đang trở thành một cuộc đua cuốn rất nhiều người vào đó đến mức đánh mất cả cơ hội sống của chính mình. Để có thể chủ động trước đồng tiền, mỗi người nên tự đặt ra cái gì với mình là quan trọng nhất.

Sống ở Mỹ suốt thời tuổi trẻ, những khác biệt giữa các nền văn hoá dường như giúp anh có được những hiểu biết tinh tế hơn về chính mình, và về người khác?

Từ nhỏ tôi đã suy nghĩ luôn phải tìm cái gì hay để học và giữ lại những gì hay mình sẵn có, loại trừ những thói quen xấu. Tôi học được ở người phương Tây cách nhìn con người bình đẳng hơn, không phân biệt giai cấp, không phân biệt nam nữ. Phụ nữ Á Đông quá bị thiệt thòi. Trong tình yêu tôi là người tình cảm nhiều hơn lý trí, nên trong mình cũng có những xung đột khi bước vào môi trường kinh doanh, phải cố gắng dung hoà thôi. Tôi làm việc không phải vì tiền, mà vì đam mê làm cái gì đó thật sự khác biệt, để đem lại sự thay đổi tốt đẹp hơn cho những người xung quanh mình. Hạnh phúc nhất của tôi là thấy được sự thay đổi đó, như việc hình thành nhà máy Intel, thấy được nụ cười của một em bé khi nhận được chiếc máy tính…

Có bao giờ anh cảm thấy cô đơn, trống trải, yếu đuối trước con đường mình đã chọn? Anh đã vượt qua nó như thế nào?

Cô đơn thì không, nhưng yếu đuối thì luôn luôn có. Để có thể vững vàng trong cuộc sống, trong mối quan hệ con người, phải trải qua nhiều mất mát lắm. Nỗi mất lớn nhất với tôi là mất cha. Tôi đã học được rất nhiều từ ông nghị lực sống mãnh liệt, để có thể vượt qua bao thăng trầm của thời cuộc.

thực hiện: Kim Yến
chân dung hội hoạ: Hoàng Tường

Phạm Thanh Nga, phó giám đốc công ty truyền thông Galaxy:

“Là đối tác nhiều năm với Intel, tôi hiểu anh đã phải nỗ lực như thế nào để có được những thông tin mật từ Intel bên Mỹ, tư vấn cho Chính phủ trong những quyết sách, và marketing một cách bài bản về hình ảnh Việt Nam với Intel, qua mặt được hai đối thủ cạnh tranh nặng ký là Trung Quốc và Ấn Độ, để kéo Intel đầu tư nhà máy tại Việt Nam. Hiền hậu, chân thành, tôn trọng và luôn tạo điều kiện cho cấp dưới vươn lên, anh là người sống có tâm với bạn bè và với đất nước”.

Trong thế giới đầu cơ có một cư dân kiếm được nhiều tiền và rất nhanh nhờ đầu cơ, lại không hề giấu diếm bí quyết đầu cơ và dùng rất nhiều tiền có được từ đầu cơ để làm chính trị. Cư dân này tự tin đến mức dám tuyên bố công khai rằng: “Tôi có thể làm thay đổi thế giới” – người đó là George Soros.

George Soros là một trong những nhà đầu cơ có được nhiều biệt danh phụ nhất, thậm chí còn được coi là “nguyên thủ quốc gia không có quốc gia”. Về mọi phương diện, con người này đều có những cá tính rất riêng.

Là người Do Thái, sinh năm 1930 ở Hungari, George Soros di cư sang Tây Âu năm 1946 và năm 1947 sang Anh, theo học Trường Đại học Khoa học chính trị và kinh tế London cho tới năm 1952 và sang Mỹ định cư từ năm 1956. Mấy dòng tiểu sử đơn giản ấy đủ để cho thấy hai nét đặc thù nhất xuyên suốt cả cuộc đời của nhà đầu cơ này là hoạt động kinh tế và chính trị, cụ thể hơn nữa là đầu cơ và dùng tiền có được từ đầu cơ để hậu thuẫn phe đối lập ở Liên Xô và các nước Đông Âu trước đây cũng như tài trợ cho các hoạt động chính trị theo hướng xây dựng “xã hội mở” ở rất nhiều quốc gia khác trên thế giới sau này.

Chỉ qua một đêm trở thành huyền thoại

Mười hai năm đầu tiên ở nước Mỹ là thời kỳ học việc của George Soros, là thời kỳ Soros để tâm nghiên cứu kinh tế và theo dõi biến động thị trường để tìm ra những khe hở có thể lợi dụng được. Không có nhiều vốn liếng, Soros biết rằng không thể làm ăn lớn ngay được, không thể kiếm tiền nhanh ngay được, lại càng không thể có chuyện đầu tư lâu dài, cho dù đó là đầu tư vào công nghiệp hay dịch vụ, bất động sản hay chứng khoán. Đầu cơ không chỉ có sức lôi kéo quyến rũ. Soros đủ tri thức để hiểu rằng, muốn thành công thì cũng phải biết cách đầu cơ. Giải pháp của Soros rất đơn giản: không có vốn thì phải sử dụng vốn của kẻ khác; muốn kiếm tiền nhanh thì phải trốn thuế và phải liên danh với đối tác để giảm bớt rủi ro.

Cơ hội đến với George Soros năm 1968 khi ông gặp Jim Rogers. Công bằng mà nói thì gặp George Soros cũng là cơ hội đối với Jim Rogers. Cuộc hội ngộ này, không biết do tình cờ hay là chủ ý của số phận, đã mở đường cho cả hai về sau đều nổi danh trong thế giới đầu cơ. Cả hai thành lập ra cái gọi là Quỹ bảo lãnh đầu tư Quantum Funds để huy động vốn của kẻ khác và sử dụng số vốn đó để đầu tư, trả cho người góp vốn hoặc là lãi suất, hoặc là lợi tức từ các phi vụ đầu tư. Quỹ này được đăng ký tại Curacao, một hòn đảo ở ngoài khơi Venezuela, nơi được coi là một trong những thiên đường thuế thời đó mà các cơ quan kiểm soát tài chính và chứng khoán Mỹ không với tới được. Trong kinh doanh chứng khoán, việc sử dụng thông tin của người trong cuộc bị xử phạt rất nặng vì nó thường đem lại lợi nhuận rất lớn. Soros và Rogers đã xây dựng mạng lưới thông tin riêng để thu lượm và khai thác triệt để nguồn thông tin này. Cả hai giàu lên nhờ đầu cơ trên cơ sở ấy. Về sau, có người nói họ may mắn, nhưng cũng có kẻ đổ cho sự yếu kém của bộ máy quản lý và kiểm soát thị trường chứng khoán mà cả hai đều không bị phát hiện. Nhưng thời kỳ Soros và Rogers đường ai nấy đi mới là thời kỳ huy hoàng nhất của Soros.

Phi vụ đầu cơ nổi tiếng đầu tiên của Soros được thực hiện vào năm 1988. Ngày ấy, Soros vận hành liên hoàn giữa mua và bán cổ phiếu của ngân hàng Societe Generale, một ngân hàng lớn của Pháp, và kiếm được 2,2 triệu USD. Mãi đến năm 2006, một tòa án ở Pháp mới kết tội Soros sử dụng thông tin của người trong cuộc ở vụ đầu cơ này và đòi Soros phải hoàn trả tất cả lợi nhuận. Soros kháng án lên tận Tòa án Nhân quyền của châu Âu. Một phán xử như vậy vào năm 1988 đủ để hủy hoại toàn bộ sự nghiệp đầu cơ của Soros, nhưng lại chẳng làm được gì nhà đầu cơ này vào thời điểm năm 2006.

Nhưng nổi tiếng nhất là vụ đầu cơ đồng Bảng Anh mà lịch sử đầu cơ thế giới cũng như lịch sử tài chính thế giới gọi là “Ngày thứ Tư đen tối” – ngày 16/9/1992. Ngày ấy, Soros cho rằng đồng Bảng Anh được giữ ở tỷ giá quá cao và sẽ không thể trụ lại lâu ở mức độ đó. Soros dùng tất cả vốn liếng của mình và vay mượn bằng đồng Bảng Anh với hết khả năng của mình để bỏ ra mua về đồng Deutsche Mark và USD, khuấy động hẳn một làn sóng đầu cơ nhằm vào đồng Bảng Anh, đến mức khiến Ngân hàng Anh buộc phải phá giá đồng Bảng Anh và nước Anh buộc phải ra khỏi Hệ thống Tiền tệ châu Âu, còn Ngân hàng Anh thì phải trải qua quá trình cải tổ. Khi đồng Bảng Anh bị phá giá, Soros bỏ ngoại tệ kia ra mua lại Bảng Anh – đương nhiên với giá thấp hơn, thanh toán công nợ và thu về 1 tỷ USD chỉ sau có một đêm. Vụ đầu cơ này giúp Soros trở thành huyền thoại sống trong thế giới đầu cơ.

Năm 1993, mục tiêu tấn công của Soros là đồng Deutsche Mark của Đức, năm 1998 là đồng Rúp của Nga và năm 1999 là đồng Euro. Thời điểm 1997 – 1998, Soros nhằm vào đồng Baht của Thái Lan và vì thế bị coi là người đã gây ra cuộc khủng hoảng tiền tệ ở châu Á. Thủ tướng Malaysia Mahathir thời đó đã công khai đổ trách nhiệm cho Soros, cho dù chẳng ai có thể chứng minh được rõ ràng và Soros bác bỏ hoàn toàn mọi trách nhiệm. Dù thế nào thì chúng cũng giúp Soros càng thêm nổi tiếng và được nể vì. Năm 2007, Soros trù đoán là kinh tế Mỹ còn suy thoái và nhận ra cơ hội đầu cơ tuyệt vời sau nhiều năm giải nghệ. Kết quả là chỉ một năm sau, Soros thu về được hơn 1 tỷ USD. Việc hậu thuẫn tài chính cho những lực lượng đối lập ở Liên Xô và các nước Đông Âu trước đây được coi là phi vụ đầu cơ chính trị đáng kể nhất của Soros và giúp Soros có được ảnh hưởng không nhỏ ở các quốc gia Đông Âu sau chiến tranh lạnh.

Công khai bí quyết

George Soros là một trong số rất ít nhà đầu cơ dám công khai bí quyết đầu cơ của mình. Qua những sách, bài viết, tham luận và trả lời phỏng vấn, người ta đã tổng kết nên 24 bí quyết đầu cơ thành công của Soros, trong đó nổi bật nhất là bí quyết “dám liều, nhưng liều có mức độ và thận trọng cao nhất có thể”. Nghe thì thấy rất dễ và không ai có thể phản bác được, nhưng thực hiện cụ thể mới là cái khó. Soros thực hiện đầu cơ rất thành công bởi nhà đầu cơ này rất am hiểu thị trường, am hiểu đến mức có thể đoán biết được trước phần nào diễn biến của thị trường trong thời gian tới. “Tôi hiểu thị trường tốt hơn những người khác. Vì thế tôi kiếm được tiền. Vì thế tôi nhận biết được những lỗi của thị trường”, Soros vẫn thường nói như vậy mà không hề cho rằng mình đã quá tự tin hay tự cao tự đại.

Soros chuyên đầu cơ tiền tệ và vì thị trường tiền tệ chịu tác động rất lớn bởi chính sách của các chính phủ và các ngân hàng trung ương quốc gia nên Soros luôn đặt hoạt động đầu cơ của mình trong mối liên hệ với các diễn biến trên chính trường. Những dự đoán của Soros làm cơ sở cho quyết định đầu cơ được dựa trên cơ sở ấy và triết lý đầu cơ của Soros cũng được đặt trên cơ sở ấy: dùng đầu cơ để tác động tới chính sách khiến chính sách buộc phải được điều chỉnh sao cho có lợi nhất cho hoạt động đầu cơ. Không phải lần nào Soros cũng thành công với chiến lược đầu cơ này, nhưng cho tới nay Soros vẫn luôn thắng ở những trận cần phải thắng nhất và đáng phải thắng nhất.

Đương nhiên, nhà đầu cơ trứ danh nào chẳng có tố chất năng khiếu đầu cơ bẩm sinh. Năng khiếu ấy cùng với tri thức và kinh nghiệm có được theo thời gian và ở thời khắc quyết định được xúc tác bằng tính liều lĩnh có tính toán chính là những thứ đã giúp Soros trở thành nhân vật có một không hai trong thế giới đầu cơ. Chứ còn những hoạt động chính trị của Soros chẳng phải là chuyện hiếm ở các cư dân của thế giới đầu cơ.

Người đàn ông là Giám đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ với cái trán hói, bộ râu màu xám và đôi mắt mệt mỏi ngồi trong văn phòng rộng thênh thang của ông ở Washington DC và nói về kinh tế.

Không có cái vẻ bệ vệ, ông cũng chẳng phải người ăn nói cuốn hút đến độ không dứt ra được. Ông cũng không vênh vênh theo kiểu “hãy nhìn tôi đi”, “nghe tôi đây này” – điều thường thấy ở giới quan chức cao cấp tại Washington DC. Lập luận của ông không thiên lệch hay lý tưởng hóa, mà mạch lạch, căn cứ vào các dữ liệu và kết quả của những nghiên cứu mới nhất.

Khi không biết rõ điều gì đó, ông không nói ào ào cho qua đi hay tung hỏa mù mờ mịt. Ông điềm đạm như một giáo sư, điều này hoàn toàn dễ hiểu bởi vì ông quả thực là giáo sư.

Nói cách khác, ông không giống với mẫu người môi giới quyền lực điển hình. Ông ngại xuất hiện chốn đông đúc. Ông không hứng thú với những buổi dạ tiệc ở Washington D.C, mà chỉ thích ăn tối bên vợ con. Sau bữa tối, ông và vợ thường chơi ô chữ hoặc đọc sách. Bởi vì ông, Ben Bernanke, là con mọt sách đích thực.

Ông chỉ vô tình là con mọt sách quyền lực nhất trên hành tinh này.

Giám đốc Ben Bernanke (Ảnh: Time)

Bernanke, 56 tuổi, là Giám đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), lực lượng quan trọng nhất nhưng lại ít được hiểu rõ, góp phần định hình nền kinh tế Mỹ và toàn cầu. Kể từ khi thị trường tín dụng toàn cầu bắt đầu bùng nổ, vị giám đốc với phong thái ôn hòa này đã mở rộng đáng kể những sức mạnh của FED và tạo ra một FED mới.

FED 2009 và FED của những năm 1930

Giáo sư Bernanke của ĐH Princeton là học giả hàng đầu về Đại Suy thoái. Ông hiểu rõ FED thụ động và cứng nhắc của những năm 1930 đã góp một tay tạo ra thảm họa như thế nào khi ngang bướng từ chối mở rộng nguồn cung tiền, thiếu sự sáng tạo và thử nghiệm.

Bernanke kiên quyết không để mình trở thành vị giám đốc FED điều khiển Đại suy thoái phiên bản 2.0. Vì vậy, khi sự rối loạn trong thị trường bất động sản của Mỹ di căn thành cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trên thị trường tài chính toàn cầu sau 80 năm, ông đã cho in hàng nghìn tỷ đô-la và đẩy chúng vào guồng quay kinh tế.

Ông còn tiến hành giải cứu hàng loạt những doanh nghiệp tư nhân đang trên bờ vực phá sản; hạ thấp tỷ lệ lãi suất xuống gần bằng 0; cho các quỹ tương hỗ, quỹ mạo hiểm, ngân hàng nước ngoài, ngân hàng đầu tư, các nhà sản xuất, bảo hiểm và những ai chưa bao giờ mơ đến việc nhận được tiền mặt cho vay từ FED; tiếp sức cho thị trường tín dụng đình trệ bằng tất cả mọi cách từ cho vay mua ôtô tới mua trái phiếu doanh nghiệp.

Cũng chính là ông đã tiến hành cuộc cách mạng tài chính bất động sản; mở rộng bảng cân đối kế toán của FED ra gấp ba lần so với quy mô hiện tại; và biến vũ đài phẳng lặng của nghiệp vụ ngân hàng thành sân khấu ứng biến liều lĩnh.

Bernanke không chỉ tái định hình chính sách tiền tệ của Mỹ. Ông dùng mọi nỗ lực để cứu nền kinh tế toàn cầu.

Vì vậy, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi ánh mắt ông đầy vẻ mệt mỏi.

Ông là Ben Cứu trợ, vị thánh bảo mệnh cho những gã đầu xanh ở phố Wall. Ông ưa thích lạm phát đến mù quáng, dồn dập đổ tiền vào nền kinh tế; và say sưa với nạn thất nghiệp, tảng lờ những tiếng kêu khóc trên phố Main để hành động quyết liệt hơn.

Những người theo chủ nghĩa tự do (kinh tế) và những người phản đối đều tìm mọi cách để ngăn ông tiếp tục đảm nhiệm nhiệm kỳ bốn năm lần thứ hai; còn Quốc hội Mỹ thì cân nhắc những dự luật tước đi của FED phần nào quyền lực và sự độc lập.

Vì vậy, Bernanke phải ngồi đây, trong chiếc áo sơ mi dính mực và bộ complet khoác ngoài đã cũ, để kiên trì giải thích những việc ông làm, tình hình hiện tại của người Mỹ và điều gì sẽ xảy ra sau đó.

(Ảnh: ritholtz.com)

Ông biết nền kinh tế hiện đang trong tình trạng tồi tệ, tỷ lệ thất nghiệp 10% là quá cao, các chủ ngân hàng trên phố Wall là những kẻ vô ơn tham lam, và phố Main đang rên xiết. Các ngân hàng tiếp tục đưa ra những khoản thưởng hậu hĩnh trong khi vẫn không chịu cho vay nhiều.

Về cơ bản, nước Mỹ đã vượt qua giai đoạn suy thoái, nhưng tăng trưởng vẫn còn rất yếu và phụ thuộc nhiều vào các chương trình của chính phủ.

“Tôi hiểu tại sao mọi người lại giận dữ. Tôi cũng như các bạn” – Bernanke trần tình. “Tôi không thuộc nhóm những kẻ coi đây là trò chơi. Tôi cũng xuất thân từ phố Main, từ một thị trấn nhỏ hiện đang bị suy thoái nặng nề. Tất cả những điều này đều rất chân thật”.

Nhưng Bernanke cũng hiểu rõ nền kinh tế sẽ tồi tệ hơn rất, rất nhiều nếu FED không có những biện pháp quyết liệt để ngăn ngừa cơn hoảng loạn. Có sự khác biệt rất lớn giữa tỷ lệ thất nghiệp 10% và 25%, giữa tăng trưởng yếu và tăng trưởng âm.

“Chúng ta đã tiến đến rất, rất gần với suy thoái… Thị trường đang trong giai đoạn sốc phản vệ” – ông trả lời Time trong một cuộc phỏng vấn. “Tôi cũng chẳng vui sướng gì với tình hình hiện tại, nhưng thế này đã tốt hơn rất nhiều so với khi chúng ta làm khác đi”.

Người đàn ông đến từ phố Main

Khi còn nhỏ, Ben Bernanke là đứa trẻ thông minh nhất ở Dillon, S.C., một thị trấn thuần nông nhỏ bé nằm ven sông Little Pee Dee. Mẹ ông, bà Edna là giáo viên; còn cha ông, ông Phil là dược sĩ. Sự ham học của Ben được truyền lại từ cha mẹ.

“Lúc nào Ben cũng muốn tôi đọc cho nó nghe” – bà Edna nhớ lại, “rồi một ngày nó nói, Mẹ ơi, con có thể tự đọc được này!”. Ben nhảy cóc qua lớp 1 và giành nhiều thành tích xuất sắc trong học tập.

Ngay từ khi đó, ông đã luôn mong muốn được đi tới những vùng đất khác. “Dillon chỉ là một thị trấn tỉnh lẻ miền nam, và bất kỳ ai hiểu chuyện cũng biết Ben hết sức sáng dạ” – người bạn cũ Manning, hiện đang giảng dạy tại MIT, kể lại.

Chính Manning là người đã mở ra một con đường, ông kể cho Bernanke nghe về Harvard và khuyến khích Bernanke xin học ở đây. “Tôi không muốn Ben lãng phí tài năng của mình,” Manning giải thích.

Ở Harvard, Bernanke biết rằng ông không còn có thể dễ dàng lấy điểm A mà chẳng học hành gì, học toán theo kiểu tự mày mò không phải là sự chuẩn bị lý tưởng để theo đuổi toán học cao cấp.

Ông nhảy qua ba chuyên ngành – toán, vật lý và tiếng Anh – trước khi dừng lại với kinh tế học. Và rồi ông nhanh chóng trở thành ngôi sao sáng, tốt nghiệp thủ khoa và làm tiến sĩ tại MIT.

Cuộc đời học giả của Bernanke khá mẫu mực. Ông kết hôn với Anna, giáo viên và cũng là một con mọt sách chẳng kém gì ông. Họ có hai đứa con, người con trai theo học y khoa còn cô con gái vừa tốt nghiệp đại học.

Có phải là một Greenspan thứ hai?

Bernanke trở thành Giám đốc FED vào thời kỳ hoàng kim của kỷ nguyên Greenspan, ngay sau khi cuốn tiểu sử không tiếc lời ca ngợi “vị nhạc trưởng tài ba” của Bob Woodward ra đời.

Bernanke nhanh chóng nổi lên như một người bảo vệ trung thành FED của Greenspan và các chính sách tiền tệ nới lỏng của nó. Bernanke cho rằng tăng tỷ lệ lãi suất để xì hơi quả bóng dotcom trước khi nó nổ chẳng khác gì dùng chiếc búa tạ để phẫu thuật não.

Ông kêu gọi chuẩn bị vũ khí sẵn sàng chống lại giảm phát, đề xuất những giải pháp giúp FED kích thích nền kinh tế ngay cả khi tỷ lệ lãi xuất tụt xuống còn 0. Khi nhận chức Giám đốc FED năm 2006, ông khẳng định ưu tiên hàng đầu của ông là tiếp tục những chính sách của Greenspan. “Ben và tôi chưa bao giờ bất đồng nặng nề với nhau” - Greenspan cho biết.

Sau 8 tháng trên cương vị thành viên Hội đồng tư vấn kinh tế của cựu Tổng thống Bush, Ben Bernanke chính thức nhậm chức Chủ tịch Hội đồng Thống đốc Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) sau khi cựu Chủ tịch Alan Greenspan nghỉ hưu

Trên thực tế, Bernanke đã tiến hành những thay đổi hết sức tinh vi, ông thúc đẩy sự minh bạch và rõ ràng, phát biểu sau cùng thay vì đầu tiên trong các cuộc học xác lập tỷ giá để tránh áp đặt quan điểm.

Và trong khi Greenspan giữ lập trường không can thiệp về những trách nhiệm bị lờ đi của FED, thì Bernanke lại thực hiện đến cùng những cuộc cải cách cho vay dưới tiêu chuẩn quá hạn lâu năm 2007.

Tuy nhiên, cũng như Greenspan, Bernanke hoàn toàn không có chút dự cảm gì về cơn bão sắp tới. Ông bỏ qua những lời cảnh báo về bong bóng nhà đất, bảo vệ đến cùng quan điểm cho rằng các yếu tố cơ bản của nền kinh tế vẫn mạnh.

Tháng 3 năm 2007, ông cam đoan với Quốc hội rằng “có thể giải quyết vấn đề trên thị trường cho vay dưới tiêu chuẩn”. Một ngày trước khi cuộc khủng hoảng toàn cầu nổ ra với sự sụp đổ của một ngân hàng ở Pháp, FED vẫn khẳng định lo ngại chính của cơ quan này là lạm phát.

“Bernanke không hay biết điều gì đang diễn ra” – một thống đốc ngân hàng trung ương nước khác trả lời trên TIME. “Khi nhận ra, Ben thật sự hiểu rõ tình hình và ông ngay lập tức hành động kiên quyết. Nhưng đã mất một khoảng thời gian”.

Sóng gió nổi lên

Bernanke thừa nhận ông đã không lường trước được nỗi lo sợ về khoản cho vay dưới tiêu chuẩn 1 tỷ đô-la có thể làm tê liệt nền kinh tế toàn cầu 60 tỷ đô-la, và thị trường cho vay qua đêm có thể kẹt cứng trong một đêm.

Ông không có cùng đức tin lý tưởng rằng thị trường luôn biết điều gì là tốt nhất như Greenspan, nhưng Ben không khỏi ngạc nhiên khi các hãng tài chính có tiếng lại không đánh giá đúng mức rủi ro trong hồ sơ đầu tư của riêng họ, và các chứng khoán hóa nợ, bảo hiểm tín dụng phái sinh và các vũ khí tài chính có sức hủy diệt hàng loạt khác lại tát vào mặt họ.

Khi Bernanke nhận ra thảm họa đang thành hình, ông vẫn cố gắng giữ bình tĩnh dù rằng phải làm việc bảy ngày một tuần, trắng đêm liên tục, hay khi đủ kiểu người trên phố Wall vây quanh ông la ó và chửi thề.

Bernanke cũng quyết định tránh lặp lại những sai lầm mà các thống đốc ngân hàng của những năm 1930 mắc phải – keo kiệt từ chối cung cấp tiền mặt và suy nghĩ cứng nhắc, hạn chế. Ông treo ảnh họ trong văn phòng, chủ trì những buổi thảo luận động não để thu hút những ý tưởng phi chính thống.

Một điều khoản luật mập mờ đã mang lại cho Hội đồng FED gần như toàn quyền xử lý “trong những hoàn cảnh cấp bách, bất thường” và Bernanke đã làm bất cứ điều gì cần thiết. “Trong hoàn cảnh đặc biệt” – Thống đốc NHTW châu Âu Jean-Claude Trichet nhận định – “ông ấy đã làm được những điều phi thường.”

Chưa có một vị giám đốc nào của FED kiên trì giải thích hành động của mình cho công chúng như Bernanke, tổ chức họp, viết báo, và trả lời phỏng vấn. Trong suốt năm 2009, ông đã 13 lần ra làm chứng trước Quốc hội và không giống như ngài Greenspan cố tình khoác vẻ khó hiểu, ông đã cố gắng làm cho mọi thứ rõ ràng.

Nhưng điều này cũng khiến nhiều người bối rối, cách đối phó với khủng hoảng bằng tất cả biện pháp nào nếu cần của Cục Dự trữ khiến nó trở thành mục tiêu bàn tán rôm rả.

“Chúng tôi là ngân hàng trung ương xông xáo nhất trong lịch sử thế giới” – Kenvin Warsh, một thành viên Hội đồng Thống đốc và là người bạn tâm giao của Bernanke nhận xét. Cục Dự trữ đã dùng khoản tiền thần kỳ của mình dọn sạch những khoản nợ bất thường trị giá 1,6 nghìn tỷ đô la và mua vào 1,7 nghìn tỷ đô-la tài sản bất thường.

Tại sao lại là Ben Bernanke?

Sau khi rời Harvard với học vị Tiến sĩ, Ben Bernanke giảng dạy tại Học viện công nghệ Massachusett, nơi ông gặp gỡ Anna, một sinh viên đến từ Wellesley, người sau này trở thành vợ ông. Họ có với nhau 2 người con, một đang theo học ngành dược và một vừa tốt nghiệp phổ thông

Chúng ta cần giải thích tại sao khuôn mặt ông lại xuất hiện trên trang bìa của số báo Time. Nổi lên trong năm 2009 là câu chuyện về nền kinh tế – sự tụt dốc thê thảm của nó, và những điều đã giúp nó trụ nổi trước sóng gió khủng hoảng. Đây là năm chứng kiến sự ngừng sản xuất, phá sản, tịch thu tài sản để thế nợ.

Đây cũng là năm bão lớn đã qua, Dow hồi phục và cảm giác mong manh rằng chúng ta đã vượt qua thời kỳ tồi tệ nhất.

Ngay cả những câu chuyện chính trị nóng nhất của năm 2009 – nỗ lực lớn của Đảng Dân chủ, cuộc chuyển giao quyền lực của Đảng Cộng Hòa, các gói kích thích kinh tế, thâm hụt, GM và Chrysler; phản ứng dữ dội về các gói cứu trợ; những cuộc tranh luận nảy lửa xung quanh các vấn đề y tế, năng lượng và điều tiết tài chính; tiếng trống đều đặn thúc giục việc làm, việc làm, việc làm – về bản chất, tất cả đều là những câu chuyện về kinh tế và đó là nền kinh tế của Bernanke.

Lý do chính khiến Ben Shalom Bernanke trở thành Nhân vật của năm 2009 theo bình chọn của Time là vì ông là cầu thủ quan trọng nhất dẫn dắt nền kinh tế quan trọng bậc nhất thế giới. Đường lối lãnh đạo đầy sáng tạo của ông đã giúp đảm bảo rằng 2009 là giai đoạn phục hồi yếu, chứ không phải giai đoạn suy thoái thê thảm.

Ông vẫn là người nắm quyền lực vô đối đối với đồng tiền của người Mỹ, việc làm của Mỹ, tài sản tiết kiệm của người Mỹ, và tương lai của nước Mỹ. Những quyết định của ông trước đây và sau này sẽ định hình sự thịnh vượng của người Mỹ, hướng đi chính trị và mối quan hệ của người Mỹ với thế giới.

Ma Wenya – Ảnh: Global Times

Không giống hầu hết sinh viên năm cuối khác phải vất vả tìm kiếm việc làm, Ma – hiện theo học ngành nghiên cứu và phân tích thị trường truyền thông tại Trường đại học Truyền thông CUC, có trụ sở tại Bắc Kinh – đã kiếm được 5 triệu nhân dân tệ (khoảng 732.500 USD) nhờ đầu tư vào thị trường nhà đất và chứng khoán.

Ước mơ làm giàu từ bé

Với giấc mơ trở nên giàu có trên đất Thượng Hải, năm 2003 ở tuổi 15, lần đầu tiên Ma tính chuyện đầu tư buôn bán. Dùng 20.000 nhân dân tệ dành dụm từ tiền lì xì năm mới, Ma thuyết phục cha mẹ đầu tư vào một biệt thự ở quận Mẫn Hàng, Thượng Hải với mức giá 4.000 nhân dân tệ/m².

“Tôi theo dõi thông tin tài chính của vùng này mỗi ngày, dần dần theo dõi quá trình phát triển khiến tôi nhận thấy sự hứa hẹn. Giá của nó tương đối thấp, vùng này cũng tốt và phong cách kiến trúc  phương Tây thật sự hợp với mình. Do đó, tôi thuyết bố mẹ mua Oriental Garden”, Ma kể lại.

Một lần nữa, nhờ vào khả năng nắm bắt tình hình tài chính phi thường, Ma khuyên bố mẹ cậu bán ngôi biệt thự với mức giá 8.000 nhân dân tệ/m², gấp đôi mức giá đã bỏ ra để mua. Ma dành dụm được 80.000 nhân dân tệ nhờ vào cảm quan tài chính nhạy bén.

Với số tiền kiếm được, Ma tiếp tục nghiên cứu và tìm kiếm những cơ hội đầu tư suốt những năm học phổ thông.

“Tôi đã đầu tư trên 10 dự án nhà đất ở Thượng Hải trong vòng ba năm, tất cả đều thu được lợi nhuận. Thời gian đó kinh doanh nhà đất thật sự ăn nên làm ra. Cùng lúc tôi tốt nghiệp cấp III và có 500.000 nhân dân tệ trong tay”.

Mặc dù trước khi tốt nghiệp phổ thông nắm trong tay không ít tiền bạc, nhưng chuyện học hành của Ma lại tuột dốc vì cậu dành hết thời gian vào việc nghiên cứu kinh tế, tài chính. Điểm đậu vào đại học của Ma cũng thấp nhất lớp. Khi nộp hồ sơ vào CUC năm 2006, Ma đã chọn ngành thị trường truyền thông cùng với số điểm thi khiêm tốn.

Bài học từ thị trường chứng khoán

Đôi khi sự tự tin thái quá vào tài năng thiên bẩm có thể khiến người ta nhận được những bài học quý giá. Ma cũng vậy. Ở năm đầu đại học, Ma thay đổi hướng tập trung của mình từ đầu tư đất đai sang thị trường chứng khoán. Ma thua đau ở mặt trận mới ngay khi hướng vào mảnh đất cổ phiếu.

“Tôi đã đầu tư vào chứng khoán từ thời phổ thông nhưng chủ yếu cho vui. Sau đó mới chính thức hướng tới cổ phiếu nhiều hơn. Trước khi kết thúc năm 2007, lúc thị trường đạt đỉnh tôi kiếm lời được 200.000 nhân dân tệ, với vốn đầu tư là 500.000 nhân dân tệ. Nhưng mọi chuyện tốt đẹp ngắn chẳng tày gang”.

“Cổ phiếu của tôi bắt đầu lao dốc và chỉ có thể giữ được cho đến khi số tiền về lại con số ban đầu đã bỏ ra”, Ma nhớ lại.

Và quyết định thay đổi

Chán nản vì thất bại, Ma quyết định tạm dừng chuyện kiếm tiền để tập trung vào học hành và chờ đợi những cơ hội mới. Mãi đầu năm 2009, khi tìm được một cơ hội từ đất đai ở Hương Hà, tỉnh Hà Bắc, Ma mới dành dụm tất cả những gì đang có để mua hai căn biệt thự cùng với một nhóm các nhà đầu tư.

“Tôi chỉ còn lại 500.000 nhân dân tệ, không đủ để đầu tư ở Bắc Kinh. Nhưng vụ đầu tư gần đây đã cho lãi”.

Mặc dù ngành đầu tư tài chính luôn gắn với rủi ro, nhưng điều đó không có nghĩa Ma sẽ bỏ cuộc chơi. Bí mật của Ma nằm ở tài năng thiên bẩm để có thể đưa ra những quyết định trong lúc đầu tư.

“Khi còn là một cậu bé, tôi chưa từng chơi bóng rổ vì nghĩ nó có thể nguy hiểm. Tôi không thích làm những gì có tính mạo hiểm cao, mà chỉ đôi chút nhạy cảm với các xu hướng thị trường để tìm kiếm những cơ hội tiềm năng. Tôi nghiên cứu rất nhiều trước khi nắm lấy cơ hội”.

Khi chuẩn bị tốt nghiệp, Ma lên kế hoạch tiếp tục nghiên cứu để trở thành chuyên gia tài chính nhờ vào khả năng của mình, nhưng khi được hỏi sẽ làm gì nếu ngày mai tay trắng, Ma trả lời: sẽ tiếp tục dành niềm say mê cho việc dạy học.

“Tôi sẽ dạy học ở ngành tài chính để có thể giúp sinh viên biết họ không nên làm gì nhằm tránh sai lầm tôi đã mắc phải”, Ma cười.

Hiện bà đang có 11 công ty với một gia sản không nhỏ. Thật đáng ngạc nhiên, khi một phụ nữ có ba con nhỏ và cũng chỉ 24 giờ đồng hồ mỗi ngày, lại làm được tất cả những điều ấy mà không thấy mình bận rộn, không thấy mình cô đơn và cần phải dựa vào ai đó.

Bà vừa trao giải thưởng Kova cho các tập thể, cá nhân có ảnh hưởng tốt tới cộng đồng và học bổng cho hơn 30 sinh viên nghèo. Ðiều gì đã khiến bà dựng lên một giải thưởng theo cách riêng của mình như vậy?

Giải thưởng này đã được tôi trao bảy năm liên tiếp cho những tấm gương toả sáng với cộng đồng. Thường hiện nay các giải thưởng sau khi trao người ta chỉ rủ nhau đi liên hoan một bữa là hết, nên tự nhiên ý nghĩa của giải thưởng không nhiều. Nhưng giải thưởng tôi trao cho sinh viên thì ngấm sâu vào từng em. Các em được tài trợ sẽ dùng tiền đó để học tiếp, không bỏ dở. Khi tổ chức ra giải thưởng này, đầu tiên tôi chỉ nghĩ được đến thế.

Nhiều giải thưởng hiện nay người giàu được nhận, còn người nghèo thì ít cơ hội. Bởi vậy tôi chọn người học giỏi mà quá nghèo. Các em dùng đồng tiền đó để học tiếp và sau này cống hiến cho xã hội. Tất cả các sinh viên tôi trao học bổng trong bảy năm qua giờ đều thành đạt. Bản thân tôi cũng xuất phát từ một sinh viên rất nghèo nhưng bây giờ tôi đã có tiền, số tiền đó sau này chết đi tôi cũng không mang theo được nên tôi dùng chia sẻ với mọi người, trong đó việc quan trọng nhất là giúp cho sinh viên nghèo. Giải thưởng này chú ý đến phụ nữ, những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, thậm chí có những em cha mẹ là tội phạm mà học giỏi thì vẫn được học bổng. Miễn là cá nhân họ tốt là được.

Sau khi trao học bổng cho sinh viên, tôi nhận thấy còn rất nhiều tấm gương sáng khác sống vì cộng đồng, như hai người nông dân vượt lũ dữ cứu được mấy chục người ở Quảng Bình, tập thể bác sĩ chăm sóc các bệnh nhân AIDS… Tôi thấy cần phải khuyến khích những tấm gương như vậy. Sau đó tôi trao thêm giải cho những nhà khoa học, nhưng phải là các công trình nghiên cứu ứng dụng được trong cuộc sống, không phải lý thuyết một mớ. Ví dụ như người sáng chế ra máy tuốt lúa và mấy trăm sáng kiến cải tiến nông cụ giúp nông dân ở Tiền Giang, một ông ở Quảng Bình lắp hệ thống vô tuyến báo bão cho ngư dân… Những người đó đã làm được những thứ vô cùng vĩ đại, cứu được bao nhiêu người. Ðó là những công trình khoa học giá trị thực sự vì có ích cho người dân.

Giải thưởng này có tài trợ từ nước ngoài. Bà có gặp nhiều khó khăn khi thuyết phục các đối tác nước ngoài chi tiền không?

Thực ra tôi không đi xin tiền cho giải thưởng. Những đối tác của tôi rất mê giải thưởng này nên họ tự nguyện. Họ hiểu tôi và hiểu giá trị những điều tôi đang làm. Thực tế có nhiều nơi muốn tham gia nhưng tôi không đồng ý. Tôi có lòng tự trọng của tôi. Tôi tổ chức ra giải thưởng thì tôi phải có đủ tiền để trao. Tôi trao giải một đồng thì phải chi ra ba đồng, từ tiền tàu xe ăn ở tới tiền đi thẩm định các cá nhân tại địa phương… Tôi làm không để quảng cáo. Tôi mong muốn các em nhận giải thưởng có động lực để phấn đấu, những người khác sẽ theo gương đó. Năm ngoái tôi trao giải cho tập thể bệnh viện Ðống Ða, Hà Nội do rất xúc động trước hình ảnh những bác sĩ bị bệnh nhân AIDS đe doạ chọc kim tiêm vào người nhưng vẫn phục vụ bệnh nhân hết lòng. Có những tấm gương sinh viên sáng đi học chiều nhặt rác để bán lấy tiền học, hay năm ngoái tôi trao giải cho một cậu sinh viên cả năm nằm dưới gầm giường bệnh chăm sóc người mẹ nuôi bị ung thư, trong khi ngoài xã hội đang có những đứa con ruột bỏ cha mẹ mình…

Nguyên phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình:

“Tiến sĩ Hoè là người nhiều khát vọng cống hiến. Tôi bị thuyết phục bởi ý chí của em. Khi đất nước còn khó khăn, Hoè đã vươn lên và đạt được nhiều thành tựu trong nghiên cứu khoa học. Quan trọng là những nghiên cứu của em bây giờ mang lại lợi ích thực sự cho sự phát triển đất nước”

Ông Rajeev Vaidya, giám đốc điều hành công ty Dupont Titanium Technologies (Mỹ):

“Tôi cùng tiến sĩ Hoè biết tới nhau đầu tiên qua nghiên cứu khoa học, sau đó chúng tôi hợp tác kinh doanh cùng nhau. Những câu chuyện về sinh viên nghèo vượt khó để vươn lên trong học tập, các nhà khoa học đã áp dụng kỹ năng và sự tận tuỵ của họ để cống hiến cho cộng đồng, nhiều người không ngại khó khăn để bảo vệ người khác… được tiến sĩ Hoè tôn vinh đã làm tôi bị thuyết phục.

Những gì nữ tiến sĩ Hoè đã làm đem lại nguồn cảm hứng cho chúng ta, nhất là đối với các em sinh viên. Bà có thể là hình mẫu về ý chí vươn tới thành công”

Bà có nói là chỉ trao giải cho những phát minh sáng chế ứng dụng tốt trong thực tế. Vậy nói về khoa học một chút, hiện có nhiều công trình khoa học được đầu tư tốn kém nhưng không có giá trị ứng dụng. Theo bà cần phải làm gì để hạn chế sự lãng phí ấy?

Cách đây 17 năm tôi đã nói trước một hội nghị các nhà khoa học toàn quốc, rằng một trong những nguyên nhân làm nghèo đất nước có vai trò của các nhà khoa học chúng ta, nghĩa là có tôi trong đó. Bởi trong thực tế có đề tài Nhà nước cho một đống tiền, cử một đoàn đi vòng quanh thế giới năm nọ qua năm kia, tới khi về nước thì kết luận là đề tài không thể triển khai, trong khi tiền đã chi rồi. Tại sao chúng ta không khảo sát trước? Rõ ràng điều đó làm nghèo đất nước khi nhiều người dân còn đói và nhiều nhà khoa học khác không có tiền để nghiên cứu. Tôi cho sẽ là sai lầm, nếu kết quả trong phòng thí nghiệm mới chỉ thành công 10%. Sự thành công phải là các sản phẩm được sản xuất đại trà.

Bà thuộc nhóm hiếm hoi các nhà khoa học thành công cả trong kinh doanh. Ðâu là chìa khoá mang tới sự thành công ấy?

Có nhiều nhà khoa học nghiên cứu được nhưng không có tiền để ứng dụng. Vay Nhà nước thì phải trả. Bản thân tôi từng đi vay 200 triệu đồng để ứng dụng đề tài đánh bóng bằng bột mài crôm, nhưng một năm phải trả ngay. Mình phải tự xoay xở để có tiền nghiên cứu và ứng dụng. Tôi sang Mỹ từng phải nằm sàn nhà sân bay một tuần vì không có tiền ngủ khách sạn. Ðó là đầu những năm 90, tôi nghèo lắm. Nhiều năm sau tôi có quen biết một số Việt kiều nên đến nhà họ ngủ nhờ. Tôi đi Mỹ, tự bỏ tiền mua vé máy bay, trong túi chỉ có 500 đô la để tiêu trong hai tháng. Tôi đã phải mang tới 20kg mì gói để ăn. Tôi ngủ ở gầm cầu thang, hết cầu thang nọ tới cầu thang kia trong hai tháng trời ròng rã và chỉ ăn mì. Có nhiều người mời ăn nhưng không phải ai mời tôi cũng ăn. Những ngày ấy tôi phải tiết kiệm như thế để nghiên cứu. Tôi nghĩ chính điều đó giúp tôi thành công như ngày nay.

Ðiều gì đã khiến một phụ nữ bé nhỏ như bà có được ý chí mãnh liệt để đạt nhiều thành công trong nghiên cứu khoa học?

Lúc đó tôi nghĩ rất đơn giản, chỉ muốn vươn lên và thành công trong khoa học. Khi ấy tôi đang là cán bộ giảng dạy đại học ở TP.HCM và Cần Thơ, tôi có hướng dẫn nhiều sinh viên các đề tài nghiên cứu nhưng những đề tài đó không được thành công lắm. Ðến khi sang Mỹ, nhìn phòng thí nghiệm của họ tôi thấy choáng ngợp. Họ phân tích một mẫu chì chỉ hết 59 giây, trong khi ở Việt Nam là 4 tiếng đồng hồ! Lúc đó tôi có khát vọng là làm được như người Mỹ, chứ không nghĩ là mình làm để giàu.

Lý do nào bà đứng trong danh sách 1.000 phụ nữ được đề cử giải thưởng Nobel Hoà bình năm 2005?

Ngày đó uỷ ban giải thưởng sang Mỹ, nghe tiếng tôi bên đó rất nhiều nên họ sang Việt Nam để điều tra, điều tra từ bộ Giáo dục và đào tạo đến TP.HCM… sau đó đưa tôi vào danh sách mấy chục ngàn người. Việt Nam lúc đó cũng có mấy người. Một năm sau, họ gửi cho tôi thông báo là tôi có tên trong danh sách 1.000 phụ nữ trên thế giới được xem xét trao giải Nobel Hoà bình. Cuối cùng họ chọn ông chủ ngân hàng tại Bangladesh với mô hình tín dụng cho người nghèo. Tôi thấy ông ấy rất tuyệt vời và xứng đáng.

Nếu so sánh cái thời đi Mỹ với 500 đôla trong túi với bây giờ, lúc nào bà thấy hạnh phúc hơn?

Tôi không nghĩ là tôi hạnh phúc hơn ngày xưa. Tôi vẫn thế, vẫn rất tiết kiệm dù có nhiều tiền để làm mọi thứ. Tôi đi nhiều nước nhưng vẫn không phung phí vì tôi luôn tự nghĩ có nhiều người đang rất nghèo. Tôi không có được cái cảm giác hạnh phúc hơn ngày xưa, cũng có thể do đã nhiều tuổi. Ngày ấy tôi còn sung sức và tràn trề khát vọng. Ngày ấy tôi hạnh phúc vì tôi có khát vọng. Mỗi khi nghiên cứu thành công đề tài nào, tôi sung sướng tới mức không cần ăn. Bây giờ đôi khi còn cảm thấy mình không hạnh phúc bằng ngày ấy vì mọi thứ đã quá bão hoà. Chỉ khác biệt là bây giờ ốm đau bệnh tật tôi đã có tiền mua những loại thuốc tốt nhất, và giúp được cho nhiều người.

Trong quá khứ, đã bao giờ bà thấy mình thực sự chông chênh hay có cảm giác sụp đổ về một điều gì đó?

Tôi chưa bao giờ có cảm giác ấy. Tôi lập gia đình sớm, có con sớm nên khi vào đại học năm 21 tuổi, tôi đã có ba con. Chồng tôi là người tốt, chăm chỉ làm ăn nhưng lại không muốn tôi làm khoa học. Anh ấy muốn tôi ở nhà, nuôi lợn, nuôi gà và trồng cây, nấu ăn… Chồng tôi đòi hỏi tôi phải là một người phụ nữ cổ điển phục dịch chồng con. Khi chúng tôi chia tay nhau, tôi thấy rất bình thường, không hề đau khổ. Tôi cũng thấy mình thật lạ, chưa bao giờ cảm thấy trống trải cô đơn. Có người nói tôi phải được nhận… huân chương vì sự chịu đựng trong cuộc sống gia đình, nhưng tôi nghĩ họ nhầm vì tôi đã có niềm đam mê khác, đó là khoa học.

Tôi thật sự vẫn day dứt vì nước mình vẫn còn nhiều người nghèo quá! Cứ đi quyên góp để ủng hộ người nghèo có lẽ không phải là cách tốt nhất

Bây giờ mối quan hệ của bà với chồng cũ thế nào?

Chúng tôi vẫn rất tốt với nhau. Chồng cũ tôi sau này có một trang trại ở Long Thành, Ðồng Nai, tôi đã mua lại trang trại đó và biến nó thành vườn cây ăn trái sum suê. Tất cả khách dù là người quen hay lạ vào đó đều được ăn uống miễn phí.

Làm cách nào để một người mẹ có ít thời gian như bà có thể dạy dỗ con mình chu đáo và thành đạt như ngày hôm nay?

Tôi cũng ba chìm bảy nổi với con. Tôi sinh con dày quá cũng vất vả, ba năm ba đứa. Ðứa bé cứ đòi làm chị đứa lớn hơn. Ngày ấy ngoài nuôi ba đứa con nhỏ, tôi còn nuôi thêm ba con lợn, trồng rau, nuôi gà… đủ cả. Tôi cũng không có nhiều thời gian cho con, chỉ quan tâm chủ yếu tới việc học hành. Sau này khi con lớn lên, tôi luyện thi đại học cho con. Nhưng dẫu sao bây giờ tôi vẫn phải nói: cám ơn cuộc đời vì tôi đã có những đứa con ngoan.

Bà đã đạt được vị trí cao trong nghiên cứu khoa học và kinh doanh, vậy bà có thấy mình còn điều gì chưa làm được?

Suốt một chặng đường dài, tới thời điểm này tôi khá hài lòng về bản thân. Tôi đã từng trải qua cảm giác đói khát, chỉ thèm một miếng khoai khi ngồi trên giảng đường đại học, còn bây giờ tôi đã gây dựng được một sự nghiệp lớn, giải quyết việc làm cho mấy ngàn người, tôi có tiền để tài trợ cho những sinh viên nghèo…

Nhưng tôi thật sự vẫn day dứt vì nước mình vẫn còn nhiều người nghèo quá! Cứ đi quyên góp để ủng hộ người nghèo có lẽ không phải là cách tốt nhất. Một mình tôi không thể làm được gì. Tôi chỉ có thể giúp đỡ một số sinh viên nghèo, còn quá nhiều người tôi chưa thể giúp được họ. Làm cách nào để giảm nghèo nhanh hơn, giải quyết tận gốc vấn đề nghèo đói. Quan trọng là cách làm, mình làm chưa tốt thì có thể đi học. Và cơ bản, người ta phải có khát vọng làm bằng được điều đó.

thực hiện Tây Giang
chân dung hội hoạ Hoàng Tường (SGTT)

Ông Lương Văn Lý: Đúng là nhiều nhà đầu tư nước ngoài phàn nàn về môi trường hành chính thiếu minh bạch, thiếu hiệu quả; luật pháp chậm hoàn chỉnh, còn quá nhiều khoảng trống và kẽ hở, lại hay thay đổi; sự thiếu vắng quy hoạch và chiến lược phát triển kinh tế. Ngoài ra, xã hội Việt Nam nói chung là xã hội trong đó vai trò quan hệ cá nhân, quen biết bạn bè là rất quan trọng có thể góp phần vào thành công hay thất bại của công việc kinh doanh.

Ông Lương Văn Lý: Chưa bao giờ tôi thấy áp lực giảm mà trái lại cứ lớn thêm. Những lúc như vậy tôi quyết định quên áp lực đi, đọc sách, đi bơi, xem phim hành động, gọi điện thoại cho vài người bạn để bù khú. Đây là khoảng lặng hết sức cần thiết để lấy lại sự bình tâm.

Giống như nhân vật Sacrlett trong Cuốn theo chiều gió, khi gặp khó khăn thì quyết định đi ngủ một giấc với lời tự nhủ “ngày mai mọi việc sẽ tốt hơn”. Sau khoảng lặng đó, sáng hôm sau tôi sẽ bắt đầu tìm giải pháp cho vấn đề, trước hết bằng cách trao đổi tham khảo ý kiến của đồng nghiệp, đàn anh đã đi trước và sau đó, tự mình suy nghĩ tìm giải pháp.

Ông Phạm Việt Anh: Có chứ, phải xây dựng thương hiệu riêng của cá nhân (nhân hiệu) rồi mới đến công ty (thương hiệu). Vì là người trẻ do vậy để xây dựng được thương hiệu uy tín công ty sẽ mất rất nhiều thời gian. Nên bắt đầu từ những uy tín, thành tích của cá nhân, vì những điều đấy sẽ góp phần xây dựng nên thương hiệu doanh nghiệp. Thương hiệu cá nhân thường được tích cóp và vun đắp thông qua những kinh nghiệm có tính thành tích trong thời kỳ chuẩn bị lập nghiệp.

‘Làm giàu chân chính rất khó’

Chia sẻ kinh nghiệm làm giàu và đưa ra những lời khuyên bổ ích, ba doanh nhân thành đạt đã trao đổi xung quanh nội dung của hơn 2.000 câu hỏi độc giả gửi tới buổi tọa đàm trên VnExpress.net chiều 22/12.

- Quan niệm của các ông như thế nào là giàu? (Thanh Mai, 28 tuổi, TP HCM)

- Ông Đặng Hồng Anh: Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần địa ốc Sài Gòn Thương Tín (Sacomreal): Giàu là thành đạt, có địa vị xã hội, được mọi người nhìn nhận một cách quý trọng.

- Ông Lương Văn Lý: Tổng Giám đốc Công ty cổ phần tư vấn Đại Nam Long (DNL): Rất khó có câu trả lời chung. Trên thế giới khi xếp hạng những người giàu có rất nhiều hạng và không có định nghĩa giàu tuyệt đối. Nhiều tiền hay thành công là quan trọng hơn? Theo tôi thành công trong công việc chính đáng quan trọng hơn.

- Ông Phạm Việt Anh: Chủ tịch Hội đồng thành viên Left Brain Connectors: Có nhiều quan điểm nhưng với tôi cần làm giàu có ý nghĩa: Một là làm giàu tri thức qua nhà trường, thứ hai là tôi luyện phẩm chất qua xã hội, cuối cùng sau khi đạt được hai điều trên thì sẽ giàu về tiền bạc.

Buổi tọa đàm trực tuyến do VnExpress.net tổ chức chiều 22/12. Ảnh: Đức Quang

- Tại sao không ít người Việt Nam vẫn có cái nhìn thiếu thiện cảm với người giàu có? (Quỳnh Anh, 24 tuổi, Hà Nội)

- Ông Lương Văn Lý: Giàu là người thành công trong công việc của mình hay còn gọi là thành đạt, có nhiều người khâm phục, ngưỡng mộ nhưng đồng thời cũng không tránh khỏi có nhiều người ganh tỵ. Việt Nam có điểm xuất phát thấp, đại đa số người dân có mức sống khiêm tốn nên người giàu là thiểu số. Giữa đại đa số người dân có cuộc sống còn khó khăn thì người giàu sẽ phải có cách cư xử khéo léo hơn vì chắc chắn họ sẽ được nhìn nhận, đánh giá bằng một cặp mắt khắt khe. Người giàu ở Việt Nam thường bị nhìn thiếu thiện cảm hơn ở nước ngoài.

- Ông Phạm Việt Anh: Chuyện giàu nghèo là điều tự nhiên của nền kinh tế mở. Đứng ở góc độ tâm lý xã hội thì việc thiếu thiện cảm giữa người giàu và nghèo xuất phát từ việc người giàu “quá tự tin” còn người nghèo thì “quá tự ti”. Theo tôi, nếu tất cả người giàu có đủ tri thức và phẩm chất tốt của một người thành đạt thì sẽ giúp phần xóa dần những khoảng cách tâm lý ấy thông qua những hành vi và thái độ ứng xử…

- Theo quan điểm của các ông, làm giàu khó hay dễ? Và tại sao? (Phạm Khuyên, 27 tuổi, Nam Định)

- Ông Lương Văn Lý: Làm giàu chân chính theo tôi rất khó. Người muốn thành công vượt trội trong công việc phải là người có năng lực thực sự: năng lực chuyên môn và năng lực quản trị. Muốn có năng lực này phải được đào tạo bài bản, chu đáo. Ngoài ra, đó phải là người có bản lĩnh mới có thể làm giàu. Người thành công là người có cái tâm ngay thẳng, chân chính. Đây không không phải là điều ai cũng có được. Nó đòi hỏi một quá trình và mất nhiều thời gian. Không có chuyện làm giàu nhanh chóng, nếu ai muốn thực hiện điều này thì hãy quên ngay đi. Theo tôi, làm giàu rất khó.

Việt Nam đang trong giai đoạn trở mình phát triển, cơ hội rất nhiều, có thể gọi là bùng nổ. Luật pháp chỉ đang từng bước hoàn thiện. Vì thế, làm giàu nhanh tại Việt Nam là chuyện có thật. Tuy nhiên, cơ hội sẽ ngày càng ít đi. Gây dựng cơ nghiệp lúc đầu có thể không khó nhưng đảm bảo cho cơ nghiệp đó ngày càng phát triển thì cần làm ăn bài bản. Do đó cần phải không ngừng nâng cao trình độ và năng lực thông qua đào tạo.

- Tuổi trẻ chúng ta rất có khát vọng làm giàu, nhưng với các thanh niên không hề có tài sản, kiến thức không vào loại xuất chúng, chưa có kinh nghiệm thì nên bắt đầu từ đâu? (Nguyễn Ngọc Dung, 25 tuổi, Hà Nội)

Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần địa ốc Sài Gòn Thương Tín (Sacomreal). Ảnh: Đ.Q

- Ông Đặng Hồng Anh: Làm giàu phải có quá trình, bạn phải nhìn nhận nền tảng của bản thân có gì. Nếu không có tài sản, bạn phải xem tính cách mình phù hợp với ngành nghề nào. Ví dụ: Nếu nhanh nhạy, bạn có thể thử sức ở lĩnh vực kinh doanh, kỹ thuật… Từ đó xác lập được mục tiêu cho mình.

- Khi khởi nghiệp, thất bại là không thể tránh khỏi, vậy làm gì để đứng dậy sau thất bại? Xin các anh chia sẻ những kinh nghiệm thực tế (Thanh Bình, 25 tuổi, Gò Vấp, TP HCM)

- Ông Phạm Việt Anh: Trên thực tế, không có chiến lược nào đúng đắn hoàn toàn, điều đó có nghĩa sẽ có rất nhiều chiến lược sai lầm dẫn đến thất bại. Do vậy, nhiệm vụ của người làm kinh doanh là nên chọn lọc những chiến lược nào ít sai lầm nhất để giảm thiểu rủi ro, thất bại. Tôi rất tâm đắc với quan niệm của tiến sĩ Lê Đăng Doanh: “Phá sản là tàn phá sáng tạo. Khi thất bại mà còn sáng tạo thì còn cơ hội làm lại từ đầu”.

- Ông Đặng Hồng Anh: Nếu nói thất bại là mẹ thành công chỉ là an ủi. Nếu bạn liên tục thất bại thì khó thành công. Bạn phải nhìn lại nguyên nhân thất bại (điều hành, quản trị, bố trí nhân sự…). Đối với doanh nghiệp, không thể để thất bại vì thất bại sẽ ảnh hưởng đến an nguy cho doanh nghiệp, chỉ có không đạt được mục tiêu, kế hoạch đề ra so với nhiều mục tiêu đề ra.

- Ông Lương Văn Lý: Làm thế nào để đứng dậy? Điều đầu tiên là phải muốn đứng dậy, thu mình lại, gom lại tất cả sức lực dồn vào đầu gốc để đứng dậy. Như tôi đã nói 2 năm qua là giai đoạn hết sức khó khăn. Doanh nghiệp mở thêm sản phẩm giải quyết xung đột, giải quyết tranh chấp để các bên tìm ra tiếng nói chung.

- Với đa số mọi người, suy nghĩ làm giàu là phải thành lập doanh nghiệp, tự mình làm chủ. Liệu có thể làm một người nhân viên, một người làm thuê giàu đuợc không? (Kim Chi, 26 tuổi, TP HCM)

- Ông Phạm Việt Anh: Mình không nghĩ vậy. Làm giàu có nhiều cách, vấn đề là quan niệm về giàu của mọi người như thế nào. Người làm thuê cũng có thể kiếm được hàng triệu đô la, trong khi đó chưa chắc người làm chủ đã có thể làm được điều tương tự. Vấn đề là cơ hội của mỗi người đều không giống như nhau.

Ông Phạm Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Left Brain Connectors. Ảnh: Đ.Q

- Đối với các anh, tiềm năng của nền kinh tế Việt Nam nằm trong lĩnh vực nào, liệu có một ngành nào đó đột biến trong thời gian tới? (Minh Hoài, 26 tuổi, Quy Nhơn)

- Ông Lương Văn Lý: Đây là một câu khó trả lời vì cho tới giờ, Việt Nam chưa có chiến lược phát triển kinh tế quốc gia nên chưa có những ngành mũi nhọn được lựa chọn để phát triển trong những năm tới. Tôi nhớ có chuyên gia marketing đề nghị Việt Nam nên chọn thức ăn chẳng hạn như … phở để phát triển. Thật ra cho đến nay cũng chưa ai biết đó sẽ là ngành nào.

Bản thân tôi cũng chưa thấy ngành nào là đột biến cho kinh tế VN. Bởi lẽ đột biến không thể từ trên trời rơi xuống, sự đột biến cần sự vun đắp, bồi dưỡng để phát triển.

- Ông Phạm Việt Anh: Cá nhân tôi không phải là chuyên gia kinh tế vĩ mô nên không thể đưa ra ngành nào đột biến, do vậy cho dù ngành nào có đột biến đi chăng nữa thì cũng bắt đầu từ tư duy sáng tạo có tính đột phá. Vì phải đột phá mới có tính đột biến.

- Theo ông, giới trẻ làm giàu trong bối cảnh hiện nay có thuận lợi và khó khăn gì? Ông có cho rằng trong vài năm nữa, tại Việt Nam sẽ xuất hiện làn sóng thế hệ 9X làm giàu? (Nguyễn Hoài Anh, 25 tuổi, Đà Nẵng)

- Ông Đặng Hồng Anh: Điều thuận lợi với giới trẻ hiện nay là đất nước thoát khỏi chiến tranh, kinh tế thị trường mở cửa, nhà đầu tư nước ngoài vào nhiều, việc tiếp cận tri thức, khoa họa kỹ thuật tiên tiến cũng dễ dàng, thuận lợi hơn. Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ chưa có định hướng, mục tiêu, kế hoạch để phấn đấu đạt được. Theo tôi, giới trẻ càng ngày càng nhiệt huyết hơn nữa, làn sóng làm giàu từ đó sẽ mạnh mẽ hơn.

- Là doanh nhân trẻ đã phải đối mặt với rất nhiều thách thức khi kinh tế vĩ mô nói chung bị khủng hoảng, có lúc nào ông thấy mệt mỏi và suy sụp? Những lúc như thế ông thường làm gì để lấy lại thăng bằng? (Vũ Chí Anh, 31 tuổi, TP Hải Phòng)

- Ông Đặng Hồng Anh: Áp lực điều hành, chi trả cổ tức cho cổ đông lớn, thêm vào đó, cuộc khủng hoảng kinh tế vừa qua càng tạo áp lực lên doanh nghiệp. Tuy nhiên, tôi may mắn xuất thân từ gia đình có truyền thống giáo dục tốt, nhận được sự chia sẻ từ gia đình, bạn bè, cán bộ cốt cán tại công ty… Họ giúp tôi rất nhiều trong những lúc khó khăn.

Tôi rất mê thể thao, golf là một môn thể thao giúp tôi rất nhiều trong công việc.

- Ông Lương Văn Lý: Chưa bao giờ tôi thấy áp lực giảm mà trái lại cứ lớn thêm. Những lúc như vậy tôi quyết định quên áp lực đi, đọc sách, đi bơi, xem phim hành động, gọi điện thoại cho vài người bạn để bù khú. Đây là khoảng lặng hết sức cần thiết để lấy lại sự bình tâm.

Giống như nhân vật Sacrlett trong Cuốn theo chiều gió, khi gặp khó khăn thì quyết định đi ngủ một giấc với lời tự nhủ “ngày mai mọi việc sẽ tốt hơn”. Sau khoảng lặng đó, sáng hôm sau tôi sẽ bắt đầu tìm giải pháp cho vấn đề, trước hết bằng cách trao đổi tham khảo ý kiến của đồng nghiệp, đàn anh đã đi trước và sau đó, tự mình suy nghĩ tìm giải pháp.

Ông Lương Văn Lý, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần tư vấn Đại Nam Long (DNL). Ảnh: Đ.Q

- Anh Hồng Anh rất nổi tiếng. Anh có thể chia sẻ gì về quá trình đạt đến điều này ngoài những trợ giúp từ bác Đặng Văn Thành? Theo anh, đâu là điểm cân bằng giữa: sự nổi tiếng thông thường, sự thành đạt trong kinh doanh và sự cống hiến cho xã hội? (Vũ Thọ, 32 tuổi, Nam Định)

- Ông Đặng Hồng Anh: Tôi không phủ nhận mình có xuất phát điểm tốt hơn những bạn đồng trang lứa, nhưng đây chỉ là một trong những yếu tố thuận lợi. Những thành quả đạt được của Sacomreal sau 5 năm hoạt động đã chứng minh cho những cố gắng và năng lực của bản thân tôi.

- Xin ông cho biết việc giới trẻ ngày nay có nên tự xây dựng thương hiệu riêng cho công ty của mình hay không? Nếu có, trong việc xây dựng thương hiệu thường gặp phải những khó khăn nào? Ngoài ra, để định hướng tốt cho mục tiêu của mình cần nhất những yếu tố nào? (Việt Hùng, 28 tuổi, TP HCM)

- Ông Phạm Việt Anh: Có chứ, phải xây dựng thương hiệu riêng của cá nhân (nhân hiệu) rồi mới đến công ty (thương hiệu). Vì là người trẻ do vậy để xây dựng được thương hiệu uy tín công ty sẽ mất rất nhiều thời gian. Nên bắt đầu từ những uy tín, thành tích của cá nhân, vì những điều đấy sẽ góp phần xây dựng nên thương hiệu doanh nghiệp. Thương hiệu cá nhân thường được tích cóp và vun đắp thông qua những kinh nghiệm có tính thành tích trong thời kỳ chuẩn bị lập nghiệp.

- Làm sao để “Tiền lại đẻ ra tiền”? Anh Đặng Hồng Anh có thể chia sẻ về vấn đề này không? (Trần Nhật Hoa, 28 tuổi, TP HCM)

- Ông Đặng Hồng Anh: Để tiền đẻ ra tiền bạn phải đầu tư, nhưng sẽ có rủi ro. Hiện có 3 kênh đầu tư thông dụng nhất: chứng khoán, bất động sản, vàng. Bạn phải nghiên cứu, am hiểu, lựa chọn đơn vị tư vấn cho tốt để hạn chế rủi ro. Còn nếu muốn an toàn, bạn hãy gửi tiết kiệm.

Hiện kênh đầu tư từ vàng và chứng khoán khá bất ổn. Cho nên nếu có tiền (khoảng 100 triệu), bạn có thể chọn kênh bất động sản, vì giữ chắc tài sản trong tay (đất, sổ đỏ).

- Cho tôi hỏi các anh đã có gia đình chưa? Mẫu bạn gái của các anh là gì? Bà xã của anh Lý quan niệm như thế nào về chuyện làm giàu của chồng? (Nguyệt Anh, 26 tuổi, TP HCM)

- Ông Đặng Hồng Anh: Tôi may mắn có một người vợ rất tốt và hai bé trai kháu khỉnh (một bé 1 tuổi, một bé 4 tuổi).

- Ông Phạm Việt Anh: MBA (thạc sỹ quản trị kinh doanh)! (cười)

- Ông Lương Văn Lý: Làm giàu sẽ trả giá đắt. Tiền bạc, thời gian và sức khỏe. Càng ham làm giàu thì càng hy sinh nhiều thời gian. Không có thời gian thì có khi không có sức khỏe và không còn thời gian chăm sóc gia đình. Cần cân bằng 3 yếu tố trên. Bà xã là người cổ vũ tôi mạnh mẽ ra tư nhân. Vai trò của vợ tôi rất quan trọng đối với công việc hiện tại của tôi. Vợ tôi làm công việc giảng dạy tại trường Đại học Khoa học tự nhiên TP HCM.

- Chú Lý vốn là người làm nhà nước. Chú có thể đưa ra một lời khuyên thẳng thắn cho các bạn sinh viên mới ra trường là nên làm nhà nước hay làm ngoài không ạ? Có nhiều câu trả lời về vấn đề này nhưng hay chung chung kiểu “biện chứng” cả hai đều tốt! Cũng mong nhận được câu trả lời về “tổng số dự trữ tài sản” của chú. (Trương D, 23 tuổi, Hà Nội)

- Ông Lương Văn Lý: Làm việc cho nhà nước có nhiều cái lợi. Trước hết có kinh nghiệm về phương thức vận hành bộ máy nhà nước, sau này ra làm tư nhân sẽ có kinh nghiệm. Bởi lẽ, khi ra làm tư nhân hầu như ngày nào cũng phải giải quyết công việc liên quan đến nhà nước. Việc giải thích luật pháp và vận hành luật pháp ở Việt Nam cực kỳ quan trọng. Trong luật pháp có nhiều khoảng trống không rõ ràng, sẽ phụ thuộc vào cách lý giải của quan chức nhà nước.

Kinh nghiệm làm việc tập thể: lấy ý kiến tập thể, tôn trọng ý kiến tập thể. Nhà nước làm việc tôn trọng tập thể. Trong khi đó, thực tế doanh nghiệp tư nhân lại chuộng chế độ thủ trưởng. Mấy chục năm làm nhà nước tôi học được cách làm việc tập thể. Làm việc nhà nước là quá trình học hỏi giúp ích. Chỉ mới 3 năm ra tư nhân trong giai đoạn khủng hoảng này nên chưa có dự trữ.

- Công ty của anh Việt Anh lấy tên Left Brain Connectors từ ý tưởng nào? Phải chăng hoạt động tư vấn không cần tư duy cảm xúc của não phải? (Trần Diệu Thùy, 25 tuổi, Hà Nội)

- Ông Phạm Việt Anh: Bản chất của tiếp thị sáng tạo là sử dụng bán cầu não phải (tư duy sáng tạo, tầm nhìn bối cảnh, trực giác) trong khi tiếp thị truyền thống sử dụng bán cầu não trái (tư duy logic, tuyến tính, chức năng). Khi sử dụng đồng thời cả hai tư duy này sẽ làm tăng gấp bội khả năng tiếp thị, nâng tầm thương hiệu và mang lại hiệu quả kinh doanh tối ưu.

Công việc của Left Brain Connectors không thay thế tiếp thị truyền thống (não trái). Nó là sự bổ sung thuần túy (não phải), là một chức năng cần được bổ sung cho bộ phận tiếp thị, một chức năng cần đến sự toàn tâm toàn ý, có hệ thống và tính chuyên nghiệp của quy trình.

- Anh Hồng Anh đã nói rằng anh chỉ ngủ một đêm là sáng hôm sau có thêm 1 tỷ đồng trong tài khoản… Nhưng nếu cha mẹ anh không có tiền để anh làm vốn kinh doanh thì liệu anh có thể có ngay 1 tỷ đồng đó hay không? (Trần Văn Minh, 22 tuổi, 32 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội)

- Ông Đặng Hồng Anh: Hiện tại, số tiền hàng ngày mà tôi kiếm được, phụ thuộc vào kế hoạch kinh doanh của Sacomreal.

- Một ngày làm việc của quý vị là bao lâu? (Đặng Bắc Phương, 30 tuổi, 141-143 Hàm Nghi, Quận 1, TP HCM)

- Ông Lương Văn Lý: Bình thường tôi làm việc 10 giờ đồng hồ một ngày. Nếu tính những buổi tiếp khách cũng là thời gian làm việc thì có thể là 14-15 tiếng đồng hồ. Tôi ít khi nào ngủ trước 12h khuya, thông thường tôi thức dậy vào lúc 6 giờ sáng.

- Ông Phạm Việt Anh: Một ngày làm việc của tôi khoảng 3 tiếng tuy nhiên thời gian tư duy cho công việc thì mất từ 12-15 giờ. Do công việc liên quan đến sáng tạo tôi có thể làm việc ở bất cứ mọi nơi, mọi lúc khi cảm hứng trào dâng. Thậm chí đôi lúc khi ngủ cũng bừng tỉnh cầm giấy viết ghi lại những ý tưởng ùa về, để sáng mai họp lại với đội ngũ để triển khai cho kịp tiến độ công việc do khách hàng giao phó.

- Ông Đặng Hồng Anh: Một ngày làm việc của tôi từ 10 giờ đồng hồ trở lên. Thời gian dành cho việc tiếp khách 4-5 ngày và có thể kéo dài đến khuya, do tính chất ngành nghề của mình phải thường xuyên giao tiếp.

- Các anh quan niệm thế nào về một người phụ nữ có khát khao làm giàu và khẳng định bản thân trong lĩnh vực kinh doanh? Liệu những người phụ nữ ấy có thể vẫn giữ được vai trò làm vợ làm mẹ hay không? (Lan Nguyen, 23 tuổi, Hà Nội)

- Ông Lương Văn Lý: Tôi nghĩ đàn ông hay phụ nữ đều như nhau, làm giàu là việc nên khuyến khích và nên cỗ vũ và không nên có bất cứ sự phân biệt nào. Tuy nhiên làm giàu có cái giá của nó, điều này không loại trừ nam hay nữ. Chính vì thế không nên để mình phải trả cái giá cao quá, không nên để cho việc làm giàu lấn át đi đến triệt tiêu thời gian dành cho bản thân mình, bạn bè và cho gia đình.

- Nhân vật nổi tiếng nào trong giới kinh doanh mà các ông yêu mến nhất? Vì sao? Xin cảm ơn! (Hung, 29 tuổi, Bắc Ninh)

- Ông Đặng Hồng Anh: Đó là ba của tôi (ông Đặng Văn Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị Sacombank). Ba tôi là thần tượng của tôi. Tôi kế thừa và học được ở ba cách nghĩ, kinh nghiệm trong quản trị, điều hành doanh nghiệp…

- Gửi anh Việt Anh. Các hãng nước ngoài làm dịch vụ marketing, branding tốt hơn các công ty Việt Nam. Có thể thấy các chiến dịch marketing của các mạng di động lớn của Việt Nam có sử dụng nhiều đến dịch vụ của các hãng nước ngoài. Có phải tư duy chiến lược của người nước ngoài tốt hơn người Việt Nam? Quan điểm của anh về digital marketing trong kinh doanh? (Nguyễn Mạnh Tiến, 25 tuổi, Cầu Giấy, Hà Nội)

- Ông Phạm Việt Anh: Có những chương trình các agency Việt Nam làm tốt hơn agency nước ngoài, do vậy tính phù hợp của năng lực agency và nhu cầu của chương trình sẽ quyết định việc chọn lọc agency tốt nhất. Không hẳn tư duy chiến lược của người nước ngoài tốt hơn VN, hay ngược lại. Điều này phụ thuộc vào tính chuyên nghiệp và sự thấu hiểu của thị trường mục tiêu trước khi xây dựng chiến lược.

Tất cả những nhà hoạch định chiến lược đều sử dụng chung một phương pháp như nhau là lấy khách hàng làm trọng tâm cho việc xây dựng chiến lược, do vậy những chiến lược tốt nhất phải bắt đầu từ việc thấu hiểu khách hàng tốt nhất. Chính vì thế, khi anh hiểu sai thị trường (đầu vào) thì đầu ra sẽ sai. Không phân biệt anh là agency nước ngoài hay trong nước.

- Bí quyết làm giàu của các anh là gì? Tôi có ước mơ làm giàu từ lâu nhưng quả thực chưa biết phải bắt đầu từ đâu và như thế nào! Việt Nam đang trên con đường hội nhập một cách rộng rãi với thế giới. Là một công dân Việt Nam tôi mong muốn mỗi người sẽ làm giàu cho đất nước mình ngày một đàng hoàng hơn, to đẹp hơn. (Nguyễn Ngọc Mai, 28 tuổi, Hà Nội)

- Ông Đặng Hồng Anh: Theo tôi, đó là sự nhạy bén, quyết đoán, nhiệt huyết trong công việc.

- Ông Phạm Việt Anh: Tôi làm giàu chẳng có bí quyết gì cả. Thực tế là tôi làm giàu bằng “não phải” (sáng tạo) và tiêu tiền bằng “não trái” (thông minh). Kiếm tiền cũng không hẳn là khó, tiêu tiền thì khó hơn, do vậy để phát triển bền vững, bạn cần phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa “não trái” và “não phải”.

- Ông Lương Văn Lý: Chúng tôi là một công ty tư vấn nên chúng tôi tập trung cố gắng giữ cho được khách hàng cũ đồng thời tìm được càng nhiều khách hàng mới càng tốt. Muốn như vậy, chất lượng dịch vụ phải ngày càng tốt hơn, đáp ứng cao hơn lợi ích của khách hàng và thời gian cung cấp dịch vụ phải ngày càng ngắn hơn. Nếu làm được như vậy chúng tôi có thể giữ phí dịch vụ của chúng tôi ở mức cao. Đó là bí quyết làm giàu.

- Khi tư vấn cho các doanh nghiệp trong thời điểm có suy thoái, ông nói gì với họ? (Nguyễn Minh Vân, 29 tuổi, Hải Phòng)

- Ông Lương Văn Lý: Công ty DNL chuyên tư vấn đề đầu tư. Chúng tôi tư vấn cho khách hàng các khía cạnh: pháp lý, tài chính (soạn thảo kế hoạch kinh doanh), thủ tục xin giấy chứng nhận đầu tư, giúp khách hàng thỏa thuận với đối tác… các khâu từ lúc dự án được soạn thảo trên giấy tờ cho đến khi dự án được thực hiện trên thực địa.

DNL không tư vấn về chiến lược và sách lược kinh doanh nên hầu như không có khách hàng đến hỏi ý kiến về kế hoạch thoát khỏi suy thoái, khủng hoảng.

- Cái giá phải trả cho khát vọng làm giàu của anh là gì? Vì em nghĩ để làm giàu có hàng nghìn cách, nhưng mỗi cách có cái giá của nó. Sinh viên tụi em có thể nghĩ ra hàng nghìn cách để thực hiện khát vọng, nhưng để biết cái giá của nó thì chỉ có cách trải nghiệm, lúc ấy cũng khá muộn màng để sửa chữa mọi thứ! (Trương Thị Nguyệt Hằng, 21 tuổi, Đồng Nai)

- Ông Đặng Hồng Anh: Đối với tôi, đó là thời gian và sức khỏe.

- Gửi anh Đặng Hồng Anh. Anh có thể chia sẻ cho tôi biết phương cách quản lý và điều hành nhân sự của anh được không? Làm thế nào để anh có thể điều khiển được công ty với nhiều nhân sự lớn tuổi và kinh nghiệm hơn anh? Anh có cho rằng Sacomreal do anh lãnh đạo đã đi đúng hướng?(Trần Minh Đức, 29 tuổi, E7 Bách Khoa Hà Nội)

- Ông Đặng Hồng Anh: Sau 5 năm, những thành quả mà Sacomreal đạt được đã phần nào trả lời cho 3 câu hỏi đó.

- Các ông có bao nhiêu chân dài theo đuổi (Thùy Chi, 22 tuổi, Mỹ)

- Ông Đặng Hồng Anh: (cười)

- Em chào anh Phạm Việt Anh. Em vừa mở công ty riêng được 3 tháng nhưng vẫn chưa có thu nhập. Trong 3 tháng đó em cũng rất cố gắng đưa ra nhiều ý tưởng nhưng không thành. Em mong anh tư vấn những giải pháp hợp lý để đưa công ty phát triển. (Nguyễn Văn Cao, 24 tuổi, TP HCM)

- Ông Phạm Việt Anh: Ba tháng là khoảng thời gian quá ngắn để quyết định việc ổn định kinh doanh của một doanh nghiệp. Theo mình hiểu thì bạn đang kinh doanh một ngành nghề có tính đặc thù (kỹ thuật, tư vấn…), khác với việc kinh doanh buôn bán thông thường chỉ cần vốn liếng và sự nhạy bén bẩm sinh thì những ngành này đòi hỏi những kinh nghiệm có tính thành tích của cá nhân rất cao trong công việc điều hành và kinh doanh vì nó được nhìn nhận là những vốn liếng có giá trị vô hình giúp tạo dựng niềm tin của khách hàng khi làm việc với mình.

Với việc mới ra trường mà đã quyết định làm ngay là hơi sớm khi chưa có nhiều thành tích. Việc quyết định sự thành bại của kinh doanh phải bằng mục tiêu. Ví dụ nếu mục tiêu năm năm đầu của bạn là tạo dựng uy tín và kinh nghiệm thì mục tiêu lợi nhuận vẫn là thứ yếu. Sau khi đã có đầy đủ những “vốn liếng vô hình” trên, thì giá trị doanh nghiệp sẽ được gia tăng, tùy theo nghệ thuật xây dựng thương hiệu của bạn.

- Hiện tại các ông đang kinh doanh theo hướng nào:” Bán cái mọi người cần hay bán cái mình đang có”? Vì sao lại kinh doanh theo hướng đó ? (Hoàng Hà, 22 tuổi, Lạch Tray, Hải Phòng)

- Ông Đặng Hồng Anh: Hiện tại, tôi đang kinh doanh theo cách hài hòa giữa 2 hướng mà bạn nêu ra. Với những cái đang có, chúng tôi phải nghiên cứu, trau chuốt cho nó phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Còn đối với cái mọi người cần, thì đó là định hướng để chúng tôi đáp ứng nhu cầu đó.

- Có rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam nhưng hiện tại họ rất là chán và sợ môi trường đầu tư của Việt Nam vì hay bị thay đổi về cách làm, về luật pháp. Rất khó lấy các dự án của Việt Nam vì thông thường phải thông qua các công ty con của các sếp mới có thể lấy được. Và phải chung chi, ăn nhậu?(Trần Văn Minh, 22 tuổi, 32 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội)

- Ông Lương Văn Lý: Đúng là nhiều nhà đầu tư nước ngoài phàn nàn về môi trường hành chính thiếu minh bạch, thiếu hiệu quả; luật pháp chậm hoàn chỉnh, còn quá nhiều khoảng trống và kẽ hở, lại hay thay đổi; sự thiếu vắng quy hoạch và chiến lược phát triển kinh tế.

Ngoài ra, xã hội Việt Nam nói chung là xã hội trong đó vai trò quan hệ cá nhân, quen biết bạn bè là rất quan trọng có thể góp phần vào thành công hay thất bại của công việc kinh doanh. Còn những yếu tố tiêu cực khác thì không phải chỉ ở Việt Nam mới có và doanh nhân, nhà đầu tư cũng có trách nhiệm góp phần với các cơ quan chức năng đấu tranh chống lại những hiện tượng tiêu cực đó.

- Cách làm giàu của người Việt Nam và cách làm giàu của những nước khác (Mỹ, Trung Quốc) giống và khác nhau ở điểm nào? Khi làm giàu, theo các anh, nhưng điều kiện cần & đủ như thế nào? (Nguyễn Long, 30 tuổi, 457 Xô Viết Nghệ Tỉnh, P26, Bình Thạnh)

- Ông Phạm Việt Anh: Với những doanh nhân chân chính và chuyên nghiệp, việc làm giàu tại Việt Nam và thế giới đều giống nhau ở điểm là thấu hiểu thị trường, có khát vọng làm giàu, có ý tưởng độc đáo và quan trọng nhất là năng lực biến ý tưởng đó thành hiện thực. Ở thời đại công nghệ thông tin như hiện nay, ý tưởng không phải là thứ “hàng hóa” quá hiếm mà quan trọng là việc biến nó thành lợi nhuận. Nếu ý tưởng này không thành thì sẽ còn nhiều ý tưởng khác, song nếu mất đi lửa làm giàu và năng lực triển khai thì dù có triệu ý tưởng độc đáo cũng chỉ là “ước mơ” và “mơ ước làm giàu”.

- Quảng cáo là một nghệ thuật. Theo các anh làm thế nào để một công ty thu hút được nhiều sự chú ý nhất? (Trần Tùng, 27 tuổi, 15 Đinh Tiên Hoang – Q.1)

- Ông Phạm Việt Anh: Ý tưởng, ý tưởng và ý tưởng (độc đáo nhưng phù hợp). Cũng giống như trong kinh doanh bất động sản, yếu tố quan trọng nhất là: Địa điểm, địa điểm và địa điểm!

- Thưa anh Hồng Anh, thị trường bất động sản Việt Nam năm 2010 sẽ phát triển theo xu hướng nào? Xu hướng thu đất để đầu tư bất động sản, anh thấy như thế nào? (Trương Bá Quang, 25 tuổi, 12AB Thanh Đa, Phường 27, quận Bình Thạnh, TP HCM)

- Ông Đặng Hồng Anh: Theo tôi, nó sẽ phát triển theo chiều hướng tích cực, bởi sẽ có nhiều sản phẩm để nhà đầu tư và khách hàng chọn lựa. Các chủ đầu tư sẽ phải chú trọng đến tiến độ và chất lượng sản phẩm với tinh thần trách nhiệm cao nhất, để giữ uy tín và thu hút nhiều khách hàng hơn nữa.

- Kính thưa ông Lý, một người bạn nước ngoài của tôi đã nói: “Người Việt Nam không kinh doanh bằng Não mà kinh doanh bằng cái Mồm. Có nghĩa là hay nói xấu lẫn nhau hoặc chơi xấu lẫn nhau”. Theo ông, làm gì và làm như thế nào để mọi người Việt Nam không kinh doanh bằng mồm nữa mà nên kinh doanh theo đúng nghĩa của nó, thương yêu nhau nhiều hơn nữa trong môi trường kinh doanh? (Trần Văn Minh, 22 tuổi, 32 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội)

- Ông Lương Văn Lý: Nếu doanh nhân Việt Nam không kinh doanh bằng não thì chúng ta không có được những doanh nhân thành đạt và giàu có để nói chuyện lý thú như hôm nay. Không ai kinh doanh bằng mồm mà có thể thành tỷ phú được. Còn nói về sự thiếu hợp tác lẫn nhau điều này có thể thấy được ở một vài doanh nghiệp, một vài doanh nhân; đây là vết tích của một thời gian dài làm ăn nhỏ lẻ manh mún, cạnh tranh với nhau theo kiểu “tao sống thì mày phải chết”.

Vết tích này sẽ nhanh chóng biến mất khi nền kinh tế Việt Nam lớn mạnh, hiện đại và hội nhập, đòi hỏi các doanh nhân Việt Nam phải thực sự bắt tay nhau kết hợp sức mạnh của nhau để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.

- Anh sẽ đề nghị tôi làm gì để trở thành một nhà triệu phú. Những cuốn sách mà anh tâm đắc nhất? Ai là thần tượng của anh? (Lương Chí Hiếu, 30 tuổi, TP HCM)

- Ông PhạmViệt Anh: Người Nhật có cách nghĩ muốn kiếm tiền thì phải đổ mồ hôi, muốn không đổ mồ hôi mà có tiền thì phải suy nghĩ. Cuốn sách tôi thích nhất là cuốn Whatever you think, think the opposite (tạm dịch: Bất cứ điều gì bạn nghĩ nên nghĩ thêm điều ngược lại), của Paul Arden. Một cuốn sách giúp khích lệ tinh thần khởi nghiệp và sáng tạo vốn có trong bạn. Có thể tôi không có thần tượng nhưng có những doanh nhân đàn anh làm tôi ngưỡng mộ, là nguồn khích lệ tính khởi nghiệp của tôi như Lý Quý Trung, Đặng Lê Nguyên Vũ, Lý Ngọc Minh…

- Gửi anh Đặng Hồng Anh. Khi bắt đầu thành lập công ty kinh doanh địa ốc khó khăn lớn của anh là gì? Làm thế nào để vượt qua các khó khăn đó khi mọi chuyện mới chỉ là bắt đầu? (Ngô Thành Liêm, 28 tuổi, Lai Vung, Đồng Tháp)

- Ông Đặng Hồng Anh: Thời điểm thành lập Sacomreal năm 2004 là giai đoạn thị trường địa ốc đang đóng băng. Tôi đã cùng với các định chế tài chính đưa ra mô hình tài trợ mua bán bất động sản dài hạn 20 năm. Nhờ thế, các khách hàng có được nguồn hỗ trợ về tài chính để thực hiện giao dịch. Và từ đó, thị trường bất động sản ấm dần lên.

- Tôi rất khâm phục ông Lý đã từ quan để thực hiện những khát vọng của mình. Giả sử sau khi từ quan về bỗng dưng ông mất hết tài sản và trắng tay, vậy ông có quay trở lại làm quan hay vào một công ty, tổ chức nào đó không? (Phạm Ngọc Hưng, 27 tuổi, Hà Nội)

- Ông Lương Văn Lý: Quyết định không làm việc cho nhà nước nữa là một quyết định đã được chuẩn bị hết sức kỹ lưỡng trong một thời gian khá dài. Không thể có yếu tố ngẫu nhiên hay “bỗng dưng” trong việc này được.

- Là người trẻ và kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng thương hiệu khá mới mẻ, ông nghĩ đây là thời cơ hay thách thức? (Hà Hải, 27 tuổi, Hải Phòng)

- Ông Phạm Việt Anh: Thách thức là cái tôi nghĩ tới đầu tiên chứ không phải cơ hội, vì ngành tư vấn thương hiệu vốn còn rất mới mẻ tại VN và là thế mạnh nhiều năm của những tập đoàn quốc tế. Do đây là một ngành non trẻ tại VN thì đấy lại là thời cơ của những doanh nghiệp tư vấn thương hiệu Việt như Left Brain Connectors tiên phong từng bước khẳng định mình.

Ở Left Brain Connectors hiện hội tụ đầy đủ nhiều nhân sự đã có kinh nghiệm và thành công nhất định cho những tập đoàn tư vấn truyền thông và thương hiệu đa quốc gia đang điều hành và quản lý. Do vậy, mọi sản phẩm hay dịch vụ do Left Brain Connectors cung cấp đều đạt chuẩn tắc nghề nghiệp mang tính quốc tế.

- Từ năm 2006, VnExpress.net đã bình chọn và công bố danh sách 100 người giàu trên sàn chứng khoán. Hoạt động này nay thành thường niên để tôn vinh doanh nghiệp làm ăn chân chính thành đạt và thay đổi quan niệm xã hội về người làm giàu cho đất nước. Các ông nghĩ gì về chương trình này, trong khi thế giới không lạ gì chuyện xếp hạng người giàu? (Trần Minh Long, 28 tuổi, TP HCM)

- Ông Đặng Hồng Anh: Tôi cũng cảm ơn VnExpress.net Thông qua việc bình chọn này, đã trả lời một phần nào đó công sức mà giới doanh nhân đã nỗ lực cố gắng làm việc. Tôi rất vui và tự hào vì nhiều năm liền lọt vào top người giàu trên sàn chứng khoán do VnExpress.net bình chọn.

Các bạn trẻ phải xác định được định hướng và mục tiêu nghề nghiệp của mình, sau đó kiên trì và nhiệt huyết để đạt được nó. Thế hệ 8X và 9X là thế hệ được kế thừa và kỳ vọng rất nhiều, nên các bạn trẻ cần phải cố gắng và nỗ lực thật nhiều để đạt được hoài bão và ước mơ của mình.

Nếu gặp phải thất bại, các bạn cũng hãy bình tĩnh, đừng nản lòng mà hãy nhìn nhận, đánh giá những thất bại này để đúc kết kinh nghiệm cho bản thân, đồng thời xây dựng cho mình định hướng mới.

- Ông Lương Văn Lý: Như tôi đã nói từ đầu, làm giàu chính đáng rất đáng hoan nghênh, nên cổ vũ. Đây cũng là quan điểm chính thức của lãnh đạo VN. Điều tôi mong muốn là trong vòng 5 năm nữa, chúng ta sẽ có những doanh nhân VN không những được xếp hạng trong nước như VnExpress.net đang làm mà còn được xếp hạng hàng năm trong danh sách Forbes.

- Ông Phạm Việt Anh: Đây là một chương trình tốt để công khai khuyến khích việc làm giàu chân chính đối với doanh nhân và đồng thời xây dựng nhận thức đúng đắn của xã hội về sự thành đạt xứng đáng của doanh nghiệp trong thời kỳ đổi mới, hội nhập. VN là một nền kinh tế đang phát triển và bản thân chữ “đang phát triển” đã chứa đựng nhiều cơ hội. Vậy còn chờ gì nữa! Các bạn hãy bắt đầu và chỉ bắt đầu khi bạn nhìn thấy những cơ hội mà không gì giữ chân bạn được (cho dù là mức lương nghìn đô từ những công việc ổn định khác).

Buffett is born August 30, 1930, in Omaha, Nebraska to Howard and Leila Buffett. Howard, a stock broker, is later elected to Congress.

Buffett has two sisters, Doris and Bertie.

The Buffetts had already been a business-focused family for generations.

According to The Snowball by Alice Schroeder, the only authorized biography, Warren’s grandfather, Ernest, owned a lucrative grocery store; Warren’s father started a successful stock brokerage firm amidst the turmoil of the free-falling U.S. economy in 1931.

The family motto is “Spend less than you make,” a saying that becomes deeply ingrained in Buffett.

Buffett is a competitive businessman early.

According to The Snowball, he begins selling packs of gum and bottles of Coke at six-years-old to make money, putting the change in his favorite accessory: a nickel-plated money changer attached to his belt. He also learns about the stock market at his father’s brokerage office, where he spends much of his free time.

His favorite book? One Thousand Ways to Make $1,000.

At age 14, Buffett files his first tax return, having made $1,000 from his paper route, according to The Snowball.

Although succeeding at business, he is not doing as well in the other areas of adolescent life. According to the biography, Buffett is rebellious: he and his friends regularly steal from the local department store, and he struggles in middle school for lack of interest.

When his father threatens to take away his source of income, the paper route, Buffett shapes up and starts applying himself.

In 1944, Buffett joins the rest of his family in Washington, D.C., where his father had been elected to Congress. He begins attending Woodrow Wilson High School as a sophomore.

According to Schroeder, “He thought like a businessman but did not look like one. He fit uncomfortably into the high school crowd, showing up with the same tattered sneakers and droopy socks peeking out from under baggy trousers day after day…” Understanding that he needs to be liked in order to be more successful, his new favorite book becomes Dale Carnegie’s How to Win Friends and Influence People.

Buffett’s most lucrative endeavor during high school is a series of pinball machines that he and his friend set up in several barbershops, where they rake in the profits.

In 1947, Buffett graduates sixteenth out of 350 students. Underneath his picture in the school yearbook is the self-awarded title of “future stockbroker,” according to The Snowball.

He attends The Wharton School at the University of Pennsylvania that fall, but he is unenthused about undergraduate life. “What was the point?” Buffett remembers thinking in the book. “I was making enough money to live on. College was only going to slow me down.”

During his time at Wharton, Buffett pledges Alpha Sigma Phi, the fraternity to which his father and uncles belong as well. In 1949, after his father loses a Congressional election and returns to Nebraska, Buffett also chooses to go home.

He transfers to the University of Nebraska, where he graduates in 1950 with a B.S. in Economics.

After learning that two of his favorite investers, Benjamin Graham and David Dodd, teach there, Buffett applies to and is accepted by the Graduate School of Business at Columbia. He graduates with a M.S. in Economics in 1951, and returns to Omaha to work as an investment salesman at his father’s firm, Buffett-Falk & Co, according to The Snowball.

In 1953, Buffett marries Susan Thompson, and the next year, they welcome their first child — Susan Alice Buffett.

In 1954, Buffett accepts a job with his idol, Benjamin Graham, at Graham-Newman Corp. in New York. That same year, the Buffetts have their second child, Howard Graham Buffett (pictured with sister Susie).

In 1956, Graham decides to retire and offers Buffett the chance to become a general partner. But according to Schroeder: “Without Ben there, it wasn’t worth it to stay, not even to be thought of as Graham’s intellectual heir.” He refuses the opportunity and instead returns to Omaha to start his own firm: Buffett Associates, Ltd.

Among the seven total partners, Buffett puts in the smallest share at only $100. “I was brimming with ideas, but I was not brimming with capital,” he remarks in The Snowball.

In 1957, Buffett buys a five-bedroom stucco house in Omaha, according to The Snowball, where he will continue to live through the present. It costs $31,500 and totals about 6,000 square feet, according to Forbes.

The next year, he welcomes his third child, Peter Andrew Buffett.

Warren is introduced to Charlie Munger in 1959 (pictured), who becomes a close friend and ultimately Vice Chairman of Berkshire Hathaway.

In 1962, Buffett is a millionaire for the first time and the Buffett Partnership, which began with $105,000, is worth $7.2 million, according to About.com.

Buffett also begins buying shares in a textile manufacturing firm, Berkshire Hathaway, at the same time as moving the partnership’s operations to Kiewit plaza (above), where the company remains.

The minimum investment is raised from $25,000 to $100,000, according to About.com.

In 1967, Buffett is personally worth more than $10 million, according to About.com. He briefly considers leaving investing and pursuing other interests.

In 1969, Buffett closes the partnership and liquidates its assets to his partners, according to The Snowball. His personal stake now stands at $25 million; he’s only 39 years old, according to About.com.

In 1973, Berkshire began to acquire stock in the Washington Post Company, run by Katharine Graham, who becomes a lifelong friend (pictured). Buffett also invests in other newspapers.

In 1977, wife Susie and Buffett separate, but remain married. Warren is introduced to Astrid (pictured) by Susie a year later, who becomes his companion, according to The Snowball.

Professionally Buffett makes the Forbes 400 Richest Americans list for the first time in 1979 with a net worth of $620 million, according to About.com. Warren continues to live on his annual salary of $50,000.

The stock market crashes in 1987, and Berkshire loses 25% of its value, dropping from $4,230 per share to around $3,170, according to About.com. The day of the crash, Buffett loses $342 million personally.

A long-time fan of Coca-Cola — especially Cherry Coke — Buffett began buying its stock in 1988. It proves to be one of Berkshire Hathaway’s most profitable investments.

Buffett eventually purchases up to 7 percent of the company for $1.02 billion, according to About.com.

Berkshire’s stock price goes as high as $80,000 per share in the 1990s.

Still, some wonder if Buffett had “lost his touch” during the dot-com bubble at the end of the decade, according to About.com.

“In 1999, when Berkshire reported a net increase of 0.5% per share, several newspapers ran stories about the demise of the Oracle,” says the article. “Confident that the technology bubble would burst, Warren Buffett continued to do what he did best: allocate capital into great businesses that were selling below intrinsic value.”

By 2007, Buffett’s holding company is well-diversified.

As Forbes notes, there’s insurance (Geico, General Re), jewelry (Borsheim’s), utilities (MidAmerican Energy), food (Dairy Queen, See’s Candies), nearly 80 businesses in total.

Buffett is worth an estimated $62 billion in early 2008.

In June 2006, Buffett announces he will give away 85 percent of his fortune — about $37.4 billion at the time — all in Berkshire stock.

Most of it — $31 billion — goes to the Bill & Melinda Gates Foundation, now the largest charitable foundation in the world.

Buffett uses the financial crisis to snap up what he considers undervalued stocks.

In September 2008, Berkshire Hathaway buys $5 billion worth of preferred Goldman Sachs stock and urges investors to “buy American” in a New York Times op-ed.

Buffett also resists some fire-sales, like a last ditch effort from AIG for a loan. He also was asked to bailout Lehman Brothers, but does not after reviewing the firm’s financial reports, according to the Wall Street Journal.

As America pulls out of the recession and the stock market comes back to life, Buffett continues making big bets.

Berkshire Hathaway helps Dow Chemical pay for its takeover of Rohm & Haas with a $3 billion investment in July 2008. In September 2008, Buffett invests $230 million in BYD, a Chinese electric car company, and seeks to increase the 10% stake less than a year later. In October, he puts $3 billion into General Electric.

Then Berkshire’s biggest deal ever. In November 2009, Buffett buys railroad Burlington Northern Santa Fe for $34 billion and bets on the future of the U.S. economy.

Buffett’s legacy is secure.

At 79, he’s worth $40 billion, according to Forbes, although that’s part of the 85% of his fortune that’s been pledged to charity. He has no plans to retire and is already reaping the profits of his big financial crisis bets, like on Goldman Sachs.

He’s remarried to long-time companion Astrid, whom he wed after the death of first-wife Susie in 2004.

Áo quần không là lượt, tóc tai cũng chẳng chải chuốt bảnh bao, Chủ tịch Tập đoàn Đầu tư Sài Gòn (SGI), chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tông công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc, Đặng Thành Tâm tranh thủ gặp Vnexpress.net sau khi đáp chuyến bay từ TP HCM ra Hà Nội.

Sinh ra trong một gia đình nghèo tại đất cảng Hải Phòng, điều duy nhất mà cậu bé Tâm nhận được từ cha là lòng đam mê học hỏi không ngừng nghỉ. Đi Liên Xô (cũ) về, ai cũng vác đầy nồi áp suất, xà bông, còn cha Tâm ngày đó mang về mấy container đầy sách. Cũng không ai ngờ chính đống container đó là tài sản vô giá mà người cha truyền lại cho các con. “Ba tôi nói hoài, nói mãi về sự cơ cực của gia đình và nhắc nhở 4 chị em chúng tôi cần phải học. Ba nói nhiều tới mức chúng tôi ngấm vào máu lòng khao khát học lúc nào không hay”, Đặng Thành Tâm bắt đầu cuộc trò chuyện với VnExpress bằng sự hồi tưởng về người cha trong một quán café tại phố Ngô Quyền – Hà Nội.

Người ta nhắc đến Đặng Thành Tâm nhiều trên sàn chứng khoán nhưng ít ai ngờ trước khi tỏa sáng, chàng thanh niên Tâm đã từng bị… thất nghiệp. Hồi đó, ngành hàng hải đang rất “hot” bởi mỗi chuyến đi thủy thủ được trợ cấp 50 USD. Nhưng sau này, chuyến tàu ít đi, vậy là hai năm trời chàng thanh niên Tâm bơ vơ. Đến khi “dạt” vào làm ở công ty của chị gái, tố chất kinh doanh mới được thổi bùng lên. Sau này khi đã trở thành doanh nhân nổi tiếng, ít ai biết, tiền góp vốn đổ vào các tập đoàn của người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam có đến 80% phải đi vay. Nhưng cái giỏi của ông là biến những khoản vay đó trở thành lợi nhuận kếch xù. Theo ông, cuộc đời kinh doanh là những thách đố, đầy rẫy niềm vui và cũng không ít nỗi buồn mà con người phải đánh đu. “Khó để tìm mọi thứ vẹn tròn. Nguyên lý cuộc đời là nước luôn chảy chỗ trũng. Nghệ thuật ở chỗ làm sao đào hố của mình sâu hơn để nước chảy vào”, vị Chủ tịch hóm hỉnh.

Từng học khoa điều khiển tàu biển, ngành sỹ quan chỉ huy, tốt nghiệp thêm bằng luật, MBA, để rồi trở thành một doanh nhân nổi tiếng, là thành viên hội đồng tư vấn kinh doanh APEC, thành viên hội đồng tư vấn cao cấp chương trình hoạt động hậu WTO của Chính phủ, nhưng đối với Đặng Thành Tâm, những ngày tháng lênh đênh trên biển đã tác động đến tính cách ông nhiều nhất. Công tác sỹ quan chỉ huy dạy cho chàng thanh niên trẻ biết cách ra lệnh, đối mặt với bão tố và lên kế hoạch cho những chuyến đi dài ngày. Đến sau này, khi trở thành một CEO thành đạt, chính nguyên tắc chỉ huy thẳng thắn dứt khoát ấy đã giúp cho ông vững vàng chèo lái con thuyền doanh nghiệp gặt hái thành công.

VNEXPRESS

Khủng hoảng kinh tế năm 1997- 1998 đánh sập nhiều doanh nghiệp thì Khu công nghiệp Tân Tạo, nơi ông từng làm Tổng giám đốc lại coi khủng hoảng là… ân nhân. Chi phí cho Dự án Tân Tạo hết khoảng 32 triệu đôla, vốn điều lệ công ty chỉ vẻn vẹn 1 triệu đôla, đang loay hoay không biết xoay đâu ra tiền thì chạm trán ngay khủng hoảng. Nhưng cũng chính nhờ nó mà Đặng Thành Tâm có cơi hội tiếp cận vốn vay ngân hàng. Trong khi nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa vì suy thoái, thì Đặng Thành Tâm đã chớp cơ hội giá vật liệu xây dựng giảm 50%, được Nhà nước hỗ trợ lãi suất, ông mạnh dạn vay vốn xây nhà xưởng. Xây xong cũng là lúc khủng hoảng đi qua, giá cả phục hồi, vậy là lãi được gấp đôi.

Chiến thuật tương tự được vị doanh nhân này áp dụng trong cuộc khủng hoảng năm 2008 vừa qua. Lúc thị trường đi xuống, nhiều doanh nghiệp phải bán tháo bất động sản, ông đã tranh thủ mua lại với giá rẻ ở khu Ngoại giao đoàn, đường Láng Hạ (Hà Nội) và ẵm luôn 1 ha đất ở quận Bình Tân (TP HCM) với giá 2 triệu đồng mỗi m2. Chiến công lớn gây xôn xao dư luận gần đây của Đặng Thành Tâm là đánh bật nhiều đối thủ nặng ký để giành được dự án khách sạn 5 sao Lotus, một trong những dự án hàng đầu Hà Nội với tổng mức đầu tư lên tới 500 triệu USD do Tập đoàn Riviera (Nhật Bản) làm chủ đầu tư trước đó. Nhờ vậy mà thị trường ốm yếu, Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc vẫn có hàng nghìn tỷ trong tài khoản.
Ông Đặng Thành Tâm cùng Thủ tướng Nhật Bản tại hội nghị ABAC năm 2009. Ảnh: KBC.

Là người giàu nhất trên sàn chứng khoán năm 2007 và năm nay, nhiều người tin rằng, một lần nữa cái tên Đặng Thành Tâm sẽ lại được xướng danh. Chia sẻ cảm xúc này, Đặng Thành Tâm nói, ông lấy làm vui, vì được mọi người tin tưởng. Song, điều khiến ông tự hào nhất vẫn là muốn được trở thành một CEO tài ba, bởi theo ông, đó mới là hạnh phúc nhất của người làm lãnh đạo.

Nói về những thất bại của đời mình, vị chủ tịch cười tươi: “Đời tôi thất bại nhiều rồi, nhưng tôi coi đó là những chi phí cuộc đời bắt mình đánh đổi. Tôi tập cho mình thói quen không kêu than mà sẵn sàng chấp nhận”.

Thất bại lớn mà ông nhớ mãi là chật vật kêu gọi vốn đầu tư cho khu công nghiệp Quế Võ (Bắc Ninh). Quay cuồng vay vốn khắp nơi không ai cho, kêu gọi thành viên Tân Tạo góp sức cũng không được, ông tưởng mình chết chắc khi dự án còn đang phôi thai mà nguồn vốn không có. Bơ phờ, mệt mỏi, nhưng ông xác định rõ, nếu không có vốn đầu tư thì sẽ mất tất cả, công sức bao lâu sẽ đổ hết xuống sông biển. Nghĩ vậy, ông lại lao đi khắp nơi, tất tả kêu gọi đầu tư. Nhờ duyên may gặp gỡ kèm tài thương thuyết, vị Tổng Giám đốc trẻ tuổi đã thuyết phục được nhiều nhà đầu tư rót vốn. Đến nay, sau gần chục năm, Khu công nghiệp Quế Võ đã có hơn 50 dự án đầu tư được cấp phép và đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư hàng trăm triệu đôla và hàng nghìn tỷ đồng. Ông ví chấp nhận thất bại như việc gieo hạt chờ cây nẩy mầm. Khi gieo 10 hạt giống, chỉ cần hai cây sống là đã thành công. “Hai cây sống sót thì phải chiết cành. Tôi đã phải học cách chiết để nhân rộng thành công”, vị Chủ tịch tâm sự.

Những thời khắc cuối cùng của năm, cùng với nhịp sống nhanh gấp để chuẩn bị đón Tết, Đặng Thành Tâm đáp chuyến bay đến Hà Nội lúc 14h và đặt vé máy bay trở lại Sài Gòn vào 11h30 trưa hôm sau. Ông xin lỗi vì: “Phải về gấp để tối nay dự sinh nhật cô con gái nhỏ”. Chuyến bay bất ngờ bị hoãn lại đến 15h, Đặng Thành Tâm vui vẻ nán lại thêm giây phút để chia sẻ với VnExpress về cuộc sống riêng tư ít người biết đến.

Thời gian rảnh rỗi vị CEO 46 tuổi này thư giãn bằng những bộ phim hành động hoặc lang thang vỉa hè kiếm những món ăn mà khách sạn 5 sao không bao giờ có như cá kho dưa, cá chiên, rau muống… Ra Hà Nội, ông lại tranh thủ lượn lờ mấy quán ăn vỉa hè ở phố Hai Bà Trưng để rồi mỗi khi công an đuổi lại chạy bán sống bán chết. Bôn ba chinh chiến trên thương trường suốt 14 năm, song đối với Đặng Thành Tâm, thành công lớn nhất của cuộc đời vẫn là chinh phục được “bà xã”. Tự nhận mình là kẻ “xấu trai”, suốt ngày lọc cọc chiếc xe đạp, ông thấy số mình quá may mắn khi cách đây hai chục năm được cô gái sắc nước hương trời kém mình 6 tuổi để mắt tới và sau này trở thành mẹ của các con ông.

Đối với ông, công việc kinh doanh thú vị, song gia đình vẫn là điều quan trọng nhất. Không muốn con cái xa rời mình, dù bận đến đâu ông cũng cố gắng lắng nghe suy nghĩ của lũ trẻ. Giật mình, ngã ngửa người khi tình cờ đọc được lời trách “ba không quan tâm đến chúng con” của cô con gái 13 tuổi trên … blog, người cha ngoài tuổi tứ tuần chột dạ xem lại mình. “Có những lúc con bật nhạc “tằng tằng” nghe chối hết tai nhưng tôi vẫn cố nghe để hiểu. Đến lúc hiểu rồi thì thấy bài hát cũng rất thú vị”, ông chia sẻ.

Kể về dự định trước mắt, Đặng Thành Tâm nói, ông muốn khẳng định hình ảnh và vị thế của Kinh Bắc tại Hà Nội, TP HCM và tập trung phát triển Công ty cổ phần Khoáng sản Sài Gòn Quy Nhơn. Và một bí mật được “bật mí”, ông còn phải dành thời gian để học… nhảy đầm, đánh golf. “Hai năm nữa tôi sẽ lui về làm cố vấn. Đóng góp với cuộc đời là vô tận, mình làm mãi rồi, cũng phải để cho lớp trẻ đi lên chứ”, ông cười tươi hóm hỉnh.

Hoàng Lan

LookAtVietnam - Doan Nguyen Duc says he’s sure he’ll become the first ever Vietnamese dollar – billionaire next year. The chairman of Hoang Anh Gia Lai Joint Stock Company (HAG) has maintained his top position on the list of the ten richest Vietnamese citizens for the second year in a row, according to rankings by Thanh Nien newspaper.

The listings rate wealth based on current stockholdings, of which Duc owns more than VND12.22 trillion (US$683.5 million) in HAG.

Last year, he topped the chart with 97.77 million of the Gia Lai Province-based company’s stocks worth a total of VND5.8 trillion ($325 million).

No surprise

With his usual confidence and short answers, Duc tells Thanh Nien via phone from a business trip in China that the ranking did not surprise him.

“I didn’t feel anything special when I heard. I had predicted that. Only news can be surprising, right?”

The 47-year-old entrepreneur says he is proud of his wealth and fame and has no intention of concealing it.

“I think people deceive themselves when they’re reluctant to talk about their riches. I have made money legally and everyone knows that. There is nothing to conceal when you work legally.”

That’s not to say that Duc has not been followed by rumors of illegal business moves throughout his career.

Duc says his confidence is misconstrued as showing-off, which prompts his critics to spread rumors about him.

“Many people hate me and have spread a number of bad rumors but I’m not afraid,” he says. “I work legally and I am not afraid to tell the truth.”

Late last year, HAG asked the State Bank of Vietnam and the Ministry of Public Security to investigate rumors circulating about the company and its shareholders.

The inspections found the rumors untrue and Duc said experts always knew the company’s financial status was clear and transparent, but that some members of the public had been influenced by the rumors because they didn’t have access to official information.

One rumor last year said that the HAG chairman had been banned from traveling abroad due to bank debts. However, the story turned out to be false as Duc had in fact made several trips abroad during the period.

Business, not pleasure

Asked about his travels around the world, on which he takes his own private jet, Duc says he doesn’t live extravagantly.

“I have no time to go around for personal things,” he says. “HAG has offices in several countries, so that’s helpful.”

Duc says he never visits tourism spots or goes sightseeing on business trips. He virtually never relaxes.

He’s been traveling for 20 years, but never for pleasure, even though he owns the first private aircraft in Vietnam since 1975. He paid $7 million for a 12-seater Beechcraft King Air 300 bought from the US in Maylast year, including nearly $2 million for pilot training and other airport services.

Duc is proud to have his craft piloted by Nguyen Thanh Trung, who was an agent for the National Front for the Liberation of Vietnam enlisted in the US-backed, Saigon-based air force toward the end of the Vietnam War. Trung became famous when he used one of the regime’s own aircrafts to bomb its headquarters, then known as Independence Palace, on April 8, 1975.

Duc and Trung rarely have time to “enjoy” their travels, but Duc says he doesn’t consider his busy schedule a sacrifice.

“It’s not like I’m paying a heavy cost by not traveling for pleasure. Everyone has their own hobbies and happiness. I know I am working too much but it doesn’t mean I am not pleased with my current life. My success at work and watching and playing football are my true joys.”

Jeans and a T-shirt

In faded old blue jeans and a plain pull-over T-shirt, Duc does not look like a business magnate.

But the US Consulate in Ho Chi Minh City found out the hard way that looks can be deceiving.

According to former US Consul Robert Silberstein, Duc was denied a visa to the US four years ago after the visa officer had said “he looked more like a worker than a boss.”

Duc shouted at the officer who had rejected him: “I’m chairman of a premier football club! I own a giant corporation with thousands of workers and hundreds of million dollars in revenue per year! How can you reject me?”

Two days later, the consulate called him a back and gave him a visa.

Up for the down stroke

Many international billionaires did not fare well through the global financial crisis, but Duc has made a lot more money than he’s lost since the crisis began. His worth has nearly doubled after the crisis, increasing by about VND6.2 trillion ($347.4 million) since 2008.

However, Duc admits that the company had suffered the impacts of the crisis on other levels.

“Our growth did not meet previous targets due to the crisis. In other words, I could have been a dollar billionaire this year, instead of next year, if there hadn’t been the economic crisis.”

Going international

Duc founded his company in 1993 on a small mill that made tables and chairs for schools in the Central Highlands province of Gia Lai. He’s since grown the business into a multi-national mini -Vietnamese empire that includes construction materials, furniture making, real estate, property development and professional sports teams.

HAG owns the Vietnam Premier Football Division’s (V-League) football club Hoang Anh Gia Lai and opened the HAG – Arsenal JMG Football Academy in Gia Lai Province in 2007 under a cooperation agreement between the company and the English Premier League club Arsenal.

“Our target is to make HAGL an international brand and that’s what we’ve been doing over the past three years,” Duc says.

“Ten years ago, I never would have thought I would one day be where I am today.”

SPREAD IT AROUND

Jonathan Pincus, dean of the Fulbright Economics Teaching Program, talks to Thanh Nien Weekly about the accumulation of private wealth in Vietnam.

What would be the significance of Vietnam having a dollar billionaire, possibly Doan Nguyen Duc, chairman of the Hoang Anh Gia Lai Joint Stock Company?

Jonathan Pincus: Vietnam will eventually have billionaires, whether now or in the future. This is a natural result of a healthy market economy. Some businesses will thrive and their founders and perhaps large shareholders will get rich. The relevant policy question is whether the tax laws and implementation of the tax laws are clear, transparent and enforced, as a result these rich, successful people are contributing to society through payment of corporate, personal and land taxes. It is also important that the only way to get rich is to create value and compete in the market. If other ways of getting rich are closed off, people will put their energies into running competitive companies.

Will the wealthiness of several tycoons change foreign donors’ perspectives about poverty in Vietnam? Does it reflect the economic development of the country?

Development aid has never been very important to Vietnam. Poverty has fallen because of policy changes that allowed companies and individuals to take advantage of market opportunities. Farmers were allowed to sell into national and international markets. Foreign and domestic investors could set up companies for export and for the domestic market, creating jobs for millions of people. Development aid has helped build needed infrastructure and has provided balance of payments support. But it was never decisive. In any case, most aid donors will be pleased that some Vietnamese people are succeeding and becoming wealthy. This will not change their view about Vietnam.

Anything else you’d like to share about the accumulation of private wealth in Vietnam?

It is important to remember that the stock markets and land markets go down as well as up. In the United States, homeowners felt very rich in 2007 because house prices had risen so quickly. Many of them thought house prices would go up forever, and so they borrowed too much money and bought big houses that they could not afford. When house prices fell, they were unable to pay back their loans. This set off the chain of events that eventually led to the global crisis of 2008- 2009. This was not just a failure of individual households. It was also a failure of the system. Rules were in place to prevent people from borrowing too much money, but these rules were not enforced. The same applies to Vietnam and other developing market economies. Asset price bubbles are a major source of economic instability. Rules must be in place to prevent companies and individuals from borrowing too much money.

THE TEN RICHEST VIETNAMESE BY STOCKHOLDINGS
On October 15

1. Doan Nguyen Duc, 47, chairman of Hoang Anh Gia Lai Joint Stock Company (HAG); VND12,221 billion ($683 million).
2. Pham Nhat Vuong, 41, chairman of Vinpearland JSC and Vincom JSC; VND5,108 billion ($286 million).
3. Dang Thanh Tam, 45, chairman of Kinh Bac Urban Development JSC, Tan Tao Investment and Industry Corporation and Saigon Telecommunication and Technologies Corporation; VND3,932 billion ($220 million).
4. Tran Dinh Long, 48, chairman of Hoa Phat Group; VND3,847 billion ($215 million).
5. Le Phuoc Vu, 46, chairman of Hoa Sen Group; VND1,665 billion ($93 million).
6. Nguyen Duy Hung, 47, chairman of Saigon Securities Inc.; VND1,232 billion ($69 million).
7. Truong Thi Le Khanh, 48, chairman of Vinh Hoan Corporation; VND1,140 billion ($64 million).
8. Truong Gia Binh, 53, chairman of FPT Corporation; VND1,079 billion ($60 million).
9. Nguyen Chinh Nghia, 54, chairman of Royal International Corporation; VND997 billion ($56 million).
10. Doan Toi, 55, chairman of Nam Viet JSC; VND805 billion ($45 million).

VietNamNet/Thanh Nien

Thế giới có biết bao tỷ phú chật vật với con đường khởi nghiệp, thất bại ê chề và có lúc trắng tay. Nhiều doanh nhân không có đêm ngon giấc, và có lúc họ gần như phát điên. Như vậy, ai bảo làm giàu là không khó?

Tôi trăn trở nhiều khi viết bài này. Ngay chỉ cái tên thôi cũng làm tôi suy nghĩ nhiều. Nên đặt là “Làm giàu rất khó” hay “Làm giàu không hề dễ”. Đặt thế nào để toát lên ý mình định nói, để tránh hiểu lầm. Tôi viết bài này bởi đã được nghe nhiều người nói, thuyết giảng rằng – làm giàu không khó.

Nếu coi ý kiến “làm giàu không khó” là lời khích lệ, là sự động viên, là cách để những người muốn làm giàu không bị nhụt chí thì tôi hoàn toàn đồng ý. Cần khuyến khích, cổ vũ các bạn trẻ và những ai chưa giàu có làm giàu một cách chính đáng. Còn chuyện để trở nên giàu có, thực sự giàu có, giàu có bằng chính trí tuệ, công sức của mình thì tôi thấy không hề dễ. Thậm chí là khó.

Giám đốc Nguyễn Mạnh Hùng. Ảnh: P.H.

Tôi có đọc và nghiên cứu về cuộc đời cũng như cách và quá trình làm giàu của nhiều tỷ phú trên thế giới thì thấy rằng phần nhiều họ có xuất phát điểm không thuận lợi. Có nhiều người trong số họ khởi nghiệp khá vất vả. Họ trải qua nhiều thất bại. Họ đồng hành cùng biết bao thử thách. Không ít lần, họ trở thành người trắng tay. Không biết bao đêm, họ mất ngủ. Chẳng biết bao lần, họ gần như phát điên. Họ ngày đêm trăn trở với sự nghiệp, với việc làm giàu của mình. Và họ trở nên giàu có. Họ thật sự trân trọng những đồng tiền họ kiếm được. Họ biết rằng làm giàu là quá khó. Các doanh nhân Việt Nam cũng vậy. Những người giàu Việt Nam cũng rất cực nhọc để làm ra đồng tiền. Và, họ hiểu rằng làm giàu không hề dễ.

Tôi không bao giờ quên những đồng tiền đầu tiên tôi kiếm được khi học lớp 4. Ông bà nội tôi ở quê nuôi lợn. Vào thời đó, người ta dùng phân chuồng để bón ruộng, mà phân chuồng hình thành từ rơm, rạ, cỏ và phân lợn. Sau khi được những chú lợn quần nát để rồi rơm, rạ, cỏ ngấm cùng những gì lợn thải ra trong nửa năm trời người nông dân có phân chuồng để bón ruộng. Một năm cấy 2 vụ lúa, tức một năm cần 2 mẻ phân chuồng.

Tôi đã nhận ra cơ hội này và đã “dành” được “hợp đồng” đầu đời của mình. Tôi đi cắt cỏ bán lại cho chính ông bà nội mình. Mỗi gánh cỏ được một hào. Đống cỏ cao ngất trước cửa chuồng lợn nhà ông bà nội tôi là kết quả của “hợp đồng” đáng nhớ này. Cũng nhờ sức lao động, sự cần cù chăm chỉ và sự “đàm phán” với ông bà nội mà tôi có đến cả chục đôla khi còn bé xíu. Để rủng rỉnh tiền mua bút mực, giấy vở, dụng cụ học tập và sách,… Nhà tôi khi đó nghèo lắm. Nghèo kiết xác – như người làng vẫn nói.

Tôi cũng không quên các năm từ lớp 4 đến lớp 7 mình đi cắt cỏ nuôi trâu và thực hiện “hợp đồng” với ông bà nội cùng “dụng cụ hành nghề” là đôi quang gánh phải buộc lên rất cao. Người tôi quá thấp để có thể sử dụng được đôi quang và chiếc đòn gánh của người lớn! Thời đó người ta chưa làm ra quanh gánh cho trẻ con. Tôi cũng chẳng bao giờ quên được những lần bị gió thổi bay xuống ruộng hay bờ đê bởi mình không đủ sức chống chọi với gió. Nhất là gió của những ngày giông tố bất ngờ.

Và có lẽ ngay khi mới học lớp 7 tôi đã có số tiền vài chục đồng, tương đương với cả vài chục đôla thời bây giờ. Những đồng tiền đã giúp tôi không phải xin tiền cha mẹ. Tôi thậm chí đã biết và có cơ hội trợ giúp cha mẹ mình trong miếng cơm, chén nước mỗi ngày. Cũng từ khi đó đến mãi bây giờ tôi không phải xin tiền bố mẹ nữa.

Một trăm đôla đầu tiên tôi tự mình kiếm được khi học dự bị tiếng Nga (chuẩn bị trở thành sinh viên năm thứ nhất đại học) khi học tại khoa Dự bị trường Đại học Tổng hợp Matxcơva mang tên Lomonosov. Khu ký túc xá chúng tôi ở khi đó là phố Svernhika, số nhà 19. Ngay năm dự bị này tôi đã có cơ hội cầm trên tay, có cơ hội sở hữu thật sự những đồng đôla thật. Câu chuyện là khi đó các bạn sinh viên nước ngoài, nhất là sinh viên da đen bán đôla Mỹ lấy rúp Nga để tiêu (3 rúp một đôla). Những người có nhu cầu mua lại với giá 3,3 rúp lấy 1 đôla. Lãi suất 10%. Quay vòng càng nhanh, lãi càng nhiều. Vốn không phải bỏ ra thì còn gì tốt hơn. Nhưng kiếm những đồng đôla đầu tiên đó cũng không dễ. Tổn hại nơ ron thần kinh. Mất thời gian. Nguy hiểm. Rủi ro. Và tôi biết ngay từ khi đó rằng làm giàu không dễ.

Cùng trong năm dự bị tiếng Nga tại thủ đô của Liên Xô những năm 80 của thế kỷ trước tôi được sở hữu 1.000 đôla đầu tiên. Thời đó đôla Mỹ bị cấm. Người Việt Nam (và cả người dân các nước xã hội chủ nghĩa) không được dùng đôla nói chi đến chuyện sở hữu. Chỉ có người các nước tây Âu, châu Phi, châu Mỹ… mới có quyền có và sử dụng ngoại tệ mạnh. Nếu bị phát hiện sở hữu hay sử dụng ngoại tệ mạnh có nguy cơ bị đuổi về nước.

1.000 đôla lúc đó tương đương với quãng 3.000 rúp là con số rất rất lớn đối với những ai chuẩn bị là sinh viên năm thứ nhất. Mà nó cũng là rất lớn đối với tất cả mọi người vì học bổng một tháng chỉ có 80 rúp, một chiếc bàn là chỉ có 7 rúp, một dây may xo để làm bếp điện chỉ có 25 xu, 1 cốc nước có ga chỉ là 1-3 xu mà thôi. Tiền giá trị vô cùng. Nhất là khi dùng tiền đó mua thuốc tây, mua đồ điện, áo bay gửi về Việt Nam.

Từ mốc 1.000 đôla lên mốc 10.000 đôla là cả một câu chuyện

Kiếm tiền và làm giàu ai đó tưởng dễ nhưng không hẳn như vậy. Người kinh doanh phải tính toán và lo đủ thứ. Phải tính được các rủi ro. Phải tự lên kế hoạch kinh doanh chi tiết. Phải có tư duy tổng thể. Phải quản lý được tiền. Phải quay vòng đồng tiền nhanh nhất. Mà thời đó có ai trong chúng tôi được học về quản trị kinh doanh, về bán hàng, về kiếm tiền đâu. Bao cấp mà. Nhất là lũ sinh viên ngu ngơ từ vùng quê nghèo xuất ngoại chúng tôi.

Một kỷ niệm không bao giờ quên trong cuộc đời là tôi đã phải chứng kiến nỗi buồn tê tái: Mất 17.000 đôla trong khi tổng tài sản chỉ có 13.000. Tôi đã hầu như mất trí nhớ. Tôi đã hầu như phát điên. Tôi đã thất vọng và cảm thấy chán nản vô cùng. Tôi thấy cô đơn và bất lực. Và khi đó, tôi mới thấu hiểu ý nghĩa của 2 từ thiêng liêng này. Cô đơn và bất lực. Số tiền mất mát quá lớn. Lớn quá mức tưởng tượng của một cậu bé thời đó.

Một bài học cũng rút ra từ đó trong tôi rằng tư duy làm giàu là quan trọng nhất. Muốn giàu thì phải có tư duy làm giàu. Nếu có tư duy làm giàu rồi thì dù có mất trắng tay cũng bắt đầu lại từ đầu và làm giàu lại một cách nhanh chóng hơn và không quá đỗi khó khăn. Tư duy làm giàu là mấu chốt, là bắt đầu của mọi bắt đầu. Sau này có cơ hội đi Mỹ, đi Anh, đi Australia, đi Nhật,… tôi có mua mua được nhiều sách dạy làm giàu bằng đủ các thứ tiếng. Tôi đã đọc ngấu nghiến để học, để hiểu, để biết cách làm giàu một cách bài bản. Tôi cũng đã may mắn mua được cuốn “Think and grow rich” của Napoleon Hill. Ở đó tôi tìm thấy nhiều điểm giống tư duy của tôi ngày xưa. Cuốn sách trở thành cẩm nang, sách gối đầu giường của tôi ngay từ khi mua được. Đi đâu cũng thường mang theo. Để đọc. Để ngẫm. Để ứng dụng. (Và may mắn thay chúng tôi đã mua được bản quyền cuốn này và xuất bản ra tiếng Việt với cái tên “Think and grow rich – 13 nguyên tắc nghĩ giàu làm giàu”). Cuốn sách đã mang lại lợi lộc lớn cho rất nhiều doanh nhân, rất nhiều bạn bè tôi, rất người muốn và đang làm giàu (như chị Trang, giám đốc John Robert Powers, như anh Steve Gandy phó chủ tịch tập đoàn Metso…)

Cái mốc có 100.000 đôla rất đáng nhớ

Tôi không bao giờ quên rằng mình đã để nguyên cọc tiền còn nguyên đai nguyên kiện, nguyên serie, còn bọc nguyên trong bao ny lông trong suốt để ngắm. Tôi đã ngắm rất lâu. Tôi đã ngủ cùng cọc tiền nguyên đai này suốt một đêm và trải qua những phút giây sung sướng hiếm có. Sau này khi có nhiều tiền hơn, những cảm giác ngất ngây khi sở hữu và ngắm những đồng tiền không còn nữa. Hay nói đúng hơn là không thể bằng một phần của cái ngày đáng nhớ này.

Tôi nhớ rằng đã không biết bao nhiêu lần mình bị đói khi đang sở hữu một đống tiền. Đói vì nhiều khách hàng đến mua hàng. Mà toàn những lô hàng lớn, những hợp đồng “ngon”. Mình thì không muốn từ chối. Không muốn mất khách. Họ đến lấy hàng đúng vào lúc ăn trưa, ăn tối. Nhiều ngày đứt bữa. Nhiều hôm nhai cơm như nhai rơm, nhai trấu. Còn cảm giác gì nữa đâu.

Tôi không thể quên rằng đã bao lần nằm đói ở sân bay. Tiền có bao nhiêu đã mua hết hàng. Chỉ tính toán để có đủ tiền đi taxi, tiền thuê bốc vác. Nhưng máy bay chậm vì sương mù, vì tuyết rơi nhiều, vì sự cố kỹ thuật, vì trăm nghìn nguyên nhân khác. Biết vậy nhưng lần khác vẫn đói, vẫn không còn tiền để ăn – tham quá. Người kinh doanh luôn dùng tối đa số tiền, huy động tối đa tài chính để kiếm tiền, để xoay vòng. Để giàu nhanh. Để thật nhanh.

Người có tiền, sở hữu nhiều tiền nhưng phải chịu rét cắt da cắt thịt. Phải chịu cái nóng như thiêu như đốt. Phải chịu muỗi cắn, ong châm. Phải “ngấm” mồ hôi đầm đìa như tắm. Người có nhiều tiền nhưng nhiều khi cũng chẳng được hưởng thụ, được sướng, được làm người giàu.

Mỗi đồng tiền kiếm ra là những giọt mồ hôi. Những giọt mồ hôi không chỉ thấm trên quần, trên áo, trên tóc, trên da mà ngấm vào từng đồng tiền. Mồ hôi ngấm vào khi ta nhận, khi ta đếm. Mỗi đồng tiền kiếm ra là chứa đựng những nơ ron thần kinh bị hao tổn, những suy nghĩ và tính toán, những phương án và biện pháp. Nhiều khi người doanh nhân có tâm trạng hơn cả ngồi trên đống lửa. Nhiều khi doanh nhân gần như điên khùng, nhiều khi tưởng chừng không thể vượt qua. Nhất là khi khủng hoảng.

Mỗi đồng tiền kiếm ra là những vất vả, gian nan, những cực nhọc khó tưởng tượng. Bao đêm không ngủ. Bao sáng thức giấc khi cả thế giới đang ngủ ngon. Bao nhiêu ngày không nhìn thấy ánh mặt trời. Bao đêm thức chỉ nghe thấy tiếng tíc tắc của đồng hồ.

Bao doanh nhân chúng ta ăn trưa chỉ là cái bánh mỳ kẹp, là bát phở nguội, là đĩa cơm bình dân. Ngồi ăn ngay tại bàn làm việc. Bao doanh nhân phải ngủ gục trên bàn. Nhiều doanh nhân, tôi biết, qua đêm tại cơ quan. Chuyện nửa đêm mò về nhà khi cả nhà đã ngủ say là chuyện thường. Cá biệt, có những trường hợp cha con cả tuần không gặp nhau: cha về thì con đã ngủ. Con đi học sáng thì cha chưa tỉnh giấc.

Tôi viết bài này trong lúc đang triển khai chương trình “15 phút tư duy” giai đoạn 2 tại các trường đại học trên cả nước. Tôi muốn các em sinh viên thay đổi tư duy. Cần có tư duy đúng trong mọi phương diện, trên mọi lĩnh vực. Tư duy làm giàu. Tư duy thành công. Tư duy quản lý mới. Tư duy học và hành. Tư duy khởi nghiệp. Tư duy đọc sách siêu tốc…. Các trường đại học tại HN và TP HCM đã tổ chức và tôi đến để mong muốn giúp các em thay đổi tư duy. Ngay sáng nay là chương trình tư duy sáng tạo tại Đại học FPT TP HCM.

Từ hàng chục chương trình này, với hàng nghìn bạn sinh viên tham gia tôi nhận thấy rằng, các bạn trẻ ngày nay khát khao làm giàu. Quyết tâm làm giàu của thế hệ trẻ thật là mạnh mẽ. Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng các em sẽ thành công. Trong quá trình giảng dạy, thuyết giảng hay trao đổi, tôi nhận thấy sinh viên Việt Nam chúng ta nắm kiến thức kinh doanh cơ bản khá tốt. Các em rất thông minh, nhanh nhẹn, có nhiều ý tưởng. Tuy nhiên, các em đang thiếu thực tế thương trường, ít va chạm. Các em chưa thật sự có những người “thầy” có kinh nghiệm và trải nghiệm. Hơn nữa có lẽ các em chưa có tư duy làm giàu thật sự đúng, khát khao làm giàu chân chính chưa thật sự mạnh. Tôi muốn các em học được nhiều hơn nữa từ những người đi trước: từ thành công và thất bại. Để các em rút ngắn thời gian, giảm bớt vấp ngã và trở nên giàu có nhanh hơn và bền vững. Tôi muốn các em hiểu rằng làm giàu không dễ nhưng hoàn toàn có thể. Muốn giàu có phải có tư duy của một người giàu. Muốn trở thành triệu phú phải có tư duy của triệu phú.

Làm giàu không dễ. Tuy nhiên làm giàu cũng là trách nhiệm của mỗi chúng ta. Cần phải làm giàu để giúp mình, giúp gia đình mình, giúp quê hương mình và giúp đất nước mình. Đất nước Việt Nam chúng ta sẽ trở nên giàu có khi có rất nhiều, rất nhiều doanh nhân, rất nhiều, rất nhiều người giàu.

(PL)- Theo đuổi đến cùng mơ ước về một game xã hội thuần Việt và một công ty tiếp thị kỹ thuật số – loại hình tiếp thị trực tuyến khá mới mẻ tại Việt Nam, 24 tuổi Hồ Việt Hải đã là ông chủ trẻ của một công ty với dự án game xã hội thuần Việt.

<!–NGay gio Modified

–>

Nguyễn Ngọc Hiếu – Ảnh: nhân vật cung cấp

* Hiếu có thể chia sẻ kinh nghiệm thành công với những bạn trẻ mới bắt đầu chọn nghề?

- Nếu đam mê leo núi thì dẫu hành trình có gian nan vất vả, chúng ta vẫn luôn vui vẻ. Trong công việc cũng vậy, tôi cho đam mê là điều quan trọng nhất. Một khi đã có đam mê, ta sẽ luôn tìm thấy niềm vui và nhiệt huyết trong công việc, cả sự nghiệp sẽ như một hành trình đầy thú vị.

* Theo bạn, người làm nhiều việc, làm nhiều ngành nghề khác nhau có phải là người giỏi hay không?

- Nếu người đó có thể làm tốt tất cả những việc đó thì họ không những giỏi mà là rất giỏi. Tuy nhiên tôi cho là ít người có khả năng như vậy.

* Bạn có tin vào câu “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” của ông cha ta ngày trước? Theo bạn, một người trẻ muốn vững vàng về chuyên môn và muốn xây dựng một sự nghiệp vững chắc thì cần những yếu tố nào?

- Tôi luôn tin vào những lời dạy của cha ông. Nhưng trong công việc hiện nay, chúng ta không thể chỉ gói gọn kiến thức trong lĩnh vực chuyên môn. Có được những hiểu biết bao quát của các bộ phận sẽ giúp sự phối hợp công việc được tốt hơn. Tôi đánh giá cao khả năng tự học, đó là một nhu cầu thời đại khi mọi ngành đều luôn phát triển rất nhanh. Tôi cũng đánh giá cao sự tự tin. Có kiến thức và tự tin, đó là nền tảng để làm mọi việc.

* Chưa từng học đại học, đi lên bằng tay trắng, nhưng giờ đây bạn đã có nhà riêng, xe hơi riêng, dù tuổi đời còn rất trẻ. Phải chăng bạn thành công một phần cũng nhờ vào việc quyết định chọn nghề và chuyển nghề đúng thời điểm?

- Tôi vào đời sớm khi gia đình khó khăn nên buộc phải đi từ những vị trí thấp nhất. Song, với tất cả công việc đã làm, tôi đều gắn bó cùng đam mê của mình, nhờ vậy tôi luôn tìm thấy niềm vui trong công việc. Có thể tôi may mắn chọn đúng ngành thị trường đang cần, tuy nhiên tôi cho rằng ở ngành nào cũng vậy, nhân sự có tay nghề sẽ được đánh giá cao.

* Bạn có thể cho biết rõ hơn về online marketing và theo bạn, ngành nghề này có tương lai ra sao ở nước ta? Nếu muốn đi theo ngành này, các bạn trẻ cần trang bị những gì?

- Online marketing về căn bản là những cách thức tiếp cận khách hàng thông qua internet. Ở nước ta, thị trường internet rất tiềm năng, ngày càng được các công ty chú trọng. Tuy nhiên nhân lực lại đang rất thiếu, do đó tôi tin đây sẽ là một ngành có triển vọng. Với ngành này, tự nghiên cứu sẽ là cách tiếp cận hiệu quả nhất: nghiên cứu tài liệu, tham khảo từ internet và từ những người trong ngành (đó là lý do tôi thường viết bài chia sẻ kinh nghiệm của mình qua trang web cá nhân). Ngoài ra ngoại ngữ cũng là yếu tố rất quan trọng.

* Thế còn kế hoạch sắp tới của bạn ra sao?

- Tôi đang viết một quyển sách về online marketing từ những kinh nghiệm đã có. Ngoài ra sắp tới tôi cũng nhận lời tham gia giảng dạy cho một số hoạt động từ thiện. Tôi mong muốn được làm điều gì đó cho cộng đồng và những người còn kém may mắn.

Nguyễn Ngọc Hiếu sinh năm 1982. Bắt đầu đi làm từ năm 2000, từng làm việc cho các công ty: Dizatec Singapore, Sony (Web Marketing Officer), VON (Marketing Manager), Y&R (Interactive Manager); hiện là Giám đốc điều hành mảng digital cho Tập đoàn Ringier (Thụy Sĩ). Trang web: http://www.ngochieu.com/.

Khi đi tìm hiểu tư liệu viết phóng sự này, tôi đã gặp bà Dương Thị Bạch Diệp – Giám đốc Công ty TNHH Địa ốc Diệp Bạch Dương (thường gọi là bà Bạch Diệp). Người phụ nữ nổi tiếng vừa sở hữu chiếc xe Rolls-Royce siêu sang nhất Việt Nam, trị giá tới hơn 23 tỷ đồng. Song qua câu chuyện kể, rất nhiều lần bà Bạch Diệp phải lấy khăn lau nước mắt.

Bà nói, để có được cuộc sống như hôm nay, đã nhiều lúc bà phải “ăn chay, niệm Phật”… phải “nhịn đói nhịn khát” và, đã có thời gian phải đương đầu với cả chốn lao tù, rồi “mũi tên, hòn đạn” nữa. Biết bao sóng gió cuộc đời truân chuyên với người phụ nữ này… Bà đã phải làm đủ thứ nghề để kiếm sống.

Song tất cả gian nan khổ ải ấy, người con gái đất võ Bình Định cứ lừng lững đứng lên, bà như cây bạch dương xanh thắm giữa gió ngàn. Trước thương trường của tháng ngày đổi mới, bà càng khẳng định được vị thế của mình, từ hai bàn tay trắng trở thành người phụ nữ thành danh, nổi tiếng, làm chủ nhiều bất động sản có giá trị lớn tại TP Hồ Chí Minh.

Tuổi thơ và những kỷ niệm khó quên ở miền Bắc

Câu chuyện đầu tiên bà Bạch Diệp kể cho tôi nghe là những năm tháng tuổi thơ trên quê hương miền Bắc. Bà Diệp sinh năm 1948 tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Năm 1954 – khi ấy ông Dương Thâu (SN 1926, ba sinh ra bà Diệp) là Thị đội trưởng TP Quy Nhơn. Bà Diệp là một trong số con em cán bộ miền Nam được chọn cho ra miền Bắc học tập. Vào những năm 1964 – 1965, giặc Mỹ bắt đầu leo thang đánh phá miền Bắc, năm 1964 Trường học sinh miền Nam số 13 tạm thời giải tán, bà chuyển về ở nơi gia đình, học cấp 3 ở Trường Thái Phiên, Hải Phòng.

Cũng như bao học sinh khác, bà thấu hiểu cuộc chiến tàn khốc do đế quốc Mỹ gây ra ở cả hai miền Nam – Bắc. Những tiếng kẻng báo động, tiếng bom đạn và máy bay Mỹ gầm rú… và cảnh sơ tán, trú hầm… đến bây giờ nhắc lại, bà Diệp vẫn như còn cảm thấy rất gần. Sơ tán về Trường cấp 3 Kim Thành, Hải Dương (lúc ấy bà Diệp đang học lớp 10 hệ 10/10) dù còn nhỏ tuổi, là học sinh ở miền Nam ra, song cô gái Bạch Diệp đã nếm đủ vị đắng, ngọt của cuộc đời.

Bà Bạch Diệp nhớ lại: “Những năm tháng chiến tranh, miền Bắc là hậu phương cho tiền tuyến và khó khăn thiếu thốn đủ bề nhưng Đảng và Bác Hồ cũng như đồng bào miền Bắc luôn dành cho học sinh miền Nam những điều kiện tốt nhất cả trong cuộc sống cũng như trong học tập… Nhiều câu chuyện “nhường cơm sẻ áo đến bây giờ mỗi khi nhớ lại không sao cầm nổi nước mắt”… Trong rất nhiều câu chuyện bà Bạch Diệp kể về tháng ngày sống ở miền Bắc, bà còn nhớ như in chuyện khi đã có chồng, sinh con, có lúc phải đi mót khoai về ăn.

Bà Bạch Diệp xúc động nói: “Vào năm 1972, khi ấy đói khủng khiếp. Tôi sinh cháu Nguyễn Thị Châu Hà, nhiều khi nhà nghèo quá, không có gạo, phải ăn củ sắn, khoai lang thay cơm. Nhiều bà mẹ miền Bắc thấy tôi là con gái miền Nam, ai cũng thương. Các bà, các mẹ thường đến an ủi, cảm thông, song tất cả ai cũng nghèo nên về vật chất chẳng giúp đỡ nhau được gì. Nhưng chính cái tình, cái nghĩa cao cả ấy, đã giúp mẹ con tôi vượt qua nhiều thử thách, khó khăn…”.

Chuyến đi B và những ngày đầu vượt lên số phận

Đến bây giờ, có rất nhiều thông tin đồn thổi về người phụ nữ nổi danh này với những thật hư khác nhau, nhưng tất cả đều không đúng sự thật. Điều đầu tiên phải khẳng định ngay là bà Bạch Diệp được học hành tử tế. Thời bao cấp bà đã có nhiều năm tiếp cận nghề buôn bán kinh doanh, mà kinh doanh trong nhà nước hẳn hoi chứ không phải mua gian, bán lậu.

Năm 1971, khi đã tốt nghiệp Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, vừa ra trường bà Bạch Diệp được điều về nhận công tác tại Chi nhánh Thủ công Mỹ nghệ Hải Phòng. Qua thời gian thử việc, trải nghiệm thực tế, lãnh đạo chi nhánh thấy tính bà kiên định và trung thực nên phân công cho bà làm cán bộ lao động tiền lương. Bà Bạch Diệp tâm sự, những năm chiến tranh là sinh viên Trường Đại học Ngoại thương, bà chưa dám nghĩ nhiều đến chuyện bán buôn sau này.

Nhưng khi về làm việc ở Chi nhánh Thủ công mỹ nghệ, làm cán bộ lao động tiền lương nhưng bà rất mê hàng hoá trang trí nội thất, nhất là vôi ve ngành xây dựng. Đã nhiều lần bà theo ba đi ra cảng giao hàng (ba bà Diệp là cán bộ mậu dịch đối ngoại Hải Phòng, thuộc Bộ Ngoại thương), gặp gỡ và tiếp xúc với rất nhiều khách hàng bà biết chữ tín trong thương trường là vô cùng quan trọng.

Trong khi đã có chồng, hai con và đã yên bề gia thất nơi đất Cảng, đùng một cái cuối tháng 1 năm 1975 bà Bạch Diệp hay tin chuẩn bị lo sắp xếp gia đình để đi B (vào Nam). Bà vừa nói đến đây, tôi thắc mắc ngay: Vì sao bà đang làm trong ngành Ngoại thương, đã có chồng con, hơn nữa là phụ nữ, biết đánh đấm gì mà lại đi B?

Hiểu ý tôi, bà Diệp cười vui: “Nói là đi B cho oai vậy thôi chứ thực ra là đi theo tàu biển chở vũ khí, súng đạn và một số nhu yếu phẩm chuẩn bị cho chiến trường miền Nam… Đoàn của chúng tôi đi chủ yếu là bộ khung để vô tiếp quản vùng giải phóng B2…”. Qua câu chuyện tôi biết, dù tuổi thơ của bà phần lớn là sống ở nhiều nơi trên miền Bắc, song trong sâu thẳm từ đáy lòng bà vẫn ngày đêm đau đáu nhớ về khúc ruột miền Trung. Chính vì thế mà sau khi được tổ chức thông báo, bà sẵn sàng xuống tàu vào Nam. C

huyến tàu TV1 của Công ty Vận tải biển Việt Nam xuất phát từ Cảng Hải Phòng vào tối ngày 27/3/1975. Buổi chia tay với thành phố Cảng không chỉ có chồng, con và người thân. Trước lúc xuống tàu, bà đã không cầm nổi nước mắt khi những kỷ niệm vùng đất Cảng thân yêu đã bao năm gắn bó, chở che bom đạn cho gia đình bà. Bà thú thực rằng phải can đảm lắm mới dứt ra mà đi được bởi cái tình nghĩa bao dung, rộng lớn ấy.

Sau ba ngày đêm lênh đênh trên sông, biển, khi tàu đã vào đến hải phận miền Trung bà mới biết được chiến trường miền Nam đang thắng lớn. Miền Nam sắp giải phóng. Mỗi lần nghe bản tin của Đài Phát thanh tiếng nói Việt Nam, anh chị em trên tàu ai nấy đều cảm kích, phấn chấn, mong từng phút, từng giờ được đặt chân lên đất Mẹ.

Tối 29/3/1975, khi tàu vào đến địa phận Đà Nẵng cũng là lúc tất cả mọi người trên tàu hay tin Đà Nẵng đã giải phóng. Mọi người hò reo chờ đợi từng phút khi tàu cặp Cảng Sơn Trà (Đà Nẵng). Sau hơn 20 năm xa cách, đặt chân đến mảnh đất miền Trung… bà thầm cảm ơn biết bao người đã anh dũng hy sinh, hoặc phải bỏ lại một phần xương máu ở chiến trường để có được giờ phút nghẹn ngào vì vui sướng khi quê hương đã độc lập, tự do. Nhưng cũng chính những năm tháng sau chiến tranh ấy, không biết bao đắng cay và có cả tai ương đã giáng xuống đầu bà.

Những tai họa khủng khiếp đến không ngờ…

Càng đi sâu tìm hiểu về cuộc đời nữ doanh nhân Dương Thị Bạch Diệp, tôi càng thêm những bất ngờ về cuộc đời truân chuyên của bà. Cho dù bây giờ bà đã thành danh trở thành “triệu phú đô la” nhưng cái quá khứ ngập tràn chông gai ấy có mấy ai biết được tại An Giang bà đã từng bị bọn tham nhũng, trộm cắp thuê tên sát nhân nã cả băng đạn AK vào mình. Câu chuyện có thật “một trăm phần trăm này” thoạt nghe ai cũng phải ớn lạnh, nổi da gà.

Sau khi từ Tổng kho Trung Trung Bộ (có trụ sở tại Bình Định) bà Bạch Diệp về quê chồng, công tác tại Công ty Vận tải thủy An Giang. Khi ấy đất nước mới giải phóng, kinh tế còn nhiều khó khăn, đặc biệt là mặt hàng xăng dầu. Công ty Vận tải thủy An Giang có mấy cặp xà lan chở xăng dầu.

Cũng vì hám lợi mà không ít kẻ đã bán rẻ danh dự, câu kết với số cán bộ, công nhân viên biến chất bòn rút của công, trộm cắp xăng dầu của Nhà nước. Là một cán bộ có uy tín của Công ty, bà Bạch Diệp đã được rất nhiều quần chúng tốt phản ánh nạn ăn cắp xăng dầu trên xà lan.

Đầu tháng 6/1978 bà hay tin 2 chiếc xà lan chở xăng, dầu của Công ty bị chìm. Lúc đầu mọi người ai cũng nghĩ là do sự cố kỹ thuật nên xà lan bị thủng vỡ, đây là sự cố ngoài ý muốn.

Bà Bạch Diệp nhớ lại: “Lúc đầu tôi cũng tin đây là sự cố. Nhưng xâu chuỗi lại những sai phạm trước đó, tôi thấy có điều gì không ổn. Chính vì vậy nên tôi đã cất công đi xác minh, gặp một số quần chúng cùng đi trên xà lan, tìm rõ nguyên nhân sự việc. Cuối cùng kết quả đúng như tôi dự đoán, đây không phải là sự cố kỹ thuật, hay tai nạn bất ngờ mà chính một số thủy thủ trên tàu câu kết với bộ phận giám sát hàng hóa đã hút hết xăng đem bán, sau đó chúng đục xà lan cho dầu nhớt dơ chảy ra… hòng hủy tang chứng…”.

Khi sự việc bị bại lộ, một số đối tượng sợ bà Bạch Diệp tố cáo nên đã thuê người giết hại bà. Vào 2 giờ chiều ngày 9/6/1978, bà Bạch Diệp vừa bước vào phòng làm việc thì gặp Tô Văn Hùng là nhân viên bảo vệ Công ty xách khẩu súng AK chạy vào, như một tên cướp táo tợn, không nói không rằng hắn lạnh lùng giương súng siết cò… hàng loạt tiếng nổ chát chúa vang lên khiến bà Diệp choáng váng đổ vật ra nền nhà.

Sau giây phút hoàn hồn, bà Diệp nhổm dậy. Phát hiện thấy bà Diệp còn sống, tên Hùng lại lao tới siết cò. May mắn làm sao viên đạn cuối cùng (sau này khám nghiệm được biết đó là viên đạn AK thứ 20) bị hóc ngay ổ khóa nòng nên bà Diệp thoát chết. Những kẻ đứng sau vụ án này thuê tên Tô Văn Hùng là nhân viên bảo vệ nã súng giết bà Diệp, song kẻ sát nhân đã run sợ trước việc làm phi nghĩa nên hắn đã không “hạ” được mục tiêu như dự định đê hèn. Những viên đạn quái ác ấy đều sượt tóc bà Diệp, bắn trúng 4 công nhân đang ngồi chờ lãnh lương, cách chỗ bà Diệp ngồi chừng 40 m, tất cả đều bị gãy xương đùi.

Sau lần hoảng sợ và thoát chết ấy, bà Diệp và gia đình phải đến xin lánh nạn tại Ủy ban Kiểm tra tỉnh An Giang. Câu chuyện động trời này đã gây xôn xao tỉnh An Giang và các vùng lân cận. Trong dịp về kiểm tra công tác tại An Giang, hay tin đích thân đồng chí Đỗ Mười (khi ấy đồng chí Đỗ Mười là Phó Thủ tướng Chính phủ) đã đến thăm gia đình bà Bạch Diệp, bà Bạch Diệp khẳng định: “Tôi còn nhớ như in lời đồng chí Đỗ Mười nói với ông Tư Việt Thắng (Bí thư Tỉnh ủy An Giang): “Các anh phải giải quyết ngay việc này, chứ không thể để cộng sản tị nạn cộng sản như thế này được…’’.

Để giải quyết khó khăn cho gia đình bà Diệp, Ủy ban Kiểm tra Đảng cũng như một số ban ngành của An Giang đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ gia đình bà Bạch Diệp, ba tháng sau khi gặp nạn, vợ chồng bà Bạch Diệp chuyển công tác tại Công ty Bao bì xuất khẩu của Bộ Ngoại thương, đóng tại TP Hồ Chí Minh.

Hai lần bị bắt giam oan…

Đầu tháng 12/1982, đang lúc bà Bạch Diệp và bạn bè đồng nghiệp vui mừng hay tin bà đã có quyết định bổ nhiệm… thì một lần nữa, tai họa lại ập đến với bà. Hôm đó là ngày 9/12/1982, khi bà đang có mặt ở cơ quan thì Công an quận Tân Bình đến đọc lệnh bắt giam bà với tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản riêng của công dân…”.

Bà Diệp choáng váng. Đến khi gặp cán bộ xét hỏi, bà Diệp mới vỡ lẽ rằng, bà làm ơn đã mắc oán. Nội dung chỉ đơn giản là sự quen biết với một người bạn thân của ba bà Diệp. Ông ấy có người cháu biết mối quan hệ của bà Diệp ở Sài Gòn nên đã thông qua bà Diệp nhờ nhập hộ khẩu cho mình vào TP Hồ Chí Minh. Nghe lời anh này, bà Diệp đã viết giấy có nhận của anh ta 13.000đ (trị giá gần 1 chỉ vàng) để bà Diệp đưa cho người giúp đỡ, gọi là chi phí tiền, trà nước…

Khi những người quen cho biết không thể lo được cho người cháu kia, bà Diệp đã nhiều lần gặp anh ta xin trả lại số tiền trên, song anh ta nhất định không nhận. Một lần nữa bà Diệp lại đến năn nỉ những người quen cố gắng giúp và toàn bộ số tiền 13.000đ ấy, bà Diệp đưa hết cho họ. Khi đã được nhận vào làm việc ở Công ty Xây lắp ngoại thương và sắp có hộ khẩu, người cháu của ông bạn ba bà Diệp vội đến gặp bà. Vì anh ta sợ khi xong việc sẽ phải đưa giấy nhận giữ 13.000 trả lại cho bà Diệp nên anh ta nại ra việc mất giấy, yêu cầu bà Diệp viết lại giấy lần 2 (vẫn nội dung như trước).

Vì tin người và nghĩ rằng mình không vụ lợi nên bà Diệp đã viết giấy. Song sau đó anh ta cầm tờ giấy này làm bằng chứng tố cáo bà Diệp với Công an Tân Bình.

Quá trình điều tra, khi xác minh, biết rõ bản chất sự việc, bà Diệp vì tin người, nể nang bạn bè mà ra tay lo giúp chứ mảy may không hề có vụ lợi, hay chiếm đoạt tiền bạc của người khác, chiều 3/2/1983 (tức chiều 30 Tết) bà Diệp được tạm tha và sau đó là quyết định miễn tố, trả tự do cho bà Diệp.

Bị tạm giam 2 tháng 15 ngày về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản của công dân” rồi được minh oan nhưng nào có mấy ai hiểu được. Bà Diệp thở dài. Thấy bà vẫn còn mặc cảm về cảnh tù tội, tôi mang chuyện làm ăn, kinh doanh ra đàm đạo với bà. Như lại gặp phải mồi lửa, bà đứng phắt dậy: “Chuyện kinh doanh, chuyện của doanh nhân ư? Khoan hãy nói đến. Anh là nhà báo Công an hỏi kinh doanh tôi kể cho anh nghe câu chuyện này cũng liên quan đến kinh doanh, nhưng nó lại là chuyện tôi bị… tù oan lần nữa đấy. Tôi sém bị mù vì hơn 6 tháng nằm tại trại tạm giam…”. Bà Bạch Diệp thuật lại câu chuyện này như đã thuộc lòng.

Vụ việc liên quan đến hợp đồng mua bán nhà 37 Nguyễn Thị Diệu (NTD). Hợp đồng được lập vào ngày 30/7/1993. Trong rất nhiều đơn thư kêu cứu lúc bấy giờ, bà Bạch Diệp đều khẳng định: Hai bản hợp đồng mua bán nhà 37 NTD là sự lừa lọc, chỉ vì tin người mà bà đã đặt bút ký: “Bấy giờ mỗi khi đọc lại 2 hợp đồng này tôi chỉ muốn chạy ra đường mà không cần biết trước mặt mình là cái gì, vì đó là 2 hợp đồng lừa đảo mà tôi tin người nên đã ký…”. Bà Bạch Diệp nói.

Điều oái oăm thay, bà Bạch Diệp đã phải mất không số tiền quy ra vàng lên đến hàng trăm lượng vàng, nhưng ngày 12/11/1994, bà Diệp lại bị bắt giam. Bà Bạch Diệp ngồi lặng hồi lâu, nước mắt ứa ra: “Em cứ hình dung xem, người ta lừa chị, lấy của chị hàng trăm lượng vàng. Chị phải cắn răng chịu đựng. Tưởng mọi việc yên ổn ai dè tai họa ập xuống”. Hơn 6 tháng bị tạm giam, bà Bạch Diệp khóc sưng húp mắt. Hằng đêm bà réo gọi tên con… kêu oan và lại cầu trời, niệm Phật… Thế rồi, điều tra mãi không tìm được bằng chứng gì phạm tội, ngày 23/5/1995 bà Bạch Diệp nhận được quyết định trả tự do.

Con đường lập nghiệp

Trong số đại gia ở các tỉnh, thành phía Nam, chẳng mấy ai không biết đến bà Bạch Diệp. Nhưng những người nổi tiếng ăn chơi sành điệu thì vừa rồi phải giật mình khi hay tin bà Giám đốc Diệp Bạch Dương dẫn về “con xe” Rolls-Royce mới cáu cạnh với biển số “tứ quý 7″ đắt tiền và sang nhất Việt Nam. Có người nói rằng bà chơi ngông vậy thôi, chứ cái công ty gia đình chưa đến chục người mà đã có đến 6,7 chiếc xe ôtô loại sang rồi thì việc mua thêm chiếc Rolls Royce rõ là chuyện lãng phí. Trái với luồng thông tin trên, giới buôn bán bất động sản ở TP Hồ Chí Minh đa phần cho rằng: “Bà Diệp có mua đến cả chục chiếc Rolls Royce cũng chẳng thấm vào đâu so với những tài sản kếch sù mà bà đang làm chủ…”.

Kể về tài sản, về sự giàu có của bà Bạch Diệp theo như cánh báo chí chúng tôi hay nói: “Có mà kể cả ngày…”. Điều tôi quan tâm tìm hiểu chính là cái sự bắt đầu, giai đoạn tay trắng mà bà Bạch Diệp gây dựng cơ đồ kia. Hẹn tới hẹn lui, cuối cùng bà Bạch Diệp cũng dành cho tôi khoảng thời gian, tuy không nhiều nhưng cũng đủ hiểu về cuộc đời bà. Như đã nêu ở phần trên, sau khi bị nhốt giam oan 2 tháng 15 ngày trở về; bà thấy chán nản và không còn mặn mà chuyện công tác ở cơ quan nữa.

Bà xin nghỉ chế độ chính sách. Bà Bạch Diệp nói: Ở nhà mãi cũng chán. Nhìn trước ngó sau tài sản chỉ có vài vật dụng cũ cùng căn hộ chung cư 72/lầu 2 Ký Con, phường 19 – nay là phường Nguyễn Thái Bình, quận 1, TP Hồ Chí Minh. Nhiều lần ngược xuôi các con đường trung tâm Sài Gòn, bà Bạch Diệp cứ mông lung nghĩ hoài về nhiều căn nhà ở giữa trung tâm thành phố, bán giá rẻ như bèo mà rất ít người mua. Những căn nhà ấy nếu được nâng cấp, xây mới… chắc chắn khi bán sẽ sinh lợi nhiều…

Để làm thử, bà về nhà thiết kế, sửa sang ngay chính căn hộ chung cư của mình (đây là căn hộ do 2 căn ghép lại khoảng 160m2). Do có đầu óc thẩm mỹ, lại yêu nghề xây dựng từ nhỏ nên bà đã sửa chữa căn hộ rất đẹp. Đúng như dự kiến ban đầu, bà Bạch Diệp bán căn hộ chung cư này với giá 12 lượng vàng.

Cũng trong năm 1984, bà mua ngay căn nhà số 100 đường Trần Hưng Đạo (một trong những con đường trung tâm thành phố) với giá 4 lượng vàng. 12 lượng vàng bán căn hộ chung cư Ký Con, vay mượn bạn bè, bà xây căn nhà số 100 Trần Hưng Đạo lên 3 tầng lầu… tất cả hết 20 lượng vàng. Vừa xây xong, Công ty Savimex đến mua và bà bán ngay được 80 lượng vàng. Có tiền trong tay, bà mua tiếp căn nhà 92 Trần Hưng Đạo, rồi lại sửa, lại xây và… lại bán. Cứ thế, chỉ trong thời gian ngắn, bà Bạch Diệp đã mua được nhiều nhà trên đường Trần Hưng Đạo.

Bà Bạch Diệp kể cho tôi nghe liền một mạch chuyện mua, bán nhà. Trong câu chuyện bà thừa nhận rằng: “Thật không ai tin được, vào thập niên 80 – 90 của thế kỷ trước, chuyện mua bán nhà cửa lại rẻ mạt và dễ dàng đến thế. Mà thời kỳ bao cấp rất ít người nghĩ đến chuyện buôn bán kinh doanh bất động sản…”. Có được số vốn trong tay hàng ngàn lượng vàng, bà Bạch Diệp đến các khu biệt thự trong thành phố, nếu ai bán nhà, bất cứ lớn nhỏ bà cũng mua ngay. Chính vì những tính toán, đoán trước được vận hội của đất nước nên khi đất nước đổi mới chuyển sang nền kinh tế thị trường thì bà Bạch Diệp đã có cả chục năm trải nghiệm qua thực tế rồi.

Bà Bạch Diệp phân tích cặn kẽ tình hình thời cuộc ngay từ những năm khó khăn của thời bao cấp. Bà triết lý: Khi mọi người đổ xô chạy trốn ra nước ngoài thì bà lại bình thản đón nhận cuộc sống thực tế. Ngay lúc ấy bà đã tiên đoán rằng: “Khó khăn, gian khổ như thời đánh Mỹ mình còn thắng được, chắc chắn Đảng và Nhà nước sẽ tìm ra được lối thoát để người dân no ấm. Họ có chạy trốn vượt biên hay tìm mọi cách ra nước ngoài, sớm muộn cũng phải về thôi. Và trong số ấy, sẽ có nhiều người tìm đến thuê nhà mở điểm kinh doanh và nhiều người sẽ mua nhà của tôi…”.

Bắt đầu mua, bán bất động sản từ năm 1984, sau hơn 20 năm bà Dương Thị Bạch Diệp đã trở thành một giám đốc siêu hạng trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản; tại TP Hồ Chí Minh, hàng chục căn biệt thự, nhiều khu đất vàng thuộc công ty của bà và các con đồng sở hữu. Có những khu đất bà chuẩn bị xây dựng khách sạn 5 sao trị giá nhiều triệu đôla. Vì rất nhiều lý do tế nhị, tôi không muốn hỏi cặn kẽ tài sản của bà trị giá bao nhiêu trăm, bao nhiêu triệu đôla. Tôi chỉ ghi nhận hơn 20 năm ấy, ở một thành phố năng động và rộng lớn như TP Hồ Chí Minh, một người kinh doanh từng trải và uy tín như bà, nếu như có đến cả tỷ đôla âu cũng là lẽ thường tình.

Vì tuổi thơ bà đã chịu nhiều lam lũ nên bà rất thấu hiểu cảnh đơn côi, gian khó của người bất hạnh, người nghèo. Từ những lợi nhuận thu được trong thương trường, năm nào cũng vậy, bà đều dành tiền, hàng đến tặng những người gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc thông qua các tổ chức xã hội làm từ thiện. Chỉ trong mấy năm gần đây bà đã dành hàng chục tỷ đồng chia sẻ khó khăn với những người nghèo. Riêng các chương trình từ thiện do Báo CAND tổ chức bà đã đóng góp hơn 3 tỷ đồng.

Bà Dương Thị Bạch Diệp có kể cho tôi nghe một ý tưởng, có thể nói là rất mới ở Việt Nam. Từ thực tế cuộc đời mình, đặc biệt là những oan khiên mà bao người gặp phải, bà muốn bước đầu sẽ dành 200 tỷ đồng xây dựng quỹ, tên gọi cụ thể thì bà chưa quyết định, song toàn bộ số tiền trên sẽ gửi vào tài khoản, hàng năm trích ra trao giải cho những “Bao Công” đích thực trong ngành Tư pháp; giải thưởng có thể cả triệu đô la.

Mặc dù đã bước sang tuổi 60 nhưng bà Bạch Diệp vẫn đang ấp ủ hàng loạt những dự án tầm cỡ quốc tế và rất khả thi. Bà vui vì bà sống trong gia đình rất hạnh phúc; các con đều học hành thành đạt từ nước ngoài, nay cùng về giúp bà điều hành công ty. Bà nói chắc rằng phần bà dành cho các con lớn nhất là sự trải nghiệm trong thương trường và đức hạnh làm người. Số tài sản lớn ấy, bà sẽ dành phần nhiều cho các hoạt động xã hội. Khi chia tay, tôi chúc bà mãi mãi như cây bạch dương xanh giữa miền nhiệt đới và ngày càng làm rạng danh người phụ nữ Việt Nam.

Trần Ngọc Anh vừa tốt nghiệp Tiến sĩ tại Đại học Harvard và được nhận làm Giảng viên Đại học Indiana, Hoa Kỳ. Mọi người biết đến anh như một người luôn đặt ra mục tiêu rõ ràng, và thực hiện đến cùng.

Trần Ngọc Anh

Luôn nhìn “bức tranh lớn”

Nhìn vào những thành công của anh, chắc nhiều người sẽ nghĩ: hồi nhỏ anh là một “thần đồng”, hoặc chí ít cũng là một người thuộc dạng… học “khủng”?

Thực sự năng lực bản thân tôi rất bình thường, không có gì nổi trội so với những bạn sinh viên cùng lứa. Khi tôi học ở Việt Nam, chưa bao giờ được đứng đầu lớp, thường thì cấp 1, 2 tôi hay đứng thứ 30-40 của lớp, lên cấp 3 cũng có khi lọt vào đội tuyển đi thi học sinh giỏi nhưng ít khi được giải.

Tôi nói điều đó là một sự thật, chứ chẳng phải quá khiêm tốn hay khách sáo khi nói chuyện với các bạn sinh viên.

Anh không định “đổ lỗi” cho cơ may đấy chứ?

Không. Tôi luôn cố gắng thấy “bức tranh lớn”, và không bao giờ tôi làm bất cứ điều gì mà không đặt trong tổng thể của cả bức tranh lớn. Hồi học phổ thông, tôi chưa có bức tranh lớn và chỉ nghĩ là mình cố gắng học tốt để được vào trường tốt, chứ cũng chẳng nghĩ được vào trường tốt để làm gì.

Khi lên đại học, bức tranh lớn của tôi bắt đầu hình thành và tôi thấy xã hội như một cuộc cạnh tranh. Trong bức tranh lớn ấy, tôi đặt ra cho mình mục tiêu là chiến thắng trong cạnh tranh, nghĩa là có thu nhập cao và vị trí trong xã hội.

Tôi bắt đầu đạt được những cái đó khi về làm việc cho Hãng Hàng không VN (Vietnam Airlines), chưa nhiều tiền lắm nhưng bắt đầu thành đạt. Nhưng khi đó tôi bắt đầu thấy không hài lòng với  mục tiêu đặt ra, vì khi được mọi người kính trọng, có nhiều tiền, công việc hay ho… bạn sẽ thấy chưa đủ.

Lúc đấy, bức tranh lớn của tôi thay đổi, tôi nhận ra là xã hội không chỉ có cạnh tranh, mà còn có sự giúp đỡ lẫn nhau. Khi đó, tôi muốn tìm một công việc nào đó nó ý nghĩa hơn, có giá trị cho xã hội. Đó là lý do để tôi  bắt đầu nghĩ rằng cần đi học tiếp sau đấy quay về làm một cái việc gì khác.

Thế anh thực hiện mục đích mới của mình thế nào?

Sau khi học tại Úc, tôi về làm ở Ban Nghiên cứu của Thủ tướng (thuộc Văn phòng Chính phủ), vì tôi nghĩ công việc ở đó có tác động lớn. Khi vào đấy, tôi mới có cơ hội nhìn thấy quá trình vận hành đất nước từ bên trong, và biết rõ hơn đâu là những khó khăn thực sự. Tôi muốn đi vào lĩnh vực là tư vấn chính sách vì nghĩ rằng mình có thế mạnh ở trong việc này.

Để làm tốt việc này, tôi nhận ra rằng mình phải có trình độ cao về chuyên môn, và tôi bắt đầu tìm một chương trình đào tạo hàng đầu về phân tích chính sách. Lúc đó, tôi bắt đầu nghĩ đến chương trình tiến sĩ tại Harvard.

Ra đi (học tiến sĩ) là muốn tư vấn chính sách cho Việt Nam, nhưng giờ lại trở thành một giáo sư đại học ở tận Hoa Kỳ, điều này có mâu thuẫn không?

Tốt nghiệp xong tiến sĩ thì tôi có hai sự lựa chọn: Một là quay về nước tiếp tục làm tư vấn chính sách, hai là đi làm ở nước ngoài. Lúc đó tôi nhận được một lời mời làm việc cho Liên Hợp Quốc tại NewYork, hoặc dạy tại một số đại học ở Anh, Mỹ, Singapore…

Lúc ấy, tiêu chuẩn của tôi xác định rất rõ ràng: vị trí nào mà có thể tác động tốt nhất cho xã hội Việt Nam thì sẽ là nơi tôi muốn làm. Và tôi nghĩ rằng, làm việc tại một trường đại học tốt trên thế giới, mang nguồn lực tri thức về giúp đất nước, thông qua giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn chính sách là hay nhất. Đó là lý do tôi nhận về làm Giảng viên cho Đại học Indiana.

Vậy thì quả là may mắn luôn song hành cùng anh rồi?

Không hẳn vậy đâu. Tôi cũng gặp khá nhiều khó khăn trong cuộc sống, nhưng tôi cũng gặp may mắn nhiều. Vấn đề là ở chỗ, tôi cố gắng không quên bức tranh lớn. Thêm nữa, có người thất bại một lần là nản chí, nhưng tôi thì không.

Có những lúc tôi nộp học bổng với hy vọng được chấp nhận, thì tôi lại trượt các học bổng đấy. Nhưng năm sau lại tiếp tục. Tôi luôn nghĩ về bức tranh lớn, trong cái bức tranh đó lại nghĩ về vai trò của mình trong đó như thế nào. Thế còn chuyện để mình đạt được học bổng này, dự án kia… tất cả chỉ là những công cụ.

Nếu mình giữ được mục tiêu chính thì khi thất bại cái này sẽ có cơ hội khác. Người mà nhìn cuộc đời tích cực thì cơ hội sẽ luôn luôn đến. Tôi nghĩ, nếu mình có 10 cơ hội, chỉ thành công trong 1-2 cơ hội thôi, và thường trượt 8-9 cơ hội, nhưng thế là tốt rồi.

Một điểm nữa là tôi không quá căng thẳng và áp lực với những dự định mình đặt ra. Một Thiền sư từng nói rằng, tìm niềm vui trên mỗi chặng đường đi sẽ giúp sức cho mình đi xa hơn. Điều quan trọng là mình sống có ý nghĩa, mình thấy mình là nét vẽ nhỏ trong bức tranh lớn, để bức tranh lớn được đẹp trước hết mình phải là một nét vẽ đẹp.

Các bạn trẻ thường thấy bức tranh lớn không anh?

Tôi có một may mắn là từ bé luôn được học với nhiều người giỏi. Nhưng có một điểm chung là nhiều bạn chỉ tập trung vào giỏi một việc nhỏ, mà bỏ qua bức tranh lớn. Thực sự tôi rất muốn các bạn trẻ quan tâm đến bức tranh lớn. Cần đặt câu hỏi rằng mục đích trong cuộc sống của mình là gì, năng lực mình đến đâu và mình dùng năng lực ấy vào công việc gì.

… “Nét vẽ đẹp” cho đời và “món võ phòng thân”

Làm thế nào để mỗi bạn trẻ đều là một “nét vẽ đẹp” như anh nói?

Bây giờ xã hội mình cứ nói đại gia này, đại gia kia… khiến “đại gia” như là mục tiêu của cuộc sống.

Khi tiếp xúc với những người giàu có và quyền lực, mới thấy nhiều người không hạnh phúc. Lúc đó mới rõ rằng cuộc sống vật chất không đủ, còn cuộc sống tinh thần nữa. Có thời gian tôi tìm đọc sách triết học, tâm lý học, Phật học, để trả lời những câu hỏi như cuộc sống là gì?

Với tôi, mục tiêu đích thực của cuộc sống là trở thành người quân tử, là người đạt tới tri thức hiểu cuộc sống, biết cách sống thế nào để đem lại hạnh phúc cho bản thân và người khác.

Tri thức này không đo được qua bằng cấp. Khi mình là một người quân tử,  mình không có xu dính túi vẫn thấy thanh cao, tràn đầy hạnh phúc. Và tôi nghĩ rằng nếu nhiều người trẻ vươn tới, làm người quân tử thì đất nước sẽ tốt hơn rất nhiều. …

Anh tâm sự rằng hồi học phổ thông mình học rất bình thường trong khi xung quanh rất nhiều người giỏi, nhưng người ta thấy anh nhận được những học bổng rất danh giá. Bí quyết để có được điều đó là…?

Nhiều người nghĩ là đi học nước ngoài rất là khó nhưng thực ra là do chưa có người hướng dẫn mà thôi. Tôi nghĩ những người sau khi đi du học về sẽ là nguồn thông tin rất tốt cho các bạn trẻ.

Các trường đại học ở Mỹ bao giờ họ cũng cạnh tranh nhau để thứ hạng của trường tăng lên. Để cạnh tranh nhau thì một trong những cái họ yêu cầu ở người học là học giỏi và thi đạt kết quả cao.

Mình là người Việt Nam muốn vào học những chương trình học bổng chỉ cần chịu khó mà luyện và thi là  được, luyện thi thì không cần phải đi nước ngoài, ở ta có đầy sách vở để luyện. Lúc đó, cửa để đi học nước ngoài rất rộng mở. Người Trung Quốc, Ấn Độ tận dụng những cái này rất tốt.

Anh thấy sinh viên sẽ thế nào nếu hưởng thụ một hệ thống giáo dục yếu kém?

Hệ thống giáo dục của ta đúng là có rất nhiều yếu kém. Hôm vừa rồi tôi có ngồi với đứa em đang học đại học, nó than phiền là chương trình học quá lạc hậu so với kỹ năng mà thực tế cần.

Sau khi sinh viên ngồi trên ghế giảng đường trong nước suốt 4 – 5 năm, mới ngớ người ra thấy rằng: sau chừng đó thời gian hầu như mình học được rất ít những cái để có thể dùng được.

Lãng phí nhất là: 4-5 năm đấy là quãng thời gian đầu óc chúng ta minh mẫn nhất, thông minh nhất… thì lại phải học những  kiến thức quá nghèo nàn, lạc hậu, xa rời thực tiễn…

Nếu kiến thức chán như vậy thì sinh viên không muốn học, mà sinh viên không muốn học trong chính lúc cần phải tập thói quen học hỏi nhiều nhất thì lúc đó sẽ tạo ra những thói quen chán nản, lười, và không loại trừ cả thói giả dối.

Tôi rất day dứt về những chuyện này. Nó phản giáo dục ở cái nghĩa là nó không làm cho sinh viên tốt lên mà còn làm cho họ tệ đi, tức là bị nhiễm hoặc nảy sinh những thói quen, tật xấu. Lúc người học thấy kiến thức ở trường không giúp ích được gì cho mình thì họ sẽ chẳng học nữa. Không học thì sẽ sinh ra lười và sẽ đi làm những cái việc này, việc kia.

Khi môi trường giáo dục đang ở trong tình trạng như vậy, theo anh, sinh viên cần sử dụng thời gian như thế nào cho hợp lý, và có “món võ” nào để “phòng thân”?

Các bạn sinh viên nên dùng thời gian học tiếng Anh là bổ ích và cần thiết nhất. Một sinh viên ra trường khi vào phỏng vấn xin việc, câu hỏi đầu tiên người ta sẽ hỏi là: Trình độ ngoại ngữ của bạn thế nào? Bởi tiếng Anh là ngôn ngữ của “ngôi làng toàn cầu” rồi.

Khi có vốn tiếng Anh tốt, bạn có cơ hội đi học ở nước ngoài. Nhìn xa một chút, bạn phải học giỏi tiếng Anh thì con cái bạn sau này mới giỏi tiếng Anh được. Một khi bố mẹ tậm tịt về ngoại ngữ thì làm sao mà làm gương cho con cái được. Cho nên các bạn sinh viên học bây giờ không chỉ là học cho mình, mà là học cho gia đình, tương lai hậu duệ của các bạn nữa.

Đặc biệt, bây giờ sinh viên lại thu được rất ít kiến thức ở trong trường, nên người giỏi tiếng Anh sẽ tự tìm tòi tài liệu và tự mình khám phá được rất nhiều điều thú vị.

Ai đó hỏi anh về công việc của một giáo sư ở ĐH Indiana, anh sẽ nói gì?

Trường tôi đang làm việc là một đại học vào hạng khá. Về chuyên ngành của tôi (chính sách công) thì trường này đứng thứ hai ở Mỹ.

Năm vừa rồi Giáo sư Lin Ostrom ở trường vừa nhận giải Nobel Kinh tế. Nhiệm vụ của một giáo sư ở loại đại học này (Research University) không chỉ là truyền đạt tri thức mà là tạo ra tri thức. Nhiệm vụ số một phải là tạo ra tri thức thông qua các công trình khoa học; Nhiệm vụ số hai mới là chuyển giao tri thức.

Do vậy, mỗi năm tôi chỉ dạy 2 môn và dạy vào một học kỳ, tức là 4 tháng thôi. Môn thứ nhất mà tôi dạy là Kinh tế phát triển; môn thứ hai là Thương mại và Tài chính quốc tế. Trong các nghiên cứu khoa học của mình, tôi tập trung vào việc tìm ra phương pháp giúp các nước nghèo tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội tốt.

Xin cảm ơn anh!

Michelle Obama “chính là biểu tượng cho thấy nước ta (Mỹ) đã tiến xa như thế nào và chúng ta là ai”, một tác gia bình luận về những phát hiện mới trong nghiên cứu của một nhà phả hệ học về nguồn gốc của Đệ nhất phu nhân Mỹ.

Frasier Robinson III và vợ ông, Marian, cùng hai con của họ Craig và Michelle, hiện là đệ nhất phu nhân Mỹ. Ảnh: NYT.

Năm 1850, David Patterson – một chủ đồn điền ở Nam Carolina – đặt bút phân chia tài sản của ông cho những người thừa kế. Giữa những tài sản gồm các guồng máy quay tơ, liềm hái, khăn trải bàn, gia súc, có một cô bé nô lệ 6 tuổi, sau này có giá 475 USD.

Trong di chúc, cô được mô tả đơn giản là “cô bé da đen Melvinia”. Sau khi Patterson qua đời, Melvinia bị đưa đi khỏi đồn điền ở Nam Carolina và tới Georgia, bang Alabama. Lúc ở độ tuổi thiếu nữ, cô có con với một người đàn ông da trắng bí ẩn.

Trong biên niên sử chế độ nô lệ ở Mỹ, câu chuyện đau lòng này không hề có gì nổi bật, trừ một lý do: mối quan hệ diễn ra khoảng hai năm trước Nội chiến đó là khởi đầu cho một dòng họ, xuất phát từ vùng nông thôn của Georgia, tới Birmingham bang Alabama đến Chicago và cuối cùng dừng chân ở Nhà Trắng. Melvinia Shields – cô bé nô lệ mù chữ – và người đàn ông bí ẩn khiến cô mang thai chính là cụ tổ 5 đời của Michelle Obama – đương kim đệ nhất phu nhân nước Mỹ.

Được coi là một biểu tượng về sự phát triển và thành công của người da đen, Michelle Obama lớn lên với không nhiều liên hệ về tổ tiên của bà. Trong quãng thời gian vận động tranh cử tổng thống cùng chồng năm ngoái, bà được biết ông cố của mình là cựu nô lệ ở Nam Carolina, song phần còn lại của dòng họ bà vẫn là một bí ẩn lớn.

Giờ đây, nhờ một nghiên cứu mới công bố, bản đồ phả hệ của gia đình bà Michelle Obama dần dần rõ ràng lên với sự góp mặt của Melvinia, người đàn ông da trắng và con trai của họ, tên là Dolphus T. Shields. Mối quan hệ này lần đầu tiên giúp kết nối gia đình đệ nhất phu nhân với lịch sử nô lệ của Mỹ. Nghiên cứu của nhà phả hệ học Megan Smolenyak và báo The New York Times đã làm sáng tỏ những đồn đoán về dòng máu trộn lẫn trắng – đen của Michelle Obama.

“Bà ấy chính là biểu tượng cho thấy nước ta đã tiến xa thế nào và chúng ta là ai”, Edward Ball, nhà sử học từng viết cuốn hồi ký danh tiếng “Những nô lệ trong gia đình”. Ông phát hiện bản thân mình cũng có dòng máu da đen khi nghiên cứu về phả hệ của dòng họ. “Chúng ta không phải là những chủng tộc riêng rẽ người Latin, da trắng hay da đen. Chúng ta trộn lẫn vào nhau từ nhiều thế kỷ nay”.

Gia đình Michelle Obama từ chối bình luận về phát hiện này vì cho rằng đây là vấn đề riêng tư.

Smolenyak, nhà nghiên cứu từng tìm nguồn gốc của nhiều nhân vật nổi tiếng, bắt đầu nghiên cứu về gia đình Michelle Obama trong khi viết bài cho The New York Times hồi đầu năm. Bà phát hiện ra Melvinia khi nghiên cứu di chúc từ thế kỷ 19, giấy kết hôn đã ngả màu vàng, những tấm ảnh đã mờ và ký ức của một người phụ nữ lớn tuổi về gia đình này.

Trong hàng chục người họ hàng của Michelle, Smolenyak nhận định Melvinia dường như có mối liên hệ rõ ràng nhất. Năm 1852, khi David Patterson qua đời, Melvinia được đưa đến đồn điền khác ở Georgia ở với chủ mới là con gái ông, Christianne, và con rể Henry Shields. Khi ở Nam Carolina, cô sống cùng 21 nô lệ khác, còn ở Georgia, cô là một trong ba nô lệ. Cô phải trồng và gặt hái lúa mì, ngô, khoai tây, bông và chăm sóc 3 con ngựa, 5 con bò, 17 con lợn và 20 con cừu. Các con số này dựa trên điều tra xã hội học thời đó.

Việc xác định ai đã khiến Melvinia mang thai rất khó. Cô sinh Dolphus năm 1859 khi mới 15 tuổi. Henry Shields lúc đó ngoài 40 và có 4 con trai từ 19 tới 24 tuổi. Tuy nhiên, nhiều người đàn ông khác cũng lui tới đồn điền này.

Vào năm 1870, ba trong số bốn người con của Melvinia được ghi vào trong giấy tờ là lai da trắng. Người con thứ 4 của Melvinia được sinh ra sau thời giải phóng nô lệ, cho thấy mối quan hệ với người đàn ông da trắng bí ẩn kia vẫn tiếp diễn. Melvinia lấy họ Shields cho các con, có thể ám chỉ tới danh tính cha của chúng. Tuy nhiên, các nô lệ cũng thường lấy họ theo chủ.

Dù đã được giải phóng, Melvinia vẫn ở lại đồn điền, làm việc chân tay cho nhà Charles Shields – con trai của Henry. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian khi ngoài 30 tới ngoài 40 tuổi, Melvinia bỏ đi và tái hợp với những nô lệ cũ ở nhà Patterson – Mariah và Bolus Easley. Họ đến hạt Barlow, gần biên giới bang Alabama, sinh sống. Dolphus cưới một trong các cô gái nhà Easley – Alice – là bà cố của Michelle Obama. “Bằng cách nào đó, một cộng đồng bị chia cách đã tái hợp”, nhà phả hệ học Smolenyak nhận xét.

Melvinia vẫn không hề biết rõ về thân phận của bà. Trong giấy tờ khi bà qua đời năm 1938, ô ghi tên cha mẹ có chữ “không biết”. Như thế, Melvinia, khi qua đời ở tuổi ngoài 90 tuổi, có lẽ cũng không hề hay biết về gốc gác của bà.

Vào năm 1888, Dolphus và Alice Shields chuyển tới Birmingham, thành phố công nghiệp có nhiều nhà máy thu hút những nô lệ cũ từ khắp miền nam về làm việc. Lúc này đã ngoài 30 tuổi và có làn da sáng, Dolphus Shields trông không khác gì người da trắng. Ông là thợ mộc và chăm chỉ đi nhà thờ, có thể đọc và viết. Năm 1900, Dolphus đã mua được nhà. Năm 1911, ông mở một xưởng mộc tư nhân.

Dolphus đồng sáng lập hai nhà thờ First Ebenezer Baptist Churt và Trinity Baptist Church, sau này là nơi khởi nguồn phong trào về dân quyền. Ông dạy các lớp học chủ nhật ở cả hai nhà thờ và Missionary Baptist Church.

Dolphus giúp đưa gia đình ông vươn tới tầng lớp lao động và chuyển tới sống ở khu vực của người da đen sở hữu hoặc có tiền thuê nhà. Trong nhà ông, không ai được hút thuốc lá, chửi bậy, không có kẹo cao su, không son môi. Các thành viên trong gia đình không được nghe nhạc blues của người da đen mà chỉ nghe thánh ca. Bà Bobbie Holt, 73 tuổi, được Dolphus và bà vợ thứ 4 của ông nuôi nấng, cho hay gia đình này tới nhà thờ mỗi tối.

Dolphus thường mang kẹo bạc hà trong túi để cho trẻ con hàng xóm và hay kể chuyện về thời thanh niên. Tuy nhiên, những người khác trong gia đình ông thì sống chật vật. Người vợ đầu tiên – Alice Easley Shields – vất vả kiếm sống kể từ khi hai người chia tay. Bà làm thợ may và hầu gái. Hai con trai của họ cũng không khá khẩm gì.

Robert Lee Shields – cụ của Michelle Obama – cưới vợ vào năm 1906. Ông làm công nhân và thợ khuân vác, sau đó không thấy xuất hiện trên giấy tờ nữa kể từ sinh nhật lần thứ 32. Willie Arthur Shields, từng được cấp bằng sáng chế vì cải tiến hoạt động máy giặt khô, cuối cùng làm nghề bảo dưỡng.

Dolphus Shields không mấy khi nói về tổ tiên của ông. “Chúng tôi thường tới những nơi mà không ai biết rằng chúng tôi quen biết nô lệ. Chẳng ai muốn nói về điều đó”, Bà Helen Heath, đi nhà thờ cùng Dolphus, cho biết. Bà cho rằng ông có họ hàng da trắng vì màu da sáng và tóc mềm.

Vào lúc người da đen tuyệt vọng vì bị phân biệt chủng tộc – không được đi bỏ phiếu, không được làm việc trong thành phố, nhà hàng chỉ phục vụ người da trắng – Dolphus Shields là mối dây liên kết hiếm hoi giữa những cộng đồng bị chia rẽ sâu sắc. Cửa hiệu đồ mộc của ông nằm ở khu vực dành cho người da trắng trong vùng, và ông tiếp xúc bình thường với người da trắng. “Họ thường đến hiệu của ông và trò chuyện”, bà Holt nói.

Đến khi Dolphus qua đời năm 1950 ở tuổi 91, nước Mỹ đã bắt đầu thay đổi. Trên tờ The Birmingham World số ra ngày 9/6/1950 có tin ông chết cũng đăng một tin lớn: Tòa án Mỹ cấm phân biệt ở nhà hàng và trường trung học. Tòa án Tối cao Mỹ khi đó cũng cấm tình trạng phân biệt trên chỗ ngồi ở tàu hỏa và các trường đại học ở Texas và Oklahoma.

Cháu của Dolphus – họa sĩ Purnell Shields, ông của Michelle Obama – đã nắm lấy cơ hội lớn này để phát triển ở Chicago.

Khi các hậu duệ của Dolphus tiến xa, họ mất dần liên hệ với quá khứ. Ngày nay, Dolphus Shields an nghỉ ở khu nghĩa trang dành cho người da đen bị lãng quên, cỏ mọc quá đầu gối và nhiều ngôi mộ bị phá hoại.

Holt, y tá đã nghỉ hưu, cho biết bà thấy ông trong mơ tháng trước. Bà tìm lại bức ảnh của ông và không nghĩ rằng Dolphus Shields chính là ông cố của đệ nhất phu nhân. “Chúa ơi”, bà Holt nói. “Tôi luôn kính trọng ông ấy nhưng không bao giờ có thể tưởng tượng điều này. Lạy Chúa, chúng ta đã tiến thật xa”.

- Chúc mừng Thịnh về giải thưởng MVP. Có phải Thịnh là người Việt Nam duy nhất đạt được giải thưởng trong năm nay?

- Cứ mỗi quý Microsoft lại có một đợt xét duyệt đề cử các MVP trên toàn thế giới, theo Thịnh được biết thì khoảng đầu tháng 7 Việt Nam có anh Nguyễn Bá Quang cũng được Microsoft MVP ở lĩnh vực Sharepoint. Thịnh chỉ là MVP trẻ nhất trong gia đình MVP có 9 người ở Việt Nam hiện tại và là MVP đầu tiên của Việt Nam mình ở lĩnh vực Windows Desktop Experience (chia sẻ kinh nghiệm sử dụng hệ điều hành).

Huỳnh Công Thịnh chụp chung với MC Minh Vũ, khi tham gia Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 5.

- Thịnh có thể mô tả cụ thể hơn về giải thưởng MVP và công việc của mình?

- Giải thưởng MVP là danh hiệu của Microsoft dành cho những cá nhân xuất sắc trong cộng đồng công nghệ. Microsoft bắt đầu chương trình MVP vào năm 1993 với khởi điểm là 38 người. Những MVP được chọn phần lớn vì chất lượng và số lượng của các chỉ dẫn chuyên môn mà họ tình nguyện đưa ra miễn phí trên các diễn đàn công nghệ hoặc blog.

Ngày 22/6/2007, Thịnh thành lập ra VistaVietNam.Net. Đúng như tên gọi Thịnh muốn tạo ra một cộng đồng hỗ trợ người dùng Windows Vista ở Việt Nam mình, giúp đỡ họ sử dụng hệ điều hành Vista (thời gian đó chỉ có Windows Vista là hệ điều hành mới nhất của Microsoft). Đến sau này khi mà Microsoft cho ra mắt Windows 7 thì Thịnh và ban quản trị quyết định sẽ chuyển hướng, giúp Windows 7 trở nên thân thiện với với người dùng.

Để được công nhận là Microsoft MVP bạn phải thể hiện khả năng và tâm huyết của mình khi chia sẻ kiến thức với cộng đồng. Hỗ trợ người sử dụng Windows, các hệ điều hành khác, các vấn đề chung về công nghệ thông tin… Đặc biệt là việc giữ bản quyền hợp pháp Windows và tất cả các phần mềm thương mại khác.

Để có được kết quả này là công sức thời gian cố gắng khá lâu của Thịnh đối với việc chia sẻ và giúp đỡ cộng đồng người dùng Windows nói riêng và công nghệ thông tin nói chung.

- Sau giải thưởng MVP, anh có dự định gì trong công việc?

- Tìm hiểu các kiến thức, công nghệ, sản phẩm mới là đam mê của Thịnh, vì vậy cho nên Thịnh sẽ gắn bó với những cái Thịnh đã, đang làm.

Hiện diễn đàn của mình có hơn 50.000 thành viên và khoảng 95.000 bài viết. Số thành viên và số bài viết tăng lên đồng nghĩa với Thịnh và các thành viên Ban quản trị khác phải quản lý tốt lượng thông tin vào ra trên diễn đàn. Rất vui là WindowsVn có lực lượng Ban quản trị toàn là sinh viên nhưng nhiều kiến thức và nhiệt tình bên cạnh đó là số lượng thành viên tham gia hỗ trợ lẫn nhau rất tốt.

- Để nội dung diễn đàn luôn sinh động và đổi mới Thịnh cùng ban quản trị diễn đàn có những ý tưởng hay cách thức nào? Nguồn bài vở của diễn đàn khai thác ở đâu?

- Ngoài các bài viết, các bài viết đánh giá cá nhân hay các trang Web trong nước về một chức năng của hệ điều hành hay một sản phẩm nào đó thì Thịnh cùng Ban quản trị thường hay vào các trang web nước ngoài để tìm kiếm và đưa tin mới lên trang tin, diễn đàn đang xây dựng một cổng thông tin về Microsoft & Windows cập nhật.

Trong cảnh nhà nhà làm forum, người người làm forum nên việc thành lập muộn, đi sau người khác luôn là khó khăn lớn của các forum còn non trẻ. Vì vậy forum của bạn phải cái gì đó khác biệt với những forum ra trước đó. Chúng tôi tự hào là forum “sạch” ở Việt Nam với việc không thảo luận, gởi bài viết liên quan đến vi phạm bản quyền phần mềm, crack, bẻ khóa phần mềm… và luật sở hữu trí tuệ. Duy trì và phát triển những gì đã làm được, windowsvn cố gắng trở thành diễn đàn hỗ trợ người sử dụng Windows tốt nhất ở Việt Nam.

Theo Đức Toàn – Datviet

Giám đốc thương hiệu Miss Áo dài nổi tiếng trên đất Nhật Bản Dương Thanh Thủy là một phụ nữ 45 tuổi rất dung dị. Chị là nữ doanh nhân người Việt thành đạt đầu tiên được các tạp chí Nhật chọn phỏng vấn.

Miss Áo dài cũng được một công ty Nhật Bản ký hợp đồng chuyển nhượng thương hiệu tại Nhật. Vậy nhưng, nếu hỏi về những năm tháng đã qua, câu trả lời đầu tiên bao giờ cũng là: “Chị không có thời thơ ấu”.

Từ trẻ mồ côi đến “phe chợ trời”!

Tám tháng tuổi, ba chị một liệt sĩ thời kỳ đánh Mỹ, bị tử hình dưới thời Ngô Đình Diệm. Nghèo quá, mẹ tái hôn, cả con riêng, con chung lên tới 15 đứa! Người mẹ buộc phải gạt nước mắt đưa bốn đứa con riêng lên Sài Gòn ở với bà nội. Năm 7 tuổi, nội qua đời, chị bắt đầu cuộc đời “di động”, có nghĩa là cứ cô chú nào cần người giữ em, giúp việc nhà, chị lại đến để giúp, để được đi học.

17 tuổi, chị bắt đầu tự kiếm sống bằng nghề đan giỏ, học làm các mặt hàng thủ công mỹ nghệ bằng phim, dây cước… Loay hoay như vậy, năm 1978 chị đậu vào trường Dược. Nhưng sóng gió cuộc đời không dừng lại ở đây, anh Hai bị bắt, cả nhà mất trụ cột chính, đang học dở dang năm thứ 4 trường Dược, chị quyết định từ giã cổng trường đại học để thay anh kiếm tiền nuôi gia đình. Những năm đó, khách quốc tế đến Tp.HCM nhiều lên, họ rất mê những chiếc thuyền làm bằng gỗ, những chiếc giỏ lác, xe đạp làm bằng phim…

Hàng thủ công mỹ nghệ có đất sống, nhưng không may, bà chủ cửa hàng vẫn đặt hàng chị, làm ăn thua lỗ, dẹp tiệm. Đường cùng, chị quyết định đi vay mượn “mẹ chồng tương lai” 2 chỉ vàng để tự ra thuê chỗ kinh doanh. Năm đó chị mới 21 tuổi.

Không đủ tiền thuê gian hàng riêng, chị chia chỗ một góc kiốt trên đường Nguyễn Huệ. Nhờ biết tiếng Anh, hàng chị bán rất chạy. Thời đó người Nga đến Tp.HCM rất đông, chị đổi hàng thủ công mỹ nghệ lấy bơ, thịt hộp, voska, nồi áp suất… Nga rồi “phân phối” lại cho dân ta.

Để công việc làm ăn thuận lợi, ban ngày chị còn đi bán, ban đêm đi học thêm tiếng Nga. Những năm 90, người Đài Loan tìm đến Việt Nam đầu tư, buôn bán. Dân Đài Loan mê hổ phách Nga, vậy là chị nghĩ ngay ra ý tưởng, thu mua hổ phách của khách Nga bán cho khách Đài Loan. Vẫn là bài học của lần kinh doanh trước, kinh doanh muốn thành công phải biết ngôn ngữ, chị lại xách giỏ mỗi tối đi học thêm tiếng Hoa! Vận may bắt đầu với chị.

Sau bao nhiêu năm lận đận vì không có chỗ buôn bán ổn định, lần này chị quyết tâm có bao nhiêu tiền lãi, gom góp hết đi mua nhà. Khởi đầu là ý định để có một địa điểm mở cửa hàng ổn định, không sợ bị đuổi, có bao nhiêu tiền chị đổ hết vào những căn nhà mặt tiền đường Nguyễn Huệ, Đông Du. Thời đó nhà lại rẻ, chưa sốt như bây giờ, chị đã kịp trong tay 4, 5 căn nhà lớn, toàn khu trung tâm thành phố.

Đùng một cái, giá nhà lên vùn vụt, tài sản của chị từ vài chục triệu đồng vọt lên vài chục tỷ, rồi cứ tăng dần theo thời gian… Vậy nhưng, thời đó, dân buôn bán chạy chợ như chị bị gọi là dân phe, dân chợ trời. Chị bị gia đình chồng phản đối không cho cưới với lập luận “ai lại đường đường bác sĩ mà lại đi lấy con buôn chợ trời”.

May nhờ mẹ chồng nghĩ cách can thiệp, bởi thế mỗi khi nói đến ngày Doanh nhân, chị lại cười vui :”Nếu ngày Doanh nhân có sớm hơn, tôi đâu phải suýt mất chồng”.

Tỷ phú với… áo dài

Còn bây giờ, “dân phe” ngày xưa đã trở thành nữ Giám đốc Công ty Trung Thuỷ, được tham gia các đoàn xúc tiến thương mại ra nước ngoài với lãnh đạo thành phố.

Kể lại câu chuyện này, chị Thủy không quên những bước ngoặt lịch sử… Chuyện đời đúng là khó đoán trước, nhờ có luật Doanh nghiệp, doanh nhân được tôn trọng, chị lập công ty. Vẫn là kinh doanh hàng thủ công mỹ nghệ cho du khách, nhưng lên công ty chị làm ăn bài bản hơn, hoành tráng hơn. Tôi thắc mắc: “Sáng kiến thương hiệu Miss Áo dài từ đâu ra?”.

Chị Thủy cho biết, mấy năm gần đây dòng khách du lịch Nhật đổ vào thị trường Tp.HCM, nghe khách đến cửa hàng cứ hỏi “Ao dzai, ao dzai ?”, thấy dân Nhật mê áo dài như vậy chị liền lấy luôn thương hiệu mới cho công ty mới Miss Áo dài. Chiêu tiếp thị độc đáo cũng được tung ra: đến Miss Áo dài được may áo dài miễn phí…Vậy là Miss Áo dài nổi như cồn ở Nhật, xuất khẩu được cả thương hiệu qua đất nước Phù Tang.

Chị quả là xứng danh với danh hiệu nữ tỷ phú thời đại @. Không chỉ phát triển kinh doanh qua mạng, một năm vài lần xách cặp đi hội chợ quảng bá tại Nhật…, tối tối chị lại xách cặp đi học tiếng Nhật. Nhờ biết tiếng, nhờ am hiểu thị trường, chưa có doanh nghiệp kinh doanh hàng thủ công mỹ nghệ nào bán đắt hàng cho khách Nhật như chị! Có lẽ chị cũng là nữ tỷ phú đầu tiên ở VN nói được đến 5 thứ tiếng!

Cuối năm nay, Miss Áo dài bắt đầu nhảy sang một lĩnh vực kinh doanh mới: dịch vụ Spa cao cấp. Các đối tác Nhật phàn nàn rằng, Việt Nam đẹp nhưng dịch vụ quá thiếu, vậy là bà chủ Miss Áo dài không bỏ qua cơ hội kinh doanh mới.

Sau khi nghiên cứu hết tài liệu về Spa, chị bay ngay sang Thái và đi hết 26 Spa lớn của Thái. Có ngày, bà chủ Miss Áo dài phải bỏ tiền đi massage đến 5 lần! Chị cũng không quên sang Nhật và tấp vào các điểm Spa nổi tiếng. Trở về Tp.HCM, một trung tâm Spa theo tiêu chuẩn của Nhật Bản ra đời, kịp tiếp thị dịp Lễ hội Việt-Nhật với cái giá cạnh tranh chỉ bằng 1/4 ở Nhật và 1/2 so với Thái.

Sẽ rất bất ngờ nếu biết rằng, bà chủ Miss Áo dài đồng thời cũng là chủ nhân thắng thầu lô đất đấu giá đầu tiên của TP.HCM. Công ty Trung Thủy của chị đang đầu tư xây dựng cùng một lúc ba dự án: cao ốc văn phòng và căn hộ The Lancaster 18 tầng; 1 Trung tâm Thương mại Miss Áo dài 12 tầng; 1 trạm dừng cho du lịch quốc tế tại Tiền Giang. Tổng vốn đầu tư cho cả 3 công trình lên đến gần 200 tỷ đồng.

This interview was conducted during research for my book, Viral Loop. You can read an excerpt here at Fast Company, or find out what your friends are really worth by installing the Viral Loop widget.

While still a teenager Mark Zuckerberg coded and launched Facebook–a digital version of the traditional college facebook–in his Harvard dorm room in February 2004. Within weeks virtually the entire campus had signed up. He and his roommates, Chris Hughes and Dustin Moscowitz, then ported the social networking site to other Ivy League campuses, and the rest, as they say, is history. Today Facebook continues to grow at a frantic rate, with hundreds of millions of users across the globe.

Penenberg: How did you get into coding? What was your experience with it from a young age?

Zuckerberg: Well I got my first computer in the 6th grade or so. As soon as I got it, I was interested in finding out how it worked and how the programs worked and then figuring out how to write programs at just deeper and deeper levels within the system.

Penenberg: Did you take things apart and put them back?

Zuckerberg: I did that more with software than with hardware. You hear these stories about people who take apart their radio and put it back. Or just learn a lot from taking it apart. But I wasn’t as into that stuff as I was just into how computer programs work..

Penenberg: Did you teach yourself coding or what?

Zuckerberg: Yea, I mean I bought a book. Kinda messed around myself. Asked a lot of people questions.

Penenberg: When you first created Facebook, were you surprised that it took off so fast on campus?

Zuckerberg: Yea. I wasn’t expecting that it would grow as quickly as it did. We had to keep building new infrastructure to deal with the scale that it was operating at.

Penenberg: What was driving you?

Zuckerberg: There are a few other things that I built when I was at Harvard that were kind of smaller versions of Facebook. One such program was this program called Match. People could enter the different courses that they were taking, and see what other courses would be correlated with the courses they are taking. And over my time at Harvard I built programs like that. On a small scale.

Penenberg: When you opened Facebook to other Ivy League schools and you saw the same kind of growth were you surprised at that?

Zuckerberg: There were a couple of things going on. One was that we had a sense of the type of dynamics we were tapping into were pretty universal and could apply in all places. The thing that was surprising was that our implementation, specifically, was so efficient at doing it. We didn’t realize the magnitude of what we were onto with our version. After launching at Harvard, a bunch of schools wrote to us and asked if we could launch it at those schools. The first 3 schools we launched at after Harvard, were Yale, Stanford and Columbia and we selected them because they all had some kind of other school community Web site which almost everyone was using. We wanted to make sure that we had an implementation that was so efficient that even though everyone already had something they were using, they would just switch and start using ours. After we launched at those three and that happened within the first couple of weeks and there was a widespread switch from whatever the local one was to Facebook, then we knew that it would be something that could expand really far. So we launched at about 25 more schools that semester and it just picked up really quickly because there was no local community thing at those schools.

Penenberg: Did you notice powerlaw curve. How early was it that you saw that the rate of user acceptance was like that?

Zuckerberg: It was pretty quick. I remember we had these graphs up on our wall about how each school is adopting. They were normal S curves. The bigger the school, the longer it took to get into full inflection. At schools like Cornell, that were a bit bigger, it took about a couple of weeks before it really started taking off. But the nature of it was that in these schools everyone was on it.

Penenberg: Were you aware of the network effects and viral growth from the very beginning?

Zuckerberg: Yeah. I think the concept of network effects is pretty intuitive in something like this. Its basically that the value that people get is tied to how much information everyone is sharing.

Penenberg: How early was the invitation system phased into the program?

Zuckerberg: The ability for people to easily import their contacts from an email program, is I think what you’re talking about, was added in late 2006.

Penenberg: Does growth continue at the same rate?

Zuckerberg: At first, we focused on getting everyone at a specific college to sign up. I think that now the growth curve that we have is very similar to that, except instead of colleges we have countries. Where there are some countries like Canada where almost 40 percent of Internet users are on Facebook, its still growing but its not growing at that exponential rate because too many people are using it. Then there’s a lot of countries that are just starting off now that we are translating into other languages. So the growth rate question is a more complex question. Last year we saw growth rates of 3 percent a week for almost the whole year. And I mean is the aggregate user base growing by 3 percent everyday? No, it’s really a combination of markets that are more saturated with other new markets that are just starting to grow exponentially.

Penenberg: How were you able to scale without a lot of major dramas, whereas other sites have had tremendous problems scaling?

Zuckerberg: I think there were a few phases that were really important. The first was early on we weren’t structured as a company, and we didn’t have a lot of money, and we were running ads to make money to buy more servers to launch at more schools. But because we knew we were going to be constrained, we built into the system that not everyone at the system could sign on at once, so in a lot of ways we had slowed down our growth. But the flipside of that was that as we were growing, we were able to not fall over.

Penenberg: Marketing to one’s social graph offers a number of huge advantages. Why is that?

Zuckerberg: I think the basic idea here is that there is a phenomenon in peoples’ interaction. The message that you get, in a lot of ways, is actually less important than who you get it from. If you get it from someone that you trust a lot more then you’ll really listen to it. Whereas if you get it from someone you don’t trust you might actually believe the opposite of what they said because you don’t trust them. I think that’s the basis of the value that people get on the site. I go to someone’s profile and see that they like this band. That means more to me than if I just saw a billboard for that band. We figured that in the really organic way to make money and sustain the company, that these interests would be aligned.

Suốt gần một thập kỷ qua, Qi Lu luôn đóng vai trò đầu tàu trong việc xây dựng bộ máy tìm kiếm và công nghệ quảng cáo của Yahoo. Các nỗ lực này có tầm quan trọng đến mức Yahoo đã dùng số tiền đầu tư lên đến hàng tỷ USD để mua lại các hãng công nghệ mới, thuê kỹ sư phát triển những hệ thống riêng. Tuy Yahoo vẫn đang đứng vững trên thị trường nhưng nhiều nhà phân tích khẳng định hãng này vẫn bị gã khổng lồ Google đánh bại.

Ở tuổi 47, Qi Lu đã rời Yahoo được 14 tháng nhưng ông lại một lần nữa tìm thấy chính mình khi quay lại đương đầu cuộc chiến chống lại Google. Lần này, Qi Lu có được sự hậu thuẫn của một “ông bầu” với lời tuyên bố sẽ “chi đậm” hơn trong sứ mệnh này: Microsoft.

“Đây là một nhiệm vụ còn dang dở mà tôi luôn muốn “chiến đấu” đến cùng”, Qi Lu khẳng định.

Thách thức với Qi Lu và đồng sự vẫn rất lớn và thậm chí dấu hiệu thành công còn chưa lấy gì làm sáng sủa. Nhưng từ khi Steven Ballmer, giám đốc điều hành Microsoft, bổ nhiệm Qi Lu vào chức giám đốc bộ phận các dịch vụ trực tuyến của hãng vào tháng 12 năm ngoái, Qi Lu vẫn được tin tưởng là một kỹ sư khiêm tốn, một trong những nhà điều hành kín đáo và khác biệt nhất trong ngành công nghiệp Internet, hứa hẹn sẽ mang lại niềm tin cho “quân đoàn” Microsoft và “liều thuốc” lạc quan cho đội quân đang là kẻ chiến bại.

Sở hữu khả năng chịu đựng phi thường và cung cách làm việc khác lạ, Qi Lu cùng các đồng sự đã mang lại cho Microsoft một chiến thắng quan trọng. Trong những cuộc họp đêm suốt vài tuần qua, Qi Lu đã dựa vào các quản lý của mình để tìm ra những cách thức sáng tạo nhằm thiết lập mối quan hệ hợp tác sâu rộng và đoàn kết với Yahoo.

Thỏa thuận giữa hai bên vừa được kí kết trong tháng 7 hứa hẹn sẽ mang lại cho Microsoft những lợi thế trong nhiều năm tới. Hãng có thể mở rộng thị phần tìm kiếm trực tuyến bằng công cụ tìm kiếm Bing nhờ vào chính khách hàng, người dùng của Yahoo để cạnh tranh trực tiếp với Google.

Nhưng Qi Lu và đồng nghiệp của ông vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Ngay cả khi đã có được lượng truy cập của Yahoo, thị phần của Bing trong “chiếc bánh” tìm kiếm trực tuyến vẫn chưa bằng một nửa của Google. Lấp đầy khoảng cách này là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn, một phần bởi hầu hết người dùng hiện nay đang rất hài lòng với Google, vốn cũng đang ra sức cải tiến dịch vụ tìm kiếm.

Trong một cuộc phỏng vấn khá dài tuần trước ngay tại trụ sở chính của Microsoft, Qi Lu cho biết ông không đánh giá thấp những thách thức sẽ gặp phải. Nhưng không lâu nữa, Microsoft sẽ có cơ hội cung cấp một dịch vụ khác biệt và đủ hấp dẫn để có thể cạnh tranh hiệu quả.

Với Microsoft, thành công trên thị trường tìm kiếm trực tuyến là yếu tố quan trọng đối với sự sống còn lâu dài của hãng. Với Qi Lu, đó là một nhiệm vụ mà ông cảm thấy mình phải có trách nhiệm gánh vác.

“Tôi làm vì nghĩ rằng đây là câu trả lời cho cái gọi là bổn phận”, Qi Lu nói.

Mặc áo phông có logo Bing bỏ gọn gàng vào chiếc quần jean với thắt lưng đen, mang đôi sandal nâu và tất trắng, trông Qi Lu thực sự dẻo dai và giống một kĩ sư hơn là một giám đốc điều hành cấp cao.

Và với lập luận của một kỹ sư, Qi Lu giải thích những lý do ông quay lại để “chen ngang” vào cuộc chiến này. Công cụ tìm kiếm là lực lượng kinh tế hùng mạnh nhất trên Internet. Ngành kinh doanh này quá quan trọng để bị kiếm soát bởi chỉ một doanh nghiệp độc lập.

Lớn lên trong cảnh nghèo khó ở Trung Quốc, Qi Lu hiểu rằng thật lãng phí khi không chớp lấy những cơ hội đến với mình. Qi Lu phải sớm xa cha mẹ để đến sống với ông bà trong một làng quê nghèo, không có điện và nước máy.

Thông minh, sáng dạ, Qi Lu đã thi đỗ vào Trường đại học Fudan, Thượng Hải. Sau khi giành được bằng thạc sĩ khoa học máy tính, Qi Lu đã tham dự buổi nói chuyện của giáo sư Edmund M. Clarke ở trường Carnegie Mellon. Ấn tượng với những câu hỏi và công trình nghiên cứu của Qi Lu, giáo sư Clarke đã dành cho ông một suất học bổng tiến sĩ.

Với khoản trợ cấp 10 USD mỗi tháng cho vị trí trợ giảng ở trường đại học, Qi Lu đã không thể kiếm được đủ tiền đóng lệ phí dự tuyển, do đó, các giáo sư đã sắp xếp để Qi Lu được miễn và ông đã được thừa nhận.

Qi Lu cho rằng những thách thức ông đã phải đối mặt và trải qua thời niên thiếu bỗng trở thành một điều may mắn. “Bạn có thể cho rằng nó quả là kinh khủng, nhưng với tôi ít nhất nó cũng đã dạy cho mình rất nhiều thứ”.

Sau khi giành được học vị Tiến sĩ vào năm 1996, Qi Lu vào làm việc ở viện nghiên cứu danh tiếng của IBM.

Năm 1998, Qi Lu chuyển sang làm cho Yahoo. Một vài năm sau khi Google và Yahoo tỏ ra cân sức, Qi Lu nắm giữ vai trò trưởng nhóm phát triển các công nghệ quảng cáo và tìm kiếm trực tuyến của Yahoo.

Bằng tất cả niềm đam mê,Qi Lu đã dành toàn bộ trái tim và linh hồn mình cho sứ mệnh này. Ban đầu chỉ được nhận vào làm việc với tư cách một kỹ sư, Qi Lu đã nhanh chóng nắm lấy những vị trí cao hơn không chỉ ở khát vọng cá nhân mà nhờ vào năng lực trí tuệ tuyệt vời cộng với tinh thần trách nhiệm luôn muốn được cống hiến. Hiện giờ, Qi Lu đang điều hành một đội ngũ khoảng 3.000 kỹ sư.

Tim Cadogan, giám đốc điều hành Open X, một hãng phát triển công nghệ quảng cáo, người từng thân cận với Lu khi còn ở Yahoo, cho biết “Qi Lu chính là một trong những ngôi sao từng ở Yahoo”.

Các đồng nghiệp ở Yahoo và Microsoft đều khẳng định những thói quen làm việc của Lu chỉ phù hợp với một người tài năng như ông. Mỗi đêm Qi Lu chỉ ngủ 3-4 tiếng. Ông thường tỉnh dậy vào lúc 4 giờ sáng, lướt qua xem hộp thư điện tử, tiếp đến vừa chạy bộ trên chiếc máy hỗ trợ tập thể dục 4 dặm, vừa nghe nhạc cổ điển, xem tin tức.

Qi Lu thích ở văn phòng vào khoảng 5 – 6 giờ sáng để không bị ngắt quãng khi chuẩn bị cho một ngày làm việc mới của mình. Ông thường gửi mail tới các đồng sự cho đến khi đêm xuống. Qi Lu đã kết hôn và có hai cô con gái. Những ngày cuối tuần, Lu dành thời gian cho gia đình.
Qi Lu và Jerry Yang – đồng sáng lập Yahoo.

Lần đầu tiên gặp Lu, Jeff Weiner, cựu giám đốc cấp cao ở Yahoo đang quản lý mạng xã hội LinkedIn, người sau này làm việc với Lu trong nhiều năm, đã nghĩ rằng kế hoạch làm việc bận rộn cả ngày của Lu sẽ chẳng thể bền lâu. Nhưng quản lý của Lu đã lập tức xóa tan mọi lo lắng của Weiner khi khẳng định: “Thế mới là Qi”.

“Tôi đã phải nhìn lại bởi chẳng ai có thể theo được Qi Lu. Bất kỳ ai làm những gì mà Lu đã từng thực hiện đều sẽ cháy xém mất! Với tôi, Qi là một trong những người sáng tạo nhất mình từng được cộng tác”, Weiner chia sẻ.

Đạo đức nghề nghiệp và năng lực đặc biệt đã giúp Lu giành được sự kính nể và ca ngợi từ các đối thủ: “Tôi dành sự tôn trọng ở mức cao nhất cho Lu. Có lẽ Lu là một trong những đối thủ đáng gờm nhất tôi phải đối mặt”, Udi Manber, phó chủ tịch phụ trách công nghệ tìm kiếm của Google, người từng làm việc với Lu khi còn ở IBM và Yahoo, cho hay.

Tinh thần trách nhiệm và tính kỷ luật của Lu vẫn được mọi người hết sức kính nể. Ngày cuối cùng còn làm việc cho Yahoo, Lu vẫn cùng các kỹ sư tìm mọi cách để chữa một lỗi cơ sở dữ liệu mới xuất hiện. Ông chỉ rời nhiệm sở cũ vào nửa đêm, khi email và hệ thống mạng của riêng mình tự động ngừng hoạt động.

Hơn thế, Lu đã từ chối bàn chuyện với Ballmer, khi CEO Microsoft tỏ ra hứng thú với tài năng của ông. Chỉ cho đến khi đã quyết định rời Yahoo, Qi Lu mới nghĩ lại.

Sau khi để lại một khoảng trống khó lấp đầy ở Yahoo, Lu dự tính có thể sẽ kiếm sống bằng cách đầu tư vốn hoặc thậm chí là trở lại Trung Quốc. Nhưng Lu đã quyết định thay đổi kế hoạch sau khi Ballmer bay tới Silicon Valley cùng với hai kỹ sư cao cấp để chính thức thương thảo về cơ hội thương mại từ tìm kiếm trực tuyến với kỹ sư người châu Á.

Ấn tượng với những chia sẻ của Qi Lu, Ballmer đã ngay lập tức mời ông về nhiệm sở mới. “Qi Lu đi ra khỏi phòng và tôi đang nói chuyện với hai người khách khác, rồi tôi nói “Lạy chúa, tôi nghĩ chúng ta nên nói chuyện với người này về việc tiến đến với Microsoft” ”, Ballmer kể lại trong một cuộc phỏng vấn.

Họ đã ngay lập tức gọi vào di động của Qi Lu. “Anh ấy quay trở lại và chúng tôi bắt đầu cuộc thảo luận về việc anh ấy gia nhập công ty. Cuối cùng mọi việc cũng đã suôn sẻ”.

Qi Lu biết rõ còn rất nhiều thứ phải làm để có thể sớm hiện thực hóa mục tiêu đã đặt ra. “Còn rất, rất nhiều thứ việc phía trước đang đợi chúng tôi”, ông chia sẻ.

TTO – Nhiều câu chuyện sinh động với đủ ngọt bùi đắng cay trên đường khởi nghiệp, nhiều kinh nghiệm đúc kết từ tháng ngày xông pha thương trường, nhiều thông điệp đẹp về niềm đam mê, bản lĩnh, dấn thân… đã được sẻ chia với những trái tim nhiệt huyết tại một hội thảo do các bạn trẻ tổ chức và khách mời hầu hết cũng là người trẻ.

Đó là hội thảo kinh doanh VietAbroader 2009 “Sáng tạo và đổi mới” diễn ra sáng 17-8-2009 tại Trung tâm Hội nghị White Palace (Q.Phú Nhuận, TP.HCM).

Bốn chủ đề được thảo luận tại hội thảo gồm: Đổi mới các ngành kinh doanh truyền thống: câu chuyện từ ngày kinh doanh thực phẩm; Khi nhạc Việt ngắc ngoải? Tiến thoái lưỡng nan trong ngành công nghiệp âm nhạc VN; Gây dựng sự nghiệp trong doanh nghiệp: phát triển thương hiệu cá nhân và khả năng lãnh đạo trong cuộc chơi lớn, Gây dựng doanh nghiệp riêng của bạn: những góc cạnh của khởi nghiệp kinh doanh.

“Truyền thống trong nội hàm có sự phát triển”

Các diễn giả của diễn đàn “Đổi mới các ngành kinh doanh truyền thống: câu chuyện từ ngày kinh doanh thực phẩm”, từ trái sang: nhà sử học Dương Trung Quốc, anh Ngô Cúc Mẫn – chủ chuỗi cửa hàng cơm tấm Thuận Kiều và chị Nguyễn Thị Kim Oanh – chủ chuỗi nhà hàng Wrap @ Roll – Ảnh: Trung Uyên

Hai doanh nhân kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm tham gia diễn đàn Đổi mới các ngành kinh doanh truyền thống: câu chuyện từ ngày kinh doanh thực phẩm là anh Ngô Cúc Mẫn – chủ chuỗi cửa hàng cơm tấm Thuận Kiều và chị Nguyễn Thị Kim Oanh – chủ chuỗi nhà hàng Wrap @ Roll. Cùng trò chuyện với các bạn trẻ về chủ đề này còn có nhà sử học Dương Trung Quốc.

Từng trải qua nhiều công việc khác nhau, anh Ngô Cúc Mẫn tâm sự việc tiếp quản cơm tấm Thuận Kiều như một cách anh trả hiếu với cha mẹ. Những kinh nghiệm tích lũy được từ những ngày bôn ba bên ngoài và những kiến thức được học trở thành vốn liếng để anh mạnh dạn xây dựng thương hiệu cơm tấm Thuận Kiều theo hướng mới.

Chị Nguyễn Thị Kim Oanh – chủ chuỗi nhà hàng Wrap @ Roll – cũng làm nhiều bạn trẻ thú vị với câu chuyện của mình: chưa tốt nghiệp đại học, ấp ủ ý tưởng tạo dựng một nhà hàng các món cuốn suốt hai năm, không ngừng quan sát các nhà hàng khi đi nước ngoài và chuẩn bị tiềm lực để cho ra đời nhà hàng Wrap @ Roll và chỉ trong một năm đã phát triển lên bảy nhà hàng.

Nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ với các bạn trẻ câu chuyện về món cơm tấm ngày xưa vốn dĩ là món ăn phổ biến của người lao động. Hạt cơm tấm dẻo thơm từ những nơi bình dân đã vào đến những nhà hàng sang trọng. Ông nhấn mạnh: “Những món cuốn vốn là sản phẩm truyền thống nay cũng được gọi tên mới để phù hợp với tâm lý giới trẻ và xu thế xã hội. Yếu tố truyền thống được hiện đại hóa và đó cũng là một nội hàm của truyền thống”.

Anh Ngô Cúc Mẫn cũng chỉ ra những thách thức: “Chúng ta đang có lợi thế sân nhà, lợi thế về một nền văn hóa riêng nhưng những thương hiệu ẩm thực mạnh của nước ngoài vẫn là những đối thủ lớn. Để tồn tại, chúng ta không còn cách nào khác là phải đổi mới liên tục”.

“Khi nhạc Việt ngắc ngoải? Tiến thoái lưỡng nan trong ngành công nghiệp âm nhạc VN”

Nhạc sĩ Đức Trí (bìa phải) trao đổi tại diễn đàn “Khi nhạc Việt ngắc ngoải? Tiến thoái lưỡng nan trong ngành công nghiệp âm nhạc VN” – Ảnh: Trung Uyên

Làm thế nào để xây dựng một ngành công nghiệp âm nhạc VN vững mạnh, làm thế nào để xuất khẩu âm nhạc VN… đã được nhạc sĩ Đức Trí và các đại diện của website www.nhaccuatui.com, RiverOrchid Vietnam, kênh truyên hình YANTV và Nokia trao đổi với các bạn trẻ trong diễn đàn cùng tên.

Sunny Hermano - tổng giám đốc RiverOrchid Vietnam - chia sẻ: “Âm nhạc là ngôn ngữ quốc tế và chúng ta có thể mang âm nhạc của chúng ta đến khắp nơi trên thế giới”. Nhạc sĩ Đức Trí bày tỏ thái độ cân nhắc hơn: “Đem âm nhạc của ta ra nước ngoài không khó nhưng phải xem lại ta đã có một nền âm nhạc đủ mạnh chưa đã. Và cũng phải trả lời được câu hỏi xuất khẩu âm nhạc để làm gì”.

Chuyện sống chung với âm nhạc miễn phí trên mạng cũng được các diễn giả trao đổi. Một câu chuyện nhỏ khá thú vị được anh Nhan Thế Luân - đại diện cho website www.nhaccuatui.com – chia sẻ: “Thị trường phát triển nhanh, cách nghe nhạc đã khác. Chúng tôi từng thử đưa thông báo nộp phí 15.000 đồng để nghe nhạc miễn phí trên website trong một năm và nhận được khoảng 10.000 lời than phiền”.

Các diễn giả cùng đồng ý rằng để có một nền công nghiệp âm nhạc phát triển rất cần sự tương tác giữa người sản xuất và người thưởng thức. Nhạc sĩ Đức Trí khép lại diễn đàn với mong muốn: “Chúng ta quên nhắc đến vấn đề giáo dục âm nhạc một cách bài bản cho những người sẽ hoạt động trong lĩnh vực này. Làm được như vậy, chúng ta mới có thể tạo ra những sản phẩm âm nhạc tốt. Âm nhạc VN sẽ vẫn tồn tại nhưng sẽ phát triển thế nào còn phụ thuộc vào việc chung tay xây dựng và nuôi dưỡng của mỗi người”.

Xác định thiên hướng bản thân và gìn giữ đam mê

Các diễn giả của diễn đàn “Gây dựng sự nghiệp trong doanh nghiệp: phát triển thương hiệu cá nhân và khả năng lãnh đạo trong cuộc chơi lớn”, từ trái sang, chị Đường Thu Hương – giám đốc đối ngoại và điều hành Quỹ đầu tư mạo hiểm IDG, Nguyễn Công Ái – giám đốc Công ty Thuế và kiểm toán KPMG VN và anh Nguyễn Minh Triết – giám đốc điều hành Strategy Asia Group – Ảnh: Trung Uyên

“Gây dựng sự nghiệp trong doanh nghiệp: phát triển thương hiệu cá nhân và khả năng lãnh đạo trong cuộc chơi lớn” và “Gây dựng doanh nghiệp riêng của bạn: những góc cạnh của khởi nghiệp kinh doanh” là hai diễn đàn thu hút nhiều nhất sự quan tâm của các bạn trẻ tại hội thảo. Các diễn giả là những gương mặt kinh doanh thành công hay chỉ vừa khởi nghiệp vài năm.

Anh Nguyễn Minh Triết – giám đốc điều hành Strategy Asia Group – cho biết: “Trước khi đến được công việc mình yêu thích, tôi trải qua nhiều công việc khác nhau. Điều lớn nhất tôi nhận ra là thiên hướng của bản thân còn quan trọng hơn cả đam mê. Nếu sớm xác định mục tiêu, định hướng phát triển nghề nghiệp, bạn sẽ có những bước đi phù hợp”.

Chung quan điểm này, anh Nguyễn Công Ái – giám đốc Công ty Thuế và kiểm toán KPMG VN – bổ sung: “Thước đo cho sự thành công trong mỗi công việc không phải bằng tiền, danh tiếng, sự ca ngợi của người khác mà chính là sự thỏa mãn của bản thân. Vì vậy, khi chọn sai nghề, bạn sẽ mất đi một khoảng thời gian”.

Chị Đường Thu Hương – giám đốc đối ngoại và điều hành Quỹ đầu tư mạo hiểm IDG – gợi mở: “Trong quá trình học tập, bạn hãy tự hỏi mình muốn gì, mình có dám đi đến cùng điều mình muốn không. Trả lời được hai câu hỏi ấy tức là bạn đã giải mã được 80% sự nghiệp của mình”.

Những câu chuyện khởi nghiệp nhiều “mùi vị” của những ông chủ rất trẻ: Lê Danh Hoàng (Hoàng Yến Group), Trịnh Minh Giang (Hệ thống giáo dục Hà Nội VIP) thu hút sự chú ý của nhiều bạn trẻ. Khởi nghiệp từ khi là SV năm 2, từng đi làm cho doanh nghiệp khác để có tiền trả lương cho nhân viên của mình, công thức của anh Lê Danh Hoàng là: “Tuổi trẻ + Hai bàn tay + Không có gì = Làm đi”.

Anh Trịnh Minh Giang cũng từng trải qua thời điểm khắc khởi nghiệp “đau đớn”: “Lúc khởi nghiệp mình làm vì liều mà không có chiến lược, sau một năm thì không còn tiền. Khi tỉnh táo nhìn lại mới thấm thía rằng thành lập doanh nghiệp mà không chuẩn bị tốt thì rủi ro rất cao”.

Làm chủ hay làm thuê cũng là nội dung được trao đổi sôi nổi. Anh Trịnh Minh Giang gợi ý nên đi làm trước rồi hãy khởi nghiệp để giảm thiểu yếu tố rủi ro. Anh Lê Danh Hoàng thì cho rằng không có xác định nào cho thời điểm khởi nghiệp mà quan trọng là có sự kết hợp giữa sự chuẩn bị, thời cơ và may mắn. Còn chị Đường Thu Hương gợi mở: “Bất luận bạn khởi nghiệp lúc nào, điều quan trọng là kết quả bạn đạt được. Và hi vọng rằng trong hành trình đó bạn vẫn không đánh mất đam mê”.

Thứ Sáu, 07/08/2009, 15:58 GMT+7

Trẻ đẹp, giàu có, ăn mặc thời trang, đó là chân dung Đổng Tư Dương, nữ Tổng giám đốc thế hệ 8X của Trung Quốc. Không ai ngờ rằng, từ ba năm nay, cô gái trẻ này đã là sếp của hơn một ngàn nhân viên và được mọi người nể phục.

Một thân một mình nơi đất khách quê người, cô vừa học, vừa đi làm bằng cách phụ cho cửa hàng bán hoa và quen dần với cách sống tự lập.

Đổng Tư Dương

Khát vọng làm giàu

Năm 17 tuổi, cô được đọc cuốn “Những câu chuyện về doanh nhân châu Á” và tự nhủ mình sẽ trở thành nữ doanh nhân Trung Quốc thành đạt nhất lịch sử.

Để thực hiện giấc mơ, Đổng Tư Dương làm đủ mọi việc: mở hiệu bán đồ trang sức, đi tiếp thị, làm trợ lý chủ hiệu… Cho đến một dịp Tết, nhờ kinh doanh cây quất cảnh, cô có được khoản tiền vốn lớn đầu tiên là 500 ngàn đô la Singapore và quyết định mở công ty.

Hiện nay, Đổng Tư Dương là Tổng giám đốc Tập đoàn quốc tế Phụng Bác Hồng Kông với tài sản hàng trăm triệu đô la Hồng Kông và làm Phó hội trưởng Hội Trí tuệ phụ nữ châu Á.

Cô tốt nghiệp Đại học Nam Dương Singapore và có bằng Thạc sỹ quản lý kinh doanh Đại học Dân tộc Mỹ.

Từ tháng 3/2007, cô bắt đầu mở hệ thống cửa hàng Hỉ Khách Đa ở Thượng Hải và dần dần phát triển hệ thống tiêu thụ thực phẩm chức năng ra khắp Trung Quốc.

Ngoài sự thông minh, cần cù phấn đấu, dám nghĩ, dám làm, một yếu tố đặc biệt quan trọng đưa đến sự thành công của Đổng Tư Dương chính là biết sử dụng các mối quan hệ cá nhân. Hiện nay, bạn bè của cô có ở khắp các giới kinh doanh, quan chức, giải trí, báo chí.

Lúc đầu, công ty của cô chỉ có ba nhân viên, nay phát triển thành tập đoàn Phụng Bác hùng mạnh với hơn 1.000 công nhân viên. Đổng Tư Dương cho rằng, cốt lõi đưa đến thành công là có một ê – kíp xuất sắc. Khi quay về Trung Quốc làm ăn, suốt nửa năm đầu, công việc chính của cô là đi khắp nơi để tìm kiếm và thu hút người tài về với mình.

Cuốn tự truyện của Đổng Tư Dương

Hệ thống cửa hàng Hỉ Khách Đa

Trong thời gian sang Mỹ du học, một lần nghe thuyết giảng về vấn đề dinh dưỡng, Đổng Tư Dương chợt phát hiện ra thực phẩm chức năng là một thị trường đầy tiềm năng. Sau đó, cô cùng một người bạn học MBA ở Canada kết hợp làm ăn.

Hai người phát hiện thấy lượng tiêu thụ thực phẩm hữu cơ thế giới đang tăng trưởng với mức độ 20 – 25%/năm, trong đó riêng thị trường Mỹ có kim ngạch 9 tỷ USD/năm.

Mặc dù thị trường Trung Quốc mới chiếm tỷ trọng 0,2% nhưng đang phát triển rất nhanh, dự đoán trong 10 năm tới lượng thực phẩm chức năng xuất khẩu sẽ đạt 1 – 2 tỷ USD và chiếm 3 – 5% thị trường thực phẩm trong nước.

Năm 2006, Đổng Tư Dương về Thượng Hải mở chuỗi cửa hàng kinh doanh thực phẩm chức năng mang tên Hỉ Khách Đa. Đây là kiểu nhà hàng phục vụ trà và các món ăn nhẹ kiểu Tây và kiểu Hồng Kông.

Nhà hàng được trang trí kiểu Tây, được quản lý theo kiểu phương Tây rất rõ từ nhân sự, kinh doanh, đóng gói đến giao hàng. Để thuận tiện cho khách hàng, cửa hàng mở cửa kinh doanh suốt 24 giờ.

Cửa hàng có các mặt hàng dành riêng cho các loại đối tượng khách hàng như trẻ em, người già, phụ nữ có thai… Nhà hàng còn phục vụ qua điện thoại, nhận đặt giúp vé máy bay, cung cấp các loại sách báo về sức khỏe và đời sống… để khách hàng được hưởng không khí ấm cúng như gia đình.

Để đảm bảo nguồn nguyên liệu, Đổng Tư Dương đầu tư trồng hàng vạn mẫu lương thực, thực phẩm sạch. Nhờ đó, hệ thống nhà hàng Hỉ Khách Đa đã lan ra các thành phố lớn của Trung Quốc với tốc độ rất nhanh.

Đổng Tư Dương cho rằng, thành công thực sự là nỗ lực giúp đỡ người khác. Cho nên, dù bận rộn với hơn 12 tiếng làm việc mỗi ngày, cô vẫn dành thời gian để viết blog chia sẻ kinh nghiệm thành công của mình. Cô hy vọng, blog của mình sẽ là ánh sáng, niềm vui đối với mọi người và có ích đối với thanh thiếu niên.

Đổng Tư Dương vẫn đang mải mê với sự nghiệp, chưa bàn tính đến chuyện hôn nhân. Tuy nhiên, trung tuần tháng Bảy vừa qua, tại một cuộc họp báo công bố thành lập “Quỹ phát triển sinh viên”, người ta thấy xuất hiện bên cô một chàng thanh niên đẹp trai.

Những người thân quen với Đổng Tư Dương cho biết, đó là Jimmy, bạn trai thân thiết người Singapore, từ New Zealand sang Thượng Hải để chúc mừng nhân dịp tự truyện của cô phát hành được 60 vạn bản.

Theo Lan Hương – Tienphong báo/Trung Quốc
]]> http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/09/d%e1%bb%95ng-t%c6%b0-d%c6%b0%c6%a1ng-n%e1%bb%af-t%e1%bb%95ng-giam-d%e1%bb%91c-th%e1%ba%bf-h%e1%bb%87-8x-c%e1%bb%a7a-trung-qu%e1%bb%91c-n%e1%bb%af-t%e1%bb%95ng-giam-d%e1%bb%91c-21-tu%e1%bb%95i/feed/ 0 ktetaichinh Xem hình đúng cỡ http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/ban-hang-sang-th%e1%bb%8b-tr%c6%b0%e1%bb%9dng-m%e1%bb%b9-qua-ebay/ http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/ban-hang-sang-th%e1%bb%8b-tr%c6%b0%e1%bb%9dng-m%e1%bb%b9-qua-ebay/#comments Tue, 04 Aug 2009 23:45:49 +0000 ktetaichinh http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/?p=1404 ]]> eBay VN đang tìm kiếm các đối tác tham gia chương trình thử nghiệm bán lẻ xuyên biên giới, theo đó doanh nghiệp về thủ công – mỹ nghệ, may mặc, tặng phẩm – lưu niệm, thực phẩm… có thể kinh doanh trên eBay Mỹ dễ dàng hơn.

Trước đây, việc rao bán qua eBay rất khó khăn vì người Việt Nam thường không thể giao dịch được bằng tài khoản PayPal, thiếu kỹ năng tiếng Anh và kinh nghiệm bán hàng. Ông Nguyễn Hòa Bình, Giám đốc Chợ điện tử – eBay, cho biết họ đang dần gỡ bỏ rào cản này để doanh nghiệp trong nước gia nhập một cách bình đẳng vào thị trường thương mại điện tử toàn cầu.

Hiện nay, doanh nghiệp có thể bán thử các mặt hàng lên website đấu giá lớn nhất thế giới bằng cách cung cấp thông tin mô tả chi tiết, hình ảnh sản phẩm và giá cả cho eBay VN. Nếu được chọn, người bán sẽ đặt cọc 1 triệu đồng vào tài khoản thanh toán trực tuyến của mình tại nganluong.vn (được trả lại khi dừng bán) trước khi đăng sản phẩm trên eBay.com bằng một tài khoản đặc biệt.

Chương trình thử nghiệm thăm dò thị trường này đang đạt kết quả đáng khích lệ, ví dụ cửa hàng lưu niệm Hanoi Moment đã bán được những chiếc xe máy hay đồng hồ làm bằng giấy lên đến 40 USD, gấp 4 lần giá tại cửa hàng.

Oliver Hua, Giám đốc điều hành của eBay khu vực Trung Quốc và Đông Nam Á, cho biết thị trường châu Á chiếm 9% tổng thu nhập của eBay trong quý I/2009 và các giao dịch xuyên biên giới đóng góp 17% tổng giá trị giao dịch của eBay toàn cầu. Những mặt hàng bán lẻ thành công từ châu lục này là quần áo, đồ chơi và bộ sưu tập và đồ điện tử. Dự án của Chợ điện tử – eBay góp phần giúp doanh nghiệp trong nước đưa các sản phẩm mang thương hiệu Việt dần tiến vào thị trường quốc tế. Người bán có thể đăng ký tham gia thử nghiệm tại ebay.chodientu.vn/Thumoi-seller-110609/

Thay đổi là điều tất nhiên sẽ xảy ra: Khi một nền kinh tế trưởng thành, già đi và cuối cùng chuyển đổi sang một hình thái mới hơn, thì hoạt động kinh doanh, marketing và xây dựng thương hiệu cũng cần phải thay đổi sao cho phù hợp.

Thất bại trong việc thích nghi với môi trường kinh doanh mới sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, không hề được được mong đợi trong tương lai.

Tất cả chúng ta đều biết nền kinh tế hiện đại phát triển như thế nào từ chỗ dựa vào nông nghiệp, rồi dựa vào công nghiệp và kế đến là dựa vào thông tin. Nhưng hiện tại, chúng ta đang dứng ở đâu? Có phải nền kinh tế thông tin đã chết? Nếu thế, tiếp theo sẽ là cái gì?

Chúng ta cần có tầm nhìn xa hơn những gì được thể thể hiện trong biểu đồ của Maslow, để thấy được sự phát triển song song giữa sự thỏa mãn cá nhân và nền kinh tế trong nền kinh tế hiện đại.

Nền kinh tế trồng trọt đem đến mức độ thỏa mãn thấp nhất trong biểu đồ của Maslow bằng việc cung cấp đầy đủ nhu cầu nhu yếu phẩm, trong khi đó giai đoạn công nghiệp cung cấp sản phẩm cần thiết để thỏa mãn các nhu cầu đa dạng, từ nhu cầu an toàn cho đến nhu cầu được xã hội công nhận và nhu cầu khẳng định địa vị. Nền kinh tế thông tin cho chúng ta câu trả lời về nhu cầu nhận thức và khát vọng kiến thức của con người.

Nhưng khi mọi thứ vừa thay đổi, web đã phá vỡ tính thông thường trong hoạt động kinh doanh. Ảnh hưởng của nó không chỉ là sâu sắc, mà còn gây áp lực lên các lĩnh vực điện ảnh, báo, phát hành sách, ngành công nghiệp phần mềm, và các lĩnh vực khác.

Châm ngôn: “thích nghi hay chết” trong thời điểm này đúng hơn bao giờ hết. Vậy, chúng ta đang ở đâu trên biều đồ phát triển của sự thỏa mãn cá nhân và nền kinh tế?

Hãy trở thành tất cả những gì mà bạn có thế

Trên đỉnh của biều đồ hình tháp của Maslow là “tự khẳng định”. Khát vọng muốn cho cả thế giới biết mình đang tồn tại của con người (tương tự như câu slogan Sáu bước để xây dựng thương hiệu qua web thành côngcủa quân đội Mỹ: Be All Can You Be”). Đây chính là vấn đề trung tâm trong nền kinh tế ngày nay, nền kinh tế trải nghiệm.

B. Joseph Pine và James H. Gilmore, tác giả của The Experience Economy cho rằng: Công việc là rạp hát, mỗi doanh nghiệp như sân khấu, và những gì doanh nghiệp cần tập trung trong nền kinh tế ngày nay: “khi hàng hóa có thể thay thế được, sản phẩm là hữu hình, dịch vụ là vô hình, trải nghiệm là đáng nhớ, và sự biến đổi là hiệu quả. Tất cả những gì mà nền kinh tế cung cấp, phải làm sao không dẫn đến sự dư thừa.”

“Trải nghiệm là đáng nhớ, biến đổi là hiệu quả” nên là câu “thần chú” của chiến lược marketing mới của bạn, hoạt động của bạn phải đáp ứng đủ nhu cầu thị trường: Để trở thành tất cả những gì mà bạn có thể.

Trải nghiệm là đáng nhớ, biến đổi là hiệu quả

Trải nghiệm là đáng nhớ, chuyển đổi là hiệu quả. Điều đó có nghĩa gì? – để đem lại hiệu quả cho sự thay đổi – để biến những khán giả của web thành khách hàng – các marketer phải phân phối cả những thứ không phải là hàng hóa, giá cả hay sự tiện lợi. Những doanh nghiệp sẽ thành công trong nền kinh tế trải nghiệm là những doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng những trải nghiệm đáng giá chứ không đơn thuần chỉ là hàng hóa và dịch vụ.

Chúng ta đang bị bao bọc bởi cả mộ trường trực tuyến lẫn môi trường bên ngoài. Sự tăng trưởng của nhãn hiệu cà phê Starbucks không phải là do cà phê ngon mà là do những trải nghiệm họ cung cấp cho các khách hàng quen thuộc trên trực tuyến, Itunes, những kinh nghiệm đó đã thỏa mãn được những nhu cầu bị lãng quên của những người yêu nhạc, yêu sách và những phụ nữ có cá tính. Máy tính Mac cuối cùng đã dành được thị phần vì những trải nghiệm mà người tiêu dùng có với Ipods, những trải nghiệm đó đã thỏa mãn được họ và bây giờ công ty đã sẵn sàng đưa những trải nghiệm đó vào Mac.

Yếu tố then chốt cho sự tồn tại của doanh nghiệp không phải là 1 tính năng mới, hay giá rẻ mà là sự trải nghiệm có thể thỏa mãn được tâm hồn khách hàng.

Trải nghiệm thỏa mãn tâm hồn.

Những tư tưởng trong kinh doanh truyền thống đã tụt lại phía sau khá xa so với những khát khao tinh thần phức tạp của người tiêu dùng trong nền kinh tế trải nghiệm. Các trường kinh tế đào tạo ra nhiều nhân lực có chuyên môn cao và những người rất giỏi trong lĩnh vực thống kê, có khả năng nắm bắt thực tế của nền kinh tế, đang có xu hướng thiên về trải nghiệm và được thúc đẩy nhờ những hiểu biết sâu rộng về web, sự hiểu biết này có khả năng phát tán những nhu cầu chủ yếu về cảm xúc của người tiêu dùng

Kế hoạch gồm 6 bước cho quảng bá thương hiệu qua web

Mục tiêu: Biến đổi thông qua tự khẳng định mình

Kết quả cuối cùng của nổ lực của chúng ta là biến những người xem website thành khách hàng. Nhưng để đạt được điều đó chúng ta phải lùi lại 1 bước. Nền kinh tế trải nghiệm đòi hỏi cách suy nghĩ mới về khán giả của mình và chính xác về những thứ bạn đang bán.

Từ bây giờ, bất cứ quyết định nào của bạn về marketing nên dành sự ưu tiên cho yếu tố tự khẳng định bản thân. Tìm yếu tố đó, xây dựng chiến lược marketing của bạn xung quanh nó.

Hãy quên giá, chất lượng và dịch vụ đi. Tất cả điều đó không còn là yếu tố chủ đạo trong chiến lược của bạn.

Bước 1: Phải hiểu rằng mục tiêu marketing của bạn là biến những khán giả của bạn từ những người xem khó tính không hài lòng sang khách hàng hài lòng.

Điều kiện tiên quyết: Sự mong đợi

Marketing thành công là tạo ra sự mong đợi thực tế, có thể tin được và sự mong đợi đó có thể được đáp ứng.

Hầu như, mỗi ngày chúng ta đều bị tấn công tới tấp bởi các quảng cáo thái quá, những quảng cáo ngớ ngẩn trên web. Tất cả những thứ đó được xây dựng để đánh vào điểm yếu của người tiêu dùng, nhu cầu của họ để phát triển, để trở thành tốt nhất mà họ có thể, và để đạt được một vài kết quả có thể đo lường sự thỏa mãn, liên quan đến cuộc sống của họ. Tạo ra sự mong đợi sai có thể dẫn tới 1 lần giao dịch nhưng không phải là khách hàng lâu dài.

Bước 2: Tạo ra sự mong đợi phù hợp, đáng tin cậy mà bạn có thể thỏa mãn

Sản phẩm: Khán giả

Một cách hướng tâm trí của bạn xoay quanh cách tiếp cận mới này là nghĩ về khán giả của bạn như thể họ là sản phẩm của bạn. Bạn đang biến họ từ người tìm kiếm không hài lòng sang khách hàng thỏa mãn – đó chính là công việc của bạn. Bạn không chỉ muốn tạo ra giao dịch mà là tạo ra sự hài lòng, nhiều người tiêu dùng được thỏa mãn sẽ kể với mọi người về về những trải nghiệm của họ về bạn

Đưa mọi người vào danh sách email của bạn là vẫn chưa đủ tốt. Bạn phải biến họ thành những người tin tưởng vào bạn và từ bỏ những niềm tin cũ.

Bước 3: Sản phẩm của marketing của bạn chính là khán giả. Biến khán giả trang web của bạn thành người tin tưởng tuyệt đối, người sẽ truyền đạt niềm tin vào khả năng của bạn có thể đem lại sự hài lòng.

Phương pháp luận: Trải nghiệm

Trải nghiệm cần được trải qua và được gia tăng hơn nhờ vào sức mạnh của câu chuyện bạn kể. Công ty Springwise có một ví dụ điển hình hoàn hảo về sức mạnh của câu chuyện thú vị, độc đáo.

Hai anh em Emil và Magnus Gerbola của Đan Mạch nhập khẩu rượu của Ý bán tại các bar rượu, nhà hàng, khách hàng của công ty. Nhưng những trải nghiệm về việc mua riệu tại Gerbola Vin rất khác khi bạn mua riệu tại nơi khác. Hai anh em này là con trai của một diễn viên hề trong đoàn xiếc lưu động của Ý vừa mới mở một cửa tiệm nhỏ ở một kho than dưới lòng đất được xây dựng vào năm 1942.

Còn điều gì tốt hơn việc ngồi với bạn bè thưởng thức những chai rượu nhập khẩu và giải trí bằng những câu chuyện của người buôn riệu, con của một diễn viên hề trong rạp xiếc và cửa hàng hoạt động trong một kho than.

Bước 4: Tạo ra những câu chuyện khác biệt, đó là dạng cơ bản của những trải nghiệm

Phạm vi hoạt động: Web

Hãy tin vào nó hoặc không, một vài doanh nghiệp vẫn không thể hiểu hết được việc sử dụng web như là một phương tiện chủ chốt, và cũng có một số không nhận ra rằng web là một kênh đa truyền thông, chứ không chỉ là nguồn cung cấp những tờ rơi, catologs kỹ thuật số.

Web làm gia tăng gấp nhiều lần những nghịch lý trong chọn lựa, và nguyên tắc đó là càng nhiều chọn thì càng khó ra quyết định. Như kết quả tất yếu, web phải phát tán những thông điệp marketing khác biệt, những thông điệp đó sử dụng kỹ thuật web đa truyền thông làm gia tăng những trải nghiệm.

Bước 5: Web không còn là nơi tập hợp tất cả mọi thông tin nữa mà là một sân chơi tinh vi, là nơi tạo ra sự trải nghiệm thông qua việc phát tán những câu chuyện mang tính chất giải trí, cung cấp nhiều thông tin có ích, hấp dẫn và đáng nhớ.

Phương tiện truyền bá: Video

Không có cách nào tốt hơn để rút ngắn khoảng cách của web và khách hàng tiềm năng bằng video. Khi chúng ta nói đến video chúng ta không nói về các màn trình bằng hình ảnh, và những hình động vì nó chuyển động nhưng không có nghĩa là nó hiệu quả. Cách mà bạn kể chuyện và truyền tải thông điệp phải cảm xúc, tầm quan trọng, sự hấp dẫn, cá tính, và ảnh hưởng

Bước 6: Gửi thông điệp marketing của bạn, hay một câu chuyện độc đáo, khác biệt và nhất quán về thương hiệu của bạn thông qua 1 video khéo léo, tinh vi và đáng nhớ trên web.

Suy nghĩ cuối cùng

Nếu bạn đang kinh doanh, bạn sẽ rất bận.. và bạn khiến mọi thứ dần trở nên phức tạp, bạn cắt giảm nhiều thứ, tạo ra những nhiệm vụ vô nghĩa

Không may, khách hàng luôn phức tạp và kinh doanh luôn khó khăn, Pine và Gilmore đã nói rõ về điều đó trong cuốn sách Experience Economy rằng, công việc là rạp hát còn mỗi doanh nghiệp là một sân khấu.

Hay nếu bạn thích câu nói của Shakespeare hơn: “ Thế giới là sân khấu, còn tất cả đàn ông và phụ nữ đều là diễn viên.” Nếu bạn muốn thành điễn viên, bạn phải học cách để giao tiếp hiệu quả với khán giả của mình thông qua sức mạnh và ảnh hưởng của marketing trải nghiệm.

(Theo LantaBrand)
]]> http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/xay-d%e1%bb%b1ng-th%c6%b0%c6%a1ng-hi%e1%bb%87u-qua-web/feed/ 0 ktetaichinh http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/gi%e1%ba%a3i-bai-toan-giao-hang-tr%e1%bb%b1c-tuy%e1%ba%bfn/ http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/gi%e1%ba%a3i-bai-toan-giao-hang-tr%e1%bb%b1c-tuy%e1%ba%bfn/#comments Tue, 04 Aug 2009 23:44:58 +0000 ktetaichinh http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/?p=1400 ]]>

Sau khi được cấp chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý, các đặc sản nổi tiếng như vải thiều Lục Ngạn, chè Shan Tuyết Mộc Châu, gạo Tám Hải Hậu… đều có giá bán cao hơn trước đây.

Ngày 17/7, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện Chương trình Hỗ trợ và phát triển tài sản trí tuệ của doanh nghiệp (Chương trình 68) với sự tham dự của nhiều Bộ, ngành liên quan.

Theo Thứ trưởng KH&CN Trần Quốc Thắng, năm 2005, Bộ chủ trì xây dựng và trình Chính phủ phê duyệt Chương trình 68 (giai đoạn 2005-2010) với mục tiêu nâng cao nhận thức và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp về bảo hộ sở hữu trí tuệ, thông qua việc hỗ trợ, xác lập, khai thác, bảo vệ và phát triển tài sản trí tuệ.

Thứ trưởng Trần Quốc Thắng: “Thực tế cho thấy, giá trị tài sản trí tuệ có thể lớn hơn rất nhiều so với giá trị các tài sản hữu hình”. Ảnh: Tiến Dũng.

Từ năm 2005 tới nay, đã có 29 đặc sản nổi tiếng của hầu hết địa phương được hỗ trợ xác lập, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ như xây dựng, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cho bưởi Đoan Hùng, cà phê Buôn Ma Thuột, cói Nga Sơn, vải thiều Lục Ngạn, nón lá Huế…; tạo lập và phát triển nhãn hiệu chứng nhận cho hoa Đà Lạt, hồ tiêu Chư Sê, đá mỹ nghệ Non Nước…; và phát triển nhãn hiệu tập thể cho chè Thái Nguyên, tỏi Lý Sơn…

Ngoài ra, trong năm 2010, sẽ xem xét hỗ trợ 26 đặc sản địa phương như vải thiều Thanh Hà (Hải Dương), chè Shan Tuyết Mộc Châu (Sơn La), chè Tân Cương (Thái Nguyên), chè suối Giàng (Yên Bái), su su Sa Pa (Lào Cai)…

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Giang cho biết, sau khi công bố Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý, vải thiều Lục Ngạn đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà phân phối trong và ngoài nước. Vụ vải năm 2008 và 2009, giá bán tại Lục Ngạn cao hơn các nơi khác từ 2-3,5 lần.

Còn TS Phạm Văn Mạch, Vụ phó Vụ KH – CN – MT (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận định, sau khi được đăng bạ, giá chè Shan Tuyết Mộc Châu tăng khoảng 15%, giá gạo Tám Hải Hậu tăng 15-20%…

Chương trình đã xây dựng chỉ dẫn địa lý “Huế” cho sản phẩm nón lá của Thừa Thiên – Huế. Ảnh: Tiến Dũng.

Mặc dù chương trình đã đem lại những lợi ích nhất định nhưng Thứ trưởng Trần Quốc Thắng thẳng thắn thừa nhận, hệ thống sở hữu trí tuệ vẫn chưa được khai thác hiệu quả. Điều này thể hiện ở số lượng đơn, văn bằng bảo hộ (đặc biệt là sáng chế, giải pháp hữu ích) của Việt Nam còn rất ít. Hiện tượng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ còn diễn ra phổ biến và chưa có giải pháp mạnh để ngăn chặn, xử lý.

Để định hướng phát triển Chương trình 68 giai đoạn (2011 – 2015), Cục Sở hữu trí tuệ cho biết sẽ tiếp tục triển khai chương trình với quy mô toàn diện và tổ chức nhân rộng, xây dựng và đưa vào hoạt động các trung tâm hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ… Đồng thời, hoàn thiện cơ chế tài chính cũng như cơ chế quản lý…

Tiến Dũng

Thế giới quảng cáo ngày nay là quảng cáo mọi lúc mọi nơi, trong mọi môi trường, theo khái niệm “360-degree branding” (quảng cáo thương hiệu ở mọi góc độ). Chúng ta có thể thấy “quảng cáo 360 độ” trong cuộc sống hằng ngày, đặc biệt trong môi trường đô thị. Từ hình thức “nguyên thủy” là cưỡi xe đạp với thùng loa phát thanh “keo dính chuột” đến tinh vi hơn qua những kiểu quảng cáo trá hình, thể hiện ở nhiều chiến thuật tiếp thị khác nhau.

“Quảng cáo du kích”

Quảng cáo trá hình, với dân quảng cáo chuyên nghiệp, được gọi là “quảng cáo du kích” (guerrilla advertising). Như thế nào là “quảng cáo du kích”? Thử xem một ví dụ.

Trong một quán bar tại New York, người ta tò mò nghe một nhóm thanh niên cãi nhau ầm ĩ về một loại thức uống mới. Cuộc tranh luận thú vị đến mức nhiều người xung quanh bắt đầu kéo ghế đến ngồi cùng bàn với nhóm thanh niên trên. Qua câu chuyện, mới được biết rằng họ đang “cãi” nhau về món cocktail “Hennessy Martini” đang được bán ở quán này. Thế là thiên hạ sập bẫy! Không bích chương và không cả truyền hình, Hennessy Martini đã được tiếp thị bằng phương pháp “quảng cáo du kích” như trên.

Phương pháp này do Công ty quảng cáo New York Kirshenbaum Bond & Partners thực hiện lần đầu tiên vào giữa thập niên 1990 khi nhận hợp đồng quảng cáo cho hãng rượu cognac Hennessy. Giám đốc Công ty quảng cáo Kirshenbaum đã nghĩ ra màn thuê diễn viên, tung họ đến hầu hết quán bar lớn tại New York, kháo nhau về “một loại thức uống mới” để tạo dư luận. Một cách nào đó, hình thức quảng cáo này đã “lẻn” vào tầm quan sát của người tiêu dùng mà họ gần như không nhận biết.

Đến nay, nhiều kiểu quảng cáo bất qui ước như vậy đã trở nên thiên biến vạn hóa và tất cả đều nhằm xoay quanh khái niệm “quảng cáo 360 độ”, như Hilary Dart (chủ tịch Hãng mỹ phẩm Calvin Klein Cosmetics) từng nói: “Chúng tôi cần đưa thương hiệu mình đến người tiêu dùng chứ không đợi người tiêu dùng đến với chúng tôi”.

Mùa thu 2003, Calvin Klein Cosmetics đã tung chiến dịch 45 triệu USD để quảng cáo nước hoa phái nam Crave bằng hình thức “du kích” (trong đó có màn xây logo Crave bằng cát tại một số bãi biển lớn ở Mỹ), trước khi chiến dịch quảng cáo kiểu truyền thống chính thức ra mắt.

Một số nhà xã hội học đã bắt đầu nghiên cứu tác động của “quảng cáo du kích” đối với xã hội và cùng lúc cũng xuất hiện nhiều ý kiến không đồng tình. Jeffrey Chester (giám đốc điều hành Trung tâm dân chủ kỹ thuật số) cho rằng hiện tượng quảng cáo du kích đang “tẩy não công chúng” và ngay cả một số người hoạt động trong ngành quảng cáo cũng cho rằng đó là hình thức lừa gạt, như ý kiến của Keith Reinhard, chủ tịch Công ty quảng cáo DDB Worldwide.

Tuy nhiên, đây là xu hướng; và trong thực tế, kỹ thuật “quảng cáo du kích” (vài tài liệu khác gọi là “quảng cáo ăn theo” – embedded advertising) không hề giảm mà ngày càng tăng, với mức độ tinh quái được nâng lên. Trong Advertising Today (một trong những quyển sách được đánh giá là cẩm nang của công nghiệp quảng cáo), tác giả Warren Berger cho biết Fusion 5 – chi nhánh công ty quảng cáo khổng lồ WPP Group – từng đưa đời xe mới sản xuất Ford Focus cho diễn viên Adam Sandler và Madonna để họ chạy thử.

Mục đích là để chiếc Ford Focus xuất hiện tại nơi sang trọng hoặc tiệc tùng thượng lưu nhằm gây chú ý. Tại các liên hoan điện ảnh, các hãng thời trang thường lo phần trang phục và trang sức cho các ngôi sao để gián tiếp quảng cáo các sản phẩm này. Nói rằng các sản phẩm đó ăn theo các ngôi sao là như vậy!

Trong bài viết về hình thức quảng cáo “ăn theo”, Washington Post (25/2/2004) cho biết thêm trong phim hành động The Italian Job tung ra hè 2003, cảnh cô đào Charlize Theron phóng chiếc Mini (tên thương hiệu) thật ra là màn quảng cáo trá hình mà nhà sản xuất BMW đã ký hợp đồng với Hãng phim Paramout (ngoài trường hợp này còn vô số ví dụ tương tự, viết rải rác trên nhiều báo khác).

Một biến thể nữa của “quảng cáo 3600” là “Infomercial” (từ chữ Information -thông tin và Commercial – quảng cáo thương mại) – một từ ngữ mỹ miều chỉ việc cung cấp thông tin sản phẩm bằng nhiều hình thức không thông qua quảng cáo truyền thống. Nếu bạn thấy “lời khuyên” hoặc “hướng dẫn” sử dụng sản phẩm nào đó trong một “bài nghiên cứu” hoặc “công trình khảo sát” thì đó chính là “Infomercial”.

Biến thể “quảng cáo 360” hiện nay là “Emmercial” (từ chữ Email – thư điện tử và Commercial), thường được biết đến với tên gọi spam, tức thư rác. Dù liên tục bị lên án và sắp sửa bị bài trừ bởi pháp luật, thư rác vẫn tiếp tục “xâm lăng” toàn cầu, đột nhập vào từng hộp thư điện tử khiến Internet tắc nghẽn và khiến máy tính của bạn tê liệt hàng giờ (do phải tải về hàng đống thư rác). Cuối cùng, tại vài nước phát triển, kỹ thuật tiếp thị mọi lúc mọi nơi còn được thực hiện bằng điện thoại và fax. Theo Hiệp hội Tiếp thị trực tiếp (Mỹ), năm 2003 các công ty Mỹ đã chi 193 tỉ USD cho quảng cáo email, điện thoại và thư tín (USA Today 3-3-2004)! (còn tiêp

Posted in PR Articles, PR Case Study

Levi’s là một thương hiệu điển hình được tạo ra bởi một người nhập cư trong những năm chiến tranh chết chóc ở miền tây nước Mỹ. Và quần jean Levi’s ngày nay đã có một biểu tượng nổi bật khắp toàn cầu.

Bằng nhiều cách Levi’s đã đạt tới bản chất của từ thương hiệu hơn bất kỳ một sản phẩm nào khác. Bí mật nằm đằng sau sự thành công đáng kinh ngạc của Levi’s là khả năng hình tượng hóa cùng lúc cả sự độc đáo và sự phổ biến. Không một thương hiệu nào khác có thể trở thành một phần của toàn thể nhưng vẫn giữ được những yếu tính nổi loạn, cách mạng và phản văn hóa của riêng mình. Levi’s vừa là thời trang vừa là phản thời trang. Hãy thử tìm ra một ai đó, một người bạn quen mà lại không sở hữu ít nhất một cái quần Levi’s.

Tuy nhiên, bất kể sự phổ biến mà nó đã đạt được, thương hiệu này phải đối mặt với khó khăn trong thời gian gần đây khi mãi lực tụt giảm từ 7,9 tỷ đôla năm 1996 xuống còn 4,3 tỷ đôla trong năm 2001.

Như với mọi thảm họa thương hiệu khác, vấn đề đối với Levi’s là vô số. Giám đốc điều hành của công ty, ông Robert Haas phát biểu với báo The Financial Times vào năm 1998 như sau: “Chúng tôi đang kinh doanh niềm an ủi. Tôi không muốn nói đến sự an ủi vật chất mà là đến sự an ủi về tinh thần – cảm giác về tính an toàn. Khi bạn bước vào nhà một ai đó dù xa lạ hay thân quen, bạn đều nhận thấy ngay tính được chấp nhận của thương hiệu mà bạn đang mặc trên người. Cho dù sự an ủi tinh thần này được người tiêu dùng đánh giá khác nhau từ phân đoạn phụ này đến phân đoạn phụ khác”. Thế nhưng mỉa mai thay – 1998 lại là một trong những năm không được như ý của thương hiệu này.

Trong nỗ lực để trở nên nhạy cảm với những thay đổi bất thường về thị hiếu của công chúng mặc quần jean, Levi’s đã đa dạng hóa thương hiệu của họ bằng cách tạo thành nhiều phong cách jean khác nhau. Rõ ràng nhất là họ đã tách ra khỏi loại nhãn đỏ truyền thống của họ với việc giới thiệu một thương hiệu phụ gọi là ‘Silvertab’. Họ cũng sản xuất một dòng jean rẻ hơn mang nhãn màu cam.

Hơn nữa, chiến dịch quảng cáo để cổ động cho dòng sản phẩm Silvertab trong năm 2001 được xem là một trong những chiến dịch quảng cáo bị ghét nhất trong lịch sử cận đại. Tạp chí Ad Age gọi chiến dịch này là ‘xấc xược’ và chỉ trích là nó thiếu tính thiết lập thương hiệu cần phải có. Cũng tương tự như thế, các quảng cáo trong năm 2002 để cổ động cho loại Levi’s đũng ngắn cũng bị chỉ trích và bị phản đối tương tự.

Nhưng dù sao cũng không phải là mọi vấn đề đều do Levi’s gây ra. Ví dụ như họ có thể tác động một ít để kiểm soát sự gia tăng những mẫu thiết kế jean tương tự như các loại jean của Calvin Klein, Diesel hay Tommy Hilfiger. Tất cả những gì mà Levi’s có thể làm để đối phó với các đối thủ là nỗ lực gìn giữ tính phổ biến của thương hiệu. Ngay trong nỗ lực này họ cũng phải đương đầu với những khó khăn.

Mở đầu thiên niên kỷ mới, người Anh đã chứng kiến cuộc chiến giữa Levi’s và siêu thị Tesco’s. Tesco’s yêu cầu được bán Levi’s trong các cửa hàng của họ với một mức lời ít hơn vì cho rằng người tiêu dùng đã phải trả một giá quá cao cho những chiếc jean Levi’s. Nhưng Levi’s đã từ chối bán các loại quần jean cao cấp, như Levi’s 501, qua siêu thị này và đã đưa vụ việc ra tòa để chặn đứng việc nhập khẩu các loại quần này của họ từ bên ngoài châu Âu.

“Thương hiệu là tài sản quan trọng nhất của chúng tôi”, Joe Middleton, Tổng giám đốc Levi’s châu Âu giải thích. “Nó quan trọng hơn tất cả, hơn các nhà máy, cơ sở vật chất, kho hàng v.v… của chúng tôi. Chúng tôi phải có quyền để kiểm soát số phận của thương hiệu”.

Quấn jean Levi’s đang thu hút sự chú ý của giới trẻ. Ảnh: adsoftheworld.

Ngay cả chính phủ Anh cũng vào cuộc, họ thuyết phục liên minh châu Âu nên chấp nhận cho những siêu thị như Tesco’s được quyền nhập hàng từ bất cứ nơi nào trên thế giới. Nhưng Levi’s vẫn chống chế rằng Tesco’s đã không nắm vững được vấn đề, lầm lẫn giữa chi phí sản xuất quần jean và chi phí để tiếp thị chúng. “Điểm quan trọng là”, Middleton giải thích: “Tất cả các chi phí này đều là những đầu tư vào thương hiệu. Chi phí thật cho một cái quần jean không chỉ có chi phí sản xuất mà còn nhiều hơn thế”. Chính phủ Anh không muốn chấp nhận hình ảnh một nước “Anh đắt đỏ” nên đã đứng về phía siêu thị Tesco’s và vì vậy Levi’s có vẻ như đã thua trong trận chiến này.

Bất kể những yếu tố không may từ bên ngoài này, không thể chối bỏ một thực tế là những vấn đề đối với thương hiệu Levi’s là do chính tự thân họ tạo ra. Bị trói chặt trong các yêu cầu bất tận để là ‘đột phá’ và ‘trẻ trung’, họ đã không ngừng tung ra nhiều phong cách jean mới; lúc này Levi’s đang chứng tỏ cho quy luật về giảm thiểu lợi nhuận. Chi phí marketing tiếp tục lớn lên trong khi giá trị thật của thương hiệu suy giảm.

Đến năm 2000, công ty đã thất bại khi không có tên trong 75 thương hiệu hàng đầu toàn cầu tính theo giá trị của Báo cáo Khảo sát Giá trị Thương hiệu quốc tế 2000. Sự góp mặt của những thương hiệu đối thủ như Gap và Benetton trong 75 thương hiệu này càng làm cho vết thương của Levi’s thêm đau nhức.

Hầu hết những chuyên gia thiết lập thương hiệu ngày nay đều đồng ý là nếu Levi’s muốn giành lại vị thế mà họ đã nắm giữ vào những năm 80 và đầu 90, họ cần phải thu hẹp tầm ngắm của họ lại. Người tiêu dùng ngày nay không còn chắc chắn về những gì mà Levi’s đại diện. Quần jean, đương nhiên. Nhưng kiểu gì? Loại nào? Bó, thùng thình, đũng ngắn, chắp vá, cổ điển hay hiện đại? Bạn cứ đặt tên là Levi’s có hết.

Vì vậy, cần phải thoát ra khỏi cái được gọi là ‘hội chứng Miller’. Như Miller đã từng quyết định phải là mọi loại bia dành cho mọi loại người, Levi’s đã làm điều y hệt với quần jean của họ. Nhưng như vậy không có nghĩa là Levi’s không nên tung ra những phong cách mới mà chỉ là họ không nên làm như vậy dưới cùng một nhãn Levi’s. Họ đã từng đạt được điều này với một thành công lớn nhất của công ty trong thời gian gần đây khi họ sáng tạo ra một đặc trưng hoàn toàn mới dưới hình thức một thương hiệu tên Dockers được tung ra thị trường vào năm 1986.

Với bản thân thương hiệu Levi’s, như với nhiều thương hiệu có vấn đề khác, giải pháp là tái tạo những giá trị truyền thống của mình. Quả vậy, đã có những dấu hiệu tích cực cho thấy điều này là đúng đắn. Năm 2001, công ty đã bán ra một chiếc quần jean cổ nhất còn hiện hữu mà họ lưu giữ được với giá 46.532 đôla, được gọi là jean Nevada, khi họ quảng cáo cái quần này trên trang web eBay. Vài tháng sau, công ty đã sản xuất và tung ra thị trường một bộ 500 cái quần nhái lại cái quần Nevada và chúng đã lập tức được bán hết ngay khi vừa được giới thiệu.

Chỉ có thời gian mới có thể cho thấy bộ sưu tập cổ điển này có trở thành một hành động biểu tượng cho một hướng phát triển mới của công ty hay không.

Các bài học từ vụ Levi’s:

- Tập trung chứ đừng dàn trải. Thay vì nhấn mạnh đến những giá trị thương hiệu chính yếu của họ, Levi’s lại làm cho người tiêu dùng lẫn lộn với những phong cách khác nhau và vô số những kiểu dáng xa lạ. Như chuyên gia thương hiệu Al Ries đã nói: ‘Về lâu dài, việc mở rộng thương hiệu sẽ làm suy yếu hình ảnh và sức mạnh của thương hiệu’.

- Chú tâm đến các điểm mạnh của mình. Nếu Levi’s là đại diện cho một cái gì thì đó là loại quần jean truyền thống. Để có thể hồi phục hoàn toàn họ cần phải tập trung và củng cố cho đặc trưng này.

- Đừng xem thường thương hiệu nguyên thủy của bạn. Khi Levi’s tung ra thị trường dòng sản phẩm Silvertab, họ đã rơi vào cùng một cái bẫy như khi Coca-Cola tung ra dòng sản phẩm New Coke của họ. Nhà báo và là một chuyên gia thương hiệu tên Ian Cocoran đã nhận định: ‘Hầu như vấn đề chính với Levi’s lúc này lại là phải thuyết phục người tiêu dùng rằng việc sở hữu một cái quần nhãn đỏ là việc vẫn đáng để bỏ tiền ra’.

(Trích cuốn “100 thất bại thương hiệu lớn nhất mọi thời đại” do Công ty First News phát hành)

Sau khi đọc kỹ lý thuyết Marketing căn bản, các bạn có thể áp dụng để phân tích các tình huống sau :

Vào thời điểm mà những cảnh riêng tư của diễn viên chính loạt phim dành cho teen “Nhật ký vàng anh” được tung lên internet, bộ phim nhanh chóng được ngừng phát sóng kéo theo tiền bạc, công sức của nhà tài trợ HT Mobile tan thành mây khói.
Người ta gọi đó là “khủng hoảng thương hiệu”. Nhưng nay thì gió đã đổi chiều, có ít nhất vài chục nhãn hàng đang muốn mời cô Vàng Anh làm đại sứ thương hiệu và chắc cũng có đến cả ngàn marketer cũng đang lăm le đưa thượng hiệu của mình cuốn theo trào lưu “hot boy, hot girl”.

Con đường để trở thành “hot boy, hot girl”

Tiêu chuẩn đầu tiên của một cô gái, chàng trai muốn trở thành “hot boy, hot girl” là phải đẹp, sành điệu, tích cực chụp ảnh và cập nhật liên tục thông tin của mình lên mạng. Sự nổi tiếng của các “hot boy, hot girl” giờ đây không thể tách rời khỏi những tấm ảnh đẹp lung linh trên mạng.

Tiêu chuẩn thứ hai là phải được biết đến vì một lý do nào đó nổi bật. Có thể là tài năng, ví dụ như một cô gái chỉ từng là một stylist phụ việc của một tờ báo dành cho phụ nữ nhưng nhờ vào bộ ảnh hot, ai cũng tưởng là một stylist tài năng. Hay một anh chàng tự nhận là “người mẫu quốc tế” nhưng khi hỏi về các tờ báo đã đăng tải ảnh của anh chàng thì chỉ biết ngắc ngư “Họ chụp tôi, còn có sử dụng hay không là quyền của họ”. Cũng có trường hợp nổi tiếng do những phát ngôn gây shock trên mạng hoặc nhờ có trong tay chiếc xế hộp mà các doanh nhân giàu kết xù còn phải ao ước. Kém nhất thì các “hot boy, hot girl” cũng phải được biết đến với vai trò người mẫu teen của tạp chí này hay tờ báo kia hoặc từng tham dự cuộc thi sắc đẹp nào đó thì mới được xem là cái cớ để nổi tiếng.

Nhưng đòn bẩy để nổi tiếng nhanh nhất chính là yếu tố “sexy” và “scandal”. Giới trẻ Việt Nam tư tưởng bây giờ hết sức hiện đại và thông thoáng, cộng thêm với sự tò mò về giới tính, các yếu tố giật gân được tung hô sau thời gian dài bị bao bọc trong định kiến phương Đông của các thế hệ đi trước. Ngày nay sexy hay scandal không còn được gắn cho cái gì đó xấu xa nữa, mà được tung hô như là biểu tượng mới của giới trẻ tự do và cá tính. Thử điểm qua một số gương mặt hot girl đã nổi tiếng, không thể xa rời chữ sexy, dù vô tình hay cố ý. Những chàng, nàng đã nổi tiếng rồi thì lâu lâu phải tung một quả bom sexy nếu không muốn thiên hạ sao nhãng sự chú ý. Những ai chưa nổi tiếng thì cố gắng làm một vụ “ lộ ảnh nóng trong phòng tắm” hay tuyên bố “tôi chọn sexy làm phong cách của mình” để nương theo gió mà lên.

Nhưng yếu tố át chủ bài để làm nên trào lưu “hot boy, hot girl” chính là sự lăng nhiệt tình để câu khách của các diễn đàn, mạng xã hội, các tờ báo lá cải làm cho cơ hội nổi tiếng chưa bao giờ đến một cách dễ dàng như thế.

Hot boy, hot girl “hút hàng” như thế nào

Cứ thường xuyên có mặt các buổi tiệc họp báo hay tiệc dành cho người nổi tiếng thì biết, các hot girl còn có sức hút hơn cả các ca sĩ, diễn viên… nổi tiếng nhất trên thị trường hiện nay. Tất cả máy ảnh đổ dồn vào các chàng, nàng, hàng chục phóng viên tấp nập phỏng vấn, đưa tin về sự xuất hiện của họ. Kèm theo đó là lực lượng fan đông đảo xin chữ ký và chụp ảnh càng làm tăng thêm phần xôm tụ ở những nơi “hot boy, hot girl” bước tới.

Để phục vụ cho nhu cầu thông tin của một lượng lớn báo chí, mạng xã hội, blog, diễn đàn… ngày qua ngày đang mọc lên như nấm, nhiều “hot boy, hot girl” trở thành yếu tố để họ đưa tin đến công chúng. Nhờ vậy, các “hot boy, hot girl” được đông đảo dư luận biết đến, họ còn khéo léo gây chú ý và biết chủ động cung cấp thông tin cho các phương tiện truyền thông – điều mà không phải ngôi sao nào cũng làm tốt. Sau đó, bởi vì sự chú ý và tò mò của dư luận, đến lượt các phương tiện truyền thông lại luôn ở trong “cơn khát” thông tin về các “hot boy, hot girl” để câu người đọc. Chu trình khép kín này đã tạo nên sự phủ sóng dày đặc của các “hot boy, hot girl” trên các phương tiện truyền thông đại chúng.

Giờ đây, họ có tầm ảnh hưởng rộng rãi không kém gì các ngôi sao. Họ sẵn sàng bán hình ảnh độ quyền cho trang web này, hay từ chối cung cấp thông tin cho tờ báo khác nếu làm họ phật ý.

Họ cũng có một đội ngũ fan hùng hậu theo dõi từng đường đi nước bước. Sự kiện nào có mặt của “hot girl, hot boy” thì khán giả kéo đến rất đông, nào là fanclub, nào là băng rôn, poster cổ động … đủ cả.

Thương hiệu hưởng lợi từ trào lưu “hot boy, hot girl”

Không như ở nước ngoài, khi có scandal xảy ra với người nổi tiếng, rất có thể hàng loạt hợp đồng quảng cáo của họ sẽ bị hủy bỏ. Nhưng ở Việt Nam hiện nay, dường như càng gây scandal thì càng đắt show quảng cáo. Thậm chí nhiều người làm marketing còn chủ động gây scandal bằng cách mời một hot girl nào đó quảng cáo cho mình sau đó tung ra một scandal làm cho người ta chú ý đến hot girl đó làm thương hiệu cũng được “chú ý lây”. Vì thế mà trên thị trường đang diễn ra một cơn sốt đi săn lùng hot boy, hot girl để quảng cáo cho sản phẩm, dịch vụ của mình.

Buổi ăn tối cùng Hoàng Thùy Linh là sự tưởng thưởng cho các gamer của VTC game.

Gần đây nhất, Hoàng Thùy Linh được mời làm đại diện cho game Linh Vương của VTC game trong khi Thủy Top được mời tham gia vào chiến dịch “72 giờ thử thách sức bền” đầy ồn ào của Samsung. Đó là chưa kể đến các show giao lưu, trình diễn… nhiều không đếm được từ thành phố lớn đến tỉnh lẻ, khiến các nàng bận rộn đến chóng cả mặt. Sản phẩm, dịch vụ nào cũng muốn sự góp mặt của các hot girl này vì sức hút của họ là không thể phủ nhận

Thủy Top sánh vai cùng những người nổi tiếng khác trong việc quảng bá cho thương hiệu Samsung

Điều này dễ giải thích vì sự tò mò của công chúng dành cho các hot boy, hot girl có khi còn cao hơn các ngôi sao trong khi chi phí cho một hot boy, hot girl làm đại sứ thương hiệu thấp hơn rất nhiều lần so với việc mời một ngôi sao vào “vai diễn” đó.

Để thành công trong việc gắn thương hiệu với trào lưu hot boy, hot girl này, những người làm marketing hãy xác định xem thương hiệu của mình có phù hợp với hình ảnh đó hay không. Những thương hiệu với phần lớn khách hàng là nam giới như game, công nghệ, mỹ phẩm nam… thường rất phù hợp với đại sứ là các hot girl có vẻ ngoài hơi sexy. Các sản phẩm dành cho giới trẻ cũng thường phù hợp để đi kèm hình ảnh hot boy, hot girl trong khi các sản phẩm dành cho phụ nữ có gia đình, hay ông già bà cả thì không nên khiên cưỡng ép mình vào trào lưu này.

Tiếp đó người làm marketing cần phải hoạch định ra một kế hoạch để đi cùng “hình ảnh thương hiệu” của mình. “Đại sứ thương hiệu” sẽ xuất hiện trên vật phẩm quảng cáo thế nào, với thông điệp ra sao, sẽ tham gia vào các hoạt động gì… để làm sao cho nhắc đến hot boy, hot girl đó là người ta nhớ đến thương hiệu. Tất cả những điều đó cần được làm rõ để tận dụng tối đa hình ảnh của “đại sứ thương hiệu”.

Cần biết thêm là các hot girl, hot boy rất quan tâm đến việc được lăng xê nên hãy chỉ ra cho họ thấy họ có cơ hội lớn để được lăng xê cùng thương hiệu qua kế hoạch marketing của bạn. Việc này vừa giúp bạn dễ dàng đạt được một thỏa thuận hời từ mối quan hệ hợp tác có tính bổ sung, “đôi bên cùng tiến” này , thêm vào đó việc củng cố tên tuổi của “đại sứ thương hiệu”, suy cho cùng lại càng làm lợi thương hiệu của bạn.

Tuy nhiên việc đánh đu theo tên tuổi của các hot girl cũng chẳng khác gì đang đánh một canh bạc, có thể thương hiệu của bạn sẽ thắng lớn nhưng cũng có thể gặp nhiều rủi ro. Hoàng Thùy Linh đã khá thành công trong vai trò “đại sứ” của game Linh Vương nhưng nên nhớ thương hiệu HT Mobile đã từng một phen sóng gió vì cô nàng. Nhãn hàng trang sức Zaa rất có thể đã nổi tiếng vì Hot girl Hiyosho nếu không gặp một số rắc rối về pháp lý và kiện tụng từ gia đình của hot girl mới 15 tuổi này khiến hình ảnh của Zaa trên truyền thông tệ đi rất nhiều. Thói đỏng đảnh nắng mưa, nhận thức non nớt, và cả bồng bột của những bạn trẻ tuổi teen này luôn gây ra sự hồi hộp cho bất kỳ đối tác nào.

Bên cạnh việc liên tục quan sát, nhắc nhở những biểu hiện chệch đường ray của các đại sứ thương hiệu , hãy đảm bảo rằng hợp đồng của bạn với họ có những ràng buộc chặt chẽ đến từng chi tiết, nhằm hạn chế thấp nhất các rủi ro mà “đại sứ” có thể gây ra cho thương hiệu của mình.

Bánh bèo – Bài trên TC Marketing
]]> http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/hot-boy-hot-girl-%e2%80%93-th%e1%ba%bf-l%e1%bb%b1c-m%e1%bb%9bi-trong-nganh-truy%e1%bb%81n-thong/feed/ 0 ktetaichinh http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/3-h%e1%bb%8dc-thuy%e1%ba%bft-qu%e1%ba%a3n-tr%e1%bb%8b-nhan-l%e1%bb%b1c-ph%c6%b0%c6%a1ng-tay/ http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/2009/08/04/3-h%e1%bb%8dc-thuy%e1%ba%bft-qu%e1%ba%a3n-tr%e1%bb%8b-nhan-l%e1%bb%b1c-ph%c6%b0%c6%a1ng-tay/#comments Tue, 04 Aug 2009 23:36:06 +0000 ktetaichinh http://lanlevnlanlevn.wordpress.com/?p=1386 ]]> Quản trị nhân lực là một lĩnh vực cụ thể của Quản trị, nó xuất hiện rất sớm cùng với sự xuất hiện của loài người. Khi nói đến Quản trị nhân lực chúng ta không thể không nhắc đến các học thuyết phương Đông được hình thành từ rất sớm là “Đức trị” của Khổng Tử và “Pháp trị” của Hàn Phi Tử, bên cạnh đó cũng có những học thuyết kinh điển của Phương Tây. Đó là học thuyết X và Y được Douglas Mc Gregor tổng hợp từ các lý thuyết quản trị nhân lực được áp dụng trong các xí nghiệp phương Tây. Học thuyết Z được W. Ouchi, một kiều dân Nhật ở Mỹ nghiên cứu phương thức quản lý trong các doanh nghiệp Nhật Bản và đưa ra.

Thứ nhất là học thuyết X

Học thuyết X được Douglas Mc Gregor đưa ra vào những năm 1960, đó là kết quả của việc tổng hợp các lý thuyết quản trị nhân lực được áp dụng trong các xí nghiệp ở phương Tây lúc bấy giờ. Học thuyết X đưa ra giả thiết có thiên hướng tiêu cực về con người như sau:

* Lười biếng là bản tính của con người bình thường, họ chỉ muốn làm việc ít.
* Họ thiếu chí tiến thủ, không dám gánh vác trách nhiệm, cam chịu để người khác lãnh đạo.
* Từ khi sinh ra, con người đã tự coi mình là trung tâm, không quan tâm đến nhu cầu của tổ chức.
* Bản tính con người là chống lại sự đổi mới.
* Họ không được lanh lợi, dễ bị kẻ khác lừa đảo và những kẻ có dã tâm đánh lừa

Từ những giả thiết về bản tính con người nói trên, học thuyết X cũng cung cấp phương pháp lý luận truyền thống là: “Quản lý nghiêm khắc” dựa vào sự trừng phạt; “Quản lý ôn hòa” dựa vào sự khen thưởng; “Quản lý ngiêm khắc và công bằng” dựa vào cả sự trừng phạt và khen thưởng. Học thuyết X cũng được khái quát theo ba điểm sau:

* nhà quản trị phải chịu trách nhiệm tổ chức các doanh nghiệp hoạt động nhằm đạt được những mục tiêu về kinh tế trên cơ sở các yếu tố như: tiền, vật tư, thiết bị, con người.
* đối với nhân viên, cần chỉ huy họ, kiểm tra, điều chỉnh hành vi của họ để đáp ứng nhu cầu của tổ chức.
* dùng biện pháp thuyết phục, khen thưởng, trừng phạt để tránh biểu hiện hoặc chống đối của người lao động đối với tổ chức.

Khi nhận xét về học thuyết X ta thấy rằng đây là học thuyết có cái nhìn mang thiên hướng tiêu cực về con người và là một lý thuyết máy móc. Theo học thuyết này thì các nhà quản trị lúc bấy giờ chưa hiểu hết về các mức nhu cầu của con người nên chỉ hiểu đơn giản là người lao động có nhu cầu về tiền hay chỉ nhìn phiến diện và chưa đầy đủ về người lao động nói riêng cũng như bản chất con người nói chung. Chính điều đó mà những nhà quản trị theo học thuyết X này thường không tin tưởng vào bất kỳ ai. Họ chỉ tin vào hệ thống những quy định của tổ chức và sức mạnh của kỷ luật. Khi có một vấn để nào đó xảy ra, họ thường cố quy trách nhiệm cho một cá nhân cụ thể để kỷ luật hoặc khen thưởng.

Tuy có những hạn chế như trên nhưng chúng ta không thể kết luận rẳng học thuyết X là học thuyết sai hoàn toàn vì những thiếu sót của học thuyết X xuất phát từ thực tế lúc bấy giờ – đó là sự hiểu biết về quản trị còn đang trong quá trình hoàn chỉnh. Như vậy, việc nhìn ra những thiếu sót của học thuyết X lại là tiền đê để cho ra đời những lý thuyết quản trị tiến bộ hơn. Từ khi xuất hiện cho đến nay học thuyết X vẫn có ý nghĩa và được ứng dụng nhiều nhất là trong các ngành sản xuất và dịch vụ. Học thuyết X giúp các nhà quản trị nhìn nhận lại bản thân để chỉnh sửa hành vi cho phù hợp và nó cũng trở thành học thuyết quản trị nhân lực kinh điển không thể bỏ qua để giảng dậy trong các khối kinh tế.

Thứ hai là học thuyết Y

Học thuyết Y cũng được Douglas Mc Gregor đưa ra vào những năm 1960, có thể coi học thuyết Y là sự “sửa sai” hay tiến bộ hơn về lý thuyết quản trị nhân lực. Xuất phát từ việc nhìn nhận được những chỗ sai lầm trong học thuyết X, học thuyết Y đã đưa ra những giả thiết tích cực hơn về bản chất con người, đó là:

* Lười nhác không phải là bản tính bẩm sinh của con người nói chung. Lao động trí óc, lao động chân tay cũng như nghỉ ngơi, giải trí đều là hiện tượng của con người.
* Điều khiển và đe dọa không phải là biện pháp duy nhất thúc đẩy con người thực hiện mục tiêu của tổ chức.
* Tài năng con người luôn tiềm ẩn vấn đề là làm sao để khơi gợi dậy được tiềm năng đó.
* Con người sẽ làm việc tốt hơn nếu đạt được sự thỏa mãn cá nhân.

Từ cách nhìn nhận về con người như trên, học thuyết Y đưa ra phương thức quản trị nhân lực như:

* Thực hiện nguyên tắc thống nhất giữa mục tiêu của tổ chức và mục tiêu của cá nhân.
* Các biện pháp quản trị áp dụng đối với người lao động phải có tác dụng mang lại “thu hoạch nội tại”.
* Áp dụng nhưng phương thức hấp dẫn để có được sự hứa hẹn chắc chắn của các thành viên trong tổ chức.
* Khuyến khích tập thể nhân viên tự điều khiển việc thực hiện mục tiêu của họ, làm cho nhân viên tự đánh giá thành tích của họ.
* Nhà quản trị và nhân viên phải có ảnh hưởng lẫn nhau.

Như vậy từ nội dung của học thuyết Y ta thấy học thuyết này có tích cực và tiến bộ hơn học thuyết X ở chỗ nó nhìn đúng bản chất con người hơn. Nó phát hiện ra rằng, con người không phải là những cỗ máy, sự khích lệ đối với con người nằm trong chính bản thân họ. Nhà quản trị cần cung cấp cho họ một môi trường làm việc tốt thì nhà quản trị phải khéo léo kết hợp mục tiêu của cá nhân vào mục tiêu tổ chức. Tức là làm cho nhân viên hiểu rằng để thỏa mãn mục tiêu của mình thì mình cần phải thực hiện tốt mục tiêu của tổ chức. Việc đánh giá nhân viên theo học thuyết Y này hết sức linh động, các nhà quản trị để cho nhân viên tự đặt ra mục tiêu, tự đánh giá thành tích công việc của mình, khiến cho nhân viên cảm thấy cảm thấy họ thưc sự được tham gia vào hoạt động của tổ chức từ đó họ có trách nhiệm và nhiệt tình hơn. Tuy có những điểm tiến bộ như trên, học thuyết Y cũng có những hạn chế đó là việc tuân theo học thuyết Y có thể dẫn đến sự buông lỏng quá trong quản lý hoặc trình độ của tổ chức chưa phù hợp để áp dụng học thuyết này. Vì vậy học thuyết Y chỉ có thể được phát huy tốt trong các tổ chức có trình độ phát triển cao và yêu vầu sự sáng tạo như các tập đoàn kinh tế lớn như Microsoft; Unilever; P&G… Và cũng như học thuyết X, học thuyết Y cũng đã được coi là học thuyết kinh điển trong quản trị nhân lực, được đưa vào giảng dậy trong các khối kinh tế.

Thứ ba là học thuyết Z

Học thuyết Z được tiến sỹ W. Ouchi đưa ra vào những năm 70 của thế kỷ trước, học thuyết này được xây dựng dựa trên thực tiễn và lý luận. Học thuyết Z còn có một tên khác đó là “Quản lý kiểu Nhật” vì học thuyết này là kết quả của việc nghiên cứu phương thức quản lý trong các doanh nghiệp Nhật Bản từ năm 1973. Sau này học thuyết Z được phổ biến khắp thế giới vào thời kỳ bùng nổ kinh tế của các nước châu Á vào thập niên 1980. Nếu như thuyết X có cách nhìn tiêu cực về người lao động thì thuyết Z lại chú trọng vào việc gia tăng sự trung thành của người lao động với công ty bằng cách tạo sự an tâm, mãn nguyện; tôn trọng người lao động cả trong và ngoài công việc. Cốt lõi của thuyết này là làm thỏa mãn và gia tăng tinh thần của người lao động để từ đó họ đạt được năng suất chất lượng trong công việc.

Xuất phát từ những nhận xét về người lao động trên, thuyết Z có nội dung như sau:

* Thể chế quản lý phải đảm bảo cho cấp trên nắm bắt được tình hình của cấp dưới một cách đầy đủ. Duy trì việc ra quyết định và nâng cao trách nhiệm tập thể bằng cách tạo điều kiện cho nhân viên tham gia vào các quyết sách, kịp thời phản ánh tình hình cho cấp trên. Để nhân viên đưa ra những lời để nghị của họ rồi sau đó cấp trên mới quyết định.
* Nhà quản lý cấp trung gian phải thực hiện được những vai trò thống nhất tư tưởng, thống nhất chỉnh lý và hoàn thiện những ý kiến của cấp cơ sở, kịp thời báo cáo tình hình với cấp trên và đưa ra những kiến nghị của mình.
* Đảm bảo chế độ làm việc lâu dài để nhân viên phát huy tính tích cực, khuyến khích họ đưa ra những phương án để nghị của mình.
* Nhà quản lý cấp trung gian phải thực hiện được vai trà thống nhất tư tưởng, thống nhất chỉnh lý và hoàn thiện những ý kiến của cấp cơ sở, kịp thời báo cáo tình hình với cấp trên và đưa ra những kiến nghị của mình.
* Đảm bảo chế độ làm việc lâu dài để nhân viên yên tâm và tăng thêm tinh thần trách nhiệm, cùng doanh nghiệp chia sẻ vinh quang và khó khăn, gắn bó vận mệnh của họ vào vận mệnh của họ vào vận mệnh của doanh nghiệp.
* Nhà quản lý phải thường xuyên quan tâm đến tất cả các vấn đề của người lao động, kể cả gia đình họ. Từ đó tạo thành sự hòa hợp, thân ái, không cách biệt giữa cấp trên và cấp dưới.
* Làm cho công việc hấp dẫn thu hút nhân viên vào công việc.
* Chú ý đào tạo và phát triển nhân viên.
* Đánh giá nhân viên phải toàn diện, rõ ràng, cẩn trọng và có biện pháp kiểm soát tế nhị, mềm dẻo, giữ thể diện cho người lao động.

Qua nội dung của học thuyết Z ta thấy tuy nó là một học thuyết khá hiện đại và là học thuyết phương Tây nhưng vì nó dựa trên sự quản lý của các doanh nghiệp Nhật Bản nên nó cũng có những đặc điểm tư duy phương Đông. Đầu tiên phải nói đến là người Nhật nói riêng và người phương Đông nói chung rất coi trọng sự trung thành và lòng tự trọng hay cái “tôi” cá nhân. Họ coi trọng điều đó hơn là tiền bạc trong nhiều trường hợp. Người Nhật đã vận dụng được điều đó để đưa vào phương pháp quản trị của mình. Bên cạnh đó người phương Đông thường luôn cố gắng hướng đến sự hòa hợp, trong học thuyết Z ta thấy sự hòa hợp của ba yếu tố đó là năng suất lao động, sự tin cậy và sự khôn khéo trong quan hệ giữa người với người. Đó là những điểm làm nên sự khác biệt cũng như thành công của học thuyết Z.

Tuy nhiên cũng như hai học thuyết X, Y học thuyết Z cũng có nhược điểm đó là tạo ra sức ỳ lớn trong nhân viên.

Khi so sánh ba học thuyết X, Y, Z ta thấy chúng không hề phủ nhận nhau mà sự ra đời của thuyết sau là sự khắc phục những mặt còn yếu kém của các thuyết trước.

Thuyết X thì nhìn theo thiên hướng tiêu cực về con người nhưng nó đưa ra phương pháp quản lý chặt chẽ.

Thuyết Y nhìn nhận con người hơi quá lạc quan nhưng nó cũng đưa ra cách quản lý linh động phù hợp với một số lĩnh vực có tri thức cao và đòi hỏi sự sáng tạo của nhân viên.

Thuyết Z còn có nhược điểm tạo sức ỳ trong nhân viên nhưng nó cũng đưa ra phương pháp quản lý hiệu quả dẫn đến sự thành công cho nhiều công ty và trở thành thuyết quản trị nhân lực kinh điển mà đến nay vẫn được áp dụng trong nhiều doanh nghiệp.

Và nếu nhìn tổng quan hơn ta thấy từ học thuyết X đến học thuyết Z, đó là một quá trình tự hoàn chỉnh về tri thức trong khoa học quản trị mà cụ thể là quản trị nhân lực. Điều đó thể hiện ước muốn của con người là đạt tới một trình độ quản lý nhân sự ưu việt nhằm đem lại những lợ ích thiết thực cho người lao động; cho doanh nghiệp và cho xã hội.

Khi so sánh học thuyết quản trị phương Đông và quản trị phương Tây ta thấy chúng giống nhau ở chỗ: các học thuyết này đều xoay quanh việc điều chỉnh hành vi của con người, lấy con người là trọng tâm của mọi lý thuyết. Mỗi học thuyết đều cố gắng phân tích để “nhìn rõ” bản chất con người để đưa ra những phương pháp điều chỉnh phù hợp. Các học thuyết còn giống nhau ở điểm là cố gắng tạo ra sự công bằng trong đánh giá, xử phạt, bằng các hệ thống chính sách khen, thưởng, kỷ luật của mình.

Sự khác biệt giữa học thuyết quản trị phương Đông và phương Tây là ở chỗ: Phương Tây lấy hiệu quả công việc làm mục tiêu, các học thuyết phương Đông thì đề cao “Đức” và “Tâm” của con người hơn.

Qua sự phân tích các học thuyết phương tây X, Y, Z ta thêm hiểu hơn về trị thức quản trị nhân sự. Mỗi học thuyết đều có chỗ hay chỗ còn thiếu sót, tuy nhiên do quản trị còn là một nghệ thuật, không cứng nhắc nên việc kết hợp các học thuyết trên là hoàn toành có thể và hiệu quả đến đâu là còn tùy thuộc vào mỗi nhà quản trị. Việc tìm hiểu các phong cách quản trị cũng cho nhà quản trị biết cách chọn cho mình quan điểm quản trị phù hợp với khu vực quản trị, điều này là quan trọng với nhà quản trị toàn cầu.

www.SAGA.vn – sontinhthuytinh

Hôm rồi có dịp đọc cuốn sách Google – câu chuyện thần kỳ (David Vise và Mark Malseed - bản tiếng Việt do Alphabooks và NXB Tri thức xuất bản) rồi nhìn vào những biến thể của logo Google qua các dịp này dịp kia, mới hiểu sao Google có thể ”bành trướng” đến vậy.

Sáng tạo không ngừng có lẽ là phương châm hành động của Google. Hãy nhìn vào logo của Google mà xem, không phải lúc nào cũng chết dí một kiểu. Hoặc là hoa lá cỏ cây, hoặc là các con vật, hoặc là những bức tranh, các hình khối, hoặc là các kiểu chữ… nhìn rất gần gũi và nghệ thuật.

Sự sáng tạo ấy không là một sự sáng tạo bừa bãi, mà bám rất sát với những gì diễn ra ở cuộc đời, từ tiết trời xuân hạ thu đông, cho đến những dịp lễ tết, lẫn những ngày kỉ niệm liên quan đến các danh nhân… Như thể, điều Google muốn nói : chẳng có gì trong cuộc đời này bị Google lãng quên.

Để nhớ nhà sinh vật học Charles Robert Darwin

Thám tử Sherlock Holmes của nhà văn Conan Doyle

và… bức tranh Tiếng thét của danh họa Edvard Munch

Cũng có lẽ vậy, mà nhiều bài báo vì lý do này kia đã từng được đăng trên mạng sau đó lại bị xóa đi. Nhưng Google vẫn có cách lưu lại vết tích.

Chính thế, nên Google cũng không lặp lại chính mình dù thời gian có là sự lặp lại. Hình ảnh Google “Ngày của cha” năm nay không đụng hàng với hình ảnh của những năm trước. Cũng là Halloween nhưng “ma quỷ” xuất hiện trên logo của Google mỗi mùa cũng mỗi khác. Hình ảnh Google không lặp lại cũng như sự tìm kiếm của Google là không bị trùng lặp kết quả.

Từ sinh nhật của Google lần thứ 10

đến hình ảnh của mùa xuân

nhắc nhớ đến Ngày trái đất

Ngày của cha

Lễ Halloween

Mừng năm mới

Chào đón Thế vận hội

Ngày tình yêu…

Tò mò quá về Google, bèn thay vì lật lại tập sách đã đọc, ngồi vào máy google cụm từ: “Google ra đời như thế nào?” mới thấy ngạc nhiên với tuổi đời của Google còn rất ư non trẻ, khai sinh ngày 7-9-1998. Và liên tục 10 năm sau, từ 1999 đến 2009, những logo của Google ngập tràn sáng tạo cũng từ đó sinh sôi nảy nở.

Khuôn khổ một bài viết, không thể ôm đồm tất cả các logo của Google, hãy để bạn tự làm một phép Google với từ khóa là Google logo thử xem. Tương tự, thử tìm kiếm hình ảnh của những logo Yahoo!, và những công cụ tìm kiếm trong và ngoài nước khác, xem ai sáng tạo đến mức nào.

Giờ thì thử dành ít phút, đoán xem, Google đang muốn gợi nhắc đến chuyện gì với những logo này?

Nếu mà vẫn chưa nghĩ ra/ Xin bạn cứ… tự nhiên tra Google

Coca-Cola xuất hiện trên thị trường lần đầu tiên năm 1886 tại Atlanta (bang Georgia, Mỹ) và thường được nhắc đến với tên Coke. Pepsi có mặt trên thị trường muộn hơn, vào năm 1903, nhưng sau đó cả hai công ty này đều chiến đấu rất căng thẳng thông qua các quảng cáo in, video… để chiếm lĩnh vị trí của nhau. Một số hình ảnh quảng cáo in và truyền hình về “cuộc chiến quảng cáo” của hai hãng nước ngọt nổi tiếng này.

Nhân viên Pepsi uống Coca Cola.

Quảng cáo của Coca Cola và…

… của Pepsi.

Một quảng cáo của Pepsi được công bố vào ngày “Cá tháng tư”.

Nhân viên Pepsi bị sa thải vì… “xét nghiệm cho thấy dương tính với Coca Cola”.

Các video clip khác

- Một cuộc chiến quảng cáo Pepsi – Coca Cola có sự xuất hiện của Thành Long. Xem clip

- Nhân viên Pepsi mê Coca Cola còn nhân viên Coca Cola lại khoái Pepsi. Xem clip

- Một chú bé đứng lên hai lon Coca Cola để với nút bấm Pepsi trên máy bán hàng tự động. Xem clip

Tâm Anh (theo Magazinely, BestAds

2. Biết ưu tiên: Bạn hãy xác định những gì là hữu ích nhất đối với mình và thực hiện chúng. Dù cho chúng có khó đến đâu thì bạn cũng nên cố gắng hoàn thành chúng. Hãy hướng mình vào kết quả của công việc. Hãy là một nhà quản lí thời gian hiệu quả nhất. Hãy biết cách cân bằng giữa hoạt động thể xác với hoạt động trí óc hay tinh thần. Không nên nói theo quán tính câu “Đồng ý” với tất cả mọi người hay mọi việc. Người Bồ Đào Nha có một câu nói rằng “Nghĩ ra thì nhiều làm được thì ít”.

3. Biết tin tưởng vào bản thân: Hình ảnh của bản thân bạn phản ánh những điều mà người khác tin tưởng bạn dựa trên năng lực của bạn. Bạn nên tin tưởng vào những khả năng của mình. Bạn nên biết rằng tất cả mọi vấn đề đều có cách giải quyết của chúng. Hãy là người luôn tin tưởng vào bản thân mình. Không nên trông chờ người khác sẽ giải quyết công việc cho bạn. Thử thách chính bản thân mình sẽ giúp bạn có nhiều tiến bộ hơn là việc chỉ cạnh tranh với những người khác. Bạn phải luôn có động lực muốn làm việc. Hãy thật thiết tha với tương lai rực rỡ đang chờ phía trước của mình. Hãy tự tạo nên sự khởi đầu cho bản thân. Và hãy chuẩn bị tinh thần để có thể chịu đựng được những thử thách sau này trong cuộc sống. Đừng nên phân tâm chỉ vì sợ bị phê bình, vì bị người khác từ chối hay gặp một thất bại nào đó. Đừng e ngại rằng mình quan tâm đến quá nhiều việc. Nhà quân sự và cũng là một ngôi sao truyền hình Chuck Norris đã nói rằng “Hãy luôn nhớ rằng thành công của bạn bắt đầu từ chính bên trong con người của bạn – nếu bạn không thể nhận ra nó thì không một ai khác có thể nhận ra điều này được”.

4. Hiểu vấn đề và biết kiên nhẫn: Bạn đang làm việc có nghĩa là bạn đang xóa đi mọi sự bực tức, cáu giận, mất kiên nhẫn, sự ích kỉ, ngu dốt, sự lười biếng, tính ghen tị, sự thù hận và những suy nghĩ tiêu cực trong cuộc sống của bạn. Bạn làm việc còn là giải thoát chính bản thân mình khỏi những định kiến cá nhân. Hãy tôn trọng quyền của những người khác. Hãy tự nhủ rằng mình không nên tham gia vào bất kì cuộc mâu thuẫn nào. Bạn không nên lúc nào cũng lãng phí thời gian vào việc cho rằng mình tài giỏi hơn những người khác. Vì như thế bạn sẽ nhanh chóng quên đi những khuyết điểm mà người khác đã mắc phải hay quên đi những việc mà họ không hoàn thành được. Làm việc sẽ giúp bạn gây dựng và thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau giữa bạn và mọi người. Một trăm năm trước kia, William Jennings Bryan – ứng cử viên 3 lần cho chức Tổng thống Mĩ và cũng là một nhà hùng biện đã nói rằng “ Đừng bao giờ lo sợ khi đứng về phía thiểu số khi mà lẽ phải thuộc về thiểu số bởi một ngày kia thiểu số sẽ trở thành đa số. Nhưng phải biết sợ khi đứng về phía đa số khi mà đa số mắc sai lầm bởi một ngày kia đa số sẽ trở thành thiểu số.”

5. Luôn cứng cỏi: Bạn hãy đối mặt với những thử thách. Bằng việc chấp nhận và vượt qua những thử thách thì bạn sẽ trở nên cứng cỏi hơn bao giờ hết. Hãy hiểu hết ý nghĩa trong câu nói sau của người Đức “Nỗi sợ hãi làm cho con sói to hơn bạn tưởng”. Bạn đừng nên tự tạo ra cho mình những áp lực. Bạn cũng đừng cố ra vẻ như mọi việc đều tuyệt cả dù cho thực tế không phải như vậy. Không sợ rằng mình trông như một kẻ ngốc nghếch khi bạn đang học hỏi và tạo cho mình một tính cách cứng cỏi. Không những thế bạn cũng không nên nói dối với chính bản thân mình hay bất cứ ai khác. Hãy chuẩn bị sẵn sàng cho mọi công việc, chuẩn bị tinh thần để cống hiến hết sức mình để bạn có thể học thật tốt, có thể kiếm được nhiều tiền như bạn mong muốn, để bạn luôn khỏe mạnh, để là một người con hay một người cha, người mẹ có trách nhiệm và để sống một cách cao cả. Bạn phải có một cam kết thật rõ ràng gắn liền với một tiêu chuẩn đạo đức nào đó. Bạn đừng có ý định tìm kiếm những lí do bào chữa cho mình. Những gì hơi khác thường một chút sẽ không thể làm cho bạn sợ hãi. Anais Nin, một nhà văn người Pháp đã viết rằng “Cuộc đời của một người khó khăn hay thuận lợi tỉ lệ thuận với sự dũng cảm của anh ta”. Bạn đừng sợ tham gia vào những cuộc tranh luận mà đối lập với quan điểm của bạn. Bạn hãy tạo cho mình thói quen làm những việc mà người khác không thể làm. Khi cần thiết bạn có thể thử thách lí do tại sao mình phải làm một việc gì đó, thử thách sự kiên nhẫn và tính kiềm chế của mình. Hãy chấp nhận rằng cuộc sống có thể không công bằng. Dù cho bạn có những nghi ngờ, lo sợ thì hãy vứt bỏ chúng đi để tiến lên. Hiếm có ai có thể mạnh mẽ và cứng cỏi hơn Nelson Mandela cựu Tổng thống Nam Phi – người đã nói “Bí quyết của sự thành công là biết cách chấp nhận những cái không thể, làm một việc gì đó mà thiếu đi những thứ cần thiết và biết cách chịu đựng việc thiếu đi sự thông cảm.”

6. Là một tấm gương cho những người khác: Con cái bạn hay những người làm công cho bạn sẽ không phải băn khoăn phải giải quyết vấn đề như thế nào mà việc duy nhất họ phải làm là quan sát cách bạn làm việc. Bạn hãy sẵn sàng để luôn là người dẫn đầu và hãy là một gương sáng cho mọi người. Lời nói của bạn có một ý nghĩa nhất định nào đó. Song bạn không nên quá mong chờ vào sự hoàn hảo. Ngược lại cái mà bạn phải làm là hãy tự hoàn thiện mình. Hãy là người đảm đương trách nhiệm trong mọi công việc. Bạn nên chăm chỉ, luôn kiên định và hãy là một người đáng tin cậy. Hãy luôn thể hiện sự kiên trì, bền bỉ của bạn. Bạn phải luôn hoàn thành những gì mà lúc đầu bạn đã làm. Nhờ thế mà bạn sẽ có một ảnh hưởng nhất định với người khác, trở thành một người có sức lôi cuốn lạ kì và biết đưa ra những lời khuyên để giúp đỡ mọi người. Làm một tấm gương sáng sẽ đem lại cho chính bạn uy tín và sức mạnh để bạn hoàn thành tốt mọi việc của mình. Cựu Tổng thống Mĩ Henry Kissinger đã từng nói “Nhiệm vụ của một nhà lãnh đạo là đưa người dân của mình đến với những gì mà họ chưa bao giờ được hưởng thụ”. Ông còn nhắc nhở chúng ta rằng “Lịch sử của những gì không xảy ra thì sẽ không bao giờ được viết lại.”

7. Luôn có một thái độ tích cực: Bạn cần phải biết rằng mình sẽ có một tương lai tốt đẹp bởi chính bạn là người kiến tạo ra tương lai ấy. Hãy tự hào cả về những thay đổi nhỏ bởi bạn biết rằng chính những thay đổi này cuối cùng đem lại cho bạn những thành công lớn. Bạn hãy biết chấp nhận một cách thực tế những phiền muộn và vấn đề rắc rối của cuộc sống, tuy nhiên bạn nên chọn cách giải quyết với một thái độ tích cực và đúng theo hướng của những vấn đề đó. Hãy biết cách kiềm chế thái độ của mình. Biết lắng nghe những gì lương tâm bạn mách bảo. Dù cho bạn biết chắc chắn là không hề có sự đảm bảo nào nhưng bạn vẫn cứ làm những gì mà bạn mong muốn. Cuộc sống của bạn đồng nghĩa với những gì bạn nói, bạn quan niệm. Bạn hãy hưởng thụ cuộc sống, học hỏi những điều thú vị từ sách vở, phim ảnh. Hãy tin tưởng vào bản thân mình. Đừng nên cho phép nỗi nghi hoặc làm hỏng những giấc mơ của bạn. Vì thế mà bạn ưa thích những thử thách trong quá trình bạn hoàn thiện bản thân và học hỏi những điều mới lạ. Bạn hãy đón chào một ngày mới một cách tràn đầy sinh lực. Ghandi đã từng dạy học trò của mình rằng “Nếu tôi tin rằng mình không thể làm được một điều gì đó thì ý nghĩ đó sẽ khiến cho tôi không thể làm được. Nhưng khi tôi tin rằng mình có thể thì tôi sẽ có được khả năng để thực hiện được việc ấy dù cho lúc đầu tôi thực sự không có khả năng.” Nhà viết kịch người Ailen George Bernard Shaw cũng nói là “ Một người có đầu óc và biết được khả năng của mình chắc chắn sẽ đánh bại mười người không có đầu óc và không nhận thức được năng lực của họ.”

8. Biết quyết tâm: Bằng cách tự thúc đẩy bản thân mình bạn sẽ luôn có động lực để thực hiện mọi việc mà bạn mong muốn. Luôn nhắc đi nhắc lại những quyết tâm của mình là một thói quen tốt mà bạn nên tạo ra cho mình. Hãy viết những quyết tâm ấy vào những mẩu giấy và đọc lại chúng một lần nữa. Sau đó bạn chỉ nên chọn những quyết tâm nào mà bạn tin tưởng một cách sâu sắc rằng mình sẽ thực hiện được. Và hãy thực hiện chúng ngay lập tức. Học tập theo những thành công trước đó. Không ngừng hoàn thiện mình. Những ai dám làm nghĩ dám làm mới có thể giành được chiến thắng. Hãy biết cách tránh đi những nỗi đau và tìm kiếm sự hạnh phúc. Đầu tư cho hôm nay chính là đầu tư cho ngày mai. Bạn cũng cần phải có thái độ biết ơn cần thiết. Bạn có thể làm được tất cả những gì mà bạn quyết tâm muốn khẳng định.

9. Vươn tới một sức mạnh lớn lao: Bạn xây dựng cuộc sống của mình dựa trên những gì mà bạn tin tưởng. Hãy luôn giữ một niềm tin trong mình. Đừng e sợ nói chúng với những người khác. Bạn hãy đấu tranh cho những gì là giá trị tích cực. Trong mọi việc bạn nên luôn giữ đúng nguyên tắc xử sự của mình. Hãy cầu nguyện và suy ngẫm kĩ càng để bạn có đủ dũng khí đối mặt với những nỗi sợ hãi trong mình. Hãy cầu nguyện và suy ngẫm kĩ để bạn có sức mạnh chấp nhận, chịu đựng những khó khăn trên con đường dẫn đến thành công, để bạn có thể vượt qua chúng và giành chiến thắng. Bạn hãy phát huy những gì tốt đẹp mà bạn tìm thấy trong cuộc sống. Victor Frankl – một nhà tâm lí học nổi tiếng và cũng là người sống sót trong vụ thảm sát người Do Thái của Hitler đã viết rằng “ Một niềm tin yếu ớt sẽ bị những khó khăn và tai họa làm cho yếu mềm, ngược lại một niềm tin mãnh liệt lại được củng cố bởi chính niềm tin ấy.”

10. Luôn có mong muốn giúp đỡ người khác: Bạn hãy cố gắng nhận ra những điểm tốt đẹp nhất ở con người mình cũng như ở những người khác. Khi ấy niềm tin sẽ luôn thấm nhuần trong bạn. Bạn muốn giúp đỡ người khác hoàn thành mục tiêu của họ. Vì thế mà bạn bỏ đi sự ích kỉ trong mình. Khi ấy bạn sẽ chẳng hề chần chờ một điều gì mà bạn lập tức giúp đỡ họ. Bạn bắt tay ngay vào công việc. Hãy bắt đầu cho bóng lăn, dẫn dắt nó và mọi người sẽ theo sau bạn. Hãy làm việc chăm chỉ để ngày càng tăng cường sự đoàn kết. Bạn nên chấp nhận một thực tế là chính những người cần đến sự giúp đỡ của bạn nhất lại là những người kém biết ơn bạn nhất. Một nhà cải cách Mĩ đồng thời cũng là một nhà giáo dục học Booker T. Washington từng nói “ Tôi nghĩ là mình đã bắt đầu hiểu ra rằng những người hạnh phúc nhất là những người sẽ làm được nhiều điều nhất cho những người khác.” Hay như nhà lãnh đạo đấu tranh giành quyền bình đẳng cho người da đen ở Mĩ – Martin Luther King đã phát biểu như sau “ Một vấn đề dai dẳng và cấp bách nhất của cuộc sống chính là Bạn đã làm được gì cho những người khác?” Còn Barbara Walters, một bình luận viên trên truyền hình Mĩ lại nói “ Xuất sắc có nghĩa là đạt được những giấc mơ cao nhất của mình. Nhưng khi có thể bạn còn phải giúp đỡ những người khác đạt được ước mơ của họ. Thành công của cá nhân sẽ là vô nghĩa nếu như bạn không cảm thấy mình đã tác động một cách tích cực đến cuộc sống của người khác.”

11. Tìm kiếm sự ủng hộ từ phía những người khác: Walt Disney đã từng nói rằng “ Tất cả những gì bạn phải làm là thẳng thắn với những sự kém hiểu biết của chính mình bởi khi đó bạn sẽ nhận ra ai là người sẵn lòng làm sáng tỏ vấn đề cho bạn.” Khi giúp đỡ người khác, bạn không nên quá tự hào về việc làm đó bởi bạn sẽ không thể nhờ họ giúp đỡ bạn một vấn đề nào khác. Bạn hãy mãnh mẽ như bạn đang có một mình bởi khi ấy bạn sẽ tự nhận ra mình không đơn độc. Là một người đáng yêu bạn sẽ được nhiều người yêu quí. Là một người hay hỏi thì bạn sẽ có nhiều người muốn được giúp đỡ bạn. Nếu là một người tốt bụng thì lại có nhiều người muốn làm thay công việc cho bạn và muốn kết bạn với bạn. Còn nếu bạn là một người sùng tín ngưỡng thì bạn lại đặt niềm tin của mình nơi Chúa trời. Benjamin Franklin một chính khách Mĩ đã nhấn mạnh rằng “ Người nào không được một ai khuyên bảo thì cũng sẽ không nhận được sự giúp đỡ nào cả.”

12. Luôn quyết đoán: Plato đã nói rằng “ Khởi đầu của một công việc bao giờ cũng là phần quan trọng nhất .” Bạn hãy bắt tay ngay vào công việc của mình. Đừng nên chần chờ gì cả. Và bạn cũng đừng ngồi một chỗ than phiền hay đợi chờ cho điều bạn mong muốn xảy ra. Nếu bạn không làm gì thì sẽ chẳng có điều gì xảy ra. Khi có vấn đề trục trặc nào đó thì nhiệm vụ của bạn là hãy bắt tay vào để giải quyết, để sửa sai. Phải luôn tập trung và biết đề ra mục tiêu của mình. Bạn hãy suy ngẫm ý nghĩa của câu tục ngữ mà người xưa vẫn hay nói “ Một nghề thì sống đống nghề thì chết.” Nếu bạn muốn biết cách để làm được một cái gì đó, hãy bắt tay ngay vào để học. Bạn không nên mong là sẽ có người nào đó chấp nhận tất cả những lời biện bạch lí do của bạn. Mà bạn phải nhìn nhận lại thực tế. Và xem xét một cách kĩ lưỡng tất cả sự lựa chọn của mình. Bạn nên linh hoạt, tháo vát và sẵn sàng thích nghi với tất cả mọi việc mỗi khi cần thiết. Hãy tìm ra sự lựa chọn tốt nhất cho mình và đừng bao giờ băn khoăn về sự lựa chọn đó. Bạn cần phải tự tin vào mình. Hãy làm những gì mà bạn cho là cần phải làm. Phải luôn mạnh mẽ. Mỗi khi bạn thay đổi, hãy chấp nhận những mạo hiểm của của sự thay đổi đó. Khi ấy bạn đừng nên cố tìm ra những lời biện minh hay cố đổ lỗi cho ai. Ngược lại bạn phải thẳng thắn và chấp nhận những khó khăn và mạo hiểm. Tổng thống Mĩ Theodore Roosevelt đã nói rằng “ Trong khoảnh khắc phải đưa ra một quyết định nào đó hãy làm những gì tốt nhất bạn có thể, đừng nên làm điều gì tồi tệ.” Trong khi đó Martin Luther King – nhà lãnh đạo cuộc đấu tranh giành quyền bình đẳng cho người da đen tại Mĩ lại nói “ Sự dũng cảm có thể đối mặt được với những nỗi sợ hãi và nhờ đó mà có thể làm chủ được những nỗi sợ hãi ấy.” Còn nhà tư bản công nghiệp Mĩ Lee Iacocca thì từng viết là “ Nếu phải nói gói gọn trong một từ cái gì tạo nên một nhà quản lí giỏi thì tôi xin nói đó chính là sự quyết đoán. Bạn có thể dùng một chiếc máy vi tính tuyệt vời nhất để tập hợp tất cả các con số nhưng cuối cùng bạn vẫn phải lập cho mình một thời gian biểu và thực hiện theo nó.”

13. Biết học tập làm theo người khác: Bạn hãy tìm cho mình những mẫu hình thật xác định, cụ thể nào đó theo và hãy thi đua với họ. Họ phải là những con người mang những tính cách mà bạn luôn ngưỡng mộ chẳng hạn như: trung thực, bình tĩnh, dũng cảm, thân thiện, hào phóng, công bằng, vui tính, duyên dáng, biết tha thứ, nhẫn nại, thông minh, nhiệt tình và có năng lực.

14. Luôn muốn tìm hiểu mọi việc: Người châu Phi có một câu tục ngữ là “ Không biết là xấu. Không muốn biết còn tồi tệ hơn.” Bạn có thể học bất cứ điều gì mà mình muốn. Hãy biết xin lời khuyên từ những người khác. Biết lắng nghe theo những lời khuyên ấy. Bạn hãy quan tâm đến mọi vấn đề trong cuộc sống và muốn học hỏi được nhiều điều hơn nữa. Bạn hãy suy nghĩ thoáng một chút. Vì khi ấy cuộc sống sẽ biến thành một cuộc khám phá hết sức diệu kì. Bạn sẽ thấy cả những thời cơ hay cơ hội mới để mình học tập. Bạn sẽ phải mất rất nhiều thời gian tìm hiểu một việc gì đó trước khi bạn nói là mình không thể làm được nó. Trường lớp, các khóa học, các cuộc thảo luận, các buổi thuyết trình, các trang web, sách vở, băng hình hay các quyển tạp chí đều là những cơ hội tốt để bạn học hỏi kiến thức. Hãy biết rằng một kẻ lanh lợi thông minh có thể đánh bại được một kẻ khỏe mạnh. Vì thế bạn hãy không ngừng tự đặt ra các câu hỏi. Đừng sợ hãi sự thật. Đừng e sợ khi bạn phải nói câu “Tôi không biết.” Như Thủ tướng Anh Benjamin Disraeli ở thế kỉ 19 đã từng nhấn mạnh rằng “Kẻ ngốc chỉ thấy ngạc nhiên còn người khôn ngoan lại biết đặt câu hỏi.” Publilius Syrus – một nhà văn người La Mã cũng nêu lên một quan điểm tương tự “Nhiều kẻ nhận lấy lời khuyên. Chỉ có người khôn ngoan là biết cách tận dụng những lời khuyên ấy.” Ông còn nói thêm rằng “ Một người khôn ngoan là một người biết tự sửa chữa bản thân từ những sai sót của người khác.”

15. Thừa nhận những nỗi sợ hãi và yếu điểm của bản thân: Trên đời này không có ai là hoàn hảo và cũng không có ai là thật sự không có những nỗi sợ của riêng mình. Bạn hoàn toàn có thể là một người nghiêm khắc với bản thân. Hãy biết tiếp thu một số vấn đề nào đó. Khi bạn thẳng thắn thừa nhận với mình những yếu điểm của chính bạn cũng có nghĩa là bạn đã đối mặt hay sửa chữa được ít nhất phân nửa những khuyết điểm đó. Hãy đối mặt với nỗi sợ hãi và bằng cách này bạn đã tự tạo cho mình một tính cách tốt. Bạn sẽ phải đối mặt với rất nhiều hiểm nguy khi bạn muốn nếm trải đủ mọi hương vị của cuộc sống này. Đừng e dè khi phải nói câu “Tôi xin lỗi. Tôi đã sai.” T.S. Eliot đã nói rằng “ Một nửa những gì có hại mà con người gây ra trên thế giới này đều bởi người ta muốn có cảm giác mình là quan trọng.”

16. Học từ chính những sai sót của mình: Sự khác biệt giữa những người thành công và những người khác không phải là liệu họ có phạm sai lầm nào không, mà sự khác biệt là ở chỗ họ đối mặt với những sai lầm đó như thế nào. Sẽ là một sai lầm lớn nếu bạn suy nghĩ là bạn không bao giờ được phạm một sai lầm nào cả. Bạn đừng nên hờn giận chỉ vì mọi việc không theo ý muốn của mình. Hãy xác định xem điều gì đã xảy ra và bạn có thể làm gì khác. Bạn nên đề ra những chiến lược hành động mới cho mình. Bạn hãnh viết nên một kế hoạch mới và thử làm lại một lần nữa. Khi bạn đã tìm ra một cách nào đó để giải quyết công việc tốt hơn thì bạn nên thực hiện luôn. Hãy nhớ những thành công mà trước đây bạn đã đạt được. Bởi vì những sai sót chỉ là thi thoảng. Bạn hãy vượt lên trên chính những sai sót của mình. Winston Churchill cũng đã không e sợ khi thú thật rằng “ Hiểu từng lời mình nói ra sẽ chẳng bao giờ khiến cho tôi không thể hiểu được vấn đề của mình.”

17. Theo đuổi những chuẩn mực cao cả: Hãy tìm ra những gì là ưu điểm nhất của bạn và làm mọi việc để có thể đạt tới mức độ cao nhất đó. Bạn hãy tự hào về sự chính trực, tính thành thật và niềm tin vào sự công bằng của mình. Hãy nhớ rằng nói dối sẽ chỉ dẫn đến nói dối nhiều hơn mà thôi. Vì thế cam kết luôn làm hết khả năng của mình mà bạn đã hứa với bản thân đem lại nhiều ích lợi cho những ai gặp gỡ và làm việc với bạn. Bạn không nên từ bỏ những nguyên tắc và tiêu chuẩn cốt lõi của cá nhân mình. Nhà văn Mĩ Helen Keller dù cho bị mù và điếc nhưng ông vẫn có thể phát biểu đầy cảm hứng rằng “ Nhiều người đã có một suy nghĩ sai lầm về cái gì đã tạo nên sự hạnh phúc. Hạnh phúc không gắn liền với sự tự mãn mà gắn với sự trung thực với những mục tiêu đáng coi trọng.”

18. Luôn tốt bụng với mọi người xung quanh: Bạn hãy yêu quí tất thảy mọi người. Biết nhẫn nại và biết lắng nghe. Luôn mỉm cười. Dịu dàng và biết thông cảm. Bạn cũng nên thoáng hơn với những thỏa thuận hợp lí. Bạn hãy biết cách giúp đỡ người khác và tạo được sự tin cậy với họ. Luôn tôn trọng những người khác. Không nên áp đặt với mọi người. Hãy biết khen ngợi những việc làm tốt hay những nỗ lực của những người xung quanh. Bạn cũng nên có một chút hài hước dí dỏm. Biết thông cảm, khoan dung, thân thiện, lịch sự và cư xử đúng mực. Hãy tỏ rõ sự biết ơn của bạn với những gì tốt đẹp mà người khác làm cho bạn. Bạn nên giúp đỡ người khác mà không hề có đòi hỏi hay than phiền gì. Hãy cầu mong cho người khác gặp được những điều tốt đẹp. Bạn đối xử với mọi người như thế nào sẽ nhận được sự đối xử tương tự từ họ. Luôn nhiệt tình. Và hơn hết là phải luôn vui vẻ. Người Nhật Bản vẫn thường nói là “ Một lời nói tốt đẹp có thể sưởi ấm cả ba tháng mùa đông lạnh giá.” Hay như ông cha ta đã khuyên rằng “ Ở hiền thì gặp lành.”

Theo Tầm nhìn

To get lies, go here:

1. Entrepreneurs
2. Engineers
3. Venture capitalists
4. Marketers
5. Lawyers
6. Corporate partners
7. CEOs
8. Guy Kawasaki

To get truths, go here:

1. Entrepreneurship
2. Engineering
3. Venture capital
4. Marketing, branding, and advertising.
5. Law
6. Leadership

Read more: http://blog.guykawasaki.com/2009/07/the-worlds-greatest-collection-of-lies.html#ixzz0MJTpF6yw

Slogan là một hay nhiều câu mà công ty đưa ra để diễn tả một lời hứa, một giá trị hay hướng phát triển cho sản phẩm hoặc dịch vụ “đinh” của họ. Do đó slogan quảng cáo là bức thông điệp kinh doanh quan trọng.

Một slogan thành công sẽ luôn cũng được coi là một “tác phẩm” xuất chúng. Nó không chỉ góp phần làm rạng danh những thương hiệu lớn mà nó còn mang trong mình các giá trị ngôn ngữ điển hình.

Sau đây là 7 slogan nổi tiếng nhất mà giá trị của nó đã được chứng thực qua thời gian và những biến động thương trường. Thêm vào đó, mỗi slogan là một câu chuyện thú vị.

1. Ngon tới giọt cuối cùng (Good to the last drop – 1907)

Năm 1907, Tổng thống Mỹ Roosevelt nổi tiếng là một người thích uống cà phê. Biết được điều này, nhà buôn Joel Owley Cheek đã cố tình phô bày tài chế biến của ông tại hội chợ vùng Mashville, Tennessee, nơi Tổng thống sẽ ghé qua.

Khi Roosevelt đi ngang qua gian hàng của Joel, ngài được mời một ly cà phê bốc khói thơm lừng. Giai thoại kể rằng, Roosevelt đã quay sang nhóm người đi cùng và tuyên bố: “Ngon tới giọt cuối cùng!” Câu nói đã mang lại mùa xuân cho nhãn hiệu cà phê Maxwell House. Chính xác là 100 năm qua, slogan này vẫn tiếp tục mang hương vị thơm ngon và lời cam kết chất lượng của nó để làm vừa lòng các khách hàng của họ.

2. Kim cương là vĩnh cửu (Diamond is forever! – 1948)

Đây là slogan được ngành quảng cáo chọn là một trong top 10 slogan của thế kỉ 20. Được N.W.Ayer tạo ra năm 1948 cho Công ty kim cương De Beers Consolidated. Slogan này đã truyền tải thông điệp rằng kim cương đồng nghĩa với sự bất diệt, và do đó đồ trang sức là biểu tượng của một tình yêu vĩnh cửu. Ngày nay, người ta sử dụng câu nói này hằng ngày, và hiển nhiên là nó bắt nguồn từ một chiến dịch quảng cáo.

3. Chúng tôi sẽ cố gắng hơn nữa (We’re No 2. We try harder – 1962)

Được viết bởi Doyle Dane Bernbach vào năm 1962, đây được coi là một trong những slogan tuyệt nhất thế kỉ 20. Chỉ với 2 câu đơn giản, nó đã “bắt” được tinh thần và tham vọng của Avis, một tập đoàn chuyên cho thuê xe hơi.

Avis muốn nhấn mạnh lời cam kết rằng công ty sẽ cố gắng hơn nữa để chứng minh với khách hàng tính tích cực của họ. Đây rõ ràng là một slogan khôn ngoan. Nó lôi kéo sự ủng hộ của khách hàng bởi sự khiêm tốn và cầu tiến. Và trên thực tế, chiến dịch quảng cáo này đã thành công rực rỡ.

4. Hãy dùng tay thay vì dùng chân! (Let Your Fingers Do The Walking – 1962)

Geers Gross đã viết nó năm 1962 cho Yellow Pages, và đến  nay slogan này vẫn chưa “nghỉ hưu”. Theo nghiên cứu của ORC năm 2004, có khoảng 55% số người sử dụng Yellow Pages – cả on hay offline – để tìm kiếm thông tin về những doanh nghiệp địa phương, trong khi số người tìm qua internet chỉ đạt 12%.

Một slogan cổ điển nhưng rất thú vị. Hãy tưởng tượng mà xem, thật khoan khoái khi bạn ngồi thoải mái ở nhà lần giở những trang vàng để tra cứu thông tin thay vì phải đi lòng vòng trên đường phố. Đây là slogan mà có lẽ những trang tìm kiếm trên Internet cũng khao khát được sở hữu.

5. Hàng chính hiệu (It’s the Real Thing – 1969)

Đây là một slogan rất “hot”, không chỉ trong giới  quảng cáo. Vì những nhà bảo vệ nhân quyền đã sử dụng chính những từ này để tuyên truyền chống lại những chính sách bị cho là thô bạo của công ty Coca Cola đối với công nhân từ cuối thập kỷ 80.

Khởi nghiệp từ năm 1886, Coca Cola đã và đang sử dụng hơn 45 slogan. Tuy nhiên, “It’s the Real Thing” vẫn được xem là trội hơn cả. Không chỉ được coi là một slogan mẫu mực, nó còn thâm thúy ở chỗ đã ám chỉ những sản phẩm cola khác chỉ là… hàng nhái, hàng ăn theo.

6. Tới nơi an toàn, đúng hẹn (When It Absolutely, Positively Has To Be There Overnight  – 1982)

Được phát triển bởi Ally & Gargano vào năm 1982, slogan này ngày nay không còn được tập đoàn FedEx sử dụng nữa. Tuy nhiên nó vẫn được nhắc đến như một slogan cổ điển, dễ hiểu, hoàn toàn làm hài lòng bất cứ ai muốn sử dụng dịch vụ vận chuyển hàng hóa. FedEx đã tạo nên một tiêu chuẩn vàng trong công nghiệp vận chuyển, khiến cho các đối thủ của họ phải chạy dài để bắt kịp.

7. Uống sữa nhé! (Got Milk? – 1993)

Sáng tạo bởi Goodby Silverstein & Partners cho nhà máy chế biến sữa California với mục đích thúc đẩy doanh số bán sữa. Got milk đã góp phần đưa nhãn sữa trở thành một trong những nhãn hiệu mạnh nhất trong lịch sử ngành quảng cáo Hoa Kỳ. Không chỉ giúp cho một chiến dịch quảng cáo tăng sản lượng sữa bán ra thị trường, slogan này còn khiến một quảng cáo bình thường thành một quảng cáo tiêu biểu kiểu Mỹ.

Everyone seems to be trying to come up with their own secret to success for doing business in the Chinese marketplace. In his book, KFC in China: Recipe for Success, Warren Liu aims to do just that. KFC is the market leader in China’s quick food services industry, and as Vice President of Yum! Brands Greater China, and a member of the Executive Committee from 1997-2000, Warren instilled many of the winning practices that helped KFC achieve such tremendous success.

JB: Warren, to start with can you provide our readers with an overview of your book KFC in China: Recipe for Success (Wiley,2008)?

WL: Since 2000, KFC has been the single largest restaurant chain in China. How did an American fast food brand rise to such high plateau in a country known for its thousands of years of distinct culinary history? How did KFC, at best a follower in other markets around the world, overtake other international and domestic brands in China? My book aims primarily to identify and investigate the factors which have contributed to KFC’s success in this very unique marketplace. The book describes the context behind the company’s 20 year history in China, followed by an examination, chapter by chapter of the key factors which contributed to its success including characteristics of the leadership team on the ground, its business strategy, and the implementation of that strategy touching upon local partnerships, franchise and JV partnerships, government relations, localization, supply-chain and back end functions and the establishment of an effective corporate culture. The book provides insight into key management successes and strategies that are applicable for executives and students of business interested in doing business in China.

JB: Mainland China is the number one market for Yum! Brands and KFC China alone has contributed to over 20 percent of global revenue for Yum! Brands. You joined the team in the late 90s shortly after KFC first began franchising in China. How do you believe you positioned yourself differently from the popular McDonald’s China franchise or others like Burger King that have been successful in other Asian markets like Singapore, but have yet to expand significantly throughout Mainland China?

WL: KFC has been positioned in China as a Western brand, even an American brand, with Chinese characteristics – a conscientious decision made at the beginning of KFC’s initial entry into China in 1987. Over the years, KFC China’s branding strategy has been modified through product localization and differentiated marketing practices. While McDonald’s entered China in 1990 and has remained a distinctively American brand since, KFC’s success can be attributed greatly to the fact that it has re-positioned itself, over time as a foreign brand with local characteristics. From an advertising perspective, specifically TV advertising, the divergence in branding strategies is rather pronounced. While McDonald’s continues to focus on the young and hip by placing emphasis on individual expression, relying on young sporting stars and pop stars as brand spokespersons, KFC expanded its target market focus to include family and friends of all age brackets, reflecting its business volume growth and brand maturity in the process.

JB: During the localization process, I’ve observed that some foreign brands that are low-end in their home markets instead promote themselves as high-end brands in China, for example ABInbev’s Budweiser brand beer. Localization is certainly a key aspect of any food and beverage MNC’s market entry strategy. How are you able to localize the KFC experience for the Chinese market, having it both suit local tastes yet also position itself as a higher-end alternative to traditional family dining?

WL: The eventual brand perception of KFC is based on circumstances and context. When KFC opened its first restaurant by Tiananmen Square in Beijing in November of 1987 it became an instant success. This was not because KFC positioned itself at a higher brand level, but instead was because of its very unique brand proposition as perceived by Chinese consumers back in the late 1980s; the eventual brand perception of KFC by Chinese consumers is based on circumstances and context. The fact that the cost of a KFC meal in those days was considered very high by local standard led to a perceived brand image that KFC is of a higher level than it is perceived in America. So, as you can see, the evolution of KFC’s brand perception by Chinese consumers began as a result of circumstances, rather than deliberate strategy formulation. Additionally, prices were kept high for consumers, because at that time there was a high cost structure for doing business in China and those high costs had to be passed on to the end consumer in order for the restaurant to be profitable. KFC in China has adopted a localized approach by localizing staffing, localization of menu and localization of management practices.

JB: Logistics and supply chain management challenges are unavoidable in China due to its vast size and different levels of development across various regions. KFC China has nearly 2,600 restaurants in over 550 cities – how did you overcome these challenges?

WL: The way KFC managed its distribution system in China is one of the main contributors to KFC’s success. Before KFC formulated the logistics strategy for its China operations, KFC was confronted with two fundamental facts:

1. Up until the end of this century, roads in China, especially highway infrastructure were vastly inferior compared to any of the developed countries. At the beginning of the century, China had less than 20,000km of highway. The great majority of the highway system in China today is the direct result of construction done since 2000 which now amounts to approximately 60,000km.
2. Lack of 3^rd party logistics service providers that offer storage, transport, and delivery services across all provinces. Even today there are very few firms with this capability.

Presented with these two challenges, KFC adopted an approach that relied on existing assets – warehouses, trucks, workforces that were inherited from local JV partners. KFC then injected its own quality control and management systems. Within a few years the operations standards of these warehouses and trucking services were up to KFC’s global standards. With distribution and logistics resources directly and completely under KFC’s own control, KFC was able to expand further, and faster, than its competitors; thereby establishing competitive advantage through business volume, scale, cost efficiency, and brand leadership. A captive supply chain complements KFC China’s business strategy of rapid expansion through scale and speed; without which the successful execution of KFC’s strategy in China would have been impossible.

JB: I understand that during the early years the KFC leadership team was primarily composed of ethnic Chinese expats, but hiring local talent quickly became a priority. In terms of talent management, how did you go about attracting, training and retaining exceptional employees?

WL: One thing that sets Chinese quick service restaurant industry workers apart from their counterparts in developed nations is their intense desire to learn and be more than trained. To achieve this goal, employee training in China for KFC took two forms. First, there is in-restaurant training up to the level of restaurant manager. Above the level of restaurant manager, KFC devised a centralized approach to restaurant management training. Back in the 1990s, KFC established a centralized training center in China. The best operating managers from all over China were brought there and were put on a rotational assignment (1-2 years). They become “teachers” and students therefore are able to better relate to their teachers who are all well versed in the world of restaurant operations. These faculty members also contribute to the assembly and development of teaching materials. The end result is a process of self-renewal and continuous improvement. Because the approach is practical and cost effective, KFC is able to efficiently train, motivate and retain rising talents while simultaneously strengthening their company loyalty.

JB: Other multinationals such as Omega, adidas, L’Oreal, and General Motors have been far more successful in China than many other foreign companies. What do you think these companies have in common with KFC in their unprecedented success?

WL: I believe much of what has led to the success of these firms is industry and company specific; however, I can identify five common factors:

1. Speed of decision making and action implementation. For any company that chooses to do business in China, their success rests heavily on their ability to adapt quickly;
2. Related to speed of change, the local management team must be able to deal with this fast-paced environment and be confident making quick decisions;
3. Importance of working effectively with the Chinese government. Since China entered the WTO in 2004 the importance of government relationships has declined, but when compared with other developed economies it still remains a key factor to a company’s success;
4. Brand perception: the Chinese concept of mianzi commonly translated as “face” or image is a crucial aspect of consumers’ purchasing decisions. Companies like the ones you mentioned have been able to tap into this cultural factor to build brand equity in China;
5. Channels of distribution: For many years, the entire retail and wholesale distribution system at all levels was largely in the hands of the Chinese government. Such a distribution system is complex, inefficient and requires a lot of relationship building. With recent modernization of China’s retail industry, traditional involvement of the government has declined; however, for those who choose to target western China for future growth, distribution-related issues will remain a critical challenge for years to come.

Vào những trường hợp này, khi mà máu trong người bạn như muốn sôi lên thì hẳn là việc khuyên bạn sử dụng lý trí để thương lượng dường như không thích hợp. Dù rất muốn tự chủ, tránh những biểu hiện tiêu cực, vô lý, nhưng có lúc bạn vẫn không thể ngăn mình thốt ra những câu đại loại như:

- Ông đừng bao giờ làm như vậy với tôi. Ông có biết là tôi sẽ bị đuổi việc nếu bản hợp đồng này bị hủy không?

- Làm ăn kiểu gì mà bê bối vậy hả? Ông không sửa xe cho tôi thì không xong đâu đấy!

- Dù muốn hay không thì con cũng phải mặc áo khoác. Mặc vào ngay cho mẹ!

Hoặc bạn cố kiềm chế để không biểu lộ cảm xúc của mình ngay lúc đó, nhưng sau đó trong lòng bạn cảm thấy bứt rứt, khó chịu suốt cả ngày. Điều đó chứng tỏ rằng cho dù bạn có bộc lộ cảm xúc của mình hay không thì chúng vẫn chi phối bạn. Bạn có thể gây ra những tổn hại đến cơ hội đi đến thỏa thuận với phía đối tác, ảnh hưởng không tốt đến mối quan hệ hiện tại, có khi buộc bạn phải trả một cái giá rất đắt!

Việc thương lượng thành công một vấn đề liên quan cả đến cái đầu táo bạo và cái gan dám nghĩ dám làm, cả về lý lẫn tình. Những lúc như thế, bạn cần đến những lời khuyên để xử lý các cảm xúc của mình. Đàm phán, thương lượng không chỉ đơn giản là một cuộc đấu lý, và con người cũng không phải là chiếc máy vi tính được lập trình sẵn. Cùng với những mối quan tâm sẵn có, bạn chính là nhân tố, là phần không thể thiếu của cuộc đàm phán. Cảm xúc của bạn và của cả những người khác nữa cũng sẽ hiện diện và tham gia vào quá trình đàm phán đó.

Theo nhận định của hai nhà tâm lý học Fehr và Russell thì “cảm xúc là thứ mà tất cả mọi người đều biết nhưng không thể định nghĩa được”. Về ngữ nghĩa, cảm xúc có thể được coi là sự trải nghiệm bằng cảm giác. Bạn chỉ cảm nhận được cảm xúc chứ không nghĩ ra nó. Khi nghe một lời nói, hay chứng kiến một hành động có ý nghĩa đối với bản thân, các cảm xúc của bạn sẽ lập tức hiện ra, đồng thời xuất hiện những suy nghĩ tương đồng, những thay đổi về mặt sinh lý và cảm giác thôi thúc muốn được làm một điều gì đó. Chẳng hạn, nếu một sinh viên khóa dưới bảo bạn ghi lại nội dung của một buổi thảo luận ở trường, có lẽ lúc ấy bạn sẽ tức giận và nghĩ rằng: “Thằng nhóc đó nghĩ nó là ai mà dám sai bảo mình chứ?”. Kết quả là tình trạng áp lực máu trong cơ thể bạn tăng cao, dẫn đến những thay đổi về mặt sinh lý, đồng thời bạn cũng rất muốn cho cậu ta một trận ra trò.

Có hai loại cảm xúc, đó là cảm xúc tích cực và cảm xúc tiêu cực. Những cảm xúc tích cực như tự hào, hy vọng, thư thái sẽ tạo cho chúng ta cảm giác hưng phấn, vui tươi và thoải mái. Trong một cuộc đàm phán, nếu trong bạn tồn tại những cảm xúc tích cực về một người nào đó, thì cơ hội hình thành một mối quan hệ trên nền tảng của thiện chí, sự tín nhiệm, hiểu biết lẫn nhau và cảm giác “đồng bộ” là rất lớn. Ngược lại, những cảm xúc tiêu cực như nóng giận, thất vọng,… sẽ khiến cho chúng ta rơi vào trạng thái kém vui, và điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tạo dựng các mối quan hệ tương thông.

Cảm xúc và những trở ngại trong quá trình đàm phán

Cảm xúc có thể đánh lạc hướng chú ý của bạn khỏi những vấn đề chính yếu. Chỉ cần một trong hai người cảm thấy không vui, cả hai sẽ phải đối mặt với tình trạng cảm xúc bị xáo trộn. Bạn sẽ bỏ ngoài tai mọi lý lẽ? Sẽ nhận tất cả lỗi về phần mình? Sẽ im lặng trong khi cơn tức giận đang bùng lên trong người? Và rút cuộc, mọi nỗ lực mong đạt được một thỏa thuận có thể làm hài lòng đôi bên phải nhường chỗ cho cái tôi cố hữu hay ý định công kích đối phương.

Cảm xúc có thể làm hỏng một mối quan hệ. Trong tình yêu, những cảm xúc thiếu kiểm soát vẫn có thể được chúng ta chấp nhận, nhưng trong đàm phán, chúng là chướng ngại vật làm giảm khả năng hành xử khôn ngoan của bạn. Một khi những cảm xúc tiêu cực trỗi dậy, chúng có thể che mờ cả lý trí, hủy hoại các mối quan hệ của bạn với mọi người. Khi tức giận, bạn có thể mất kiểm soát bản thân và có những hành động không đúng mực, như ngắt ngang lời đối tác mà bạn cho là có cách nói chuyện dông dài trước khi người ấy kịp đề cập đến triển vọng của một thỏa thuận khả thi giữa hai người. Bất mãn trước hành động khiếm nhã đó, đối phương có thể sẽ từ chối giúp đỡ hay ủng hộ bạn về sau này như một cách ăn miếng trả miếng.

Cảm xúc có thể khiến bạn bị lợi dụng. Nếu bạn chần chờ khi đưa ra một lời đề nghị hay ngập ngừng khi nêu các quyền lợi bản thân thì bạn đã tự bộc lộ điểm yếu của mình cho người khác thấy. Lúc ấy, chỉ cần chú ý quan sát, họ có thể biết được rằng bạn xem trọng lời đề nghị, các vấn đề và mối quan hệ của đôi bên ở mức độ nào từ chính các biểu hiện cảm xúc của bạn. Và có thể họ sẽ dùng những cơ sở thông tin này để lợi dụng bạn.

Sức mạnh của cảm xúc

Mặc dù mọi người vẫn thường cho rằng cảm xúc chính là tác nhân gây ra không ít trở ngại cho quá trình đàm phán và thực tế cũng đã chứng minh điều này, nhưng cảm xúc cũng có những giá trị nhất định. Cảm xúc có thể giúp chúng ta đạt được mục đích của cuộc đàm phán, dù nó nhằm thỏa mãn quyền lợi cá nhân hay để cải thiện một mối quan hệ đang trên đà lung lay. Câu chuyện sau sẽ giúp chúng ta hiểu hơn về vai trò của cảm xúc trong đàm phán trên chính trường.

Tổng thống thứ 39 của Mỹ – Jimmy Carter từng vận dụng thành công sức mạnh của cảm xúc vào tiến trình đàm phán hòa bình giữa Israel và Ai Cập. Ông đã mời Thủ tướng Israel là Menachim Begin và Tổng thống Ai Cập Anwar Sadat đến Trại David để bàn bạc về vấn đề này. Mục đích chính của động thái này là nhằm giúp cho hai vị nguyên thủ quốc gia có thể đi đến việc ký kết một hiệp ước hòa bình. Nhưng sau 13 ngày đàm phán, việc thương lượng đã không đạt được kết quả như mong đợi. Phần vì người Do Thái (chỉ Thủ tướng Israel) đã không nhìn thấy triển vọng tốt đẹp nào một khi hạ bút ký kết thỏa thuận giữa ba bên.

Tổng thống Jimmy Carter đã bỏ không ít thời gian và công sức cho tiến trình hòa bình này, nên ông hoàn toàn có lý do để thể hiện sự thất vọng của mình. Như một biện pháp cứng rắn nhằm vãn hồi tình thế, Tổng thống Carter đã gởi đến Thủ tướng Begin lời cảnh báo buộc phía Israel phải chấp nhận đề xuất của ông nếu không muốn gánh chịu hậu quả. Nhưng cùng lúc, Tổng thống Carter cũng nhận ra rằng nếu gây áp lực thì Thủ tướng Begin có thể trở mặt, quay lưng lại với tiến trình đàm phán; và có thể khiến cho mối quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo trở nên xấu đi.

Hiểu được điều này, Tổng thống Carter đã có một cử chỉ khiến Thủ tướng Begin vô cùng xúc động. Trước đó, Thủ tướng Begin có hỏi xin những bức hình chụp ba nhà lãnh đạo có chữ ký riêng của từng người để làm quà tặng cho những đứa cháu mình. Jimmy Carter đã khéo léo đề tên của những đứa trẻ trên mỗi bức ảnh tặng rồi trao chúng cho Thủ tướng Begin. Cầm những tấm ảnh trên tay, đôi môi của người đứng đầu nhà nước Israel đã run lên vì xúc động khi đọc thành tiếng từng cái tên thân thương ấy. Sau đó, tiến trình đàm phán đã chuyển sang một trang mới khi cuộc trò chuyện giữa Carter và Begin xoay quanh những vấn đề riêng tư và cả quan điểm của họ về chiến tranh. Đến cuối ngày, Begin, Sadat và Carter đã cùng đặt bút ký vào Hòa ước Trại David.

Cuộc trò chuyện có tính khai thông giữa Tổng thống Carter và Thủ tướng Begin đã không thể diễn ra như mong đợi nếu như giữa họ không hiện hữu một mối quan hệ tốt đẹp. Thủ tướng Begin đã trình bày một cách thẳng thắn, không úp mở hay né tránh với Tổng thống Carter những vấn đề khó khăn về phía mình. Những cảm xúc tích cực đã làm nền tảng cho cuộc trò chuyện diễn tiến trong bầu không khí hết sức thoải mái, ngay cả khi đề cập đến các vấn đề khác biệt nghiêm trọng tưởng chừng như không thể hòa hợp được.

Nền tảng ấy không phải từ trên trời rơi xuống. Nó là thành quả mà cả Carter lẫn Begin cùng làm việc với nhau trên cơ sở của sự chân thành. Từ khoảng hơn một năm trước thời điểm diễn ra cuộc đàm phán, giữa họ đã bắt đầu hình thành một mối quan hệ khá thân thiết. Đó là lần gặp mặt tại Nhà Trắng khi cả hai bên cùng trò chuyện hết sức cởi mở, chân tình những vấn đề riêng về sự xung đột ở Trung Đông. Vài tháng sau, Tổng thống Jimmy Carter cùng phu nhân đã có nhã ý mời vợ chồng Thủ tướng Begin đến dùng buổi tối thân mật. Hai người đã nói chuyện rất nhiều về những vấn đề liên quan đến cuộc sống cá nhân, đề cập đến cả vấn đề Đức Quốc Xã đã sát hại cha mẹ và người anh em duy nhất của Begin trong vụ thảm sát Holocaust. Sau đó, trong quá trình diễn ra cuộc đàm phán ở Trại David, Tổng thống Jimmy Carter đã tỏ rõ thiện chí trong việc tìm kiếm con đường bình ổn và đem lại sự phát triển tốt đẹp chung cho các bên liên quan.

Không một ai trong số ba vị nguyên thủ quốc gia mong muốn cuộc đàm phán này thất bại. Bởi lẽ nếu thành công, thì cả ba bên đều sẽ đạt được những lợi ích nhất định. Và chính nhờ những cảm xúc tích cực đã giúp cỗ xe tam mã thẳng tiến theo một con đường hết sức thuận lợi.

Từ đó cho thấy, trong các cuộc thương lượng bất kể là mang tính quốc tế hay chỉ đơn thuần là những giao tế thường ngày, cảm xúc tích cực luôn đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chúng có thể mang lợi ích đến cho bạn theo ba cách sau:

Cảm xúc tích cực mang lại những lợi ích quan trọng. Nếu trong bạn tồn tại những cảm xúc tích cực dành cho một đối tượng nào đó, những cảm xúc ấy sẽ giúp bạn xoa dịu nỗi sợ hãi, ngờ vực, và là động lực chuyển mối quan hệ giữa hai người từ thế đối đầu sang hợp tác. Thông qua quá trình cùng nhau đẩy lùi những khó khăn chung, bạn dần tạo dựng được niềm tin và cởi bỏ được tâm lý phòng thủ đối với người khác. Lúc ấy, bạn sẽ tự tin thổ lộ những ý tưởng mới mà không còn mang cảm giác sợ bị người khác lợi dụng.

Nhờ đó, bạn trở nên năng nổ hơn trong công việc và mối quan hệ giữa bạn với những người xung quanh ngày càng thắt chặt hơn. Bạn cũng trở nên cởi mở hơn để lắng nghe cũng như tìm hiểu những vấn đề mà đối phương quan tâm trong nỗ lực mong đạt được sự hợp tác và thông hiểu giữa đôi bên.

Cảm xúc tích cực củng cố một mối quan hệ. Cảm xúc tích cực có thể làm cho tinh thần bạn phấn chấn, đó là kết quả của quá trình tương tác giữa người với người. Cảm xúc tích cực cũng có thể biến quá trình thương lượng thành một kỷ niệm đáng nhớ mà bạn có thể nuôi dưỡng thành một mối quan hệ thân tình. Nhờ vậy, bạn có thể tham gia vào quá trình thảo luận bằng một tinh thần thoải mái, thư thái mà không hề lo ngại rằng mình sẽ đánh mất sự tự chủ đến mức lạc đề khi bị người khác công kích trên phương diện cá nhân.

Mối quan hệ thân tình có thể là tấm khiên bảo vệ cho bạn. Nó cho phép bạn thẳng thắn bộc lộ ý kiến của mình, ngay cả khi ý kiến đó có bất đồng với người khác đi chăng nữa. Vì vậy, bạn hãy tin rằng cho dù hôm nay tình hình có trở nên căng thẳng thì ngày mai, mọi người sẽ lại cùng nhau tháo gỡ mọi gút mắc của vấn đề.

Cảm xúc tích cực hạn chế nguy cơ bị kẻ khác lợi dụng. Cảm xúc tích cực tuy có thể giúp bạn đạt được thỏa thuận như kỳ vọng, nhưng đôi khi chúng lại khiến bạn chủ quan mà hành động nhân nhượng hay tự tin thái quá. Tuy nhiên, không phải vì thế mà chúng tôi khuyên bạn nên kìm chế các cảm xúc tích cực của mình, thay vào đó bạn hãy cân nhắc thận trọng hơn trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào. Bạn cần xem xét bản thỏa thuận có đáp ứng được những lợi ích chính đáng của bản thân trước khi tiến hành việc cam kết. Việc xem xét, đánh giá này cần dựa trên những tiêu chuẩn mang tính công bằng. Hơn nữa, bạn cũng cần nắm rõ giải pháp thay thế với sự đồng thuận từ phía những người tham gia và sử dụng nó một cách linh hoạt.

Xử lý cảm xúc

Dù hầu hết chúng ta đều đã có nhận thức về mặt lợi và hại của cảm xúc, biết rằng chúng ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình đàm phán, nhưng có mấy ai được trang bị cách thức xử lý cảm xúc sao cho thỏa đáng. Làm thế nào để tận dụng tối đa những lợi ích do cảm xúc mang lại? Để trả lời cho câu hỏi này, các nhà nghiên cứu đã đưa ra một vài phương án, trong đó họ khuyên những nhà đàm phán nên triệt tiêu cảm xúc, bỏ mặc cảm xúc hoặc là xử lý chúng tức thời. Nhưng không có lời khuyên nào là thiết thực cả.

Triệt tiêu cảm xúc ư? Bạn đừng hòng làm được điều đó! Cũng như suy nghĩ, cảm xúc là yếu tố tồn tại hiển nhiên mà bạn không thể ngăn chặn được. Ở bất cứ thời điểm nào, dù ít hay nhiều bạn cũng đều cảm nhận được sự hiện diện của cảm xúc bản thân. Đó là niềm vui hay nỗi buồn, sự hứng khởi hay chán chường, hài lòng hay bất mãn… Bạn biết đấy, điều khiển cảm xúc của con người không chỉ đơn giản như việc đóng mở một công tắc đèn.

Trường hợp của Michele là một ví dụ, cô đang làm việc cho một công ty dược phẩm lớn. Ban đầu, cô cảm thấy rất hài lòng với mức lương khởi điểm mà công ty trả cho mình. Nhưng sau khi Michele phát hiện ra mức lương của hai nhân viên khác mới được nhận vào công ty cao hơn, cô cảm thấy rất khó chịu và vô cùng bức bối. Vì theo đánh giá của Michele, năng lực của hai nhân viên mới không thể so sánh với cô được.

Thế là Michele dự định sẽ thẳng thắn đề nghị một mức lương cao hơn với ban quản trị công ty. Và khi được hỏi về kế hoạch thương lượng như thế nào, Michele cho biết cô sẽ trình bày lý lẽ phải trái với họ. Cô sẽ tránh không cho cảm xúc làm ảnh hưởng đến cuộc nói chuyện. Cô dự định chỉ “nói về các con số”, chỉ nói lý, không nói tình. Vấn đề mấu chốt mà Michele muốn thương lượng với ban quản trị công ty chính là sự công bằng trong việc trả lương theo năng lực, vì cô xứng đáng nhận được mức lương cao hơn. Có thể nói, phương pháp này là một sự lựa chọn không tồi và cũng rất hợp nguyên tắc. Nhưng thật không may là thực tế cuộc thương lượng đã không diễn ra thuận lợi theo như dự tính ban đầu. Michele đã không thể thực hiện được ý muốn triệt tiêu cảm xúc của mình, dù cô luôn khẳng định rằng mình khống chế được chúng.

Cô thú thực: “Khi nghe tôi trình bày, người quản lý lầm tưởng là tôi đang làm mình làm mẩy. Tôi đã hoàn toàn bất ngờ khi ông ấy bảo rằng không chỉ nhân viên mới như tôi, mà bất kỳ một ai khác cũng đừng mong có thể ép buộc ông chấp nhận yêu sách đòi tăng lương như thế. Thực tình mà nói thì dù không muốn nhưng lúc ấy dường như trong tôi có sự tác động của những dòng cảm xúc khiến tôi không thể làm chủ được mình. Giọng nói của tôi bắt đầu cáu kỉnh hơn bình thường”.

Điều đó cho thấy, dù bạn có ý định triệt tiêu cảm xúc của mình hay ngay cả khi bạn làm được điều đó đi chăng nữa thì đấy không hẳn là một quyết định sáng suốt. Việc làm này không những không giúp ích được gì mà còn gây thêm nhiều khó khăn cho công việc của bạn. Nhờ vào việc truyền tải những thông tin cần thiết, cảm xúc có thể giúp bạn nhận định tương đối về các mối quan tâm của bản thân, chẳng hạn như sự tôn trọng hay mức độ tiến hành công việc. Đồng thời, bạn cũng sẽ nhận biết được các mối quan tâm của đối phương thông qua việc quan sát những biểu hiện cảm xúc của họ, như họ có nhiệt tình hay không khi đề cập đến một vấn đề nào đó. Bạn sẽ tiết kiệm được thời gian và công sức để tìm hiểu những vấn đề mà người khác quan tâm và cân nhắc cách thức ứng xử thông qua những biểu hiện cảm xúc của họ.

Theo một chiến lược đàm phám thông thường thì cảm xúc tích cực có khả năng thúc đẩy sự hình thành các mối quan hệ tương thông và quan hệ cộng tác lớn hơn so với cảm xúc tiêu cực. Tuy nhiên, nếu được vận dụng một cách khéo léo, cơn nóng giận của cảm xúc tiêu cực cũng có thể tạo nên cơ hội để hai bên ngồi lại với nhau và làm rõ vấn đề.

(Trích cuốn sách “Sức mạnh trí tuệ của cảm xúc” do Công ty First News phát hành)

“Bolivia là biểu tượng của vùng đất bị đế quốc bóc lột”. Lời nói của một giáo viên trong khu đào tạo của Tổ chức Hòa bình Mỹ tại Escondido, California, năm 1968 vẫn mãi đeo đuổi tôi. Người giáo viên này từng sống ở Bolivia và ông liên tiếp tạo ấn tượng sâu sắc với chúng tôi về những tổn thất do sự áp bức hàng thế kỷ mang lại.

Sau khi kết thúc khóa đào tạo và trở thành tình nguyện viên tại Ecuador, tôi vẫn thường nghĩ về Bolivia. Tôi bị hớp hồn bởi mảnh đất nằm trọn vẹn trong đất liền này. Trên bản đồ, nó giống như một chỗ trũng trên chiếc bánh cam vòng được bao quanh bởi các nước Peru, Chile, Argentina, Paraguay và Brazil. Trong suốt thời gian làm việc cho Tổ chức Hòa bình Mỹ, tôi đã đến thăm tất cả các nước này trừ một nước. Tôi tránh Paraguay như một cá nhân phản đối kẻ cầm quyền Tướng Gen. Alfredo Stroessner cùng chính sách che đỡ sĩ quan Nazi SS của ông ta. Tôi cố ý nói vòng vo về Bolivia bởi vì những người Bắc Mỹ trẻ tuổi mà chúng ta thường gọi là “người đi theo đường mòn” đôi khi miêu tả Bolivia là đất nước còn tàn bạo với người Anhđiêng hơn cả Ecuador.

Lần cuối cùng trước khi đến Bolivia với tư cách một sát thủ kinh tế giữa những năm 1970, tôi đã tiến hành một nghiên cứu. Tôi khám phá ra rằng sự đàn áp ở nơi đây vượt xa những gì tôi tưởng tượng, những điều mà người giáo viên của Tổ chức Hòa bình Mỹ và những người hành hương Mỹ đã giải thích phần nào cho tôi. Kể từ buổi sơ khai trong lịch sử, đất nước này đã bị bạo lực giày xéo, trở thành nạn nhân của biết bao đế quốc và những kẻ chuyên quyền độc ác.

Thế kỷ XIII, nền văn hóa bản địa Bolivia bị những người Incas đánh bại. Trong những năm 1530, quân xâm lược Tây Ban Nha đã đến đây, đánh đuổi người Incas, gây ra hàng nghìn cuộc tàn sát đẫm máu và cai trị đất nước bằng chính sách cú đấm thép đến tận năm 1825. Trong những cuộc chiến tranh từ 1879 đến 1935, Bolivia đã mất: bờ biển Thái Bình Dương cho Chile, vùng Chaco với các mỏ dầu khổng lồ rơi vào tay Paraguay và rừng nhiệt đới trồng cao su thuộc về Brazil. Những năm 1950, chính phủ cải tổ dưới thời Victor Paz Estenssoro đã khởi xướng các chương trình nhằm nâng cao đời sống cho đông đảo người dân Anhđiêng và đồng thời tiến hành quốc hữu hóa các mỏ thiếc. Cộng đồng doanh nghiệp quốc tế rất phẫn nộ trước sự việc này. Năm 1964, chính quyền của Estenssoro bị một nhóm sĩ quan đảo chính lật đổ. Chẳng có gì lạ khi CIA có nhúng tay vào vụ này. Đến những năm 1970, các cuộc đảo chính và chống đảo chính đã đẩy đất nước này vào thời kỳ bi thương.

Vấn đề địa lý ngày càng trở nên căng thẳng. Đất nước bị hai dãy núi Andean lởm chởm dựng đứng chia thành ba vùng riêng biệt: vùng cao nguyên khô cằn không có sự sống được biết đến với cái tên Altiplano, thung lũng cận nhiệt đới ở phía Tây, vùng đất thấp và các khu rừng nhiệt đới ở phía Đông.

Trong chín triệu người dân Bolivia, đa số đều là người Anhđiêng, những người từ bao đời nay kiếm sống nhờ vào những trang trại tự cung tự cấp bên sườn núi Andean lộng gió. Là một đất nước đa dạng về dân tộc, ở Bolivia có ba ngôn ngữ chính thống: Quechua, Aymara và Tây Ban Nha. Mặc dù được thiên nhiên phú cho nguồn tài nguyên phong phú – bạc, thiếc, kẽm, dầu mỏ, thủy điện và trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn thứ hai Nam Mỹ (chỉ sau Venezuela) – nhưng Bolivia lại có tên trong danh sách một trong những nước nghèo nhất bán cầu.

Đây cũng là một trong những quốc gia đầu tiên thực hiện Chương trình điều chỉnh cơ cấu (Structural Adjustment Programs – SAPs) của IMF. Tôi cũng là người phải chịu trách nhiệm phần nào về chương trình này.

Khi tôi đến Bolivia vào giữa những năm 1970, mối lo sợ từ cuộc nổi dậy của Che Guevara đã thúc đẩy việc thành lập một liên minh giữa quân đội và những người có thế lực về kinh tế. Liên minh trở nên vô cùng tàn bạo với cộng đồng những người bản địa. Nhiệm vụ của chúng tôi khi đó là tìm ra cách thuyết phục liên minh này hợp nhất với tập đoàn trị.

Trong suốt các cuộc họp với sự tham gia đông đảo những người Bolivia, tôi nảy ra một sáng kiến mà sau này đã góp phần phổ biến SAP rộng rãi ra rất nhiều quốc gia trong hai thập niên 1980 và 1990. Giống như Suharto ở Indonesia, những kẻ cầm quyền Bolivia cũng bị giật dây, buộc phải tuân theo chương trình bán tài nguyên cho nước ngoài. Những kẻ này từ lâu đã làm tay sai cho các công ty khai khoáng nước ngoài và phất lên nhờ đó. Họ bị lún sâu trong những khoản nợ nần, trở nên yếu thế trước các nước láng giềng, những kẻ thù cũ cũng như người dân bản địa. Họ mong muốn Washington cam kết bảo hộ và có thể phát triển nhanh chóng. Họ làm theo mô hình của Suharto, đầu tư tài sản vào Mỹ và châu Âu. Nhờ vậy, họ không phải chịu ảnh hưởng của những cuộc khủng hoảng kinh tế trong tương lai ở Bolivia.

Tại các cuộc họp sơ bộ trong những năm 1970, tôi đưa ra kết luận Bolivia đã chín muồi để bắt đầu tiến hành tư nhân hóa. Các doanh nhân, chính trị gia ở La Paz hồ hởi mở rộng mô hình do các công ty khai thác mỏ khởi xướng. Mặc dù, đây là hành động phản bội chủ quyền quốc gia nhưng lại có thể giúp họ thoát khỏi gánh nặng phải tăng thu ngân sách từ thuế, thị trường vốn và cả những tài khoản ngân hàng của chính họ để phát triển hệ thống điện, nước, xử lý rác thải, mạng lưới giao thông, liên lạc, thậm chí cả hệ thống giáo dục và an ninh.

Với sự giúp đỡ của tôi, họ hiểu rằng họ sẽ có lợi từ các hợp đồng phụ béo bở, con cái họ sẽ được hưởng chính sách giáo dục chi trả toàn phần tại Mỹ, được thực tập tại các công ty xây dựng và lắp ráp có uy tín nhất. Họ nhiệt tình tán thành chính sách giảm thuế cho các nhà đầu tư nước ngoài và chấp thuận bãi bỏ hàng rào thương mại đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ. Đồng thời, họ chấp nhận việc chúng tôi đánh thuế sản phẩm của đất nước họ. Về cơ bản, liên minh quân đội và những kẻ có thế lực kinh tế tại Bolivia sẵn sàng hưởng ứng những tư tưởng hình thành nên mô hình chủ nghĩa thực dân kiểu mới miễn là nó được diễn đạt dưới những thuật ngữ mỹ miều của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, chẳng hạn như “quản lý hiệu quả”, “kinh tế học lành mạnh” hay “điều chỉnh cơ cấu”.

Sau khi chính phủ thông qua điều luật cho phép các doanh nghiệp liên doanh thu hút vốn nước ngoài và bãi bỏ những hạn chế về trao đổi hối đoái, chỉ trong một thời gian ngắn, năm công ty quốc doanh lớn nhất Bolivia đều được tiến hành tư nhân hóa. Thêm vào đó, chính phủ cũng đề ra kế hoạch trong năm 1990. Đó là bán 150 công ty quốc doanh cho các nhà đầu tư nước ngoài. Và trong vòng quay định mệnh thú vị – một biểu tượng của cánh cửa quay đẩy rất nhiều nhà hoạch định chính sách của chính phủ Mỹ vào các vị trí hấp dẫn của công ty – tôi đã được đẩy vào vị trí chủ tịch của một trong những công ty hùng mạnh nhất Bolivia.

Năm 1990, Leucadia National Corporation, một công ty Mỹ, đã liên lạc và đề nghị tôi làm chủ tịch một chi nhánh sở hữu toàn phần của họ – Công ty năng lượng Bolivia (viết tắt là COBEE theo tiếng Tây Ban Nha). Leucadia trước đó đã rất nổi tiếng vì là công ty thu mua các công ty gặp rắc rối về tài chính và biến chúng thành những trung tâm lợi nhuận khổng lồ. (Năm 2004, Leucadia càng thêm nổi tiếng hơn khi kiếm được một giấy phép không minh bạch mua vào hơn 50% cổ phiếu của MCI – nhà vận chuyển đường dài lớn thứ hai của Mỹ). Những người đại diện công ty này cho tôi hay tôi là người duy nhất đủ năng lực để điều hành COBEE. Không chỉ có công trong quá trình triển khai SAP tại Bolivia, tôi còn:

1. Là Giám đốc điều hành (CEO) của công ty năng lượng hoạt động độc lập, rất thành công tại Mỹ (công ty do tôi lập ra khi rời khỏi hàng ngũ những sát thủ kinh tế, nơi đã mang lại cho tôi danh tiếng và tiền bạc).

2. Tôi nói được tiếng Tây Ban Nha và hiểu rõ các nền văn hóa Mỹ Latinh.

3. Tôi từng là một sát thủ kinh tế, một yếu tố lý tưởng có thể đảm bảo những khoản vay cần thiết từ Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển châu Mỹ để mở rộng và nâng cấp hệ thống COBEE.

Sau cuộc phỏng vấn tại bờ Biển Đông, Leucadia đưa tôi cùng vợ tôi, Winifred, và con gái 7 tuổi của tôi, Jessica, tới lâu đài ở Salt Lake City nơi Ian Cumming, Tổng giám đốc điều hành công ty và vợ ông đang sinh sống. Sau cuộc họp ban đầu với một số ủy viên ban quản trị, chúng tôi dùng bữa trang trọng cùng gia đình ông. Đó là một bữa tiệc năm món do đầu bếp và những người làm trong gia đình phục vụ. Sau đó, Ian Cumming và tôi đến văn phòng của ông nói chuyện riêng. Đúng lúc ấy, một người phụ tá bước vào xen ngang chúng tôi. Anh ta giải thích rằng anh ta vừa nhận được một bản fax từ La Paz nhưng người phiên dịch tiếng Tây Ban Nha vắng mặt vì phải đi khám bác sĩ nên anh ta hy vọng tôi có thể giúp họ. Khi tôi dịch lá thư ra tiếng Anh, tôi tin chắc người ta đang cố tình kiểm tra khả năng ngoại ngữ của tôi.

Hiển nhiên là tôi đã qua được cuộc kiểm tra này và cả những cuộc kiểm tra khác nữa. Sau chuyến thăm Salt Lake City, Leucadia sắp xếp cho gia đình chúng tôi đến Bolivia.

Chúng tôi đáp xuống El Alto, một trong những sân bay thương mại lớn nhất thế giới, nằm trên một cao nguyên cao hơn mực nước biển khoảng 4.000m. Sau khi hoàn tất các thủ tục hải quan, chúng tôi được chủ tịch đương nhiệm của COBEE cùng vợ ông đón tiếp. Trong thời gian chúng tôi ở đây, họ và các ủy viên trong ban quản trị đối xử với chúng tôi như hoàng thân. Họ hộ tống chúng tôi đến những khu chợ nhộn nhịp, bảo tàng, nhà thờ thuộc địa và trường học dành riêng cho người Mỹ nơi Jessica sắp tới sẽ theo học. Thậm chí, cả câu lạc bộ những người giàu có cũng đón tiếp chúng tôi như thành viên trong gia đình họ. Họ đưa chúng tôi đi thăm các thắng cảnh tự nhiên trên những ngọn núi quanh La Paz, và cả những khối sa thạch bị ăn mòn hết sức kỳ dị ở thung lũng Mặt trăng. Họ dẫn chúng tôi đến các nhà máy năng lượng, trạm chuyển tiếp và đi thăm các dây chuyền sản xuất.

Một buổi chiều mưa lạnh lẽo, một ủy viên ban quản trị công ty thông báo anh ta sẽ cho chúng tôi xem “trái tim và linh hồn của công ty”. Tôi chờ đợi điều kỳ diệu của một công trình mang tính nghệ thuật. Nhưng thay vì điều đó, tài xế của anh ta lại đưa chúng tôi đến một ngân hàng thương mại ở trung tâm La Paz trong làn mưa lạnh lẽo.

Một hàng dài người Anhđiêng rách rưới ngồi trước cửa ngân hàng và xung quanh tòa nhà đang túm tụm vào nhau để ngăn những giọt mưa lạnh lẽo. Một vài người khác lấy những tờ báo che đầu. Họ mặc quần áo truyền thống, quần len, áo dài và áo poncho. Tôi hạ cửa kính xe xuống. Một luồng khí lạnh mang theo mùi áo len ẩm ướt và mùi của những cơ thể lâu ngày không tắm phả vào mặt tôi. Hình ảnh trên giống như những gì còn sót lại của thời kỳ quân xâm lược Tây Ban Nha bắt họ phải xếp hàng làm việc trong các mỏ thiếc. Họ lặng im, chỉ đơn giản đứng đó, nhìn chằm chằm và thỉnh thoảng bước qua bước lại trước những cánh cửa đồ sộ của ngân hàng, nơi một nhóm lính gác có vũ khí luôn đứng canh chừng. Có rất nhiều trẻ em cũng đứng trong hàng dài đó, nhiều phụ nữ mang theo con nhỏ quấn trong chiếc khăn choàng bất chấp nước mưa đang nhỏ xuống từ vai họ. “Họ đến để thanh toán hóa đơn tiền điện đấy”, người ủy viên ban quản trị nói.

“Tàn nhẫn làm sao!” Winifred thì thầm. “Ngược lại mới đúng”, người ủy viên sửa lại, “Họ là những người may mắn. Không giống như người dân sống ở vùng nông thôn, họ được hưởng đặc quyền, được tiếp cận với mạng lưới điện. Họ có điện”.

Khi chúng tôi trở về văn phòng, vị ủy viên ban quản trị chuyển lên ngồi ghế trên, cạnh người lái xe. Anh ta giải thích qua đại sứ quán Mỹ, COBEE đã gửi những túi tiền khổng lồ cho công ty mẹ. Đó là số tiền mà những người Aymara và Quechua phải xếp hàng dài để nộp phí. “Công ty là một con bò mà Leucadia có thể vắt sữa tới già”, anh ta nói đầy vui sướng.

Sau đó, tôi được biết thêm là mặc dù việc sử dụng điện của người dân chỉ giới hạn ở một bóng đèn nhưng mỗi tháng một lần họ lại phải lặn lội tới ngân hàng. Không có những thủ tục kiểm tra tài khoản hay thẻ tín dụng, họ kiên nhẫn đứng xếp hàng chờ đợi và thanh toán bằng tiền mặt.

Đêm đó, trở về phòng, Winifred hỏi tôi tại sao đại sứ quán lại đóng vai trò chuyển tiền cho các công ty tư nhân. Tôi không có câu trả lời ngoại trừ một sự thật hiển nhiên: về bản chất, sứ mệnh ngoại giao của Hoa Kỳ trên toàn thế giới chỉ là nhằm phục vụ cho lợi ích của các tập đoàn trị. Chúng tôi cũng tự hỏi tại sao vị ủy viên quản trị lại vượt quyền chỉ cho chúng tôi thấy những chuyện này. “Anh ta dường như quá hãnh diện về nó”, vợ tôi nói, “Thật là một quan niệm lệch lạc về tài chính”.

Sáng hôm sau, chúng tôi được nghe tóm tắt sơ lược dự án Zongo River. Với tôi, nó có ý nghĩa thực sự như trái tim và linh hồn của COBEE. Rất nổi tiếng trong giới lãnh đạo ngành công nghiệp năng lượng của Mỹ Latinh, dự án này bao gồm nhiều nhà máy thủy điện nằm trải dài từ dãy núi Andes xuống các hẻm núi sâu. Đây là mô hình của những nhà máy làm việc hiệu quả và thân thiện với môi trường. Một vài kỹ sư cam đoan, để nhìn thấy tận mắt nhà máy thủy điện đáng để chúng tôi đi một chuyến gian nan như thế. Một người lắc đầu buồn bã “Điều đó sẽ chẳng bao giờ diễn ra mất”. Anh ta than thở “Tất cả chúng tôi đều rất thích dự án này vì nó là hình mẫu lý tưởng nơi mọi thứ đều có thể trở thành sự thật. Nhưng chẳng có nơi nào cho chúng tôi vay cả. Ngân hàng Thế giới sẽ không đầu tư vào những dự án xây dựng nhỏ như vậy. Nếu họ cho chúng tôi vay, họ sẽ buộc chúng tôi phải xây dựng một con đập lớn và toàn bộ thung lũng này sẽ chìm trong nước”.

Chủ tịch COBEE và vợ ông ta đề nghị đưa chúng tôi đến sông Zongo. Từ rạng sáng, họ đến khách sạn đón chúng tôi trên chiếc xe Station Wagon bốn bánh. Chúng tôi ra khỏi thành phố và thẳng hướng Altiplano. Một màn tuyết mỏng phủ lên cao nguyên cằn cỗi tựa như một lãnh nguyên Bắc cực thứ hai. Bỗng nhiên, trời sáng hẳn. Chúng tôi được chiêm ngưỡng cảnh mặt trời mọc tráng lệ trên dãy Cordillera Real hùng vĩ. Dãy Andea được đặt tên là “dãy Himalaya của châu Mỹ”, bao gồm 22 đỉnh núi đá cao hơn 5.800 m.

Vài tiếng sau khi chúng tôi băng qua đường núi ở độ cao trên 5.200m, lần đầu tiên Jessica đã có cơ hội ngắm nhìn dòng sông băng trong đời mình. Alpacas chạy xuyên qua những cánh đồng cỏ ngăn cách với phiến đá voi mamut. Chúng tôi từ từ đỗ lại. Khi Jessica chạy qua đường để nhìn cảnh vật rõ hơn, môi con bé chợt tím ngắt vì thiếu oxy. Nó quỵ xuống và nôn thốc nôn tháo. Winifred và tôi đẩy con bé vào xe và chúng tôi khẩn trương đi xuống vùng thấp hơn. Vào giữa buổi chiều chúng tôi đến điểm đầu tiên của công trình thủy điện.

Một con đập nhỏ bắc qua sông Zongo đang mùa tan băng tạo thành một hồ ngăn tuyệt đẹp. Từ đây, nước chảy theo những con kênh cắt sâu vào sườn núi, qua đường hầm, tới tuốcbin và cuối cùng đến một trạm phát điện. Quá trình này lặp đi lặp lại vài lần. Đây là một hệ thống được thiết kế độc đáo để tối đa hóa khả năng sản xuất và tận dụng tối đa năng lượng của dòng sông trong khi vẫn giữ được vẻ đẹp vốn có của cảnh quan thiên nhiên. Khi chúng tôi lách qua hẻm núi bao quanh là những phiến đá dựng đứng, Jessica đã tươi tỉnh trở lại. Con bé phát biểu một câu mà dường như đó chính là những cảm xúc của tôi “Con thấy mừng vì họ đã không xây con đập lớn và làm ngập thung lũng. Nơi đây thật đẹp ba nhỉ”.

Cuối cùng chúng tôi dừng lại ở một biệt thự cổ kính. Họ cho chúng tôi biết nếu tôi trở thành chủ tịch công ty, thì nơi này sẽ là nơi chúng tôi lưu lại trong các kỳ nghỉ.

Sau khi chuyển hành lý vào phòng, Winifred, Jessisca và tôi đi bộ đến thác nước gần đó. Ở độ cao trên 2.400 m, chúng tôi cảm thấy vô cùng sảng khoái trong làn không khí mỏng của La Paz và con đường qua khe núi. Chúng tôi leo lên phiến đá cạnh thác nước, ngắm nhìn mặt trời mọc sau dãy núi của thung lũng nhỏ bé qua những tán lá sum suê. Sau đó chúng tôi trèo xuống và cùng mọi người trở lại biệt thự. Người giúp việc mang đến món lasagna nướng có mùi vị như vừa được những sứ giả từ Rome mang tới.

Chiều hôm đó, khi Jessisca đang ngủ say, bốn người chúng tôi ngồi tán gẫu bên ly cocktail. Rõ ràng, ngài chủ tịch và vợ ông đều rất thích chuyến đi tới Bolivia và họ đang nóng lòng muốn giao vị trí chủ tịch cho tôi để họ có thể trở về quê nhà. Họ bắt đầu đưa ra những lời lẽ thuyết phục mà chúng tôi từng được nghe trước đây: nào là chúng tôi sẽ sống trong lâu đài, có lái xe riêng đưa đón, được lính gác có vũ khí bảo vệ, có người hầu, đầu bếp, người làm vườn và được hưởng một khoản chi tiêu kếch xù chỉ dành để tiếp đãi giới quý tộc Bolivia. Họ cho tôi biết tôi sẽ trở thành người có quyền lực thứ hai tại Bolivia chỉ sau tổng thống. Bất cứ nơi đâu có đảo chính, ở đó, tôi sẽ là bá chủ bởi vì tôi nắm quyền kiểm soát dòng điện của cả dinh tổng thống lẫn trụ sở quân đội. CIA sẽ phải nhờ cậy tôi giúp đỡ đảng mà họ ủng hộ.

Khi chúng tôi nằm trên giường, vợ tôi ca ngợi dự án thủy điện này “Em chưa bao giờ nhìn thấy gì tuyệt vời hơn thế”. Rồi, cô ấy nói tiếp “Liệu anh có thể biến nó thành điểm khởi đầu cho một kiểu cách mạng thiết thực ở Mỹ Latinh không? Sẽ không còn những dòng người Anhđiêng khốn khổ phải xếp hàng để thanh toán hóa đơn nữa. Điện sẽ có ở mọi nơi, khắp nông thôn và thành thị với giá thấp. Sẽ cần phát triển nhiều dự án như dự án chúng ta thấy hôm nay. Thay vì những khoản vay của Ngân hàng Thế giới để xây dựng các nhà máy năng lượng khổng lồ, chúng ta sẽ tiến tới cam kết đưa công ty trở thành người phục vụ tận tuỵ cho môi trường”.

Tôi lắng nghe chăm chú những điều Winifred nói. Ngày hôm sau khi chúng tôi trở lại La Paz và trong suốt những ngày còn lại ở nơi đây, tôi luôn ngẫm nghĩ về điều này. Có một vài lần, tôi đem nó ra thảo luận với uỷ viên ban quản trị và các kỹ sư của COBEE. Nhiều người trong số họ đến từ Argentina, Chile và Paraguay – những quốc gia có lịch sử lâu đời với chế độ độc tài quân sự và luôn phục vụ hết mình cho hệ thống tập đoàn trị. Lẽ ra tôi không nên bất ngờ trước chủ nghĩa hoài nghi của họ. Những ý kiến của họ làm tôi nhớ tới lời một kỹ sư người Peru đã làm việc ở COBEE hơn chục năm “Leucadia đang chờ đợi những bao tải tiền”. Anh ta quả quyết.

Càng suy nghĩ kỹ về vấn đề này, tôi càng cảm thấy tức giận. Mỹ Latinh trở thành biểu tượng thống trị của nước Mỹ. Guatemala dưới thời Arbenz, Brazil dưới Goulart, Bolivia dưới thời Estenssoro, Chile dưới thời Allende, Ecuador dưới Roldos, Panama dưới thời Torrijos và cả những đất nước khác trên bán cầu này đều được thiên nhiên ban tặng nguồn tài nguyên mà bất kỳ công ty nào của chúng tôi đều phải thèm muốn. Điều này khiến các nhà lãnh đạo của những quốc gia này rất phấn khởi. Họ quyết định sẽ sử dụng tất cả tài nguyên quốc gia để phục vụ lợi ích cho nhân dân của họ.

Chúng tôi và họ đều đang đi trên cùng một lộ trình. Người dân đã chứng kiến rất nhiều nhà lãnh đạo của họ bị lật đổ trong các cuộc đảo chính, bị ám sát và thay thế bằng chính phủ bù nhìn do Washington lập ra. Tôi đã ở trong cuộc chơi này 10 năm với tư cách một sát thủ kinh tế. Và cũng đã 10 năm trôi qua kể từ khi tôi rời hàng ngũ này. Nhưng tôi vẫn bị ám ảnh về những tội lỗi mình gây ra và sự phẫn uất luôn giằng xé trong tôi. Tôi do dự để rồi lại đi xa những nguyên tắc đạo đức mà tôi đã nuôi dưỡng bằng tất cả sự kính trọng, lại lấy tất cả nhiệt huyết trong tôi để phục vụ cho chế độ tập đoàn trị và tự bằng lòng với ham muốn của chính mình. Việc bán đi cái tôi đó đã khiến tôi phẫn uất. Dường như tôi đang hoài nghi rằng tất cả những cố gắng của tôi để thay đổi một công ty như COBEE sẽ bị đạp đổ. Mặc dù vậy, tôi vẫn cam kết làm hết sức mình.

Khi trở lại Mỹ, tôi gọi cho người uỷ viên ban quản trị chịu trách nhiệm tuyển dụng tôi. Tôi thông báo rằng tôi sẽ nhận chức vụ này nhưng với điều kiện họ phải cho phép tôi biến COBEE thành một mô hình theo cách riêng của tôi – một mô hình có trách nhiệm với xã hội và môi trường. Tôi giải thích với anh ta rằng tôi bị ấn tượng mạnh bởi dự án thủy điện trên sông Zongo, và rằng công ty COBEE là một tác nhân quan trọng có thể làm nên sự thay đổi. Tôi đã chứng minh được rằng COBEE có khả năng cung cấp điện cho một số lượng lớn những người dân nghèo nhất trên bán cầu.

Có một khoảng lặng rất lâu, sau đó anh ta thông báo với tôi anh ta sẽ xem xét đề nghị này với Ian Cumming. “Tuy nhiên, đừng trông chờ nhiều. Những uỷ viên ban quản trị của chúng tôi phải chịu trách nhiệm với các cổ đông. Chúng tôi hy vọng chủ tịch COBEE là người có thể tối đa hóa lợi nhuận cho công ty”. Ngập ngừng anh ta hỏi “Anh có muốn xem xét lại không?”

Những lời anh ta nói càng củng cố quyết định của tôi: “Tuyệt đối không”.

Và tôi không bao giờ nghe tin gì từ họ nữa.

(Trích cuốn sách “Bí mật đế chế Hoa Kỳ” do Công ty Alpha Books phát hành)

It was an electric vote counter that recorded legislators’ yes or no votes with the flip of a switch.

Politicians weren’t interested in speeding up the voting process, and they told the inventor so. Delays gave them time to lobby for more votes.

Edison vowed never again to work on inventions that people wouldn’t want to use.

Before delving into a project, he would figure out who would need it. Then he would show them how they would benefit from it.

He modeled his incandescent lights and electrical system in the mold of existing gas systems so people could easily adjust to the change.

Edison didn’t let failure stop him, or else he would have stopped at the vote counter and many others that fell short. He filed 1,093 patents, a record to this day.

Not yet 30 years old and with 100 patents, Edison vowed to turn out “a minor invention every 10 days and a big thing every six months or so,” according to archives.

Though many of his findings didn’t make the grade, enough did.

By the time Edison died in 1931 at 84, electrical appliances and equipment that followed his lighting system had modernized America.

Edison received a Congressional Gold Medal in 1928. After he died, President Hoover suggested that Americans turn out their lights for one minute on the evening of Oct. 21 to honor the memory “of one of the great benefactors of humanity.”

At The Forefront

Though Edison’s popular incandescent light is dimming these days in favor of energy-efficient, compact fluorescent light bulbs, he might have approved.

“I think he would have loved it,” said David Kelley, founder and chairman of Ideo, a product design and consultancy firm in Palo Alto, Calif. “Inventors love constraint; it allows them a chance to innovate again. And energy efficiency is a big constraint” to incandescent light.

Edison was way ahead anyway. In the early 1900s, he developed a storage battery to power electric cars, though gasoline won out in the end. And he did experiment with fluorescent technology.

Late in his life, he pondered ways to harness the wind and sun and told friends Henry Ford and Harvey Firestone: “I’d put money on the sun and solar energy. I hope we don’t have to wait until oil and coal run out before we tackle that.”

Edison’s first major invention, the phonograph in 1877, made him a celebrity. But it failed commercially at first because he targeted the business market. While dictating into a phonograph sounded like a good idea, the machine wasn’t easy to use by untrained employees.

It wasn’t until he incorporated improvements made by rivals that his phonographs became commercially viable in the early 1900s. By then, wax recordings as well as machines with windup motors had opened a consumer market for music recordings.

“An inventor needs rivals,” Edison told a women’s magazine.

Many of Edison’s inventions were improvements on innovations.

Tinkering with the transmitter of Alexander Graham Bell’s phone, he made speakers’ voices louder and clearer. His improved transmitter, built in 1878 around a small button of carbon, was used in telephones for the next century.

Edison was constantly on the go, as with his electric locomotive in 1882. AP View Enlarged Image

Among Edison’s early successful inventions was an improved stock-ticker system. He also created an electric pen for making stencil copies of documents.

Though Edison’s top achievements were in electricity and sound, he innovated in other fields ranging from radio-wave telecommunications to iron-ore mining and rubber.

He did solid research followed by experiments and prototypes.

“He wasn’t an expert in the beginning, but once he got interested in something he found a way to become an expert,” said Kelley, a founder of the Stanford Institute of Design, or d.School. “He was the best proof that if you’re good at innovating, you can apply it to almost any field and make a contribution.”

One of Edison’s greatest legacies was his method of innovating, using wide-ranging assistants — electrical scientists, chemists, craftsmen, machinists. They juggled as many as 20 projects at one time.

Edison’s labs — in Menlo Park, N.J., then a bigger one in nearby West Orange — were forerunners to modern corporate planning units.

“He transformed invention into research and development and made it part of a larger process of innovation,” said Paul Israel, director and editor of the Thomas A. Edison Papers at Rutgers University.

After the West Orange lab opened in 1887, Edison put teams to work on the phonograph: materials for records, the motor and battery, recording and playback.

Edison, born in 1847 in Milan, Ohio, had little formal education. But he was a voracious reader and curious, often taking things apart to find out how they worked. His constant questions irked at least one teacher, so his mother, a former teacher, home-schooled him.

She encouraged her youngest child to follow his passions. By 10, he was tinkering in a chemistry lab he set up in the basement. His father, a political gadfly from Canada and entrepreneur, had an extensive book collection at Thomas’ disposal.

In his teens, Edison sold candy and newspapers on a train running between Detroit and Port Huron, Mich., where the family had moved. He then learned to work as a telegraph operator, a job that attracted the equivalent of computer geeks.

He later sparked the telegraph industry with his quadruplex, letting four messages go simultaneously.

Nothing could stop him. Not even being hard of hearing.

“He saw (his deafness) as an advantage,” Israel said. “He said it helped him to focus better by not being distracted by other noises.”

Edison was in his mid-70s in 1923 when he steered his electric truck. AP View Enlarged Image

Once Edison had a good product, he got involved in making it a commercial success. For his lighting system, he took out patents on generators, meters, underground conductors and sockets. “He took out more patents in each of the three years after he left Menlo Park than in the two years of research and development there for the actual electric system,” Israel said.

The Advertiser

Edison also got involved in manufacturing and marketing, giving press interviews and trudging to expositions in America and Europe to gain exposure for his inventions. Over 300 companies, including the forerunner to General Electric (GE), formed worldwide to make and market his inventions.

One reason Edison chose to set up his first central electric station in the heart of New York’s financial district was to attract investors.

He had less success marketing his phonograph business, largely due to his insistence on pursuing superior technology rather than showcasing popular singers as did his chief rival, the Victor Talking Machine Co.

A decade-long project to separate high-quality iron ore for steel mills was his biggest commercial failure. Never able to make the process commercially practical, Edison lost more than $2 million before quitting.

Other projects he worked on concurrently, such as motion-picture gear, offset the losses.

And Edison managed to salvage rock crushers and kilns from the failed iron-ore venture to start a successful cement-making business.

“He was a combination inventor, innovator and entrepreneur,” Israel said.

Edison’s Keys

What: By making incandescent electric lighting practical for homes and businesses, he spurred society’s transition into the modern age, enabling innovations in household appliances and new efficiencies in the workplace.

How: “We sometimes learn a lot from our failures if we have put into the effort the best thought and work we are capable of.”

The best negotiators leverage their strengths, avoid surprises and work the details, according to David Falk, author of “The Bald Truth,” and other experts.

To gain the upper hand:

• Be sure. Weighing priorities clarifies your interests, says baseball agent Ron Shapiro, co-author of “The Power of Nice.”

List the things you want out of the deal, then challenge your answers, he says.

“Pick apart your demands, make hypothetical offers to yourself, each with different terms,” he said. “Then rank your needs. Force yourself to give up goals from the bottom of the list up, until you’re left with the one most important goal of the deal. Now you know what you need.”

• Scout. Research your opponent for clues about underlying needs. Check trade journals and the firm’s Web site.

Discreetly interview suppliers and former employees. Brainstorm with your side’s negotiating team.

Then focus on your main goal: satisfying your interests well — and the other side’s needs acceptably, Shapiro says.

• Work the game plan. When exploiting the other side’s weaknesses, don’t factor in just their financial position or market share.

Know the opponent’s negotiators beforehand. Assemble your lineup accordingly. To keep opponents on the defensive, consider rotating your team.

• Lay it out. When negotiating, candor always trumps drama, says management coach Mark McCormack. Top negotiators get the little things right. When taken together, they have the most impact.

• Let both sides win. “Boxing matches are frequently judged on a must scoring system, where the loser of the round still receives points,” Falk said. “In business, even if you win the fight, it’s important that your opponent wins some points so he can accept the deal.”

• Size it. “Almost every variable in a negotiation — where you meet, how many people are in the meeting — can have an impact on the final result,” Falk said. “Take control of the variables, and you’ll take control of the deal.”

• Know when to hold. “In basketball, a great point guard knows … (that) control of the ball gives him control of the game,” said Falk. “When you have the leverage (in negotiations), you should never settle for second best.”

• Know when to walk. Savvy gamblers in Vegas do. Follow suit in negotiations.

“When you’ve attained most of what you need to make a good deal,” grab it, Falk said. If you demand too much, the other side could be a rough opponent in future deals.

• Maintain civility. It’s the “currency of relationships,” Falk said, and often your most valuable asset. “Unlike cash, inventory, real estate or other hard assets, goodwill frequently can be” the factor that determines success or failure.

It can help score concessions in a range of deals. To maintain it, give some concessions of your own.

• Score it. “Goodwill is most often earned by doing the right thing when there’s no pressure to do it,” Falk said. You gain opponents’ respect, which can be your most powerful tool.

• Don’t be myopic. Make sure short-term wins don’t impede long-term goals.

In his 40-year career, Bob Seelert has recruited his share of star employees. But his most misguided hiring decisions also proved insightful.

“Hiring the wrong person or tolerating the wrong person for too long has been my biggest mistake,” said Seelert, chairman of global ad agency Saatchi & Saatchi. “If people aren’t working out, sometimes you have to let them go rather than hang onto them.”

Author of “Start with the Answer,” Seelert was chief executive of a unit of General Foods and ran two other companies before joining Cordiant PLC, Saatchi & Saatchi’s British holding company, in 1995.

A turnaround expert, Seelert knew that assembling a strong team to save a sinking company often means cutting underperformers. When he arrived at Cordiant, he faced personnel problems that tested his leadership.

Tolerating A Poor Performer

At Cordiant, Seelert oversaw a debt-laden, money-losing firm. He needed team players who would go the extra mile to help the company regain its footing.

“I inherited someone in a staff position who wasn’t fitting in,” Seelert recalled. “He kept getting in the way. I should’ve terminated him right away, but I didn’t.”

Instead, Seelert left him in place for a year largely because the staffer’s employment contract had a two-year termination agreement with a severance allowance. To avoid paying the severance, Seelert decided to put up with the employee’s poor performance.

Looking back, Seelert laments “wasting a year” managing someone who hindered his efforts to rescue the company. He wishes he had fired the individual sooner, paid the severance and moved on.

Seelert soon made another misjudgment in filling a key leadership position. An executive recruiter found a candidate with what Seelert calls “an outstanding track record.” Seelert hired him promptly.

Making The Wrong Call

“Everyone had the perception we had just found our Babe Ruth,” Seelert said. “Soon it became apparent he was grounding out to second, then popping up, then striking out on three pitches.”

Fresh from his experience holding onto a poor performer for too long, Seelert dumped the executive without dallying. But the distractions caused by the two abortive hires led to lost opportunities and slowed Seelert’s progress in turning around the company.

Seelert replaced the fired executive with someone who understood and appreciated the firm’s culture. He invited the top candidate, Kevin Roberts, to mingle with regional managers as part of the interview process. They urged Seelert to hire him.

“Kevin had been a client of the agency, he knew our culture and he won the job by acclimation,” Seelert said. “The person before him was appointed by decree and disregarded our culture from the start.”

More than a decade later, Roberts serves as the company’s CEO. Seelert hails him as one of the best hires of his career.

How well you train employees is crucial to how they’ll perform on the job. The process costs companies resources, so make it effective.

• Hit the ground running. Be thorough fast. John Roswech, president of Jingle Networks, which operates a free directory assistance service, says his company provides new employees with comprehensive training material. And his leaders meet one on one with new hires.

“We all know that time is money, and if employees waste time looking for information and answers they should have at their fingertips, we all lose,” Roswech said.

• Utilize situational training. Companies must continually adjust to what Niki Leondakis calls the new normal. The COO of Kimpton Hotels & Restaurants identifies that as the outlook of her firm’s typical guest, who’s more stressed and wants top value in this economy. Situational training helps Kimpton connect with that client feeling.

• Utilize resources. Firms should take advantage of higher education. That lesson comes from Gary Brahm, chancellor of California’s Chapman University, which specializes in teaching working adults. Colleges such as his can help businesses improve and train employees.

• Foster continual training. Employee development can have a large impact on a company and its staff, particularly in poor economic conditions, Brahm says. “Employers realize that additional training can be the difference between success and failure. This is especially true for new managers who are overseeing entire projects or departments for the first time,” he said.

Gail Tessler, co-president of Gainor Staffing in New York City, says employers know they must keep their employees motivated and productive. One of the ways to do this is with training. “This creates a win-win situation. Employees are able to develop their skills, and the company can fill the needed skill gaps often caused by layoffs,” she said.

She maintains that employees feel inspired when offered training because it shows them the company is interested in their future.

“It is our experience that not only will their skills be enhanced, but they will be more engaged and committed to the company,” Tessler said.

• Stay engaged. Reinforce what’s been taught or risk it being forgotten. So says Joe Garber, senior director of product marketing for RenewData, an archiving and electronic discovery service provider based in Austin, Texas.

RenewData’s training program includes monthly Webinars, e-mail blasts and quizzes — plus a chance for employees to immediately apply what they learned.

“These components deliver the reinforcement that helps our team apply their education when it really matters in the field. Training our work force, particularly our sales team, is a critical part of our company’s success,” Garber said.

Roswech said: “Everyone is feeling the weight of this economy, and effective employee training can be a lynchpin in the survival of a company.

When you launch a business, advisers will ask, “Who’s your market?”

You’re thinking big, so you answer, “Everyone.” But that’s more of a pipe dream than a target market.

Successful entrepreneurs define their ideal customer. Then they take steps to attract that customer.

Rather than guess what type of person will buy from you, conduct research. Analyze shoppers’ purchasing habits, demographic trends and other market data. Develop a profile of individuals who want what you sell.

“There’s a big difference between customers and the end consumer,” said Andy Whitman, managing partner at 2x Consumer Products Growth Partners, a growth capital provider in Chicago. “You might sell to customers like a distributor or retailer. But if the end consumer is buying like crazy, then the middle chain is interested.”

Collect Consumer Data

To understand your ultimate consumers, get up close and personal with them. Attend trade shows and chat with attendees, Whitman says.

A business owner who designs camping gear can set up a booth at an outdoor recreation expo. A maker of organic baby clothing can be an exhibitor at Green Festivals around the country.

“Take time to have one-on-one conversations and not be distracted,” Whitman said. Pose open-ended questions such as “What do you like or not like about this product?”

Follow up to learn more. Keep asking “why” so that you drill down to discover shoppers’ behaviors and motivations, Whitman says.

He suggests tapping undergraduate business students or MBA candidates to help with your outreach. Contact professors at local colleges and universities; they may require their students to do real-world projects.

Validate Your Assumptions

You can also use daily interactions with consumers to gather information about them. Ask quantitative questions such as “How did you hear about us?” and “What is your age?”

“This paints an accurate picture of who your consumer is,” Whitman said. He suggests using online resources such as SurveyMonkey or Zoomerang to survey consumers.

Once you gather quantitative data, take steps to attract more buyers with the same characteristics. The more narrowly you define your market, the better.

Profiling consumers through market research strengthens your strategic focus. In the absence of reliable data, you may make decisions based on hunches or faulty assumptions about your customers. It pays to go outside your mindset.

“Don’t assume that you and your friends are your consumers,” Whitman warned. “A lot of founders create businesses where they are the prototypical customer. But you may be more knowledgeable than the typical consumer turns out to be.”

• Create a dramedy. Jack in the Box (JACK) restaurants wanted customers to notice its new logo, Web site and restaurant upgrades, so the fast food chain had its “founder” — the round-headed Jack — hit by a bus in an irreverent TV ad campaign.

Jack emerged from a coma after two weeks to unveil the chain’s new look. In between, TV spots were supplemented by Internet video clips of Jack’s second in command and Jack’s solid doctor.

“Every day we were adding new content,” said Suzanne Schlundt, Jack in the Box’s division vice president for brand strategy. “It was really fun for us here at Jack in the Box.”

• Attract a crowd. The restaurant invited people to follow Jack’s recovery on HangInThereJack.com, MySpace, Facebook and Twitter.

“We incorporated social media in a huge way,” Schlundt told IBD. “It’s definitely a faster way and a more intimate way to communicate with people.”

Talk about communicating. More than 80,000 people signed up for updates on Jack’s condition, thousands of people posted video well-wishes on the Web site, and views of those videos climbed to 6 million.

• Keep it light. “Twitter Power” author Joel Comm uses that social media tool to build business links. He says people underestimate the power of the tweet — especially those seemingly frivolous posts. “It is the more mundane tweets that people connect with,” he said.

When Comm tweeted “What’s your favorite doughnut? Make mine chocolate,” a record number of responses rolled in. Sure it wasn’t a straightforward business-generating moment. “But what I did do is connect with a lot of people I hadn’t connected with before,” he said. Next time, “they’ll want to listen a little closer to what I have to say.”

• Answer right back. Comm says a company that works Twitter well is cable giant Comcast (CMCSA). Its comcastcares Twitter account is run by Frank Eliason, director of digital care. “He answers every single request and question that comes to him,” Comm said. “It’s actually endearing people to the company.”

• Be the life. Of the party. That’s what marketing firm House Party invites brands to do. The company, founded in 2005, uses its Web site to facilitate nationwide get-togethers. Selected hosts open their homes to friends, and sponsoring firms pony up party packs with giveaway items. Ziploc showed off its home organization products, and Domino’s Pizza debuted its pasta dishes. The idea is to make attendees feel like VIPs.

“We create this connection that’s really tough for these big national companies to achieve,” said House Party CEO Kitty Kolding. “We get people talking.”

• Spark a response. Positive chatter is “only good if it’s a step on the way to some other activity,” Kolding said.

She says Ford tallied 8,000 test drives by House Party attendees after an event. Other brands offer coupons for in-store and online purchases.

“That’s highly trackable,” Kolding said.

(Đọc bản tiếng Việt ở đây)

Ngo Phuong ThaoBorn in 1985 Graphic Designer of Nhacso.net (FPT) Art Director of Mobileone.com (FPT) Product Manager of Sannhac (VC Corp) Product Manager of I-pro (VC Corp) Product Manager of Baprang (Galaxy Cinema) Hot blogger Marital Status: Single

1. Hi Thao, could you please tell us a little bit about your expriences with the Internet industry?

I’ve been working in the Internet industry since 2004, started with Nhacso. At that time I was so dull-witted, just a Chaiwala in this industry, but I learned a lot. The most important thing I learned was: the Internet is a strong but open media, if you can control it, you can control the world

2. What do you think are your strongest points? And how have they helped you at work? (I guess they are design and community management, right?)

No I don’t think they are design and community management, but ideas and the teamwork skills. Ideas are the initial stage for everything and teamwork skills are to turn these ideas into life. No one can do all things, but if everyone does his/her part well, the product will be perfect. Designs and building community are things what I do well on my own part.

3. How different is the market and working environment today from the past when you first worked with Nhacso?

It’s obvious that when I started with Nhacso, everyone thought that the Internet was a student’s thing and that it couldn’t make money. But now, we have Internet companies with their own particular way of thinking…thinking 2.0.

4. Do you think not being technical is a disvantage for a Project Manager?

I’ve never worked as a Project Manager, only Product Manager or Designer. The term “manager” is actually a mutual term for all specialities, to encourage people to bring into play their best capabilities, to set long-term and short-term goals. Except those tasks (of a manager), I concentrate on my major tasks, which are design, developing ideas, `and connecting with communities.

5. A lot of people were shocked when you and the whole Sannhac team left VCCorp and abandoned your own product in June 2008. Looking back on it, how did you feel? Have you ever regretted your decision? And in your opinion, how different is it between Sannhac today and your Sannhac in the past?

Yeah, a lot of people were shocked and our team was also shocked ourselves. In the past, Sannhac was a good product with its own particular characteristics of ideas, the design, the spirit and even the core team. However, it was a company’s product, it had to follow the long-term orientation of the company & board of directors, and in a specific period of time, this orientation conflicted with the team’s ideas and exertion. Therefore, shocks were unavoidable. But since the day we started, I had told my team that this product would consume a lot of time and money, and we couldn’t do that; we were willing to do it for the community, but the product was the company’s. Everyone in our team understood this, which gradually penetrated us.

Sannhac nowaday: the interface is uglier, the community is big, but unable to classify, the market segment is tangled and diluted. It’s possible to make money out of Sannhac now, but the company still doesn’t have any business model for it. Quality of beats is downgraded. Activities of the community are just purely entertainment without any social benefit, which are boring and commonplace. In conclusion, I really want to come back at this time to rearrange things a little bit.

6. Okay, now we are going to talk about your newest product, Baprang. What is the strongest point of Baprang? How about the current competitors?

Baprang won’t have a big community like Sannhac does, because Baprang targets a smaller market segment of movie lovers. A big community is not always more powerful than a small but active one. Our goal first is to make Baprang an IMDB 2.0 in Vietnamese where people can talk about any film they want, even Vietnamese, Japanese, American or other exotic films. Second, we want to create a relaxing environment for movie lovers so that they can socialize everything related to movies, such as: brainstorming a film’s title, translating a film, inserting subtitles and sound for films, and watching movies together, etc. The movies of our country are already so lamentable, so we need contribution of such a community.

I think that Baprang hasn’t had a commercial target yet, so it hasn’t had any rivals. If you mean rivals that try to scramble for users, it’s kinda unnecessary, because users are absolutely voluntary, not something you scramble for.

7. As I observe, users can now download films from Baprang.com. Do you have to worry about copyright issues?

A famous musician once told me that nowaday no one earns a living by selling copyrighted disks. It’s obvious that new generations of communication and multimedia can generate money much more than the little sum of money disks can bring, not to mention that if illicit disks are too popular, you may earn nothing.

We live in a poor developing country, and always thirst for culture. Like beggars, we have to give them something edible for free before we get them to pay for something. Hmmm, maybe it’s a bit pessimistic, but that’s what’s happening in a developing country like Vietnam. It’s okay, as long as we don’t imitate the US or India (smile).

8. What’s next after Baprang? Do you want to stick with the Internet industry for a long time while its future in Vietnam is still unclear?

Unfortunately, after Baprang, I still want to stick with the Internet. I have lots of plans that haven’t been carried out yet, because I haven’t had enough money (laughs).

9. Well, then comes a personal question: as you work in the Internet industry, hang out with lots of geeky tech guys, what do you think about them? Is it possible that in the future, you will fall for one of them?

Why not. Guys in this Internet industry are normally very smart. However, as they are online too much, sometimes they are not practical enough. Anyway, they are lovely and tasty, and if they have business minds, they can be very wealthy in the future.

10. Okay, the last question, who do you want to be the next interviewee of our series?

Err, Vuong Vu Thang. Yes, exactly him

*** Pictures provided by Thaodom

*** Thanks Rick Rodgers and Patrick Kennedy for helping with the English version.

For American high school students, gaining admission to the United States’ top colleges is a difficult process. It’s even more challenging though if you’re a high school student in Vietnam who isn’t familiar with American culture and the U.S. educational system. Khoa Pham, 23, noticed this unmet need for help in navigating the admissions process and formed VietAbroader. The organization provides information, guidance, and networking to make Vietnamese students competitive for admission and scholarships to top U.S. universities. The group also serves as a bridge linking local students in Vietnam with Vietnamese students studying overseas. Since its founding in 2004, VietAbroader has held two conferences attended by more than 1,000 Vietnamese students and parents. In the past two years, over 100 students attending those conferences have gotten admission and scholarships to U.S. colleges. To learn more about how Khoa and VietAbroader are making a U.S. college education attainable for Vietnamese students, check out this week’s Non-profit Spotlight.

About the non-profit

VietAbroader is a student-run, non-profit organization that strives to empower global Vietnamese youth to contribute to Vietnam’s sustainable development.

Our flagship program, VietAbroader Conference: Passing Of the Torch, aims to motivate and train Vietnamese students to become competitive for admission and scholarships into America’s top colleges and to strengthen long-term ties between local students and Vietnamese students abroad.

What are your day-to-day responsibilities?

I am a full-time student at Bates but devote around 25 hours a week to VietAbroader, mostly during the evenings and weekends. Since people are the single most important asset for VietAbroader and our mission, I spend a great deal of my time communicating with other colleagues, recruiting new members and volunteers, as well as establishing relationship with corporations, media and government agencies.

I am also involved in managing VietAbroader’s online forum which provides extensive information and insights on admission and scholarships at U.S. institutions.

Most notable milestones

In less than three years, VietAbroader has paved the way to U.S. higher education for many economically disadvantaged students, while developing a reputation as a popular rendezvous for Vietnamese youth. Here are some of our important achievements:

• VietAbroader successfully organized two conferences in summer 2005 and 2006, attracting more than 1000 students and parents.
• In June 2006, VietAbroader held its first career panel in Ho Chi Minh City to connect overseas students with businesses in Vietnam. Top organizations such as AIG, Colgate, IDG, Intel, TinMay.com, Vietnamworks and VitaJeans.
• More than 100 students attending conferences have received admission and scholarship to American colleges over the last two years.
• VietAbroader’s partners include AIG, Bates College, BP, Connecticut College, Eastern Asia Bank, Gustavus-Adolphus College and United Airlines. We also receive support from the Institute of International Education and U.S. Embassy and Consulate General in Vietnam.

What’s the niche?

VietAbroader was initially created to serve as a bridge between Vietnamese students studying in the U.S. and local students in Vietnam. It met a real need of providing information, guidance and network for admissions and scholarship for U.S. colleges and universities, while enabling overseas Vietnamese students to contribute to Vietnam through coordinating meaningful, practical projects.

What’s the biggest challenge?

We want to serve more people and get more stakeholders involved; however, the organization was originally created to serve only a handful of people. Therefore, the biggest challenge is to sustain a healthy growth of our membership network while still maintaining a cohesive, close-knit community.

What’s in store for the future?

Our short term priority is to integrate our volunteers into every aspect of the organization. Right now our focus is the States and the U.K. but we would like to expand VietAbroader to other countries in the long term.

Best way to keep a competitive edge

Be open to new ideas, no matter how strange they may sound. Never be afraid to change.

Guiding principle in life

Whenever in doubt about anything, I ask myself one simple question: what would I do right now if I died tomorrow?

Yardstick of success

The single most important measure of success is what specifically our students accomplish and contribute at different stages of their career.

Goal yet to be achieved

Have enough money to open a grant-making foundation that focuses exclusively on helping developing countries grow and sustain their human talents. I believe people are the most important commodity in this century, key to the world’s sustainability and peace.

Best practical advice

We all live because we believe in future. Always have faith in myself and in others.

Supportive words from a family member or friend on your venture

From some of my best friends: “Whatever happens, know that we are always here with you. “

Mentors?

My family taught me the importance of family. My friends share with me new perspectives and valuable experience. Both trust and give me unconditional support.

What motivated you to get started?

My friends and I feel lucky being studying abroad and realize the huge potential overseas students can contribute to the country, so we decided to start doing something about it.

Like best about what you do?

I have known and worked with so many interesting individuals from various backgrounds. I wouldn’t trade the world for it.

Like least about what you do?

There are only 24 hours a day!

At age 10, what did you want to be when you grew up?

A secret agent!

What was your first job?

I got my first job as a waiter and delivery boy for a Chinese restaurant in the U.K.

Biggest pastime outside of work

Reading news from different places.

Person most interested in meeting?

Bill Clinton. I want to experience his inspiration hands-on.

Leader in business most interested in meeting?

Steve Jobs, because of his boundless determination and undying creativity.

Three interesting facts about yourself

1. I will have traveled to roughly 20 countries by the age of twenty-five.
2. I listen to someone speaking completely different language and can somehow guess what they are talking.
3. I can stay up as late as I want without coffee. Actually, coffee makes me sleepy!

Three characteristics that describe you

1. Perseverance
2. Passion
3. Like new challenges

Three greatest passions

1. Family
2. People
3. Traveling

Favorite book

“How We Know What Isn’t So: The Fallibility of Human Reason in Everyday Life” by Thomas Gilovich

Favorite cause

Youth activities

Who would you like to be contacted by?

We are a new organization with a clear mission, a healthy growth and a strong team. We would love to talk to individuals and organizations who have an interest in, or want to make a difference to, any conceivable aspect of Vietnam.

Sang Mỹ du học lúc 17 tuổi với hành trang chỉ vẻn vẹn một chiếc vali nhỏ và 150 USD nhưng ông Dũng đã trở thành người Việt thành công nhất ở tập đoàn máy tính lớn nước Mỹ.

Thông minh, sâu sắc và cũng cởi mở, thân thiện là cảm nhận của những ai từng tiếp xúc với Dzung T. Bùi (Bùi Tiến Dũng), Phó chủ tịch, phụ trách nhóm điều hành kinh doanh toàn cầu, tập đoàn Công nghệ Thông tin IBM (Mỹ).

Người Việt mình không kém ai

Đây là suy nghĩ và cũng là “hành trang” quan trọng nhất mà ông Dũng mang theo suốt con đường lập nghiệp nơi xứ người. Ông nói: “Tôi cho rằng, lòng tự tin là chìa khóa giúp mở mọi cánh cửa. Vì vậy, không có lý gì mình lại không tự trang bị cho mình một chiếc như thế”.

Ông Dũng luôn tin người Việt không kém ai. Ảnh: Như Ý

Ông Dũng sinh ra tại một ngôi làng cổ Bắc Bộ có tên là Trình Phố, thuộc xã An Ninh, Tiền Hải, Thái Bình. Lớn lên, ông theo cha mẹ vào TP HCM. Năm 17 tuổi, ông sang Mỹ du học với một chiếc vali nhỏ và số tiền ít ỏi 150 USD. Với suy nghĩ người Việt mình không kém ai, ông không ngại dấn thân trong mọi lĩnh vực. Để trang trải tiền ăn học, ông kiếm việc làm thêm từ bưng bê, dọn dẹp cho tới làm phát thanh viên cho một chương trình truyền thanh tiếng Việt.

Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật điện tử tại Đại học Minnesota, tiểu bang Minnesota (Mỹ), ông Dũng nộp đơn xin làm việc tại tập đoàn IBM và được nhận làm ở phòng thí nghiệm Rochester. Cũng lúc đó, ông gặp một người phụ nữ Việt, quê gốc Nam Định. Hai người nhanh chóng có tình cảm với nhau, cùng xây dựng hạnh phúc gia đình và đón người thân sang đoàn tụ.

Sau một năm lại việc tại Rochester, nhận thấy sở thích và năng lực bản thân phù hợp với lĩnh vực bán hàng, ông Dũng xin chuyển qua làm về martketing và tiêu thụ sản phẩm (sales). Cũng từ đó, ông liên tục được đề bạt và đảm nhiệm những trọng trách trong mảng kinh doanh sản phẩm của tập đoàn IBM, từ Phó chủ tịch phụ trách thị trường Mỹ Latin, Tổng giám đốc Sales và Marketing châu Âu, Giám đốc điều hành phụ trách chuỗi cung ứng, Tổng giám đốc phụ trách giải pháp công nghệ thông tin. Hiện ông là Phó chủ tịch phụ trách nhóm điều hành kinh doanh toàn cầu của tập đoàn IBM.

“Ở đâu tôi cũng luôn nhớ mình là người Việt Nam’

Xa quê hơn 30 năm, ông Dũng vẫn nói tiếng Việt thành thạo. Khi được hỏi điều gì đã giúp ông giữ được khả năng này, ông nói: “Chính bởi tôi luôn nhớ mình là người Việt Nam”.

Dù ở đâu, ông vẫn luôn nhớ mình là người Việt Nam.

Trong bất cứ hoàn cảnh nào, ông cũng cố gắng sử dụng tiếng mẹ đẻ, như khi làm thơ, viết văn, khi trò chuyện với các con, thậm chí trong lúc lái xe, trao đổi với khách hàng. Ông tâm sự: “Trong lúc nói tiếng Anh, tiếng Pháp hay tiếng Tây Ban Nha, tôi luôn tự đối chiếu, những từ này tiếng Việt là gì nhỉ. Đó là cách tôi tự học tiếng Việt và giới thiệu với đối tác về ngôn ngữ của quê hương mình”.

Không chỉ cá nhân ông Dũng mà các thành viên trong gia đình ông vẫn giữ nguyên nếp sống của người Việt. Ông bảo: “Điều này rất quan trọng. Nó giúp các con tôi hiểu về nguồn gốc của mình”.

Gia đình ông vẫn duy trì nếp sinh hoạt: một ngày ba bữa cơm, không ăn thức ăn nhanh, không ăn bánh mì, trừ những dịp đặc biệt nào đó phải ra ngoài dùng bữa. Ngày Tết cũng có bánh chưng xanh, những món ăn cổ truyền. Ông dẫn các con đi xông đất, mừng tuổi ông bà, người thân, lên chùa thắp hương. Những cái giỗ ông bà, tổ tiên cũng được ông duy trì đều đặn. Bởi thế, sống giữa đất nước cờ hoa mà bản thân ông và bố mẹ vẫn cảm thấy như đang được sống ở chính nơi quê nhà. Bùi Tiến Dũng gọi đó là nếp nhà và trân trọng nó.

Cũng chính bởi luôn có ý thức về “chất Việt” trong mình mà khách đến thăm nhà ông, dù là căn hộ sang trọng ở tiểu bang NewYork hay ngôi nhà nhỏ, bình dị vùng đất vạn hồ Minnesota, đều tìm thấy một thứ gì đó thuộc về Việt Nam. Một bức tranh lụa kể về tích Truyện Kiều, những chiếc bình cổ, lọ hoa thời Nguyễn, chiếc giỏ mây xuất khẩu từ Việt Nam… là cái cớ để ông giới thiệu văn hóa, phẩm chất, cốt cách của người Việt.

“Tôi luôn xúc động khi trở về quê hương”

Sắp tới, ông sẽ dành nhiều thời gian về thăm quê hương.

“Tôi rất hạnh phúc khi về tới Hà Nội”, ông Dũng chia sẻ về cảm xúc khi lần đầu về nước vào cuối năm 2008. “Từ tầng cao khách sạn nhìn xuống thành phố, tôi vẫn không tin rằng mình đang đứng đây, giữa lòng thủ đô đất mẹ thân yêu”, Bùi Tiến Dũng nói với giọng đầy cảm xúc.

Ông Dũng tâm sự: “Tôi ra đi từ khi còn quá trẻ đến độ không kịp một lần ra thăm thủ đô, vì thế ở nước Mỹ, tôi luôn có một giấc mơ là được trở về, tản bộ trên những phố phường Hà Nội. Tôi luôn muốn trải nghiệm những gì mà bố mẹ, người thân của tôi từng trải nghiệm”.

Nhưng trong lần trở về đó, vì công việc, ông chưa kịp thực hiện mong mỏi của mình. Vì vậy, trong chuyến về Việt Nam tìm hiểu thị trường công nghệ thông tin này, ngoài công việc, ông quyết tâm dành trọn phần thời gian còn lại để thực hiện những điều ao ước bấy lâu.

Gác lại những chuyến gặp gỡ, ông Dũng vận bộ đồ thể thao, cầm trên tay chiếc máy ảnh rồi để mình thỏa sức đắm chìm trong những bước chạy vòng quanh hồ Gươm, ghi lại hình mình bên Tháp Rùa cổ kính. Ông cũng dành thời gian rảnh của một tuần sang thăm và làm việc để lang thang nhiều góc phố, tìm mua cho được một bức tranh về phố cổ Hà Nội mang về Mỹ, giới thiệu với bạn bè. Bùi Tiến Dũng bảo, niềm tự hào về quê hương chưa bao giờ phai nhạt trong mình. Hè này ông sẽ dành thời gian trở lại làng Trình Phố, thăm mảnh đất chôn rau, cắt rốn, thắp nén hương cho ông bà tổ tiên. Và rất có thể, cuối đời, ông sẽ chọn ở lại hẳn nơi này.

nguyên Phó chủ tịch nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt nam.